Tuy vậy, trong quá trình thực tập ngoài một số thuận lợi, tôi đã gặp không ít những khó khăn nhất định và... Như chúng ta đều biết, thực tập tham vấn là hoạt động sinh viên Công tácxã hộ
Trang 1MỤC LỤC
Lời cảm ơn
PHẦN NỘI DUNG
1: Tổng quan về cơ sở
Lịch sử hình thành:
Điều kiện để trẻ được nhận
Những khó khăn trong quá trình nuôi dưỡng, giáo dục trẻ
2 Tiến trình làm việc và can thiệp với thân chủ
3 Nhìn lại đợt thực tập
PHẦN II: NỘI DUNG THAM VẤN
I THAM VẤN CÁ NHÂN
* Buổi phúc trình thứ nhất:
* Buổi phúc trình thứ hai:
* Buổi phúc trình thứ ba:
Nội dung lượng giá thực tập:
II: THAM VẤN GIA ĐÌNH
1.TỔNG QUAN VỀ GIA ĐÌNH
2: NỘI DUNG PHÚC TRÌNH
Phúc trình lần thứ nhất
Phúc trình lần thứ hai
PHẦN III KẾT LUẬN VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC HÀNH
1.Kết luận
2 Đánh giá quá trình thực hành của bản thân
Trang 2có cơ hội xây đắp thêm những lỗ hổng kiến thức của mình Các em tuy có hoàn cảnh éo le và chịu nhiều thiệt thòi nhưng bù lại các em có tấm lòng yêu thương nhau và đây là điểm đã ghi lại sâu sắc trong lòng tôi Tuy vậy, trong quá trình thực tập ngoài một số thuận lợi, tôi đã gặp không ít những khó khăn nhất định và
Trang 3Như chúng ta đều biết, thực tập tham vấn là hoạt động sinh viên Công tác
xã hội được đưa xuống các cơ sở xã hội để làm các công việc của một nhân viêncông tác xã hội chuyên nghiệp trong một thời gian nhất định Đây là giai đoạnsinh viên vận dụng những lý thuyết, kỹ năng đã học để hỗ trợ một thân chủ cụthể trong bối cảnh cơ sở xã hội Đây được xem là một khâu bắt buộc trong quytrình đào tạo
1: Tổng quan về cơ sở
Lịch sử hình thành:
Trung tâm được xây dựng vào ngày 15 tháng 01 năm Sau hơn 4 tháng thicông, với sự nỗ lực của Hội đồng thành viên, Ban giám đốc, cán bộ, kỹ sư, côngnhân lao động, cán bộ giám sát; cùng với sự hỗ trợ của các phòng ban chức năngthuộc quận; đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo của Thường trực Quận ủy, Thườngtrực Ủy ban nhân dân quận, đến nay công trình xây dựng trường chuyên biệtÁnh Dương, phường Tân Chánh Hiệp, Quận 12 đã hoàn thành và đưa vào sửdụng trong năm học 2014-2015, với quy mô xây dựng như sau:
đã có một cuộc sống sung sướng, hạnh phúc, có một mái ấm gia đình đầy ắptiếng cười, được sống trong tình thương của bố mẹ, người thân Nhưng cũng cónhững số phận kém may mắn, những đứa trẻ sinh ra đã không được biết bố mình
là ai, mẹ mình là ai Cuộc sống khó khăn đến với các em khi các em còn quá
Trang 4nhỏ Tuổi thơ của em phải chịu nhiều thiệt thòi Và để bù đắp phần nào, che chởphần nào cho những thân phận mồ côi đó, một trung tâm chăm sóc trẻ tiếp tụcđược ra đời.
