với mong muốn các em trở thành những con người phát triển toàn diện, có ích cho đất nước, tôi đã đi sâu tìm hiểu, học hỏi và rút ra được một số kinh nghiệm và biện pháp giúp học sinh viế
Trang 1TÊN SK : Một vài biện pháp hướng dẫn học sinh lớp 2 rèn chữ viết đúng”.
A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài:
- Cơ sở lý luận:
Chữ viết là một trong những phương tiện giao tiếp chủ yếu của con người Chữ viết đúng, sạch, rõ ràng không những giúp dễ hiểu mà còn tạo
sự thiện cảm với người đọc Thực tế, đôi khi chỉ qua chữ viết của một người, ta có thể nhận ra một vài tính cách của người đó Mặc khác, chữ viết còn thể hiện nền văn hóa, sự tinh hoa của dân tộc Bởi vậy, việc hình thành
và rèn kĩ năng viết chữ đúng, đẹp là một trong những nội dung giáo dục quan trọng Dạy Tiếng Việt ở lớp 2 là trao cho các em chiếc chìa khóa để vận dụng chữ viết trong suốt quá trình học tập và cả cuộc đời Đối với học sinh lớp 2, yêu cầu cơ bản và quan trọng nhất trong học Tiếng Việt là đọc thông viết thạo mà cần thiết hơn cả là chất lượng chữ viết Kĩ năng viết đúng là cơ sở để các em viết đẹp, rõ ràng Đồng thời với việc rèn chữ các em
sẽ có cơ hội rèn luyện tính cẩn thận, sự khoa học, óc thẩm mĩ và tình yêu tiếng mẹ đẻ.
Trong những năm gần đây, việc rèn chữ viết được nhà trường và các bậc phụ huynh hết sức quan tâm, đặc biệt ở cấp tiểu học Nhờ vậy, chất lượng dạy và học chữ ngày càng có nhiều chuyển biến tích cực Tuy nhiên, thực trạng chữ viết của học sinh hiện nay còn xấu và thiếu chính xác Các em còn viết sai, viết quá chậm hay có những học sinh viết nhanh, làm tính giỏi nhưng chữ viết quá xấu, trình bày không sạch sẽ, rõ ràng thì không thể trở thành một học sinh giỏi toàn diện được Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học Tiếng Việt nói riêng và các môn học khác nói chung Mặt khác, chữ viết của một số giáo viên chưa đúng quy định cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc rèn chữ viết của học sinh Mỗi thầy, cô giáo được xem như một tấm gương sáng để học sinh noi theo Hơn nữa, lứa tuổi của học sinh tiểu học là lứa tuổi hay “ bắt chước”, giáo viên viết thế nào thì học sinh sẽ viết như thế đó, đặc biệt là học sinh lớp 2
- Cơ sở thực tiễn:
Là một giáo viên dạy lớp 2 và trực tiếp tham gia dự thi viết chữ đẹp cấp huyện, rèn chữ viết cho học sinh tôi nhận thấy Tập viết là một trong những phân môn có tầm quan trọng đặc biệt Việc rèn luyện kỹ năng viết chữ cho học sinh, nhất là học sinh lớp 2, sẽ đặt nền móng cơ bản “ Khởi nguồn cho mọi khởi nguồn” cho toàn bộ quá trình học tập và quan trọng hơn còn giúp học sinh rèn luyện những phẩm chất tốt đẹp như: tinh thần kỉ luật, tính cẩn thận và óc thẩm
mĩ Chính vì thấy được tầm quan trọng của việc rèn chữ viết cho học sinh cùng
Trang 2với mong muốn các em trở thành những con người phát triển toàn diện, có ích cho đất nước, tôi đã đi sâu tìm hiểu, học hỏi và rút ra được một số kinh nghiệm
và biện pháp giúp học sinh viết chữ đúng và đẹp hơn, sạch hơn và cẩn thận hơn
qua sáng kiến kinh nghiệm “ Một vài biện pháp hướng dẫn học sinh lớp 2 rèn
chữ viết đúng” nhằm nâng cao chất lượng dạy - học ở tiểu học nói chung và dạy
