giáo án 5 bước - CÔNG NGHỆ 6

Ngày soạn: Ngày dạy: CHƯƠNG III: NẤU ĂN TRONG GIA ĐÌNH Tiết 37 – Bài 15 CƠ SỞ CỦA ĂN UỐNG HỢP LÍ (T.1) I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: - Biết các chất dinh dưỡng, vai trò của chất dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày. - Nắm được giá trị dinh dưỡng của các nhóm thức ăn, cách thay thế thực phẩn trong cùng nhóm, để đảm bảo đủ chất, ngon miệng và cân bằng dinh dưỡng. - Nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể. 2. Kĩ năng: - Giáo dục HS biết được các chất dinh dưỡng có lợi cho cơ thể. - Biết cách thay đổi các món ăn có đủ chất dinh dưỡng. 3. Thái độ: Giáo dục HS biết cách bảo vệ cơ thể bằng cách ăn uống đủ chất dinh dưỡng phù hợp với kinh tế gia đình. 4. Năng lực,phẩm chất: - Năng lực: Năng lực tự học; Năng lực hợp tác; Năng lực khái quát hóa; Năng lực phân tích, tổng hợp thông tin. - Phẩm chất: Trung thực, tự tin, chấp hành kỉ luật. II. CHUẨN BỊ: 1. Giáo viên: - Máy chiếu, phiếu học tập, giấy A0, bút dạ. - Tranh vẽ 3-11 trang 72 SGK, tranh vẽ hình 3-13a trang 73 SGK 2. Học sinh: - Đọc trước bài 15 - Bánh mì, các loại đậu, gạo, bắp, vi ta min. III. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC: 1. Phương pháp dạy học: Đặt và giải quyết vấn đề, pp giảng giải; Dạy học nhóm. 2. Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi; Kĩ thuật giao nhiệm vô cùng; Kĩ thuật thảo luận nhóm; Kĩ thuật trình bày 1 phút. IV.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP: 1. Hoạt động khởi động: - Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số lớp học - Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS. - Khởi động: + Tại sao phải ăn uống hợp lí? + Ăn uống hợp lý dựa trên cơ sở nào? + Tại sao phải chế biến thức ăn và bảo quản thực phẩm?. + Làm thế nào để có những bữa ăn hợp lý? + Cách thực hiện bữa ăn như thế nào là phù hợp và đạt yêu cầu? + Các cụ vẫn có câu: “Ăn để mà sống”. Vậy em hiểu ý nghĩa của câu nói trên như thế nào? - Nguồn thức ăn nào cung cấp cho con người những chất dinh dưỡng? 2. Hoạt động hình thành kiến thức mới: HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò của các chất dinh dưỡng. - PP: Đặt và giải quyết vấn đề, pp giảng giải; Dạy học nhóm. - KT: Kĩ thuật đặt câu hỏi; Kĩ thuật giao nhiệm vô cùng; Kĩ thuật thảo luận nhóm; - NL: NL tự học; NL hợp tác; NL khái quát hóa; NL phân tích, NL tổng hợp thông tin. - Ăn uống hợp lí là gì? Tại sao chúng ta phải ăn uống hợp lí? - GV chiếu một số hình ảnh các trẻ em suy dinh dưỡng, béo phì và phát triển cân đối giảng giải cho học sinh. - Trong thực tế hàng ngày, con người cần ăn những chất dinh dưỡng nào? Em hãy kể tên các chất dinh dưỡng? ->Chất đạm, chất bột, chất béo, vitamin, chất khoáng. - GV chiếu hình ảnh một số loại thực phẩm, yêu cầu học sinh quan sát thảo luận cặp đôi 2 phút cho biết đâu là Tp chứa nhiều chất đạm, phân biệt đâu là TP có nguồn gốc ĐV, đâu là TP có nguồn gốc TV? - Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét bổ sung. - GV nhận xét , chốt GV mở rộng: đậu tương chế biến thành sữa đậu nành, mùa hè uống rất mát, bổ, rất tốt cho người béo phì. - Trong thực đơn hàng ngày nên sử dụng chất đạm như thế nào cho hợp lí? HS: 50% ĐV – 50% TV. - GV yêu cầu HS quan sát hình 3.3 hoặc VD 1 bạn HS trong lớp phát triển tốt về chiều cao, cân nặng. - GV: Protêin có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống. Vậy nó quan trọng chỗ nào? Theo em, những đối tượng nào cần nhiều chất đạm? (phụ nữ có thai, người già yếu, trẻ em.) - HS đọc phần 1b SGK/67 hoạt động nhóm nhỏ 3 phút nghiên cứu trả lời. - Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét, bổ sung. - GV nhận xét, chốt ghi bảng. - GV chiếu một số hình ảnh yêu cầu HS quan sát và kể tên các thực phẩm cung cấp chất đường bột. - HS hoạt động cá nhân trả lời. - HS khác nhận xét, bổ sung - GV nhận xét, chốt. - Chất đường bột có vai trò như thế nào đối với cơ thể ? - HS đọc SGK trả lời. - GV kết luận. - GV phân tích thêm: 1 kg gạo = 1/5 kg thịt khi cung cấp năng lượng – rẻ tiền. - GV chiếu hình 3.6 yêu cầu HS quan sát kể tên các loại thực phẩm và sản phẩm chế biên cung cấp chất béo ĐV và chất béo TV? - Theo em, chất bột có vai trò như thế nào đối với cơ thể? - HS cá nhân nghiên cứu trả lời. - 1 HS khác nhận xét. - Gv phân tích thêm. + 1 g lipit tương đương 2 g gluxit hoặc prôtêin khi cung cấp năng lượng. + Tăng cường sức đề kháng nhất là về mùa đông. I. Vai trò của các chất dinh dưỡng: 1. Chất đạm: (prôtêin) a. Nguồn cung cấp: - Đạm động vật: Thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, sũ, ốc, mực, lươn … - Đạm thực vật: các loại đậu, lạc, vừng (mè), hạt sen, hạt điều … b. Chức năng dinh dưỡng: - Chất đạm giúp cơ thể phát triển tốt, là nguyên liệu chính cấu tạo nên tổ chức của cơ thể (kích thước, chiều cao, cân nặng) - Cấu tạo các men tiêu hóa các chất của tuyến nội tiết. - Tu bổ những hao mòn của cơ thể, thay thế những tế bào bị huỷ hoại. - Tăng khả năng đề kháng và cung cấp năng lượng cho cơ thể. 2. Chất đường bột: (gluxit) a. Nguồn cung cấp: - Chất đường là thành phần chính: kẹo, mớa, mạch nha. - Chất bột là thành phần chính: các loại ngũ cốc, gạo, ngô, khoai, sắn, các loại củ quả: chuối, mít, đậu côve … b. Chức năng dinh duỡng: - Là nguồn chủ yếu cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động của cơ thể. - Chuyển hóa thành các chất dinh dưỡng khác. 3. Chất bột: (lipít) a. Nguồn cung cấp: - Động vật: mỡ lợn, gà,… sữa. - Thực vật: các loại đậu, vừng, lạc, ôliu … b. Chức năng dinh dưỡng: - Cung cấp năng lượng, tích trữ dưới da ở dạng 1 lớp mỡ và giúp bảo vệ cơ thể. - Chuyển hóa 1 số vitamin cần thiết cho cơ thể. 3. Hoạt động luyện tập: - Điều quan trọng nhất các em học được hôm nay là gì? Theo em vấn đề gì là quan trọng nhất mà chưa được giải đáp? - HS suy nghĩ và viết ra giấy, GV gọi đại diện một số em, mỗi em sẽ có thời gian 1 phút trình bày trước lớp về những điều các em đã học và những câu hỏi các em muốn được giải đáp. - Yêu cầu Hs trả lời một số câu hỏi và hoàn thiện một số bài tập: - Thức ăn có vai trò gì đối với cơ thể chúng ta ? - Em hãy cho biết chức năng của chất đạm, chất béo, chất đường bột. - Kể các chất dinh dưỡng chính có trong thức ăn sau : sữa, gạo, khoai, lạc, thịt gà, mỡ, mía. - Trong các thực phẩm sau, thực phẩm nào cung cấp nhiều chất đạm: A. Khoai, trứng, mật ong B. Khoai, Ngô, Cá C. Trứng, thịt, cá D. Trứng, sữa, Mật ong - Điền vào từ còn thiếu vào chỗ trống: Chất đường bột là nguồn chủ yếu cung cấp ....năng lượng............... cho hoạt động của cơ thể . - …. Chất bột …… cung cấp năng lượng, tích trữ ở dưới một lớp mỡ và giúp bảo vệ cơ thể. 4. Hoạt động vận dụng: - Hãy nhớ lại và liệt kê những thức ăn mà em đã ăn trong 3 ngày vừa qua ghi theo mẫu sau: Ngày Bữa sáng Bữa trưa Bữa tối 1 2 3 - Thảo luận với bạn xem ăn uống như vậy đã hợp lý chưa? Giải thích vì sao? Nếu chưa thì cần điều chỉnh như thế nào cho hợp lí? - Ghi câu trả lời ra giấy để chia sẻ với các bạn trong nhóm. 5. Hoạt động tìm tòi, mở rộng: - Ăn uống hợp lí phải kèm theo chế độ vận động hợp lí. Em hãy quan sát tháp dinh dưỡng- vận động phía sau, liên hệ với bản thân và điền vào bảng sau những việc em cần thực hiện để có chế độ vận động phù hợp, tốt cho sức khỏe. *- Về nhà học thuộc bài. - Chuẩn bị tiếp bài cơ sở ăn uống hợp lý. - Sinh tố, chất khoáng, chất xơ, nước có vai trò như thế nào? - Giá trị dinh dưỡng của các nhóm thức ăn như thế nào ? - Xem bài 15 phần 2 chuẩn bị hình 3.9; 3.10 NHẬN XÉT VÀ RÚT KINH NGHIỆM

