TC: Dạ, cũng ít khi anh ơi, em đi học SV: Oh, cũng buồn nhỉ, anh cũng thấy vậy, trong hoàn cảnh như của em thì chắc ai cũng vậy thôi, rồi em ở trong Thân chủ cười Kỹ năng đặt câu hỏi k
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Công tác xã hội là một ngành mới tại nước ta do vậy nhận thức của mọi người
về Công tác xã hội vẫn còn rất nhiều hạn chế Thứ nhất, nhiều người đồng nhất vànhầm lẫn công tác xã hội với làm từ thiện, hoặc nhầm lẫn công tác xã hội với cáchoạt động xã hội của các tổ chức, đoàn thể Thứ hai, vai trò, vị thế cũng như tínhchất chuyên nghiệp của công tác xã hội ở Việt Nam chưa được khẳng định
Thực hành công tác xã hội nhằm đến các đối tượng yếu thế trong xã hội Nhânviên công tác xã hội sử dụng các kỹ năng, kỹ thuật và hoạt động đa dạng phù hợpvới từng đối tượng thân chủ cụ thể Các mô hình can thiệp trong thực hành baogồm các tiến trình trợ giúp thân chủ đến việc tham gia vào chính sách, hoạch định
và phát triển xã hội nhằm đảm bảo hệ thống an sinh xã hội toàn diện nên thựchành công tác xã hội là một vấn đề quan trọng trong quá trình đào tạo công tác xãhội Thông qua quá trình thực hành công tác xã hội, sinh viên được rèn luyện kỹnăng, vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn Ngoài ra, giúp cho sinh viênthấy được vai trò, vị trí và trách nhiệm của công tác xã hội đối với cá nhân, nhóm
và cộng đồng
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn đối với toàn thể giảng viên Khoa Công tác xãhội, trường Đại học Lao động - Xã hội, với sự giảng dạy, hướng dẫn và quan tâmcủa cô Trịnh Thị Thương, thầy và thầy Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc mái ấm HoaSen, kiểm huấn viên cùng các thành viên của nhóm 3 đã giúp đỡ chúng tôi hoànthành đợt thực hành này
Trang 2CHƯƠNG I GIỚI THIỆU VỀ CƠ SỞ THỰC TẾ
1.Quá trình hình thành và phát triển
1.1 Vị trí địa lý của mái ấm
- Mái ấm thành lập : Tháng 04/2007 ở ( Địa chỉ : 26/4 Lý Thường Kiệt, khu phố 2 ThịTrấn Hóc Môn)
- Tài trợ dự án : Ông bà Winter- Doanh nhân Hà Lan ( 2007-2017)
- Tổ chức thực hiện : Hội PN từ thiện TP.HCM & Hội LHPN H.Hóc Môn
Sau ngày thành phố được giải phóng (30/4/1975), Hóc Môn là 1 trong 6 huyện ngoạithành của thành phố Hồ Chí Minh bao gồm 16 xã và 1 Thị Trấn Từ ngày 1/4/1997đến nay do yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội chung của thành phố, huyện Hóc Môntách ra 7 xã để thành lập quận 12 Hiện nay, Hóc Môn có 11 xã và 1 thị trấn
1.2 Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển của mái ấm.
Từ những bất lợi về điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế, một bộ phận không nhỏnhững người dân trên địa bàn huyện Hóc Môn đã gặp không ít khó khăn: chật vật,bươn chải với cuộc sống mưu sinh, thiếu trước hụt sau về mọi mặt, học hành dang dở,gia đình ly tán… và , những vấn đề trên đang tác động rất lớn đến sự phát triển củacon người Đặc biệt là trẻ em – những mầm xanh tương lai của đất nước Rất nhiều emnhỏ phải vào đời sớm để kiếm tiền, thất học, mồ côi hay thậm chí có nguy cơ bị xâmhại hay rơi vào các tệ nạn xã hội,
Nhận thấy sự nguy cơ và tầm quan trọng của vấn đề trên, Hội Phụ Nữ Từ ThiệnTP.HCM cùng Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Huyện Hóc Môn đã vận động dự án tài trợthành lập mái ấm Hoa Sen để nuôi dạy các em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và đặcbiệt là các em mồ côi trên địa bàn huyện Hóc Môn TP.HCM
Và tháng 4/2007, với sự tài trợ của ông bà Winter ( doanh nhân người Hà Lan) Mái
Ấm Hoa Sen đã đi vào hoạt động tại số nhà 26/4, đường Lý Thường Kiệt, khu phố 2,thị trấn Hóc Môn Mái ấm được xây dựng với trang thiết bị đầy đủ : ( 1 ngôi nhà, diện
Trang 3tích xây dựng 233m2 diện tích khuôn viên 208m2 ) với 1 tầng trệt ( 113m2 ) có 5 phòngchức năng: sảnh sinh hoạt, phòng giáo viên, phòng khách, phòng học, phòng ăn- bếp-khu vệ sinh., 1 lầu ( 110m2 ) có phòng ngủ, phòng ôn bài, khu vệ sinh.
Bên cạnh đó Mái Ấm còn trang bị đầy đủ thiết bị học tập, vui chơi cho các em ( vở ,tập, viết, máy vi tính, phương tiện đi lại để học tập, )
Mái ấm thành lập như mở ra một 1 tia hy vọng, một cánh cửa mới cho các em nhỏ vàgóp phần giải quyết một trong những vấn đề khó khăn mà xã hội đang gặp phải
- Nguồn kinh phí hỗ trợ hoạt động
Mái ấm được xây dựng trên 3 tỷ đồng, với tổ chức thực hiện là Hội PN từ thiệnTP.HCM và Hội LHPN huyện Hóc Môn, tài trợ dự án là ông bà Winter ( Nhận ký hợpđồng nuôi 30 em gái từ 6-18 tuổi trong vòng 10 năm từ 2007-2017, tuy nhiên hiện naythì đã ký hợp đồng thêm thời hạn đến năm 2020.)