- học chữ viết nói riêng
Cùng với giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ
và các kĩ năng cơ bản góp phần hình thành nhân cách con người
Nếu như nói môn Tiếng Việt giúp cho việc rèn năng lực đọc tốt thì tập viết giúp rèn năng lực ghi chép tốt Rèn chữ viết còn góp phần quan trọng vào việc rèn cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt như: tính cẩn thận, tinh thần kỷ luật và óc thẩm mỹ “Luyện nét chữ - Rèn nết người” Như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng nói: Chữ viết cũng là một biểu hiện của nết người, học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với chính mình cũng như đối với thầy và bạn đọc bài vở của mình… Ngoài việc học viết trong phân môn Tập Viết chương trình còn dành riêng mỗi tuần 1 tiết tập viết (mỗi tiết 35 phút) chia thành, 2 giai đoạn:
- Giai đoạn 1: tuần 1 hướng dẫn các nét cơ bản
- Giai đoạn 2: tuần 2 → 35: Viết lại một số âm, từ ngữ đã học trong môn Tiếng Việt
Học sinh trường tiểu học Trường Xuân 1, đời sống nhân dân ở đây còn nhiều vất vả, thiếu thốn.Vì vậy việc học hành của các em học sinh chưa được phụ huynh thực sự quan tâm Các em đến lớp còn rất thụ động; phải mất một thời gian đầu năm các em mới quen dần với nề nếp học tập Phụ huynh chỉ lo việc kiếm sống mà phó mặc việc học tập của các con cho giáo viên Việc phối hợp của giáo viên với phụ huynh để dạy dỗ các em còn nhiều hạn chế
Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm phải đảm nhận dạy hết tất cả các môn học trong một buổi, mỗi môn học dạy trong 35 phút nên không có nhiều thời gian rèn thêm cho học sinh viết chậm hoặc bồi dưỡng cho học sinh viết đẹp
Chất lượng học sinh vào đầu năm học còn thấp, chưa đồng đều Đầu năm nhận lớp, còn tồn tại một số thực trạng như sau:
Trang 3 CÁCH CẦM BÚT CHƯA ĐÚNG
- Cách cầm bút chưa đúng: các em co tất cả các ngón tay vào lòng bàn tay, cầm bút thấp, sát với ngòi bút nên không thể định hướng được nét bút; các em không chú ý đến ngón chủ đạo là ngón trỏ và ngón giữa; ngón tay út không chạm vào mặt giấy nên nét chữ không đẹp Còn khi viết bảng, các em để cả bàn tay chạm vào mặt bảng nên rất khó viết, nét không chắc chắn, chữ không đều
- Tư thế ngồi viết chưa đúng: các em thường nhìn vở quá gần nên không bao quát được trang viết và dễ bị cận thị; một số em ngồi xoay ngang người hay lệch sống lưng sang một bên Như thế sẽ bị chóng mỏi dễ dẫn đến căn bệnh học đường (cong vẹo cột sống)
- Kỹ thuật viết con chữ và chữ chưa đúng: việc làm quen với chữ viết đối với các em thật khó khăn, bởi đôi tay còn vụng về, lóng ngóng, học sinh thường căng thẳng, rụt rè và cảm thấy “sợ viết chữ” Từ đó, giờ học trở nên căng thẳng ảnh hưởng không ít đến kết quả học tập
Nguyên nhân:
- Các em còn quá nhỏ nên chưa có ý thức, hiếu động và thiếu kiên trì
- Một số thói quen đã được hình thành ngay từ khi còn ở lớp 1
- Các em chưa thực sự say sưa hay nói một cách khác là chưa hứng thú đối với việc rèn chữ Các em chưa tự giác trong học tập
- Việc thiết kế các hoạt động trên lớp của giáo viên chưa khoa học, chưa tạo được sự hứng thú trong học sinh