Trang 1

- Biết các chất dinh dưỡng, vai trò của chất dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày.

- Nắm được giá trị dinh dưỡng của các nhóm thức ăn, cách thay thế thực phẩn trongcùng nhóm, để đảm bảo đủ chất, ngon miệng và cân bằng dinh dưỡng

- Nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể

2 Kĩ năng:

- Giáo dục HS biết được các chất dinh dưỡng có lợi cho cơ thể

- Biết cách thay đổi các món ăn có đủ chất dinh dưỡng

3 Thái độ: Giáo dục HS biết cách bảo vệ cơ thể bằng cách ăn uống đủ chất dinh

dưỡng phù hợp với kinh tế gia đình

4 Năng lực,phẩm chất:

- Năng lực: Năng lực tự học; Năng lực hợp tác; Năng lực khái quát hóa; Năng lực

phân tích, tổng hợp thông tin

- Phẩm chất: Trung thực, tự tin, chấp hành kỉ luật.

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: - Máy chiếu, phiếu học tập, giấy A0, bút dạ.

- Tranh vẽ 3-11 trang 72 SGK, tranh vẽ hình 3-13a trang 73 SGK

2 Học sinh: - Đọc trước bài 15

- Bánh mì, các loại đậu, gạo, bắp, vi ta min

III PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC:

1 Phương pháp dạy học: Đặt và giải quyết vấn đề, pp giảng giải; Dạy học nhóm.

2 Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi; Kĩ thuật giao nhiệm vô cùng; Kĩ thuật thảo

luận nhóm; Kĩ thuật trình bày 1 phút

IV.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:

1 Hoạt động khởi động:

- Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số lớp học

- Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS.

- Khởi động: + Tại sao phải ăn uống hợp lí?

+ Ăn uống hợp lý dựa trên cơ sở nào?

+ Tại sao phải chế biến thức ăn và bảo quản thực phẩm?

+ Làm thế nào để có những bữa ăn hợp lý?

+ Cách thực hiện bữa ăn như thế nào là phù hợp và đạt yêu cầu?

+ Các cụ vẫn có câu: “Ăn để mà sống” Vậy em hiểu ý nghĩa của câu nói trên như thế nào?

- Nguồn thức ăn nào cung cấp cho con người những chất dinh dưỡng?

Trang 2

2 Hoạt động hình thành kiến thức mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu vai trò của các chất

dinh dưỡng.

- PP: Đặt và giải quyết vấn đề, pp giảng giải;

Dạy học nhóm

- KT: Kĩ thuật đặt câu hỏi; Kĩ thuật giao nhiệm

vô cùng; Kĩ thuật thảo luận nhóm;

- NL: NL tự học; NL hợp tác; NL khái quát hóa;

NL phân tích, NL tổng hợp thông tin

- Ăn uống hợp lí là gì? Tại sao chúng ta phải ăn

uống hợp lí?

- GV chiếu một số hình ảnh các trẻ em suy dinh

dưỡng, béo phì và phát triển cân đối giảng giải

cho học sinh

- Trong thực tế hàng ngày, con người cần ăn

những chất dinh dưỡng nào? Em hãy kể tên các

chất dinh dưỡng?

->Chất đạm, chất bột, chất béo, vitamin, chất

khoáng.

- GV chiếu hình ảnh một số loại thực phẩm, yêu

cầu học sinh quan sát thảo luận cặp đôi 2 phút

cho biết đâu là Tp chứa nhiều chất đạm, phân biệt

đâu là TP có nguồn gốc ĐV, đâu là TP có nguồn

gốc TV?

- Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét bổ

sung

- GV nhận xét , chốt

GV mở rộng: đậu tương chế biến thành sữa đậu

nành, mùa hè uống rất mát, bổ, rất tốt cho người

béo phì.

- Trong thực đơn hàng ngày nên sử dụng chất

đạm như thế nào cho hợp lí?

HS: 50% ĐV – 50% TV

- GV yêu cầu HS quan sát hình 3.3 hoặc VD 1

bạn HS trong lớp phát triển tốt về chiều cao, cân

nặng

- GV: Protêin có vai trò vô cùng quan trọng đối

với sự sống Vậy nó quan trọng chỗ nào? Theo

em, những đối tượng nào cần nhiều chất đạm?

(phụ nữ có thai, người già yếu, trẻ em.)

- HS đọc phần 1b SGK/67 hoạt động nhóm nhỏ

3 phút nghiên cứu trả lời

I Vai trò của các chất dinh dưỡng:

1 Chất đạm: (prôtêin)

a Nguồn cung cấp:

- Đạm động vật: Thịt, cá, trứng, sữa, tôm, cua, sũ, ốc, mực, lươn …

- Đạm thực vật: các loại đậu, lạc, vừng (mè), hạt sen, hạt điều …

b Chức năng dinh dưỡng:

- Chất đạm giúp cơ thể phát triển tốt,

là nguyên liệu chính cấu tạo nên tổ chức của cơ thể (kích thước, chiều cao, cân nặng)

- Cấu tạo các men tiêu hóa các chất của tuyến nội tiết

- Tu bổ những hao mòn của cơ thể, thay thế những tế bào bị huỷ hoại

- Tăng khả năng đề kháng và cung cấp năng lượng cho cơ thể

Trang 3

- Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét, bổ

sung

- GV nhận xét, chốt ghi bảng

- GV chiếu một số hình ảnh yêu cầu HS quan sát

và kể tên các thực phẩm cung cấp chất đường

- GV phân tích thêm: 1 kg gạo = 1/5 kg thịt khi

cung cấp năng lượng – rẻ tiền

- GV chiếu hình 3.6 yêu cầu HS quan sát kể tên

các loại thực phẩm và sản phẩm chế biên cung

+ 1 g lipit tương đương 2 g gluxit hoặc prôtêin

khi cung cấp năng lượng.

+ Tăng cường sức đề kháng nhất là về mùa

đông.

2 Chất đường bột: (gluxit)

- Chất đường là thành phần chính: kẹo, mớa, mạch nha

- Chất bột là thành phần chính: các loại ngũ cốc, gạo, ngô, khoai, sắn, cácloại củ quả: chuối, mít, đậu côve …

b Chức năng dinh duỡng:

- Là nguồn chủ yếu cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động của cơ thể

- Chuyển hóa thành các chất dinh dưỡng khác

3 Chất bột: (lipít)

- Động vật: mỡ lợn, gà,… sữa

- Thực vật: các loại đậu, vừng, lạc, ôliu …

- Cung cấp năng lượng, tích trữ dưới

da ở dạng 1 lớp mỡ và giúp bảo vệ cơthể

- Chuyển hóa 1 số vitamin cần thiết cho cơ thể

3 Hoạt động luyện tập:

- Điều quan trọng nhất các em học được hôm nay là gì? Theo em vấn đề gì là quan

trọng nhất mà chưa được giải đáp?