Trong quá trình hoạt động, bên cạnh sự quan tâm của chính quyền địa phương, Mái ấmcòn nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức từ thiện, các mạnh thường quân ( hỗ trợ gạo,gia vị, dầu ăn, rau củ quả ) , góp phần cải thiện hơn trong bữa ăn hàng ngày của cácem
- Hồ sơ tiếp nhận trẻ vào mái ấm
Các em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, nhất là các em mồ côi cả cha lẫn mẹ đượcnhân viên xã hội, các ban ngành hội LHPN, UBND phường xã, chính quyền địaphương giới thiệu hoặc được người thân đưa vào và có một số em tự tìm đến mái ấm.Sau đó sẽ phải có xác nhận của địa phương và vãng gia thực tế mới quyết định có nhận
em đó hay không ( trừ một vài trường hợp đặc biệt khác)
Khi trẻ có nhu cầu hồi gia thì phải có đơn xin hồi gia, thông tin tình hình kinh tế củagia đình tại thời điểm xin hồi gia, chuẩn y đơn xin hồi gia của lãnh đạo Mái Ấm
- Tình hình về các em trong mái ấm
Trang 4Tính từ ngày được thành lập đến thời điểm hiện nay đã có… Em ra vào mái ấm Mỗi
em có một hoàn cảnh riêng, nhưng hầu hết các em đều có hoàn cảnh khó khăn, trướckhi vào mái ấm nhiều em đã phải đi làm để tự kiếm tiền tự nuôi sống bản thân mình vàphụ giúp gia đình như bán vé số, lượm ve chai, và nhiều em chưa được đi học
Hiện nay, có 21 em đang sống và sinh hoạt tại mái ấm Trong đó:
Về chăm sóc và nuôi dưỡng: các em được chăm sóc đầy đủ đảm bảo dinh dưỡng khi
bị bệnh trẻ được đưa đến cở sở y tế điều trị, cung cấp thuốc…
Ngoài ra , các em còn được tham gia văn nghệ, thể dục thể thao của huyện, kỹ năngsống theo lứa tuổi do các bác sĩ của Trung tâm Y tế huyện hướng dẫn, Tham gia vàocác hoạt động vui chơi, giải trí của huyện tổ chức hoặc các nhà hảo tâm tài trợ (vd: đixem phim, đi chơi Đầm Sen, đi du lịch Đà Lạt mỗi năm 1 lần…)
Trang 5- Mục tiêu của mái ấm.
Mái ấm Hoa Sen nuôi dạy các em bé gái có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nhằm ổn địnhtâm sinh lý, giúp các em có nơi ăn chốn ở, được học tập, được chăm sóc sức khỏe, đểcác em tự tin vào đời và hòa nhập với xã hội, tự lập mưu sinh sau khi rời Mái ấm.Ngoài ra còn giúp các em tiếp cận công nghệ thông tin, các dịch vụ, phát huy năngkhiếu của mình Vì vậy mái ấm rất cần những tình nguyện viên về vi tính năng khiếu,anh văn, năng khiếu để dạy các em có điều kiện phát triển về mọi mặt
2.Hệ thống cơ cấu ,chức năng,nhiệm vụ
2.1.Cơ cấu:
Ban quản trị Mái ấm Hoa Sen gồm 3 thành viên ( 1 phó chủ tịch hội PNTT làm trưởngban, 1 đại diện hội LHPN Hóc Môn là phó ban thường trực và 1 đại diện hội LHPNThị Trấn Hóc Môn là ủy viên ban Quản trị)
Ban quản trị trực tiếp hỗ trợ và kiểm tra các mặt hoạt động của Mái ấm Hoa Sen
Ban điều hành mái ấm Hoa Sen gồm 3 nhân viên: 1 trưởng mái ấm : Cô Hồ THị DiệuTrang, 1 giáo dục viên: Cô Đinh Thị Hoài Hương, và 1 nhân viên dinh dưỡng : CôNguyễn Thị Hạnh Ban điều hành đảm nhiệm việc nuôi dạy và tổ chức các mặt hoạtđộng cho các em, phân công nhau làm việc và quản lý các em 24 giờ/ngày tại mái ấm.Ngoài ra còn vận động một số cộng tác viên công tác xã hội đến tiếp sức dạy học và tổchức sinh hoạt cho các em
2.2.Chức năng, nhiệm vụ
- Đối với Cô trưởng Mái Ấm
+ Điều hành quản lý Mái ấm, người đại diện lo các thủ tục giấy tờ, pháp lý, chínhsách, chương trình, tài chính… liên quan đến các em ở mái ấm
+ Quyền lợi : được bồi dưỡng nghiệp vụ do ngành chức năng và các tổ chức xã hội tổchức Được hưởng lương và phúc lợi từ tiêu chuẩn tài trợ của đối tác dự án ( do hội
Trang 6phụ nữ từ thiện tp là tổ chức phi chính phủ, không có ngân sách quỹ lương từ trợ cấpcủa nhà nước).
- Đối với Giáo dục viên
+ Có nhiệm vụ thực hiện tốt nội dung chương trình hoạt động của mái ấm do hội đề
ra Tuân thủ nguyên tắc thu, chi tài chính và bảo vệ tài sản mái ấm Thực hiện côngtác nghiệp vụ Giáo dục viên: tiếp cận/ lập phiếu xã hội, vãng gia/ hồi gia/ tư vấn/hướng nghiệp/ tổ chức nuôi dạy trẻ ở Mái ấm
+ Giữ phẩm chất Giáo dục viên: Gương mẫu và yêu trẻ
+ Quyền lợi : được bồi dưỡng nghiệp vụ do ngành chức năng và các tổ chức xã hội tổchức Được hưởng lương và phúc lợi từ tiêu chuẩn tài trợ của đối tác Dự Án
- Đối với điều dưỡng viên
+ Chăm lo dinh dưỡng hằng ngày cho các em ở Mái Ấm, đảm bảo đúng chế độ dinh
dưỡng từng bữa ăn cho các em
+ Quyền lợi: Được hưởng lương và phúc lợi từ tiêu chuẩn tài trợ của đối tác dự án.
- Đối với các em ở mái ấm
+ Có nhiệm vụ chấp hành nội quy của Mái ấm, lao động tự quản và rèn luyện nhân
cách
+ Có quyền lợi được đến trường học chữ, học ngề, bồi dưỡng năng khiếu, được nuôi
dưỡng và chăm sóc sức khỏe, vui chơi giải trí ( theo tiêu chuẩn của dự án tài trợ),được giúp đỡ tìm việc làm khi rời khỏi mái ấm
3.Những thuận lợi và khó khăn
3.1.Thuận lợi
- Được sự quản lý chặt chẽ, quan tâm của quản lý dự án và UBND huyện Hóc Môn.