Như vậy, việc nắm bắt thực trạng của học sinh trong việc rèn chữ cũng như nguyên nhân gây ra thực trạng ấy là một đòi hỏi thực tiễn đặt ra cần có lời giải đáp
2 Giới hạn đề tài:
Xuất phát từ thực tế nêu trên, với những kinh nghiệm và kiến thức còn hạn chế của bản thân, nhưng với mong muốn góp phần giúp cho các em viết đúng chuẩn theo quy định và sạch đẹp, tôi đã tìm tòi, nghiên cứu để viết sáng kiến kinh nghiệm này
Là một giáo viên tiểu học chắc hẳn ai cũng nhận thức được tầm quan trọng của chữ viết trong hoạt động giáo dục Như ông cha ta đã có câu: “ Nét chữ nết người” Nhận thấy việc rèn chữ cho học sinh rất là quan trọng nên tôi đã
chọn đề tài về kinh nghiệm rèn chữ viết cho học sinh lớp 2, đó là:“ Một vài biện
pháp hướng dẫn học sinh lớp 2 rèn chữ viết đúng”
Sau mỗi năm vận dụng những biện pháp và kinh nghiệm để rèn chữ cho học sinh, tôi đã rút được nhiều kinh nghiệm và qua mỗi năm tôi lại đưa thêm những đổi mới vào để rèn chữ cho học sinh và thấy rất hiệu quả.Vậy đề tài này mới ở chỗ nào? Vận dụng hiệu quả như thế nào tôi xin trình bày như sau:
B PHẦN NỘI DUNG
1 Thực trạng vấn đề
Trang 4- Thuận lợi:
Đầu năm học 2018– 2019, bản thân tôi được phân công dạy lớp 2A4 (lớp
có 30 học sinh) Trong những năm qua, việc rèn luyện chữ viết cho học sinh tiểu học được Bộ Giáo Dục, Sở Giáo Dục, Phòng Giáo Dục, đặc biệt là lãnh đạo nhà trường, các thầy cô và các bậc phụ huynh rất quan tâm Chính vì thế, mục tiêu hướng dẫn rèn chữ viết đúng cho học sinh lớp 2 được đặt lên hàng đầu
- Mỗi giáo viên được trang bị bộ chữ dạy Tập Viết
- Giáo viên được tham dự những chuyên đề về Tập viết và các cuộc thi
“Viết chữ đẹp” để học hỏi và trau dồi kiến thức, trau dồi kinh nghiệm
- Hàng tuần, học sinh đều có thêm tiết học để rèn luyện chữ viết đẹp, viết đúng
- Nội dung các bài Tập Viết rõ ràng, phù hợp với lứa tuổi và cụ thể các bài viết Đặc biệt, học sinh còn được rèn luyện thêm về cách viết chữ nghiêng, chữ
in hoa
- Khó khăn:
+ Một số phụ huynh chưa quan tâm đến học sinh, chưa chú trọng đến chữ viết đúng cho học sinh nên bảng con, phấn, bút, vở tập viết chưa đáp ứng kịp thời
+ Chữ viết không đúng mẫu các chữ cái để ghi âm, vần, tiếng không đúng
cỡ chữ( độ cao, độ rộng nhất là các con chữ cao 1,25; 1,5 và 2,5 đơn vị như r,
s-t, h – g, y, k)
+ Học sinh thường viết sai mẫu chữ, nhất là những chữ dễ nhầm lẫn như:
n với u; ô với â; s với r; tr với th; k với h; p với q
+ Viết chữ in lẫn chữ thường, chữ in hoa lẫn chữ viết hoa; Trong một chữ
mà có con chữ thì viết ngửa, con chữ thì viết nghiêng
+ Khoảng cách giữa các chữ, con chữ chưa hợp lý
+ Trong một bài viết, một chữ mà có nhiều cỡ chữ khác nhau; Chữ viết thiếu nét, đặt sai vị trí dấu thanh, viết hoa tùy tiện
Một số học sinh chưa biết cách trình bày thường mắc lỗi về chữ viết chưa đúng, nét các con chữ chưa đều, độ cao nét chữ còn thiếu, những em sau đây có
tỷ lệ mắc lỗi nhiều hơn cả như: Huỳnh Tấn Đức, Nguyễn Hoàng Huy, Nguyễn Thế Ngọc Huy, Nguyễn Hoàng Khang, Trần Hoài Phong, Nguyễn Chí Tùng; qua nhiều lần nhận xét, chữa bài; cho các em viết lại nhiều lần những từ đã sai đó trong giờ Tập viết, vào hoạt động ôn bài, củng cố, nhưng vẫn không có kết quả