- HS suy nghĩ và viết ra giấy, GV gọi đại diện một số em, mỗi em sẽ có thời gian 1

phút trình bày trước lớp về những điều các em đã học và những câu hỏi các em muốnđược giải đáp

- Yêu cầu Hs trả lời một số câu hỏi và hoàn thiện một số bài tập:

- Thức ăn có vai trò gì đối với cơ thể chúng ta ?

- Em hãy cho biết chức năng của chất đạm, chất béo, chất đường bột

- Kể các chất dinh dưỡng chính có trong thức ăn sau : sữa, gạo, khoai, lạc, thịt gà,

mỡ, mía

- Trong các thực phẩm sau, thực phẩm nào cung cấp nhiều chất đạm:

A Khoai, trứng, mật ong B Khoai, Ngô, Cá

C Trứng, thịt, cá D Trứng, sữa, Mật ong

Trang 4

- Điền vào từ còn thiếu vào chỗ trống:

Chất đường bột là nguồn chủ yếu cung cấp năng lượng cho hoạt động

- Chuẩn bị tiếp bài cơ sở ăn uống hợp lý

- Sinh tố, chất khoáng, chất xơ, nước có vai trò như thế nào?

- Giá trị dinh dưỡng của các nhóm thức ăn như thế nào ?

- Xem bài 15 phần 2 chuẩn bị hình 3.9; 3.10

NHẬN XÉT VÀ RÚT KINH NGHIỆM

Trang 5

- Nắm được giá trị dinh dưỡng của các nhóm thức ăn, cách thay thế thực phẩn trongcùng nhóm, để đảm bảo đủ chất, ngon miệng và cân bằng dinh dưỡng

2 Kĩ năng:

4 Năng lực, phẩm chất:

1 Giáo viên: - Máy chiếu, phiếu học tập, giấy Ao, bút dạ.

- Bánh mì, các loại đậu, gạo, bắp, vitamin

2 Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi; Kĩ thuật giao nhiệm vụ Kĩ thuật thảo luận

nhóm; Trò chơi; KT khăn trải bàn; Kĩ thuật trình bày 1 phút

- Kiểm tra bài cũ: - Em hãy cho biết chức năng của chất béo?

- Kể tên các chất dinh dưỡng chính trong các thức ăn sau: Thịt lợn, bơ, lạc, béo,khoai, bánh, kẹo

- Khởi động: Để cơ thể luôn khỏe mạnh, qiúp con người sống và học tập tốt cần đáp

ứng đủ các chất dinh dưỡng Đó là chất dinh dưỡng nào? Chúng có vai trò như thếnào ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài 15

Trang 6

Hoạt động 1:Tìm hiểu vai trò của các chất dinh

dưỡng( TT)

- PP: Đặt và giải quyết vấn đề, pp giảng giải; Dạy học

nhóm

- KT: Kĩ thuật đặt câu hỏi; Kĩ thuật giao nhiệm vụ; Kĩ

thuật thảo luận nhóm; Trò chơi;

- NL: NL tự học; NL hợp tác; NL khỏi quát hóa; NL

phân tích, NL tổng hợp thông tin

- GV chia lớp làm 3 nhóm, mỗi nhóm cử 3 bạn lên

bảng tham gia trò chơi tiếp sức Trong thời gian 3

phút, đội nào liệt kê được nhiều tên các loại vitamin

có trong loại thực phẩm nào nhất thì đội đó sẽ chiến

thắng Đội chiến thắng sẽ nhận được một phần quà có

ý nghĩa

- Đại diện lên bảng thi, các thành viên khác ở dưới lớp

cổ vũ

- GV nhận xét, tuyên dương đội thắng cuộc và chốt

GV cho HS quan sát hình 3-7 trang 69 SGK

+ HS quan sát

- Sinh tố A có trong dầu cá, gan, trứng, bơ, sữa,

kem, sữa tươi, rau quả.

- Sinh tố B có trong hạt ngũ cốc, sữa, gan, tim,

lòng đỏ trứng.

- Sinh tố C có trong rau, quả tươi.

- Sinh tố D có trong dầu cá, bơ, sữa, trứng,

gan.

Quan sát hình 3-7 trang 69 SGK nhắc lại chức năng

chính của sinh tố A,B, C, D

=>Nếu thiếu các sinh tố cơ thể mắc một số bệnh:

- Thiếu sinh tố A: Da khô và đóng vảy, nhiễm

trùng mắt, bệnh quáng gà.

- Thiếu sinh tố B: Dễ cáu gắt và buồn rầu,

thiếu sự tập trung, bị tổn thương da, lở mép miệng.

- Thiếu sinh tố C: Lợi bị tổn thương và chảy

máu Rụng răng, đau nhức tay chân, mệt mỏi toàn

thân.

- Thiếu sinh tố D: Xương và răng yếu ớt, xương

hình thành yếu.

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi trong thời gian 3

I Vai trò của các chất dinh dưỡng( TT)

- Sinh tố giúp hệ thần kinh, hệ tiêu hoá, hệ tuần hoàn, xương da hoạt động bình thường tăng cường sức đề kháng cho cơ thể

5 Chất khoáng:

- Có trong cá, tôm, rong biển, gan, trứng, sữa, đậu, rau

Trang 7

phút tìm hiểu xem chất khoáng gồm những chất gì? và

nó có chức năng dinh dưỡng?

=> Can xi, phốt pho, Iốt, sắt.

- GV cho HS xem hình 3-8 SGK

+ HS quan sát

- Nếu thiếu canxi và phốt pho xương phát triển yếu

- Dễ bị gảy xương, xương và răng không cứng cáp.

- Thiếu sắt dáng vẻ xanh xao yếu ớt.

- Thiếu Iốt, tuyến giáp không làm đúng chức năng

gây ra dễ cáu gắt và mệt mỏi.

- Ngoài nước uống còn có nguồn nào khác cung cấp

cho cơ thể?( Tiêm, truyền,….)

- Chất xơ có trong những loại thực phẩm nào?(Rau

xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên chất.

- Nước và chất xơ còng là thành phần chủ yếu trong

bữa ăn mặc dù không phải là chất dinh dưỡng.

- Giúp cho sự phát triển của xương, hoạt động của cơ bắp, tổ chức hệ thần kinh, cấu tạo hồng cầu và sự chuyển hoá của cơ thể

6 Nước:

- Nước có vai trò quan trọng đối với đời sống con người

+ Nước là thành phần chủ yếu của cơ thể

+ Là môi trường cho mọi chuyển hoá và trao đổi chất của cơ thể, điều hòa thân nhiệt.

7 Chất xơ:

- Chất xơ là phần thực phẩm mà

cơ thể không tiêu hoá được, giúpngăn ngừa bệnh táo bón làm cho những chất thải mềm, dễ dàng thải ra khỏi cơ thể

* Tóm lại:- Mỗi loại chất dinh dưỡng có những đặc tính và chức năng khác nhau, sự

phối hợp các chất dinh dưỡng sẽ:

- Tạo ra các tế bào mới để cơ thể phát triển, cung cấp năng lượng để hoạt động, lao động

- Bổ sung những hao hụt mất mát hàng ngày

- Điều hoà mọi hoạt động sinh lý Như vậy, ăn đầy đủ các thức ăn cần thiết và uống nhiềunước mỗi ngày chúng ta sẽ có sức khoẻ tốt

Hoạt động 2 Tìm hiểu giá trị dinh dưỡng của các

nhóm thức ăn

- PP: Đặt và giải quyết vấn đề, pp giảng giải; Dạy học

nhóm

- KT: Kĩ thuật đặt câu hỏi; Kĩ thuật giao nhiệm vô

cùng; Kĩ thuật thảo luận nhóm; KT khăn trải bàn;

- NL: NL tự học; NL hợp tác; NL khỏi quát hóa; NL

phân tích, NL tổng hợp thông tin

- GV yêu cầu HS đọc mục II SGK/71 sau đó hoạt

động nhóm 5 phút sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn cho

biết có mấy nhóm thức ăn, đó là những nhóm nào? í

nghĩa của việc phân nhóm?