- Được sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương, các tổ chức từ thiện, các nhà hảo tâm/
- Có đội ngũ cán bộ giàu kinh nghiệm, tích cực, tận tâm, yêu thương các em như chínhcon cái của mình ( các em trong mái âm đều gọi các cô là “Má”)
Trang 7- Không gian yên tĩnh, khu dân cư không quá phức tạp, tạo điều kiện thuận lợi cho việchọc tập và phát triển của các em.
- Mái ấm là một ngôi nhà nhỏ, nên tăng tính tương tác, tình cảm giữa các thành viên
Có đầy đủ tiện nghi sinh hoạt
- Các em ngoan ngoãn, biết vâng lời các Cô và biết tự chăm sóc tốt cho bản thanan củamình Các em yêu thương và chỉ bảo cho nhau như chị em trong gia đình
3.2.Khó khăn.
- Nguồn kinh phí hỗ trợ còn hạn chế và còn phụ thuộc vào dự án.
- Mái ấm nằm trong hẻm, làm giảm đi sự biết đến của nhiều người
- Một phần do Mái ấm nhỏ, không gian trở nên chật hẹp cho việc sinh hoạt của hơn 20thành viên
- Môi trường tập thể sẽ không tránh khỏi các xung đột, cãi nhau, thiếu đoàn kết
- Một số trường hợp tính đoàn kết chưa cao, gây khó khăn trong việc thống nhất vàquản lý
CHƯƠNG II TIẾN TRÌNH TRỢ GIÚP THÂN CHỦ
1 Hoàn cảnh tiếp cận thân chủ, xác định vấn đề ban đầu.
Tôi, sinh viên năm 3 ngành Công tác xã hội - trường Đại học Lao Động Xã Hội Cơ
Sở 2 Trường tôi đả cho sinh viên đi thực hành thực tế để áp dụng những kiến thức đãhọc được ở trên lớp vào thực tế và trau dồi kinh nghiệm cho bản thân Và nhóm chúngtôi chọn mái ấm Hoa Sen làm nơi thực hành Vào thứ 3 ngày 14-12-2015 nhóm chúngtôi đã tới và gặp giám đốc trung tâm cũng như tiếp xúc, tiếp nhận ca và làm quen vớicác em nhỏ tại đây Lúc đầu tôi cảm thấy khá hồi hộp và có một phần lo lắng vì khôngbiết thân chủ của mình là ai và liệu tôi có tiếp cận được thân chủ và hoàn thành khóathực hành không?, rất nhiều câu hỏi được tôi đặt ra và rồi khi trưởng nhóm đọc tên
Trang 8thân chủ của tôi và tôi đả bắt đầu nghĩ về thân chủ đó, người chỉ bằng tuổi cháu tôi ởnhà, và tôi bắt đầu tiếp nhận thân chủ của mình.
Phúc trình lần 1
Sau buổi đầu quan sát, tiếp xúc với một số em trong mái ấm Tôi đã tiến hành tìm hiểu một số thông tin cơ bản về em và tìm hiểu về vấn đề của em
Họ tên đối tượng: Em Nguyễn Thị Ng H Tuổi: 11 Giới tính: Nữ
Địa điểm thực hiện: Địa chỉ: 26/4 Lý Thường Kiệt, khu phố 2 Thị Trấn Hóc Môn,
thành phố Hồ Chí Minh
Thời gian: 19 giờ Ngày 19 tháng 01 năm 2016.
Phúc trình lần thứ : 01
Mục tiêu cuộc phúc trình:
+ Tiếp nhận được thân chủ;
+ Thu thập thông tin cơ bản về thân chủ;
+ Xác định vấn đề ban đầu của thân chủ
Người thực hiện : SV MẠCH VĂN ĐỨC
Mô tả nội dung cuộc vấn đàm
Nhận xét cảm xúc, hành vi của đối tượng
Cảm xúc, kỹ năng sinh viên sử dụng
Nhận xét của cán bộ hướng dẫn hoặc kiểm huấn viên
Do một số vấn đề không mong muốn
Trang 9sảy ra nên ngày 16/01/2016 tôi đả phải
chuyển ca, và bắt đầu làm việc với
thân chủ mới từ ngày 19/01/2016
SV: Anh chào em, từ hôm nay anh sẽ
làm việc với con trai nên anh không
dạy học được, anh cũng như chị Hân
thôi mà, em đồng ý chuyển anh cho
chị Hân không?
SV Hân: Anh Đức dạy cũng như chị
dạy thôi mà, ai mà chẳng được, có khi
vài hôm lại thấy thích hơn chị ak
TC: Dạ, vậy cũng được ạ
SV Hân: Ê, đức dạy nó chú ý nha,
hướng dẫn làm bài chậm thôi, em nó
làm hay sai lắm nha
SV: Ừm, em ngồi vào cho anh ngồi với
nào
TC: Dạ, anh ngồi đi ạ! Hôm nay chắc
là có gì muốn hỏi em đúng không?
SV: Ôi! Sao em biết được hay vậy?
TC: Ừ, thì tại mấy lần trước cũng có
các anh chị về đây rồi cũng hỏi chuyện
em với chị Hân cũng hỏi em nên đoán
vậy, anh đi thực tập hả?
Thân chủ tỏ
ra hiểu biết
Sự thân thiện, cười đùa
Kỹ năng giaotiếp, tạo lập mối quan hệ ban đầu
Vận dụng kỹnăng giao tiếp
Trang 10SV: Ừm, đúng rồi đấy, anh cũng đang
muốn hỏi em một số chuyện nè, anh đi
thực hành em năm sau mới thực tập,
anh tính hỏi em một số vấn đề nè em
sẳn lòng chia sẽ cùng anh chứ?
TC: Hihi, được ạ, anh muôn hỏi gì thì
hỏi đi, em biết thì em nói cho còn
không thì thôi
SV: Ừm, mẻm lép ghê ta ơi, em có thể
cho anh biết tên đầy đủ của em và em
bao nhiêu tuổi được không?