2 Những giải pháp thực hiện
- Xác định được mục tiêu cần đạt khi rèn chữ:
Sau một thời gian nghiên cứu, tìm tòi tôi nhận thấy phương pháp giải quyết thiết thực nhất là dành một khoảng thời gian trong tiết Tập Viết để giúp học sinh
Trang 5phân loại nhóm chữ, rèn cho học sinh kỹ năng viết chữ hoa, viết liền nét, bỏ dấu thanh Ngoài ra, giới thiệu thêm với học sinh những mẫu chữ hoa truyền thống
và hướng dẫn học sinh luyện viết vào tiết luyện viết chữ đẹp.Truyền thụ cho học sinh những kiến thức cơ bản về chữ viết và kỹ thuật viết chữ Học sinh nắm bắt được các tri thức cơ bản về bảng chữ cái La tinh ghi âm tiếng Việt, thể hiện bộ chữ cái này trên góc học tập Tiếng Việt và trong vở
Học sinh hiểu được những khái niệm cơ bản về đường kẻ, điểm xuất phát của con chữ, chữ, tên gọi các nét chữ, cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh, dấu phụ
và các liên kết nét chữ hoặc liên kết chữ cái Từ đó học sinh nắm được những kiến thức cơ bản về hình dáng, độ cao, độ rộng, sự cân đối, tính thẩm mỹ và tính chính xác của chữ viết theo chương trình VNEN mới hiện nay
Học sinh nắm được các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp, bao gồm
kỹ năng viết liền nét, liên kết nét tạo chữ cái, tạo chữ ghi tiếng Kỹ năng viết nâng dần từ thấp đến cao, viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh, viết đẹp, viết được nét thanh, nét đậm
TƯ THẾ NGỒI HỌC- VIẾT ĐÚNG
- Hướng dẫn học sinh ngồi viết đúng tư thế:
* Giai đoạn chuẩn bị:
Ngay từ những ngày đầu vào học, giáo viên giới thiệu và làm mẫu tư thế ngồi viết đúng: ngồi viết với tư thế ngay ngắn, lưng thẳng, không được tì ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cúi, mắt cách trang giấy khoảng 25 – 30 cm , khuỷu tay tiếp xúc với mặt bàn, tay trái đè giữ vở, tay phải cầm bút Giáo viên hướng dẫn xong sẽ cho các em thực hành tư thế ngồi theo yêu cầu của giáo viên, các nhóm đôi tự kiểm tra tư thế ngồi của nhau, góp ý nhắc nhở cùng nhau thực hiện Dựa vào tâm lí lứa tuổi học sinh lớp 2 thường sợ xấu, sợ sai nên tôi thường nhắc cho các em về tác hại của việc ngồi viết không đúng tư thế sẽ làm cho nét chữ chưa đều, ảnh hưởng đến sức khỏe (cong vẹo cột sống, cận thị ) Sau này, trước mỗi giờ viết bài, tôi thường yêu cầu các em thực hiện ngồi cho đúng tư thế, dần dần các em sẽ có thói quen ngồi đúng quy cách Thực tế cho thấy tư thế ngồi viết được hình thành từ lớp 2, sẽ tạo thành thói quen đi suốt đời người và gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng chữ viết cũng như tác động trực tiếp đến sức khỏe và thẩm mĩ của mỗi cá nhân
Trang 6- Hướng dẫn học sinh cầm bút đúng cách:
CÁCH CẦM BÚT ĐÚNG CÁCH
Cùng với việc hướng dẫn HS ngồi đúng tư thế thì việc cầm bút đúng cách
là yếu tố rất quan trọng để học sinh có những nét chữ đúng và đẹp Tôi luôn quan tâm hướng dẫn học sinh cách cầm bút bằng ba ngón tay (ngón giữa, ngón cái, ngón trỏ) của bàn tay phải, ngón giữa nằm ở vị trí thấp nhất để đỡ bút, ngón cái và ngón trỏ điều khiển bút Các ngón tay cầm bút phải cong tự nhiên, không lên gân hoặc cầm bút quá chặt, không để ngón cái đè lên ngón trỏ, góc tạo bởi thân bút và mặt vở nhỏ hoặc bằng 450là tốt nhất Khi viết, chỉ điều khiển bút bằng các ngón cầm bút, không để bàn tay và cánh tay khi tham gia điều khiển như khi vẽ hoặc viết bằng phấn Qua kinh nghiệm giảng dạy cho thấy: Hầu hết học sinh có chữ viết đẹp và nhanh đều là những em biết cầm bút và điều khiển bút như trên