- Đại diện nhóm lên bảng trình bày, nhóm khác nhận

- Nhóm giàu chất đạm: thịt, trứng

- Nhóm giàu chất béo: mỡ ĐV, dầu TV

- Nhóm giàu chất VTM,

Trang 8

- Tại sao phải thay thế thức ăn ? Cho đỡ nhàm chán,

hợp khẩu vị đảm bảo ngon miệng.

- Cách thay thế thức ăn như thế nào cho phù hợp ?

- Gọi HS đọc một số ví dụ trong SGK về cách thay

thế thực phẩm trong cùng một nhóm

- Bữa ăn hàng ngày của gia đình em có đủ 4 nhóm

không ?

- Vì sao phải thay thế thức ăn? thay bằng cách nào ?

- Gia đình em thay thế thực phẩm cùng nhóm như thế

nào?

- HS cho ví dụ

- Cho HS liên hệ từ thực tế của các bữa ăn gia đình

- HS liên hệ thực tế các bữa ăn gia đình

Biết được chức năng của sinh tố chất khóang, HS có

thể vận dụng để ăn uống đủ chất Cung cấp bổ sung

chất giúp xương phát triển tốt, trí óc thông minh, sáng

suốt

khoáng : rau, quả

b Ý nghĩa:

-Việc phân chia các nhóm thức

ăn giúp cho người tổ chức bữa

ăn mua đủ các loại thực phẩm cần thiết và thay đổi thức ăn cho

đỡ nhàm chán, hợp khẩu vị, hợp thời tiết mà vẩn đảm bảo cân bằng dinh dưỡng

2 Cách thay thế thức ăn lẫn nhau:

- Để thành phần và giá trị dinh dưỡng của khẩu phần không bị thay đổi cần thay thế thức ăn trong cùng một nhóm

3 Hoạt động luyện tập;

- Điều quan trọng nhất các em học được hôm nay là gì? Theo em vấn đề gì là quan

trọng nhất mà chưa được giải đáp?

- HS suy nghĩ và viết ra giấy, GV gọi đại diện một số em, mỗi em sẽ có thời gian 1

phút trình bày trước lớp về những điều các em đã học và những câu hỏi các em muốnđược giải đáp

- Yêu cầu Hs trả lời một số câu hỏi và hoàn thiện một số bài tập :

- Những chất nào sau đây không phải chất dinh dưỡng nhưng rất quan trọng:

A Chất đạm và chất bột B Chất bột và đường

C Nước và chất xơ D Vitamin và chất khoáng

- Nhu cầu dinh dưỡng phụ thuộc vào những yếu tố nào sau đây?

A Lứa tuổi

B Giới tính và tình trạng sinh lý

C Mức độ lao động và hoạt động thể lực

D Tất cả các yếu tố trên

Trang 9

4 Hoạt động vận dụng:

- Hãy tìm những món ăn có trong thực đơn khác có sử dụng những thực phẩm tương đương có thể thay thế cho những thực phẩm trong thực đơn sau (lấy ít nhất 3 vídụ)

- Về nhà học bài, làm bài tập 1, 2, 3, 4, 5 trang 75 SGK

- Chuẩn bị tiếp phần nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể

- Sưu tầm tranh hình 3.13

Trang 11

- Nắm được giá trị dinh dưỡng của các nhóm thức ăn, cách thay thế thực phẩn trong cùng nhóm, để đảm bảo đủ chất, ngon miệng và cân bằng dinh dưỡng

2 Kĩ năng:

4 Năng lực, phẩm chất:

- Bánh mì, các loại đậu, gạo, bắp, vi ta min

2 Kĩ thuật dạy học: Kĩ thuật đặt câu hỏi; Kĩ thuật giao nhiệm vụ; Kĩ thuật thảo luận

nhóm; Trò chơi; Kĩ thuật trình bày 1 phút

- Kiểm tra bài cũ: - Trình bày cách thay thế thức ăn để có bữa ăn hợp lý ?

=> Để thành phần và giá trị dinh dưỡng của khẩu phần không bị thay đổi cần thay thếthức ăn trong cùng một nhóm

- Thức ăn được phân làm mấy nhóm ? Kể tên các nhóm đó ?

=> 4 nhóm gồm: Nhóm giàu chất đạm, chất đường bột, chất béo, chất khoáng và vitamin

- Khởi động: Các chất dinh dưỡng rất cần thiết cho cơ thể, nhưng theo các em có

nên ăn quá nhiều không ? Tại sao ?

Hoạt động 1 Tìm hiểu nhu cầu dinh

dưỡng của cơ thể

- PP: Đặt và giải quyết vấn đề, pp giảng

giải; Dạy học nhóm

III- Nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể

Trang 12

- KT: Kĩ thuật đặt câu hỏi; Kĩ thuật giao

nhiệm vụ; Kĩ thuật thảo luận nhóm;

- NL: NL tự học; NL hợp tác; NL khỏi

quát hóa; NL phân tích, NL tổng hợp

thông tin

- GV chiếu 1 số hình ảnh con người suy

dinh dưỡng, béo phì, bình thường phát

phiếu học tập, yêu cầu HS quan sát sau đó

hoạt động nhóm 7 phút hoàn thành nội

dung yêu cầu trong phiếu học tập vào

như thế nào đối với trẻ em?

- Nếu ăn thừa chất đạm sẽ có tác hại như

- Ăn thiếu chất đường bột như thế nào?

- Em hãy cho biết thức ăn nào có thể làm

răng dễ bị sâu ? đường

- Ăn quá nhiều chất béo thì cơ thể như thế

nào ? sẽ bị hiện tượng gì ?

- Ăn thiếu chất béo cơ thể như thế nào?

* GV hướng dẫn HS quan sát hình 3-13a

trang 73 và 3-13b trang 74 SGK phân tích

và hiểu thêm về lượng dinh dưỡng cần

thiết cho HS mỗi ngày và tháp dinh

dưỡng cân đối trung bình cho một người

Trang 13

- Muốn đầy đủ chất dinh dưỡng, cần phải kết hợp nhiều loại thức ăn khác nhau trong bữa ăn hàng ngày.

- Cần lưu ý chọn đủ thức ăn của các nhóm để kết hợp thành một bữa ăn hoàn chỉnh, yếu tố này gọi là cân bằng các chất dinh dưỡng trong bữa ăn

- Yêu cầu Hs trả lời một số câu hỏi và hoàn thiện một số bài tập :

Câu 1:Những dấu hiệu nào sau đây cho biết cơ thể em đang thiếu chất đạm.

A dễ bị đói, mệt, cơ thể ốm yếu

B thiếu năng lượng và vitamin, cơ thể ốm yếu, dễ bị mệt, đói

C.Trẻ em sẽ bị bệnh suy dinh dưỡng, mắc bệnh nhiễm khuẩn và trí tuệ kém phát triển

Câu 2:Những dấu hiệu nào sau đây cho biết cơ thể em đang thiếu chất bột.

A Trẻ em sẽ bị suy dinh dưỡng, mắc bệnh nhiễm khuẩn và trí tuệ kém phát triển

B thiếu năng lượng và vitamin, cơ thể ốm yếu, dễ bị mệt, đói

C dễ bị đói, mệt, cơ thể ốm yếu

* Về nhà học thuộc bài, học thuộc phần ghi nhớ

- Chuẩn bị bài mới vệ sinh an toàn thực phẩm

- Thế nào là nhiễm trùng thực phẩm

- Ảnh hưởng của nhiệt độ đối với vi khuẩn

- Biện pháp phòng và tránh nhiễm trùng thực phẩm tại nhà

Trang 15

1 Giáo viên: Máy chiếu, phiếu học tập, giấy Ao, bút dạ.

2 Học sinh: Sách vở và đồ dùng học tập

nhóm; Trò chơi; Kĩ thuật trình bày 1 phút

- Kiểm tra bài cũ: - Thiếu chất đường bột cơ thể sẽ như thế nào?