TC: Tên đầy đủ của em là Nguyễn thị
Ng H ạ! Năm nay em 11 tuổi
SV: Ừ, vậy hả, em vào đây được mấy
năm rồi em? Mà quê em ở đâu vậy?
TC: Em vào đây từ năm 2011 anh,
được 5 năm rồi, quê em ở Cần Thơ
anh
SV: Ừm, vậy em ở đây mẹ em có
thường xuyên vào thăm em không?
TC: Dạ, cũng ít khi anh ơi, em đi học
SV: Oh, cũng buồn nhỉ, anh cũng thấy
vậy, trong hoàn cảnh như của em thì
chắc ai cũng vậy thôi, rồi em ở trong
Thân chủ cười
Kỹ năng đặt câu hỏi khai thác thông tin thân chủ
Phản hồi lại thông tin
Sử dụng Kỹ năng thấu cảm
Trang 11đây việc sinh hoạt, học hành vẫn tốt
chứ? Có bị ai bắt nạt gì không?
TC: Em thấy cũng được ạ, tối là em
được uống sửa nhé, anh không được
uống chấy!
SV: Ồ, vậy em học tốt chứ, có được
giấy khen không vậy?
TC: Dạ, em học hơi bị giỏi luôn ak
nha, em năm nào cũng được giấy khen
hết nhé, còn được đi múa cho trường
luôn nè
SV: Ôi trời ơi, ai mà giỏi vậy ta, vừa
học giỏi, vừa xinh gái lại còn biết ca
hát nữa chứ
TC: Ừm, đương nhiên rồi, chứ có ai
như anh đâu, học thua em mà xấu nữa
chứ, cười…
SV: Ôi trời ơi, nghĩ sao vậy, nghĩ sao
mà anh xấu nè, anh đẹp hơn em luôn
ak
TC: Ai mà biết được, theo em nghĩ thì
lạ như vậy ak, anh không tin thì thôi,
anh đi hỏi mấy người trong đây là anh
biết
SV: Ừm, thì em đẹp hơn, học giỏi hơn
nè, được chưa nè, có vậy mà tranh cải
bằng được mới chịu hen
TC: Hứ, đương nhiên rồi nè.
SV: Thôi, được rồi, giờ mang tập ra
Cười toe toétcái miệng
Thân chủ vênh mặt lên
Sử dụng Kỹ năng giao tiếp
Kỹ năng lắngnghe
Trang 12học nào, hôm nay có bài gì không em?
TC: Dạ có toán với khoa học thôi anh
ơi
SV: Ừm, mang ra làm đi rồi có gì anh
hướng dẫn cho mà làm nha
TC: Dạ, đợi em tí em lên lấy tập.
SV: Ừm, nhanh nhé.
TC: Rồi, giờ học toán trước xíu rồi học
khoa học sau
SV: Ừ, sao cũng được Hôm trước học
tới đâu rồi? nay làm phần nào nè
TC: Hôm nay làm phần số thập phân
anh ơi, anh học giỏi toán không?
SV: Hihi, anh học khối C em, nên toán
cũng bình thường thôi, nói chung toán
tiểu học thì oke, anh hướng dẫn em
được Giờ em làm đi, chổ nào không
hiểu hay không biết thì hỏi anh, em cứ
làm thử theo cách hiểu của mình đi, rồi
anh sẽ chỉ cho, như vậy mới mau tiến
bộ được
TC: Ừ, vậy em làm 3 bài này trước.
SV: Ừ, em làm đi.
SV: Ây, chổ này em làm chưa đúng nè,
Viết phân số dưới dạng phân số thập
phân có mẫu là 10 và có mẫu số là 100
mà sao em lại làm vậy, em phải làm
như thế này nè, anh hướng dẫn em
Cười và gật đầu
Kỹ năng giaotiếp
Kỹ năng phản hồi
Trang 13SV: Ừm, anh thấy em làm sai bài cũng
nhiều nha, học thì cũng được mà làm
kết quả bị sai không vậy?
TC: Dạ, sai thì lên lớp cô dạy lại mà
anh, chứ có làm vào tập để cô kiểm tra
đâu mà lo
SV: Uả, chứ cô không xem tập của em
hả?
TC: Không ạ, cô có kiểm tra đâu.
SV: Ừm, vậy là cô không kiểm tra nên
em tự làm rồi làm sai quá trời luôn nè,
không được rồi, học như vậy thì sao
mà thi được, em học trên lớp cô giảng
có hiểu bài không?
TC: Dạ, có anh, hiểu mới làm được
chứ
SV: Có mà làm bài bị sai, tính toán sai
vậy hả? Thôi được rồi, em học môn
khác đi, anh sẽ kiểm tra lại bài của em
một lần nữa, em xem lại bài của mình
Tươi cười vànghênh ngáo
Thân chủ cười và chống nạnh,
tỏ vẽ ta đây
Chào tạm
Đặt câu hỏi
và xem xét vấn đề để xác định vấn
đề ban đầu của thân chủ (Kỹ năng đặtcâu hỏi)
Tôi cảm thấymọi chuyện đang diễn ra theo sự mong muốn
Trang 14đi nha, hôm sau anh sẽ kiểm tra, nếu
không sửa đi, mà còn làm sai là anh
phạt đấy nha
TC: Hứ, dám phạt em à.
SV: Phạt chứ sao không em, vậy giờ
anh giao kèo nha, nếu em làm được
bài thì anh mua kẹo mút cho em, còn
nếu không làm được thì anh phạt em,
đồng ý không?
TC: Ừ, chơi luôn, ai sợ chứ.
SV: Ừm, nhớ nha, bửa sau chết với anh
à
TC: Ừm, chờ mà xem nhé, kiu3 gì anh
cũng thua em cho coi
SV: Ừm, thôi tới lúc anh về rồi, em
uống sửa rồi chơi cùng các bạn đi, có
gì hôm sau anh kiểm bài rồi chỉ em
tiếp nha
TC: Vâng ạ, giờ anh về hả.
SV; Ừm, đúng rồi, giờ anh về trường
luôn nè
TC: Oh, vậy anh về nhé.