Ngoài ra, giáo viên cần chú ý đến khoảng cách cầm bút cuả học sinh (từ ngón tay cầm bút đến đầu bút) sao cho hợp lí, vì đây là yếu tố quyết định đến tốc
độ viết chữ Những học sinh cầm bút thấp bao giờ cũng viết chậm và không trơn nét Điều này dễ hiểu vì biên độ dao động của ngòi bút nhỏ dẫn đến khả năng điều khiển bút của các ngón tay sẽ không linh hoạt Khoảng cách cầm bút của từng học sinh còn tùy thuộc vào độ dài – ngắn của ngón tay, tuy nhiên tốt nhất là đảm bảo khoảng cách tối thiểu không nhỏ hơn 2,0 cm
Ở thời gian đầu, học sinh viết bằng bút chì nên khi lên lớp hai các em còn
bỡ ngỡ, do các ngón tay còn yếu nên trẻ thường cầm bút mực rất thấp để điều khiển bút viết Muốn cố định khoảng cách cầm bút của trẻ, giáo viên hoặc phụ huynh cần trực tiếp hướng dẫn cách cầm bút mực và yêu cầu trẻ không cầm trùm lên lát gọt (độ dài lát gọt không nhỏ hơn 2,2cm) Hơn nữa, việc viết bằng bút mực ngay từ đầu sẽ tạo cho học sinh thói quen viết nhẹ tay (một yếu tố hết sức quan trọng trong kĩ thuật viết chữ), vì nếu học sinh tì bút mực mạnh tay thì phần đầu bút mực sẽ gãy Vì vậy, để học sinh có thói quen cầm bút đúng khoảng cách, viết nhẹ nhàng, giáo viên tuyệt đối không cho học sinh sử dụng bút bi để viết chữ ở giai đoạn đầu Kinh nghiệm trong quá trình rèn luyện cho thấy, những học sinh không biết cách cầm bút, cầm bút thấp và tì mạnh tay khi viết thì không thể có chữ viết đều, mềm mại, trơn nét và nhanh được Nếu giáo viên và phụ huynh không quan tâm hướng dẫn học sinh cách cầm bút ngay từ buổi đầu thì các em sẽ có thói quen cầm bút sai và rất khó khắc phục khi học ở các lớp trên
- Các biện pháp cụ thể giúp học sinh viết đúng từng nhóm chữ:
- Biện pháp 1: Thực hiện các giai đoạn rèn chữ:
Rèn học sinh viết đúng, viết đẹp các nét cơ bản:
Trang 7- Từ những nét cơ bản này, các chữ cái sẽ được tạo thành Với một số kinh nghiệm bản thân cùng với sự trao đổi, học hỏi đồng nghiệp, tôi nhận thấy: Nếu học sinh viết các nét cơ bản không đúng, không đẹp thì việc viết xấu, viết sai là điều không tránh khỏi Chẳng hạn với nét khuyết trên và nét khuyết dưới, học sinh không rèn viết ngay từ đầu thì dễ viết lệch, xấu sẽ dẫn đến những chữ được tạo bởi 2 nét đó như: h, k, g, y cũng không được đẹp và đây cũng là 2 nét khó
mà học sinh thường lúng túng khi viết Vì vậy, tôi đã dành tất cả thời gian của 1 tuần đầu học sinh vào học ngoài việc ổn định lớp tôi kết hợp rèn luyện kĩ năng viết nét cho các em từ bảng con đến vở Từ những nét cơ bản này, học sinh sẽ viết sang chữ rất dễ dàng vì đã định hướng được chữ cần viết gồm có những nét nào tạo thành Theo tôi, viết đẹp được các nét cơ bản này coi như đã hoàn thành được một nửa quá trình luyện chữ Sau giai đoạn rèn nét, tôi sắp xếp các em viết còn yếu và chưa đúng ngồi lên phía trên để dễ kèm cặp