=> Sẽ bị đói mệt, cơ thể ốm yếu

- Thừa chất đạm cơ thể sẽ như thế nào?

=> Có thể gây nên bệnh bột phì, bệnh huyết ỏp, bệnh tim mạch

- Khởi động: Sức khoẻ và hiệu quả làm việc của con người phần lớn phụ thuộc vào

loại và lượng thực phẩm ăn vào mỗi ngày Hệ thống tiêu hoá sẽ làm việc biến thức ăn thành chất bổ dưỡng nuôi cơ thể khoẻ mạnh, phát triển tốt Tuy nhiên vấn đề này phụ thuộc vào một yếu tố quan trọng đó là vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.Vậy vệ sinh thực phẩm là gì? Tại sao phải giữ vệ sinh thực phẩm?

Hoạt động 1.Tìm hiểu về vệ sinh thực

phẩm.

-PP: Đặt và giải quyết vấn đề, pp giảng

I Vệ sinh thực phẩm

Trang 16

- NL: NL tự học; NL hợp tác; NL khái

quát hóa; NL phân tích, NL tổng hợp

thông tin

- GV nhắc lại vai trò của thực phẩm đối

với đời sống con người

- Nếu thiếu vệ sinh hoặc thực phẩm bị

nhiễm trùng như thế nào? Cũng có thể là

nguồn gây bệnh dẫn đến tử vong

- HS trả lời

GV giới thiệu bài mới cần có sự quan tõm

theo dõi kiểm soát giữ gìn vệ sinh an toàn

- Đọc SGK - liên hệ thực tế-> thảo luận

và trả lời theo ý hiểu

- Đại diện cặp đôi trả lời, nhóm khác nhận

Vớ dụ: Cơm, thức ăn để lâu ngày.

Vớ dụ: Hoa màu phun thuốc hóa học thu

hoạch liền

- Khi ăn phải một món ăn bị nhiễm trùng

hoặc nhiễm độc như thế nào ? Có thể dẫn

đến ngộ độc thức ăn và bị rối loạn tiêu

hoá sẽ gây ra những tác hại rất nguy hiểm

cho người sử dụng

- Cho HS quan sát hình 3-14 trang 77

SGK hoạt động nhóm 4 phút cho biết sự

ảnh hưởng của nhiệt độ đối với vi khuẩn

- HS quan sát, hoạt động nhóm trả lời,

- Sự xâm nhập của vi khuẩn có hại vào

TP được gọi là sự nhiễm trùng TP

2 Ảnh hưởng của nhiệt độ đối với vi khuẩn.

- Từ 100o C đến 115o C nhiệt độ an toàn trong nấu nướng, vi khuẩn bị tiêu diệt

- Từ 50o C đến 100o C vi khuẩn không thểsinh nở nhưng cũng không chết hoàn toàn

- Trên 0o C đến dưới 50o C độ khoảng nhiệt độ nguy hiểm vì vi khuẩn có thể sinh nở mau chóng

- Dưới 0o C đến dưới - 20o C nhiệt độ này

vi khuẩn không thể sinh nở nhưng cũng

Trang 17

- Cho HS quan sát hình 3-15 trang 77

- Rửa tay sạch trước khi ăn, vệ sinh nhà bếp

- Em hãy cho biết tại sao phải giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm?

- Hãy chia sẻ với người thân trong gia đình và bạn bè những kiến thức về nhiễm trùng, nhiễm độc thực phẩm và những ảnh hưởng của nhiệt độ tới vi khuẩn để có những biện pháp phòng tránh kịp thời Bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách tốt nhất

Trang 19

- Một số rau quả tươi, đồ hộp

nhóm; KT khăn trải bàn; Kĩ thuật trình bày 1 phút

- Kiểm tra bài cũ: - Thế nào là nhiễm trùng thực phẩm?

->Thực phẩm nếu không được bảo quản tốt thì sau thời gian ngắn chúng

sẽ bị nhiễm trùng và phân hủy.

- Nhiệt độ là bao nhiêu an toàn trong nấu nướng vi khuẩn bị tiêu diệt

->Từ 100 o C đến 105 o C.

- Khởi động:Với hiểu biết và kinh nghiệm của bản thân, em hãy suy nghĩ và trả lời

các câu hỏi sau để đánh giá sự hiểu biết của mình về ngộ độc thực phẩm và vệ sinh antoàn thực phẩm:

+ Em đã từng chứng kiến trường hợp bị ngộ độc thực phẩm nào chưa? (Hãy kể vớicác bạn trong nhóm về một hiện tượng ngộ độc thực phẩm mà em biết)

+ Em cho rằng ngộ độc thực phẩm do những nguyên nhân nào?

+ Hãy kể tên những sự việc, trường hợp mà em cho rằng không đảm bảo vệ sinh antoàn thực phẩm ở nơi em sống?

Hoạt động 1 Tìm hiểu về an toàn thực

phẩm.

II- An toàn thực phẩm

Trang 20

- Em cho biết nguyên nhân từ đâu mà gần

đây có nhiều vô cùng ngộ độc thức ăn ?

Lấy ví dụ cụ thể?

- Giải thích về tình trạng ngộ độc TĂ hiện

nay, nêu nguyên nhân và cách sử lí để

đảm bảo an toàn khi sử dụng

- Thực phẩm luôn cần có mức độ an toàn

cao.Người tiêu dùng cần biết cách lựa

chọn còng như xử lí thực phẩm một cách

đúng đắn hợp vệ sinh.

- GV yêu cầu Hs thảo luận nhóm 5 phút

kể tên các loại thực phẩm mà gia đình

thường mua sắm? Nêu các biện pháp để

- GV yêu cầu Hs thảo luận nhóm cặp đôi

2 phút cho biết trong gia đình thực phẩm

thường được chế biến tại đâu ? Cho biết

nguồn phát sinh nhiễm độc thực phẩm ?

(Mặt bàn, bếp, quần ỏo, giẻ lau, thớt thỏi,

thịt, rau.)

- Vi khuẩn xâm nhập vào thức ăn bằng

- Là giữ cho thực phẩm khỏi bị nhiễm trùng, nhiễm độc và biến chất

- Thực phẩm luôn cần có mức độ an toàn cao, người sử dụng cần biết cách lựa chọncũng như xử lý thực phẩm một cách đúngđắn, hợp vệ sinh

1 An toàn thực phẩm khi mua sắm

- Thực phẩm tươi sống, thịt, cá, rau, quả

- Thực phẩm đóng hộp, sữa hộp, thịt hộp, đậu hộp

- Đối với thực phẩm tươi sống phải mua loại tươi hoặc được bảo quản ướp lạnh

- Đối với thực phẩm đóng hộp có bao bì phải chú ý đến hạn sử dụng

- Tránh để lẫn lộn thực phẩm ăn sống với thực phẩm cần nấu chín

*KL:Để đảm bảo an toàn thực phẩm khi mua sắm cần phải biết chọn thực phẩm tươi ngon, không quá hạn sử dụng, không bị ôi ươn, ẩm mốc

2 An toàn thực phẩm khi chế biến và bảo quản.

Trang 21

con đường nào? Trong quá trình chế biến.

- Nếu thức ăn không được nấu chín hoặc

bảo quản không chu đáo, vi khuẩn có hại

sẽ phát triển mạnh gây ra những chứng

ngộ độc.

- Khi chế biến và bảo quản cần có biện

pháp đảm bảo an toàn TP như thế nào ?

- Đại diện cặp đôi trả lời, đại diện nhóm

khác nhận xét, bổ sung

- GV nhận xét, chốt

+ Thực phẩm đã chế biến:

+ Thực phẩm đóng hộp:

+ Thực phẩm khô ( bột, gạo, đậu hạt)

-Nếu thức ăn không được nấu chín hoặc bảo quản không chu đáo vi khuẩn có hại

sẽ phát triển gây ra những chứng ngộ độc như tiêu chảy, ói mữa, mệt mỏi Trường hợp nặng có thể dẫn đến tử vong

Hoạt động 2.Tìm hiểu biện pháp phòng

tránh nhiễm trùng, nhiễm độc TP.

nhiệm vụ; Kĩ thuật khăn trải bàn;

kĩ thuật khăn trải bàn hãy nờu nguyên

nhân gây ngộ độc thức ăn?