SV: Ừm, chào em, nhớ làm bài bửa sau
Trang 15- Biết được thông tin cơ bản về thân chủ như: họ tên, tuổi, tình trạng sức khỏe, quan hệ
- Học được cách giao tiếp với trẻ em
Sinh viên biết vận dụng các kỹ năng như: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng đặt câu hỏi khaithác thông tin, kỹ năng quan sát, kỹ năng phản hồi
- Những tồn tại và khó khăn:
- Chưa khai thác được nhiều thông tin về thân chủ
- Chưa hiểu rõ tính cách, khả năng phát triển và vấn đề của thân chủ;
- Kế hoạch lần sau:
- Tìm hiểu sâu hơn về vấn đề của thân chủ: Thuộc loại vấn đề nào, xuất phát từ khinào, nguyên nhân dẫn đến vấn đề, vấn đề đã được can thiệp chưa, các tác động như thếnào tới sự phát triển của thân chủ, ảnh hưởng của vấn đề tới thân chủ và mọi ngườixung quanh;
- Tìm hiểu một số thông tin liên quan tới tình hình học tập của thân chủ
- Tìm hiểu về quan hệ xã hội của thân chủ gồm: gia đình, những đối tượng có liên quanđến thân chủ và vấn đề của thân chủ
2 Thu thập thông tin.
Để thu thập thông tin của thân chủ tôi đả tiến hành thực hiện 2 buổi và thu thập
thông qua thân chủ và thông qua cô giám đốc mái ấm.Theo những nguồn thông tin tôi
Trang 16thu thập được từ cô Trang ( Giám đốc mái ấm) và chị Hương là kiểm huấn viên cùng những gì tôi thu thập được thì em N.H là trong một em có hoàn cảnh khá éo le, em là học sinh lớp 5 và quê em ở Cần Thơ, ba em mất lúc 2 tháng, mẹ em ở nhà đi làm và cóquen một người khác nên H không thể ở được và em được bà Tư gửi vào mái ấm, vào đây thì em sống cùng với L( Ba L là anh mẹ H) Em là một cô bé vui tính, học giỏi em
có sở thích học toán, vẽ và ca hát cũng như đọc truyện Em vào đây từ năm 2011 nhưng như em nói thì mẹ cũng không có điều kiện thời gian nên không thể thường xuyên lên thăm em được, mỗi năm tết đến thì em đều được về nhà tuy nhiên về được thời gian ít chỉ có một 2 ngày và phải lên lại mái ấm nên mỗi lần như vậy em rất nhớ
mẹ, nhớ gia đình Còn về học tập và cuộc sống cũng như sinh hoạt ở mái ấm thì cũng rất tốt, em học giỏi và thường xuyên được khen thưởng và được các cô trong mái ấm quan tâm, chăm lo cho em, em là người có ước mơ và có niềm tin vươn lên trong cuộc sống Em học tốt, nhưng vì tính hiếu thắng và vội vàng của em nên em làm toán hay bịsai, em thường làm bài trước để hôm sau không phải làm nhưng vì thế sẽ ảnh hưởng tới chất lượng cũng như việc học của em sẽ gặp khó khăn và bài làm dễ bị sai hơn Tóm lại, nhìn tổng quan thì em là một cô bé dễ thương, yêu mến bạn bè và sống chan hòa với mọi người cũng như được các bạn và thầy cô quan tâm và yêu thương
Phúc trình lần 1 giai đoạn 2
Họ tên đối tượng: Em Nguyễn Thị Ng H Tuổi: 11 Giới tính: Nữ
Địa điểm thực hiện: Địa chỉ: 26/4 Lý Thường Kiệt, khu phố 2 Thị Trấn Hóc Môn,
Trang 17nào tới sự phát triển của thân chủ, ảnh hưởng của vấn đề tới thân chủ và mọi người xung quanh;
- Tìm hiểu một số thông tin liên quan tới tình hình học tập của thân chủ
- Tìm hiểu về quan hệ xã hội của thân chủ: những người có liên quan và có ảnh hưởng đến thân chủ và vấn đề của thân chủ
Người thực hiện: SV MẠCH VĂN ĐỨC
Mô tả nội dung cuộc vấn đàm
Nhận xét cảm xúc, hành vi của đối tượng
Cảm xúc, kỹ năng sinh viên sử dụng
Nhận xét của cán bộ hướng dẫn hoặc kiểm huấn viên
Hôm nay tôi tới, thực hiện buổi làm
việc tiếp theo của mình, qua tiếp xúc
một vài lần thì hôm nay mọi chuyện có
vẽ thuận lợi hơn
không nhỉ, anh tên gì nhỉ?
TC: Nhớ chứ sao không, anh tên đức,
sinh viên trường đh lao động xã hội
đúng không?
SV: Ừ, đúng rồi, H giỏi quá.
Vui vẻ trả lờicâu hỏi mà tôi đưa ra
Kỹ năng giaotiếp
Kỹ năng đặt câu hỏi
Trang 18SV: Mà nhìn tướng nhỏ xíu à, có chịu
ăn cơm không vậy, ăn được mấy chén
nào?
TC: Hứ, to hơn anh là được rồi, ăn
mấy chén luôn ak
SV: Ăn uống kiểu gì mà không lớn nổi
thế, hay là do cười nhìu quá, chơi
nhiều quá nên không lớn nổi vậy nè?
TC: Hứ, không lớn thì thôi, kệ em.
SV: Anh đánh cho bây giờ chứ.
TC: Chắc là dám đánh, đánh em là em
méc cô woanh anh ak
SV: Ghê quá ha, chị đại hen Thôi, bỏ
đi, hôm trước anh đả trao đổi với em
TC: Hứ, anh giả bộ nữa, anh kiu là em
mà làm được bài thì anh cho em kẹo
đó
SV: À, anh nhớ rồi, vậy mang tập ra
anh kiểm tra xem làm đúng không nào
rồi mới cho kẹo chứ
TC: Oke luôn.
TC: Nè, cho anh kiểm luôn ak, xớ, anh
thua em cho mà coi, chuẩn bị kẹo cho
Cười và vui tươi, thoải mái
Kỹ năng giaotiếp
Tóm tắt lại nội dung củabuổi hôm trước (Kỹ năng tóm lược vấn đề)
Mắt nhìn vàođối tượng và Đặt câu hỏi khai thác thông tin
Trang 19em đi.