Rèn học sinh viết đúng, viết đẹp các con chữ:
Để thuận tiện cho công việc giảng dạy và cho học sinh dễ dàng hơn trong Tiếng Việt (phần Tập viết), tôi đã phân loại chữ cái đồng dạng thành các nhóm giúp học sinh dễ dàng tập luyện Khi hướng dẫn học sinh viết, tôi tiến hành như sau:
+ Đưa chữ mẫu và tập cho học sinh có thói quen đọc thầm, phân tích hình dáng cấu tạo, độ cao chữ sắp viết
+ Viết mẫu trên bảng thật chậm đúng theo qui tắc với nét chữ chuẩn và chân phương, các em sẽ tận mắt nhìn thấy tay cô đang viết từng nét chữ Lưu ý học sinh cách nối nét sao cho đẹp là yếu tố quan trọng góp phần rèn nên chữ viết đẹp của học sinh, khi viết nhắc nhở các em chú ý về khoảng cách nối nét giữa các con chữ sao cho vừa phải, hợp lí để chữ viết đều nét và có tính thẩm mỹ Hướng dẫn học sinh tập viết thuần thục trên bảng con vì bảng con là phương tiện ưu việt giúp tôi chỉnh sửa kịp thời và nhanh chóng lỗi sai của học sinh
- Giai đoạn viết bút chì (từ đầu năm học đến hết tuần 1) tôi đã hướng dẫn học sinh chuốt bút chì sao cho đầu bút không quá nhọn vì khi di chuyển bút trên giấy khó, dễ gãy ngòi và xước giấy, nét chữ bị mỏng, cũng không để đầu bút quá
to làm nét chữ bị lớn quá không đẹp, vở sẽ bị dơ; hạn chế tối đa việc dùng tẩy bôi xoá nhằm tạo cho em có ý thức cẩn thận không ỷ lại vào “cục tẩy”
Khi học sinh viết vở, tôi hướng dẫn cho học sinh viết từng chữ từng dòng, luôn kiểm tra, sâu sát với từng em để chỉnh sửa kịp thời kết hợp với việc nhắc các em giữ gìn vở cẩn thận (không để vở quăn góc), tôi luôn yêu cầu hai học sinh ngồi cạnh nhau thường xuyên kiểm tra vở nhau để nhắc nhau chỉnh sửa
- Đến giai đoạn học sinh viết bút mực và viết chữ nhỏ cũng cần phải lưu ý một số điều: thống nhất với cả lớp là dùng mực màu tím, giới thiệu một số loại bút tốt, viết nét đẹp để phụ huynh mua cho các em Trong quá trình viết bút mực, tôi luôn lưu ý học sinh cẩn thận để hạn chế tối đa sai sót Khi lỡ sai, các
em dùng bút chì và thước kẻ gạch ngang lên chữ viết sai, rồi viết lại chữ đúng bên cạnh
Trang 8- Đối với cỡ chữ nhỏ tôi cho học sinh luyện riêng trong vở rèn chữ ở nhà nội dung bài học (chỉ cho học sinh rèn viết một phần bài học, khoảng 4-> 5 dòng) tránh tình trạng các em phải viết quá nhiều, dẫn đến việc nhàm chán
- Biện pháp 2: Chú ý rèn chữ viết trong tất cả các môn học
Không chỉ uốn nắn, rèn luyện nét chữ cho các em ở phần Tập viết, bản thân tôi còn luôn chú trọng đến việc rèn chữ viết, cách trình bày bài vở sạch đẹp, khoa học ở tất cả các môn học cho học sinh Có như thế, việc luyện tập viết chữ mới được củng cố đồng bộ và thường xuyên
- Biện pháp 3: Đổi mới phương pháp, tạo sự hài hước nhẹ nhàng trong giờ
rèn chữ:
Tôi đã vận dụng phương pháp giáo dục thân thiện giữa thầy và trò trong giờ rèn chữ Đó là sự ân cần hướng dẫn chi tiết đến từng học sinh, không nên, không vội, không nóng nảy, chú ý nếu có vấn đề mà mình chưa thể trả lời được ngay thì nên khiêm tốn hẹn học sinh để nghiên cứu và xem xét lại rồi hẹn và thực hiện trả lời trước học sinh Sự khiêm tốn của người thầy trong trường hợp này là một tấm gương rất có giá trị cho học sinh Đôi khi trong quá trình dạy viết giáo viên có thể nhầm lẫn, ví dụ: gọi nhầm tên nét chẳng hạn – đừng khoả lấp vì học sinh sẽ phát hiện – lúc này tôi nói “cô xin lỗi – cô nhầm” theo tôi không nên