- Đại diện nhóm lên bảng treo và trình

bày kết quả của nhóm mình, các nhóm

khác theo dõi,quan sát nhận xét, bổ sung

- GV nhận xét, chốt

- Cần bảo quản như thế nào đối với các

loại thực phẩm sau đây ?

1 Nguyên nhân ngộ độc thức ăn.

- Ngộ độc do thức ăn nhiễm vi sinh vật vàđộc tố của nước

- Do thức ăn bị biến chất

- Do bản thân thức ăn có săn chất độc

- Do thức ăn bị ô nhiễm các chất độc hoá học

2 Các biện pháp phòng tránh ngộ độc thức ăn.

a.Phòng tránh nhiễm trùng.

- Chọn thực phẩm tươi ngon, không bị bầm dập, sâu úa, ôi ươn,

- Sử dụng nước sạch

Trang 22

- HS trả lời.

- Sử dụng nước như thế nào?

- Khi có dấu hiệu bị ngộ độc thức ăn, tuỳ

mức độ nặng nhẹ mà có biện pháp xử lý

thích hợp

- Nếu hiện tượng xảy ra nghiêm trọng,

hoặc chưa rõ nguyên nhân, cần đưa ngay

bệnh nhân và bệnh viện cấp cứu và chữa

- Bổ sung và kết luận : Để tránh nhiễm

trùng , nhiễm độc TP cần vệ sinh nơi

nấu nướng và vệ sinh nhà bếp, thường

xuyên lau chùi, cọ rửa sạch sẽ Khi

dùng xong cần rửa sạch, để ráo, phơi

khô các dụng cụ nấu nướng, ăn uống và

để vào nơi quy định.

- Khi có hiện tượng ngộ độc cần xử lý

như thế nào ?

- Việc phòng tránh nhiễm trùng, nhiễm

độc tại gia đình mang lại lợi ích gì cho

bản thân, gia đình và xã hội ?

- Chế biến làm chín thực phẩm

- Rửa sạch dụng cụ ăn uống, chống

ô nhiễm

- Cất giữ thực phẩm ở nơi an toàn

- Bảo quản thực phẩm chu đáo

- Rửa kỹ các loại rau, quả ăn sống bằng nước sạch

=> Việc giữ gìn vệ sinh TP là điều cần thiết và phải thực hiện để đảm bảo sức khoẻ cho bản than, gia đình và cả xã hội.

Giữ vệ sinh ATTP đồng thời tiết kiệm chi phí cho gia đình và xã hội.

- Yêu cầu HS làm 1 số bài tập sau:

+ Em hãy xác định những việc “nên” hay “ không nên” làm để phòng tránh ngộ độc thực phẩm Đánh dấu (x) vào cột tương ứng trong bảng sau:

1 Ăn các loại thực phẩm nhuộm màu xanh, đỏ đẹp mắt

2 Làm vệ sinh sạch sẽ nhà bếp và dụng cụ nấu ăn

3 Ăn trái cây ướp và các loại quà vặt bẩn ở cổng trường,

lề đường

4 Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ

Trang 23

5 Không che đậy thức ăn để ruồi, nhặng, chuột… tiếp xúc

6 Dựng chung dao, thớt hoặc để chung thực phẩm sống

với thức ăn chín

7 Rửa thực phẩm, dụng cụ ăn uống bằng nước nhiễm bẩn

8 Nấu chín thực phẩm và đun kĩ lại trước khi ăn

- Xem bài 17: Bảo quản chất dinh dưỡng trong chế biến món ăn SGK trang 81

- Về nhà học thuộc bài, học thuộc phần ghi nhớ

Trang 25

Ngày soạn: 20/01/2019

Ngày dạy:

Tiết 42 BẢO QUẢN CHẤT DINH DƯỠNG TRONG CHẾ BIẾN MÓN ĂN (T1)

1 Giáo viên: - Tranh vẽ 3-17 trang 81, 3-18, 3-19 trang 82 SGK.

- Một số rau củ, quả, một số hạt đậu các loại, bắp, gạo

1 Phương pháp dạy học: Trực quan, thảo luận nhóm, vấn đáp.

- Chọn thực phẩm tươi ngon, không bầm dập, sâu úa, ôi, ươn

- Sử dụng nước sạch rửa kỹ các loại rau, quả ăn sống

- Bảo quản thực phẩm chu đáo

- Không dùng thực phẩm có chất độc

- Không dùng những đồ hộp đã quá hạn sử dụng

- Chế biến làm chín thực phẩm

- Rửa sạch dụng cụ ăn uống, chống ô nhiễm

- Cất giữ thực phẩm ở nơi an toàn

- Khởi động: Chất dinh dưỡng của thực phẩm thường bị mất đi trong quá trình chế

biến nhất là những chất dễ tan trong nước

+ Để đảm bảo tốt giá trị dinh dưỡng của thực phẩm chúng ta cần phải làm gì? + Những chất dinh dưỡng nào dễ tan trong nước?

+ Phải bảo quản như thế nào để tạo nguồn dinh dưỡng tốt cho sức khỏe?

Trang 26

=> Chúng ta cùng tìm hiểu bài bảo quản chất dinh dưỡng trong chế biến món ăn:

* GV giới thiệu bài

Chất dinh dưỡng của thực phẩm

thường bị mất đi trong quá trình chế biến

nhất là những chất dể tan trong nước

+ Để đảm bảo tốt giá trị dinh dưỡng của

thực phẩm chúng ta cần phải làm gì

+ HS trả lời

Cần phải quan tâm bảo quản chu đáo chất

dinh dưỡng trong khi chế biến thức ăn

+ Những chất dinh dưỡng nào dể tan

trong nước? Sinh tố C, B, phương pháp

chất khoáng

+ Bảo quản chất dinh dưỡng phải tiến

hành trong những trường hợp nào? Khi

chuẩn bị chế biến và trong lúc chế biến

+ Đối với loại thực phẩm này, chúng ta

cần bảo quản như thế nào để có giá trị sử

+HS quan sát tranh, trả lời

+ Rau củ, quả trước khi chế biến và sử

dụng phải qua những động tác gì ? Gọt,

rửa, cắt, thái

+ Cách rửa, gọt, cắt, thái có ảnh hưởng gì

đến giá trị dinh dưỡng? Sinh tố và chất

khoáng dể bị tiêu huỷ nếu thực hiện

I- Bảo quản chất dinh dưỡng khi chuẩn bịchế biến

- Không để ruồi, bọ bâu vào

- Giữ thịt, cá ở nhiệt độ thích hợp để sửdụng lâu dài

2/ Rau, củ, quả, đậu hạt tươi.

- Rửa rau thật sạch chỉ nên cắt thái saukhi rửa và không để rau khô héo

- Rau, củ, quả ăn sống nên gọt vỏ trướckhi ăn

Trang 27

+ Đậu hạt khô như thế nào ?

+ Gạo như thế nào ?

+ HS trả lời

3/ Đậu hạt khô, gạo.

+ Đậu hạt khô bảo quản chu đáo nơi khôráo, mát mẻ tránh sâu mọt

- Gạo không vo quá kỹ sẽ bị mất sinh tốB

- GV cho HS đọc phần ghi nhớ

- Cho HS đọc phần có thể em chưa biết

* Đậu hạt khô, gạo bảo quản như thế nào ?

- Đậu hạt khô bảo quản chu đáo nơi khô ráo, mát mẻ, tránh sâu mọt

- Gạo không vo quá kỹ sẽ bị mất sinh tố B

- Chuẩn bị bài tiếp theo

- Tại sao phải quan tâm bảo quản chất dinh dưỡng trong khi chế biến thức ăn

- Ảnh hưởng của nhiệt độ đối với thành phần dinh dưỡng

Trang 29

Ngày soạn: 26/01/2019

Ngày dạy:

Tiết 43 BẢO QUẢN CHẤT DINH DƯỠNG TRONG CHẾ BIẾN MÓN ĂN (T2)

I MỤC TIÊU: Sau khi học xong bài HS hiểu được.