SV: Ây, bà đừng mừng vội nha, tôi
thấy có sai rồi nè, bài này sai nè (… )
đó thấy chưa, sai quá trời luôn nè, mà
còn làm trước bài nữa chứ, cô chưa
bảo làm mà làm rồi
TC: Thì tại em học rồi, giờ đổi giáo
viên giạy nên cô giạy lại từ đầu luôn
ak, chứ em học hết cuốn sách rồi
SV: Ngơ ngác, cái gì cơ, học hết rồi
giờ học lại nữa ak?
TC: Ừm, đúng rồi, cho nên em mới
làm bài trước ak
SV: Haizz, chắc chết quá, mà em làm
trước như vậy để làm gì, làm vậy em
có hiểu bài đâu mà làm, học qua rồi
em quên hết rồi chứ còn gì nữa?
TC: Tại em không muốn thôi ak, chứ
em mà làm là khỏi chê luôn nhé
SV: Em nói như đúng rồi ak, giờ làm
bài sai nè, anh xử phạt em nha
SV: Anh phạt em làm lại hết những bài
sai đó cho anh, làm đúng anh mới chịu
nha, anh giảng bài cho rồi làm hôm
sau anh xem, không làm là anh méc cô
ak
TC: Gật gật.
SV: Lo mà làm cho anh nha, không
làm biết tay anh à, giờ học bài nào,
Có vẽ hơi buồn xíu
Kỹ năng khaithác thông tin qua đặt câu hỏi
Kỹ năng đặt câu hỏi
Trang 20hôm nay có bài gì mang đây anh xem
SV: Ừ, vậy đọc đi, đọc thuộc lòng hả?
TC: Đọc thuộc lòng rồi phải trả lời câu
hỏi nữa kìa
SV: Ừm, biết rồi, giờ anh hướng dẫn
em làm nha, xong rồi đọc thuộc bài
sau nhé
TC: Sao cũng được ạ!
SV: Ừm, vậy giờ bắt đầu nào, có 4 câu
thôi, nhanh thôi
SV: Hướng dẫn TC làm bài.
SV: Rồi, làm xong bài rồi, giờ em đọc
thuộc bài đi, anh kiểm tra nhé
TC: Trời, em đọc thuộc từ bửa trước
rồi nhá, giờ em đi chơi
SV: Không được, em đọc thuộc chưa
mà đi chơi, ngồi xuống anh kiểm tra
xem, anh dò bài mới tin được
TC: Ừm, cho anh dò ak.
SV: Em đọc đi anh coi.
TC: Đọc bài (… )
TC: Thấy chưa, em nói là em học
thuộc rồi mà không tin
SV: Phải kiểm tra anh mới tin được
Thái độ nghiêm túc
Thân chủ tỏ
ra vui vẻ, cởimở
Chú ý lắng nghe
Sử dụng kỹ năng phản hồi thông tin
Kỹ năng giao tiếp
Kỹ năng đặt câu hỏi đóng, mở
Kỹ năng thấu cảm
Trang 21chứ, thôi vậy cất sách vở đi, rồi ngồi
nói chuyện với anh xíu rồi đi chơi,
mấy bạn chưa học xong mà, chơi với
ai
TC: Dạ, nói xíu thôi ak nha.
SV: Ừ, anh biết rồi, nhanh thôi.
SV: Lần trước em về quê lâu không,
được mấy ngày
nhỉ, em có đi chơi đâu không?
TC: Dạ, hihi vui anh, em có đi chơi
bên nhà bà Tư với mấy bác thôi
SV: Ừm, vậy là khi đi chắc nhớ nhà
lắm nhỉ, chắc mẹ cũng nhớ em lắm
TC: Em khóc luôn ak, em nhớ nhà
lắm Mà về không được lâu là phải lên
rồi
SV: Ừm, anh hiểu mà, anh về tết cũng
được có mấy hôm thôi, đi học xa nên
cũng nhớ nhà lắm
TC: Vậy hả, mà nhà anh ở đâu.
SV: Anh ở Thanh hóa em ơi.
TC: Hihi, em không biết.
SV: Oh, vậy thì rang học đi, xong lớn
đi làm có tiền rồi ra Thanh hóa chơi
Gật gật
Cười, tâm trạng khá thoải mái, vôtư
Kỹ năng giaotiếp, kỹ nănglắng nghe
Trang 22TC: Có tiền em cũng chẳng ra
SV: Sao vậy?
TC: Em để tiền ăn còn hơn là đi chơi.
SV: Hihi, ghê ha, không đi chơi để
dành tìn ăn lun
TC: Chứ sao, hứ.
SV: Mà em đi học có hay chơi chung
với mấy bạn trong lớp không, học vẫn
tốt chứ
TC: Dạ, có anh, vừa ra chơi là kéo
nhau ra nhảy dây luôn ak, mà em nhảy
giỏi lắm nha
SV: Hihi, vậy kia á, rồi ở mái ấm thì
sao, có bị mấy chị bắt nạt không? Có
bị la, bị ai woanh chưa?
TC: Ừm, hình như là chưa, mà không
ai dám đánh em đâu, đánh em là em
đánh lại cho
SV: Ôi trời, người như que tăm mà dữ
quá ha, dám đánh lại luôn
TC: Hihi, em sợ gì mà không dám
đánh
SV: Ừm, em thì giỏi rồi Vậy em đi
học mà cô giáo không kiểm tra tập thì
làm sao em biết mình làm bài sai được
H.?
TC: Dạ, thì kệ thôi, khi nào cô giạy tới
bài đó là cô sửa bài à, không thì em
hỏi bạn
Mặt bí xị
Trang 23SV: Vậy em đi học có chú ý cô giảng
bài không? Có hiểu được bài không?
TC: Có anh, em học ngoan lắm nha,
ngồi im luôn á
TC: Mà thôi, em đi uống sửa, đi nhảy
dây đây, không chơi với anh nữa
SV: Ừm, vậy em ra chơi với mấy bạn
đi, hôm sau an hem mình trao đổi tiếp
- Những kết quả đạt được:
- Cuộc nói chuyện diễn ra vui vẻ và có sự hợp tác của cả hai bên.