để học sinh ngồi im chỉ biết nghe, tôi luôn cố gắng dành thời gian hỏi – đáp và tạo cơ hội cho học sinh hỏi những vấn đề các em còn thắc mắc qua đó đánh giá kết quả tiếp thu của học sinh và kết quả giảng dạy của mình một cách chính xác Tạo cơ hội thảo luận, đối đáp trong học sinh bằng hình thức nhóm hoạt động cặp đôi, hoạt động nhóm hoặc hoạt động chung cả lớp Từ đó rèn phản ứng nhanh nhạy, phản xạ tốt, mạnh dạn, chủ động trước đám đông Ví dụ: Khi tôi đố các nhóm trong lớp chữ hoa B có bao nhiêu nét và gồm những nét gì? Học sinh thảo luận nhóm và trình bày Tôi thể hiện sự chú ý lắng nghe ý kiến của học sinh
để từ đó xây dựng điều gì cần chỉnh Cần sửa sai cho học sinh Nếu các em nêu đúng thì tôi không tiếc lời khen học sinh theo phương châm “phát huy ưu điểm
để khắc phục nhược điểm” nếu học sinh nói chưa đúng tôi nhẹ nhàng chỉnh sửa với thái độ thân thiện Ví dụ: bạn nêu rất là rõ ràng nhưng chưa chính xác… Trong giờ học rèn chữ viết đúng nói riêng và trong tất cả các môn học nói chung tôi tránh gây căng thẳng với học sinh thay vào đó là nụ cười thân thiện Điều đó sẽ tạo nên một không khí thoải mái, không bị ức chế, theo tôi như vậy học sinh sẽ tiếp thu tốt hơn
Nếu học sinh có sai sót, ngớ ngẩn tôi không tỏ ý bực dọc, mắng nhiếc, mà coi đó là cơ hội sư phạm để giải đáp, điều chỉnh, uốn nắn, nhằm tăng hiệu quả giáo dục của mình Theo tôi sửa cái sai trong học sinh cũng cần thiết và quan trọng như dạy điều đúng cho học sinh
Tôi luôn thể hiện sự bao dung, tha thứ, sự hiểu biết về tâm lí lứa tuổi trước các lỗi lầm của học sinh “ nhẹ nhàng mà nghiêm khắc” (như quên mang vở, lỡ tay làm lem mực vào vở, viết sai nét,…) với những trường hợp như vậy có thể cho học sinh viết tạm vào một quyển vở khác, hay nhắc nhở học sinh rút kinh nghiệm lần sau
Trang 9Theo tôi nên chia sẻ, động viên, khuyên bảo, lắng nghe những ý kiến, những thắc mắc của các em để khoảng cách giữa thầy và trò gần lại Từ đó, các
em mới dám thể hiện những “điểm yếu” của mình trong môn học và mong muốn được cô giúp đỡ Ví dụ: Cô ơi con viết chữ “th” không được hay chữ “o” con viết chưa tròn…
Tạo hứng thú trong giờ học thông qua các thủ thuật suy luận của giáo viên, dẫn dắt học sinh tự tìm ra con đường giải quyết vấn đề, tạo cho học sinh có cảm giác là chính các em đã tìm ra giải pháp, rèn luyện, khuyến khích các em có thói quen tự học, giữ lâu bền độ tập trung chú ý để tạo hứng thú học tập lâu dài
Ngoài việc giảng dạy theo phương pháp đặc trưng phân môn, trong quá trình rèn luyện tôi đặc biệt chú ý uốn nắn học sinh những điểm sau:
- Về tâm lí học sinh tiểu học, nhất là học sinh lớp 2 thường hiếu động, thiếu kiên trì nên nhiều em không tự giác khi viết bài Các em muốn viết thật nhanh chóng cho hết bài để chơi Để khắc phục điều này, tôi có quy định với học sinh: viết từng dòng theo hiệu lệnh của cô Nhờ vậy, tránh được tình trạng viết nhanh, viết ẩu trong quá trình viết của học sinh Đặc biệt, với những em viết đẹp, có nhiều cố gắng thì tôi sẽ nhận xét động viên, tuyên dương trước lớp để các em khác nhìn vào noi theo