1 Giáo viên: Tranh vẽ 3-17 trang 81, 3-18, 3-19 trang 82 SGK.

Một số rau củ, quả, một số hạt đậu các loại, bắp, gạo, đường đun khét(nước màu), rau luộc, nước đun sôi

- Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi 1: Đậu hạt khô, gạo bảo quản như thế nào?

Đáp án: - Đậu hạt khô bảo quản chu đáo nơi khô ráo, mát mẻ, tránh sâu mọt

- Gạo không vo quá kỹ sẽ bị mất sinh tố B

Câu hỏi 2: Rau, củ, quả, đậu hạt tươi bảo quản như thế nào?

Đáp án: - Rửa rau thật sạch chỉ nên cắt thái sau khi rửa và không để rau khô héo

- Rau, củ, quả ăn sống nên gọt vỏ trước khi ăn

- Khởi động: Chất dinh dưỡng của thực phẩm thường bị mất đi trong quá trình chế

biến nhất là những chất dễ tan trong nước

+ Để đảm bảo tốt giá trị dinh dưỡng của thực phẩm chúng ta cần phải làm gì? + Những chất dinh dưỡng nào dễ tan trong nước?

+ Phải bảo quản như thế nào để tạo nguồn dinh dưỡng tốt cho sức khỏe?

=> Chúng ta cùng tìm hiểu bài bảo quản chất dinh dưỡng trong chế biến món ăn:

Trang 30

* Giáo viên giới thiệu bài mới

+ Những thực phẩm nào dể bị mất chất

dinh dưỡng khi chuẩn bị chế biến ?

+ Tại sao phải quan tâm bảo quản chất

dinh dưỡng trong khi chế biến thức ăn ?

+ Đun nấu lâu, rán lâu thực phẩm sẽ như

thế nào?

+ HS trả lời

- Những điều nào cần lưu ý khi chế biến

món ăn

+ Cho thực phẩm vào luộc hay nấu khi

nước như thế nào?

+ Khuấy nhiều khi nấu như thế nào ?

+ Hâm lại thức ăn nhiều lần như thế nào

+ Không nên dùng gạo như thế nào ? và

vo gạo như thế nào ?

+ Nấu cơm chắt nước thì như thế nào ?

+ HS trả lời

* Trong quá trình sử dụng nhiệt, các chất

dinh dưỡng chịu nhiều biến đổi, dể bị

biến chất hoặc tiêu hủy bởi nhiệt Do đó

cần phải quan tâm đến việc sử dụng nhiệt

thích hợp trong chế biến để giữ cho món

ăn luôn có giá trị dinh dưỡng cao

+ Khi đun nóng ở nhiệt độ quá cao (vượt

quá nhiệt độ làm chín chất đạm như thế

nào?)

+ Đun nóng nhiều vượt quá nhiệt độ nóng

chảy và nấu sôi) chất béo như thế nào ?

+ Chất đường khi đun khô đến 180o C

- Khi nấu tránh khuấy nhiều

- Không nên hâm lại thức ăn nhiều lần

- Không nên dùng gạo xát quá trắng và

vo kỹ gạo khi nấu cơm

- Không nên chắt bỏ nước cơm, vì sẽmất sinh tố B1

2/ Ảnh hưởng của nhiệt độ đối với thành phần dinh dưỡng.

a- Chất đạm: Khi đun nóng ở nhiệt độquá cao, giá trị dinh dưỡng sẽ bị giảm đib- Chất béo: Sinh tố A sẽ bị phân hủy

và chất béo sẽ bị biến chất

c- Chất đường bột: Sẽ bị biến mấtchuyển sang màu nâu có vị đắng chấtdinh dưỡng sẽ bị tiêu hủy hoàn toàn.d- Chất khoáng: Một phần chất khoáng

sẽ hoà tan vào nước

e- Sinh tố: Trong quá trình chế biếncác sinh tố dể bị mất đi

3 Hoạt động luyện tập:

- Điều quan trọng nhất các em học được hôm nay là gì? Theo em vấn đề gì là quan trọng nhất mà chưa được giải đáp?

Trang 31

- HS suy nghĩ và viết ra giấy, GV gọi đại diện một số em, mỗi em sẽ có thời gian 1 phút trình bày trước lớp về những điều các em đó học và những câu hỏi các em muốn được giải đáp.

- GV cho HS đọc phần ghi nhớ

- Cho HS đọc phần có thể em chưa biết

* Nêu những điều cần lưu ý khi chế biến món ăn?

- Cho thực phẩm vào hay nấu khi nước sôi

- Khi nấu tránh khuấy nhiều

- Không nên hâm thức ăn lại nhiều lần

- Không nên dùng gạo xát quá trắng và vo kĩ gạo khi nấu cơm

- Không nên chắt bỏ nước cơm vì sẽ mất sinh tố B1

5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng:

- Về nhà học thuộc bài, thuộc phần ghi nhớ

- Làm bài tập 3, 4 trang 84 SGK

- Chuẩn bị bài mới: các phương pháp chế biến thực phẩm không dùng nhiệt

- Tổ 1: Chuẩn bị món nộm rau muống

- Tổ 2: Chuẩn bị món nộm thập cẩm

Trang 32

1 Giáo viên:

Tổ 1 : Luộc ; Tổ 2 : Kho

Tổ 3 : cơm ; Tổ 4 : Xôi, nướng

-Cho thực phẩm vào hay nấu khi nước sôi

-Khi nấu tranh khuấy đều

-Không nên hâm thức ăn lại nhiều lần

Bài tập 1 trang 84 SGK ( 4đ )

-Sinh tố và chất khoáng

- Khởi động: Ở 2 tiết trước chúng ta đã học một số kiến thức về bảo quản chất dinh

dưỡng trong chế biến các món ăn và biết việc đun nấu lâu, rán lâu thực phẩm sẽ mấtnhiều sinh tố, nhất là các sinh tố tan trong nước, trong chất béo như sinh tố C, B, PP,

Trang 33

A, D, E, K Hôm nay chúng ta học phương pháp chế biến thực phẩm có sử dụngnhiệt:

* Giới thiệu bài

+ Tại sao phải chế biến thực phẩm ? để

tạo nên những món ăn thơm ngon, chín

mềm, dể tiêu hoá, hợp khẩu vị

-Để thay đổi hương vị và trạng thái cả

chế biến bằng nhiều phương pháp

+ Nhiệt có công dụng gì trong chế biến

thức ăn ?

+HS trả lời

* Nhiệt làm cho thực phẩm chín mềm, dể

hấp thu và thơm ngon hơn nhưng đồng

thời một phần dinh dưỡng bị mất đi trong

quá trình chế biến nhất là sinh tố

+ Hãy kể những phương pháp chế biến

thực phẩm có sử dụng nhiệt ?

+HS trả lời

+ Em hãy kể tên những món ăn thực

phẩm được làm chín trong nước Luộc

a-Luộc :

Là làm chín thực phẩm trong môitrường nhiều nước với thời gian đủ đểthực phẩm chín mềm

Trang 34

trường như thế nào ?

* Tuỳ theo yêu cầu của món ăn có thể

cho thực phẩm vào luộc lúc nước lạnh Ví

dụ : Trứng, ốc, hến, trai nước ấm

nguyên liệu động vật, nước sôi nguyên

liệu thực vật

+ Mô tả về trạng thái, màu sắc, hương vị

của một số món luộc thường dùng ?

+ Nêu quy trình thực hiện món luộc ?