- Biết được một số thông tin và vấn đề của thân chủ
+ Thông tin về thân chủ, về vấn đề của thân chủ: Em N.H là học sinh lớp 5 và em là một cô bé vui tính, học giỏi em có sở thích học toán, vẽ và ca hát cũng như đọc truyện
Em vào đây từ năm 2011 nhưng như em nói thì mẹ cũng không có điều kiện thời gian nên không thể thường xuyên lên thăm em được, mỗi năm tết đến thì em đều được về nhà tuy nhiên về được thời gian ít chỉ có một 2 ngày và phải lên lại mái ấm nên mỗi lần như vậy em rất nhớ mẹ, nhớ gia đình Còn về học tập thì rất tốt, em học giỏi và thường xuyên được khen thưởng, em là người có ước mơ và có niềm tin vươn lên trong cuộc sống Em học tốt, nhưng vì tính hiếu thắng và vội vàng của em nên em làm toán hay bị sai, em thường làm bài trước để hôm sau không phải làm nhưng vì thế sẽ ảnh hưởng tới chất lượng cũng như việc học của em sẽ gặp khó khăn và bài làm dễ bị sai hơn
+ Thông tin về hoàn cảnh gia đình: Em H là một em có hoàn cảnh khá éo le, quê em ở Cần Thơ, ba em mất lúc 2 tháng, mẹ em ở nhà đi làm và có quen một người khác nên
H không thể ở được và em được bà Tư gửi vào mái ấm, vào đây thì em sống cùng với L( Ba L là anh mẹ H)
+ Thông tin về môi trường xã hội: Cuộc sống cũng như sinh hoạt ở mái ấm thì cũng rất
Trang 24tốt, em học giỏi và thường xuyên được khen thưởng và được các cô trong mái ấm quantâm, chăm lo cho em, các mối quan hệ với bạn bè, thầy cô rất tốt, và trong mái ấm thì
em có chơi thân với em N và N.TR
- Biết được mối quan hệ của thân chủ với mọi người xung quanh ở mức độ nào
- Sinh viên áp dụng tối đa kỹ năng đặt câu hỏi để khai thác thông tin, khai thác vấn đề của thân chủ, sử dụng câu hỏi đóng – mở một cách hợp lý;
- Những tồn tại và khó khăn:
- Mặc dù biết được khá nhiều thông tin nhưng chưa trọng tâm lắm
- Do chuyển ca, thời gian gấp rút nên sinh viên có phần hơi vội vàng nôn nóng vàmuốn đẩy nhanh tiến độ của quá trình
- Kế hoạch lần sau:
- Đánh giá vấn đề của thân chủ;
- Lựa chọn thời điểm vấn đàm thích hợp hơn
3 Đánh giá và xác định vấn đề
Sau khi đã có những thông tin ban đầu về thân chủ, kết hợp với kỹ năng quan sát,lắng nghe, phân tích thông tin, tôi đã tìm ra được vấn đề mà em H đang gặp phảinhư sau:
Đối với H mẹ là người em rất thân thiết, luôn chia sẻ mọi chuyện cùng em nên khi
em được gưởi vào mái ấm em không được ở cùng mẹ nên em trở nên khép kín hơn,
ít chia sẻ với mọi người và em nhớ nhà rất nhiều Kinh tế gia đình cũng khó khănnên chỉ còn cách gửi em vào mái ấm, ở đây em có điều kiện để tiếp tục theo học và
hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn Bởi ở nhà mẹ có quen một người khácnên em không thể ở chung và cứ mỗi lần say, em lại phải chịu những trận đòn và
sự chửi mắng Không có được sự chỉ bảo, chia sẻ, chỉ có mẹ thương em nhưng vìhoàn cảnh khó khăn nên không thể lo cho em mọi thứ và gửi em vào mái ấm nhưng
Trang 25cũng không thể tới thăm em và động viên em thường xuyên được nên đôi khi emcũng buồn và cảm thấy chạnh lòng, thiệt thòi Còn ở mái ấm em được các cô vàbạn bè quan tâm và chia sẽ khó khăn cùng mình, và em học cũng tốt, tuy nhiên dotính hiếu thắng và vội vàng, muốn làm bài nhanh để đi chơi nên em thường làmtoán bị sai và tính các phép tính sai kết quả, ảnh hưởng tới học tập của em Vì vậycần giải quyết để không làm ảnh hưởng tới kết quả học tập của em.
Làm bài tập hay sai
Chưa biết cáchlàm bài
Do sự chủ quan
Làm nhanh,làm vội vànglàm ẩu
Trang 26Phân tích cây vấn đề:
Ng H là một người vui vẻ, năng động, sống chan hòa và có trách nhiệm Việcphải vào mái ấm sống và xa gia đình khi còn nhỏ là một thiệt thòi đối với cả em và
gia đình em, nhưng em đã chấp nhận đối mặt với nó, và thích nghi với cuộc sống
này với sự hồn nhiên, vô tư, trong sáng của một đứa trẻ mà quên đi những thiệt
thòi, những nỗi đau trong tâm hồn thơ ngây đó mà em luôn nỗ lực học tập, rèn
luyện bản thân và sống một cuộc sống như bao đứa trẻ khác với hy vọng vào một
tương lai tốt đẹp hơn Tuy nhiên, trong việc học tập em cũng còn gặp phải một vài
khó khó khăn
Thiếu
sự chỉbảo,răn đecủangườilớn
Dotínhhiếuthắngcủatuổimớilớn
Làmnhanhchoxongđểđược
đi chơi
Chưa
có sựhướngdẫn cụthể,chi tiết
Chưađược
cọ xát,làmnhiềubài tập
Dothiếu
sự tậptrung
Làm saithì xemsáchgiải bài
và chépbài củabạn
Trang 27Nhìn vào sơ đồ cây vấn đề ta có thể thấy Ng H thường xuyên làm bài bị sai kếtquả và ảnh hưởng tới học tập của em Khi vẫn đang ở độ tuổi ăn học với những suynghĩ, hành động đang bộc phát từ cá nhân mà chưa có sự chín chắn và thích hợp thì
sự chủ quan cá nhân sẽ ảnh hưởng và tác động lớn tới em, do chính sự chủ quanrằng bài đó, câu đó, chỗ đó mình đả làm đúng, vì mình học giỏi nên không lo bị saihay nếu làm sai thì lên lớp cô sửa lại hoặc nhìn tập bạn chép, chính những điều đó