- Không chỉ vậy, muốn học sinh viết đẹp thì với những chữ khó viết, tôi thường cho các em luyện viết ở bảng con nhiều, đến khi nào học sinh viết tương đối đồng đều thì lúc đó mới viết vào vở Những học sinh nào viết bảng con xấu, chậm, tôi thường xuống tận nơi cầm tay uốn nắn các em viết cho đúng
- Sau khi học sinh viết xong bài, tôi nhận xét ngay một số vở, sửa lỗi nhầm cho học sinh: tuyên dương những bài viết tốt Với những bài viết chưa đẹp, viết
ẩu thì ngoài việc kèm thêm ở lớp, tôi còn thường xuyên động viên học sinh về viết lại bài, khắc phục các lỗi sai nhầm, nhằm giúp học sinh tiến bộ hơn Học sinh có một chút tiến bộ thì giáo viên cần tuyên dương, khen thưởng ngay thì học sinh sẽ cảm thấy thích thú và cố gắng rèn luyện hơn
- Với học sinh, việc ôn bài của học sinh cũng góp phần rất quan trọng để tạo hứng thú cho học sinh, tôi tiến hành theo một số cách sau để thu hút học sinh trong các giờ học Tập viết:
+ Khi nhận xét chữ viết của học sinh, tôi cho học sinh quan sát lại chữ mẫu, gợi ý để học sinh tự nhận xét chữ viết của mình và của bạn, biết tự tham gia chữa lại những chỗ đã viết sai
+ Cho học sinh luyện viết lại những chữ chưa đạt yêu cầu
+ Tổ chức một số trò chơi để tránh căng thẳng, mệt mỏi cho học sinh
- Cuối mỗi tuần tôi quy định cho học sinh viết 1 bài thi viết chữ đẹp và chọn những em có bài vở trong tuần sạch sẽ và chữ đẹp để trao phần thưởng, có khi là cây bút chì, cây thước nhựa nhưng các em rất vui vẻ và rất có ý thức phấn đấu Các bài sạch đẹp của các em được tôi gắn lên trưng bày sản phẩm: góc Chữ viết đẹp cho các bạn tham khảo và noi gương
3 Những kết quả đạt được:
Trang 10Do nắm được vai trò quan trọng của môn Tiếng Việt (phần Tập Viết), nên những việc làm trên đã được tôi tiến hành một cách thường xuyên trong các giờ Tập viết, kết hợp với các môn học khác để thấy được hiệu quả của học sinh Nếu
so với đầu năm, nhiều em còn viết ẩu, viết xấu, thậm chí còn lệch dòng kẻ, sai
cỡ chữ thì chữ viết của học sinh lớp tôi tương đối đều, thẳng hàng, đúng mẫu chữ quy định và đạt được tốc độ yêu cầu đối với học sinh lớp 2 theo từng giai đoạn, một số em viết chữ đúng chuẩn, đẹp, tốc độ viết của học sinh đã nhanh hơn, tỉ lệ viết đúng, viết đẹp của học sinh cũng nâng lên Vở viết của học sinh tương đối sạch và đẹp, không nhàu nát, bài viết cẩn thận hơn Lớp 2A4 của tôi được rèn theo những kinh nghiệm qua cũng có tiến bộ rõ rệt Dựa theo đánh giá xếp loại dựa vào tiêu chí đánh giá như sau:
Nội dung
( 6,5 điểm )
2 Chữ viết: các con chữ, câu đoạn bài:
+ Rõ về nét ( không bị mất nét ), các nét chữ hài hoà
1 điểm
3 Chính tả:
Trong tất cả các vở, nội dung bài học, bài làm đều
Hình thức
( 3,5 điểm )
1 Trình bày các bài học, bài làm mẫu mực, cân đối khoa học ( cách ghi ngày, tháng, năm, môn học, )
1 điểm
2 Sử dụng đồ dùng học tập hợp lí: màu mực,
3 Bảo quản vở tốt và sạch sẽ:
+ Các mép vở không bị quăn, bài viết không
Xếp loại
A : 8 – 10 điểm
B : 5 – 7 điểm
C : điểm dưới 5
THỐNG KÊ XẾP LOẠI VỞ SẠCH - CHỮ ĐẸP