+HS trả lời

+ Cho ví dụ một số món lụôc lấy nước

làm canh Rau muống, bắp cải thịt

+ Trong các bữa ăn hàng ngày, món nào

được gọi là món nấu

+ Gọi HS đọc quy trình thực hiện SGK

gia vị có thể rán sơ qua cho ngấm gia vị

và giữ độ ngọt khi nấu

-Khi nấu nguyên liệu nào nấu trước,

động vật sau đó cho nguyên liệu thực vật

vào nấu tiếp, nêm vừa miệng Trình bày

theo đặc trưng của từng món

-Thực phẩm như thế nào ? Chín mềm,

không dai, không nát

-Hương vị thơm ngon đậm đà

* Quy trình thực hiện :-Làm sạch nguyên liệu thực phẩm.-Luộc chín thực phẩm

-Bày món ăn vào dĩa, ăn kèm với nướcchấm hoặc gia vị thích hợp

* Yêu cầu kỹ thuật-Nước luộc trong -Thực phẩm động vật mềm, không nhừ -Thực phẩm thực vật : Rau lá chín tới

có màu xanh, rau củ có bột chín bở

b-Nấu :

Là phối hợp nhiều nguyên liệu động vật

và thực vật có thêm gia vị trong môitrường nước

* Quy trình thực hiện :

* Yêu cầu kỹ thuật Xem SGK trang 86

Trang 35

* Gọi HS đọc quy trình thực hiện và yêu

cầu kỹ thuật trong sách giáo khoa

+ Trước khi kho các nguyên liệu thực

+ Màu như thế nào ? Vàng nâu

+Cho HS xem hình 3-21 trang 87 SGK

không có nước hoặc rất ít nước

-Hương vị thơm ngon

c-Kho :

Là làm chín mềm thực phẩm tronglượng nước vừa phải với vị măn đậm đà

* Quy trình thực hiện

* Yêu cầu kỹ thuật

2/ Phương pháp làm chín thực phẩm bằng hơi nước

a-Hấp ( đồ ) : Là làm chín thực phẩm bằngsức nóng của hơi nước

* Yêu cầu kỹ thuậtXem trang 87 SGK

Trang 36

+GV cho xem hình 3-22 trang 87 SGK và

xem món lá lốp nướng chay

+HS quan sát hình

+ Nướng là làm chín thực phẩm như thế

nào ?

* Chỉ dùng lửa, dưới thường là than củi,

nướng hai bên mặt của thực phẩm cho

-Để nguyên hoặc cắt thái thực phẩm

phù hợp, tẩm ướp gia vị đặt lên vĩ hoặc

xiên vào que tre vót nhọn

-Nướng vàng đều

-Trình bày đẹp theo đặc trưng của

món

Ví dụ như món lá lốp nướng chả, theo

em yêu cầu của món này là gì ?

-Thực phẩm chín đều, không dai

-Thơm ngon đậm đà, màu vàng nâu

* GV cần lưu ý HS khi sử dụng phương

pháp này chỉ dùng than hoa để nướng,

không nướng bằng than đá, bếp dầu

Nướng chín tới, không nướng quá sẽ bị

cháy khét, mất mùi thơm,tạo thành chất

độc

+ Hãy kể tên những món nướng em đã

được ăn và biết

3/ Phương pháp làm chín thực phẩm bằngsức nóng trực tiếp của lửa

* Nướng :

Là làm chín thực phẩm bằng sức nóngtrực tiếp của lửa

* Yêu cầu kỹ thuậtXem SGK trang 87

4/ Phương pháp làm chín thực phẩm trong

Trang 37

+HS cho ví dụ.

+GV cho HS xem hình 3-23 trang 88

SGK và cho HS xem món chả giò, bánh

thái phù hợp, tẩm ướp gia vị

-Cho nguyên liệu vào, chất béo đang

nóng già, rán vàng đều, chín kỹ

món

+ Món rán như thế nào là ngon ?

-Giòn xốp, ráo mỡ, chín kỹ, không

cháy xém hay vàng non

-Hương vị thơm ngon, vừa miệng

-Có lớp ngoài màu vàng nâu bao

quanh thực phẩm

+ Hãy kể những món rang mà em biết ?

+HS trả lời

* Cho HS đọc món đậu phộng rang

+ Rang là làm thực phẩm như thế nào ?

+ Em hãy trình bày cách rang đậu phộng

* Cho HS đọc SGK trang 88

-Làm sạch nguyên lịêu động vật hoặc

thực vật (không phối hợp )

-Cho vào chảo một lượng rất ít hoặc

không có chất béo, đảo đều liên tục cho

Là làm chín thực phẩm trong một lượngchất béo khá nhiều, đun với lửa vừa, trongkhoảng thời gian đủ làm chín thực phẩm

Trang 38

-Khô rắn chắc

-Mùi thơm, màu sắc hấp dẫn

+ Kể tên những món xào mà em biết ?

+HS trả lời

+Cho HS xem món đậu đủa xào thịt

+HS quan sát món xào

+ Xào là làm thực phẩm như thế nào ?

+ Trình bày cách làm món đậu đủa xào

-Làm sạch nguyên liệu động vật, thực

vật, cắt thái phù hợp, tẩm ướp gia vị

nguyên liệu động vật

-Cho nguyên liệu động vật vào chảo,

xào với một lượng ít chất béo, xào chín

đều, múc ra bát Xào nguyên liệu động

vật chín tới, sau đó cho nguyên liệu động

vật đã xào chín vào trộn đều, sử dụng lửa

to, xào nhanh, có thể cho thêm ít nước để

tăng độ chín mềm vừa ăn

+ Món xào như thế nào là ngon ?

-Còn lại ít nước hơi sệt, vị vừa ăn

-Giư được màu tươi của thực vật

-Giữđược màu tươi của thực vật

+ Xào và rán có gì khác nhau ?

+HS so sánh giữa món xào và món rán

-Xào : Thời gian chế biến nhanh,

lượng mỡ vừa phải, cần to lửa

-Rán : Thời gian chế biến lâu, lượng

mỡ nhiều, lửa vừa phải Về nhà các em

* Yêu cầu kỹ thuật

Chúng ta đã học phần 1, 2 phương

Trang 39

pháp làm chín thực phẩm như thế nào ?

Trong nước, bằng hơi nước, hôm nay

chúng ta sang phần 3

+GV cho xem hình 3-22 trang 87 SGK và

xem món lá lốp nướng chay

+HS quan sát hình

+ Nướng là làm chín thực phẩm như thế

nào ?

* Chỉ dùng lửa, dưới thường là than củi,

nướng hai bên mặt của thực phẩm cho

-Để nguyên hoặc cắt thái thực phẩm

phù hợp, tẩm ướp gia vị đặt lên vĩ hoặc

xiên vào que tre vót nhọn

-Nướng vàng đều

món

Ví dụ như món lá lốp nướng chả, theo

em yêu cầu của món này là gì ?

-Thực phẩm chín đều, không dai

-Thơm ngon đậm đà, màu vàng nâu

* GV cần lưu ý HS khi sử dụng phương

pháp này chỉ dùng than hoa để nướng,

không nướng bằng than đá, bếp dầu

Nướng chín tới, không nướng quá sẽ bị

cháy khét, mất mùi thơm,tạo thành chất

độc

+ Hãy kể tên những món nướng em đã

được ăn và biết

+HS cho ví dụ

+GV cho HS xem hình 3-23 trang 88

SGK và cho HS xem món chả giò, bánh

3/ Phương pháp làm chín thực phẩm bằng sức nóng trực tiếp của lửa

* Nướng :

Là làm chín thực phẩm bằng sức nóngtrực tiếp của lửa

4/ Phương pháp làm chín thực phẩm trong chất béo :

a-Rán ( chiên ):

Là làm chín thực phẩm trong một

Trang 40

thái phù hợp, tẩm ướp gia vị

-Cho nguyên liệu vào, chất béo đang

nóng già, rán vàng đều, chín kỹ

món

+ Món rán như thế nào là ngon ?

-Giòn xốp, ráo mỡ, chín kỹ, không

cháy xém hay vàng non

-Hương vị thơm ngon, vừa miệng

-Có lớp ngoài màu vàng nâu bao

quanh thực phẩm

+ Hãy kể những món rang mà em biết ?

+HS trả lời

* Cho HS đọc món đậu phộng rang

+ Rang là làm thực phẩm như thế nào ?

+ Em hãy trình bày cách rang đậu phộng

* Cho HS đọc SGK trang 88

-Làm sạch nguyên lịêu động vật hoặc

thực vật (không phối hợp )

-Cho vào chảo một lượng rất ít hoặc

không có chất béo, đảo đều liên tục cho

-Mùi thơm, màu sắc hấp dẫn

+ Kể tên những món xào mà em biết ?

lượng chất béo khá nhiều, đun với lửavừa, trong khoảng thời gian đủ làm chínthực phẩm

Định dạng
Số trang	186
Dung lượng	342,65 KB