sẽ dần dần ảnh hưởng tới việc học của em Làm bài vội vàng, làm ẩu, làm cho cócũng là một trong những lý do khiến em mắc phải những sai lầm để rồi dẫn tới làmbài môn toán thường xuyên bị sai và nguyên nhân của những hành vi, những việclàm này là do bản tính của trẻ con, em thích làm bài nhanh để còn đi chơi với cácbạn, làm bài xong nhanh thì càng có nhiều thời gian chạy nhảy, vui đùa Và đồngthời là do tính hiếu thắng của em khi ở độ tuổi này, và do chưa có sự theo sát, chỉbảo tận tình của người lớn cũng như chưa có sự răn đe và những hình phạt dànhcho em khi vi phạm Những điều đó sẽ tác động tới bản thân Ng H và làm cho emhình thành nên một thói quen và cứ tới buổi học thì em thường làm như vậy và dẫntới bài làm thường bị sai, bị nhầm lẫn
Bên cạnh đó, là việc thiếu kinh nghiệm, hay nói cách khác là chưa biết cáchlàm bài, cách học bài hiệu quả nhất Em đang được theo học tại trường và ở mái
ấm còn có cô giáo hướng dẫn riêng cho em, tuy nhiên do chưa được làm nhiều vàchưa có môi trường, chưa có các phương pháp, hình thức học phù hợp cho nhữnghọc sinh ở độ tuổi của em nên thường khó tiếp thu và các em thường không tậptrung, không thu hút, lôi cuốn được các em Và một nguyên nhân nữa là do thiếu sựchỉ bảo, hướng dẫn chi tiết, cụ thể từng mảng một cho em, ví dụ như trong một bàitoán thì cần phải hướng dẫn cho em làm theo từng bước một và có những cách nào
để giải bài toán đó, chứ việc nói bao quát và chung chung như học trên lớp sẽ khiếncác em khó tiếp thu bài và làm bài sẽ dễ sai Các em còn thiếu kinh nghiệm trongviệc làm bài nên thường gặp không ít những khó khăn trong cách tính toán Và từ
đó Ng H thường làm bài tho một cách rập khuôn là làm vào vở, làm vào sách giáo
Trang 28khoa hay đôi khi là mượn tập của bạn mà không tự tìm hiểu, những bài khó làmkhông được lại không hỏi thầy cô giáo mà mang sách giải bài ra xem và nó sẽ ảnhhưởng tới việc học của em và dần dần sẽ trở thành thói quen.
Ng H
Trang 29không có nhiều thời gian tới thăm em Nói chung em đang gặp rất nhiều những khókhăn cả về mặt vật chất lẫn tinh thần.
Biểu đồ sinh thái:
Nhìn vào biểu đồ sinh thái ta có thể nhận thấy có nhiều nguồn lực để có thể hỗ trợcho Ng H Và trực tiếp nhất là mái ấm, nơi mà em đang sinh sống Mái ấm là nơi cưumang, tạo mọi điều kiện có thể để em được sống, được đi học và phát triển nhân cáchnhư bao đứa trẻ khác Tiếp theo đó chính là mối quan hệ với mẹ của em, em và mẹ cómối quan hệ rất tốt, mẹ chính là yếu tố hỗ trợ về tình cảm, sự yêu thương và là độnglực tinh thần to lớn dành cho em Bên cạnh đó còn có Bà tư và nhà trường cũng là 2yếu tố được quan tâm, Bà tư yêu thương, cũng hay gọi điện hỉ thăm và có thời gian thìcũng sắp xếp lên thành phố thăm em, còn nhà trường là nơi để em được học tập, sinhhoạt chung với biết bao bạn bè cùng trang lứa, nhà trường chính là nơi tạo môi trường
Bà tư Mái ấm
Trang 30cho em được gặp gỡ, tiếp xúc với những bạn bè khác và kéo gần khoảng cách, khôngcòn sự định kiến tốn tại Ngoài ra, còn có nguồn lực từ cộng đồng, cồng động chính lànguồn lực tiềm năng, các Mạnh Thường Quân, các nhà hảo tâm có thể vận động đễ hổtrợ cho em, để em có được một cuộc sống tươi đẹp hơn tuy nhiên các nguồn lực từcộng đồng còn mang tính ban ơn, từ thiện mà chưa có tính trực tiếp và nguồn lực cộngđồng còn là nguồn lực xa cách và em chưa được tiếp cận với nguồn lực này nhiều.
Bảng thống kê điểm mạnh, yếu:
- Mẹ yêu thương, quan tâm
em Biết lo toan cuộc sống
- Quan tâm
và yêu thương em
- giúp đỡ
em khi gặpkhó khăn
và cưu mang em
- Tạo điều kiện cho
em ăn học, sinh hoạt,
và phát triển nhân cách
- Liên hệ với các tổ chức từ thiện, các Mạnh thường quân hỗ trợcho em
- Tạo điều kiện cho
em có thể được đi học
- Giúp đỡ
em trong học tập
- Hỗ trợ vậtdụng, sách
vỡ học tập
- Mọi người thân thiện, sẳn sang giúp
đỡ em
Trang 31- Bảo vệ
em về mặt pháp lí
- Không cóthời gian, điều kiện
để thăm em
- Không cóđiều kiện, cuộc sống cũng vất
vả, khó khăn
- Vật chất, trang thiết
bị còn thiếu điều kiện còn hạn hẹp
- Chưa có các nguồn kinh phí hỗtrợ toàn diện
- Chưa sát sao trong việc chăm
lo đời sốngcủa học sinh
- Chưa thể tạo điều kiện một cách tối đa nhất
- Những việc làm, giúp đỡ cụ thể, trực tiếp còn hạn chế
- Một số người vẫn còn định kiến xã hộihoặc làm ngơ
Xác định vấn đề ưu tiên:
Từ sự phân tích vấn đề mà thân chủ đang gặp phải, qua việc sử dụng các công cụđánh giá vấn đề, nguồn lực đã cho thấy vấn vấn đề của em NG H gặp phải là em đãphải chịu những áp lực, căng thẳng về mặt tinh thần; thiếu kinh nghiệm sống và cáckinh nghiệm Em muốn tự mình giải quyết những khó khăn trong việc học tập, sinh