Những hoạt động của trung tâm không chỉ thu hút sự chú ý của các cấplãnh đạo và người dân thành phố mà nó còn nhận được sự quan tâm của các tổchức nước ngoài Trường có 198 học sinh, các em trong độ tuổi từ 04 đến 18,đến từ nhiều nơi khác nhau, hoàn cảnh khác nhau, chủ yếu là con gia đình côngnhân, có hoàn cảnh khó khăn, dân nhập cư Nhưng các em có chung khuyết tậtlà: khiếm thính, chậm phát triển, chậm ngôn ngữ, Down…
Nhờ sự hảo tâm của các nhà tài trợ, các mạnh thường quân, các em được
ăn học miễn phí Ngoài học theo chương trình khung của bộ giáo dục, các emcòn được học nghề may và vẽ Khi nói về khó khăn trong trường, cô giáoNguyễn Thị Lê cho biết: các em ở nhiều độ tuổi khác nhau, lại không có ngônngữ nên rất khó giao tiếp, phải kiểm soát chặt chẽ trong giờ ăn cũng như giờhọc, giờ chơi Nhiều trẻ chưa biết vệ sinh cá nhân, có những em bị tăng động cắntay cắn chân, nắm đồ đạc…vv
Hơn 40 giáo viên và nhân viên trong trường là những người thầy, người cô
đã không ngại khó, không ngại khổ, vượt qua bao khó khăn để dẫn dắt các em ,những số phận kém may mắn
Điều kiện để trẻ được nhận
- Các em mồ côi cả cha lẫn mẹ, mồ côi cha hoặc mẹ (người còn lại ốm đau
- nghèo khó không thể nuôi được con) có hộ khẩu thường trú tại Thành Phố
- Các em được đón vào Làng trẻ ở độ tuổi 2 - 12 và phát triển bình thường
- Các em là trẻ có nguồn gốc gia đình Khi mồ côi cha mẹ được thân nhânlàm đơn trình các cấp có thẩm quyền xin cho trẻ vào các trung tâm nuôi trẻ mồ
Trang 5côi của Thành phố Khi Thành phố có quyết định tiếp nhận thì trẻ được Làngđón vào nuôi theo chỉ tiêu Nhà nước giao hàng năm.
Sau khi đến 18 tuổi học xong phổ thông trung học, các em trưởng thànhtrở về với thân nhân, với xã hội và phải tự mình kiếm sống
Kế hoạch là vậy nhưng khó khăn lớn nhất từ trước tới giờ vẫn là nguồnkinh phí Nguồn kinh phí không đủ để chi trả cho cán bộ và nuôi dạy các em
+Tiền mua thuốc chữa bệnh
+Tiền mua quần áo( mặc thường ngày- đồng phục), giày dép
+Các hoạt động ngoại khoá
Qua những nỗ lực và cố gắng của những con người nơi đây, từ cấp quản
lý, các cán bộ tới các bà mẹ và các con, những thành tựu mà làng trẻ em Birlahiện nay đạt được là những kết quả đáng mừng và đáng trân trọng:
Những khó khăn trong quá trình nuôi dưỡng, giáo dục trẻ
+ Về sinh hoạt: Không cung cấp đủ nguồn dinh dưỡng cho trẻ trong quatrình nuôi dưỡng và sư phát triển của trẻ
+ Quần áo, sách vở, đồ dùng học tập của trẻ không đáp ứng đủ nhu cầu.+ Về hoạt động khác: không có kinh phí cho trẻ học tập thêm để nâng cao
kỹ năng và trình độ
- Khi các em hoạt động ngoại khoá ở xa không có phương tiện đi lại
Trang 6Trên đây là phần tóm lược về trường chuyên biệt ánh dương và cũng là cơ
sở nơi tôi thực tập Phần tiếp theo tôi xin đi sâu bài báo cáo của mình về tiếntrình can thiệp và làm việc với thân chủ
2 Tiến trình làm việc và can thiệp với thân chủ
Trong chúng ta chắc hẳn ai cũng biết tiếp cận và làm việc với trẻ bìnhthường đã khó, nay làm việc với trẻ em mồ côi lại càng khó hơn Trong thời gianthực tập tôi đã được tiếp xúc và làm quen với nhiều đối tượng trẻ em mồ côi, trẻkhuyết tật Mỗi em đều có những hoàn cảnh khó khăn khác nhau Tuy nhiên, quaquá trình làm việc, tôi đã chọn lựa hai đối tượng là hai em nam có độ tuổi khácnhau, cấp bậc học khác nhau để làm việc Và cuối cùng, tôi đã đi đến can thiệpvới một đối tượng cụ thể của mình Tuy nhiên, trong giới hạn bài báo cáo này,tôi xin trình bày thêm về hoàn cảnh của hai em và lý do vì sao tôi lại tiến hànhchọn một trong hai em đó để làm đối tượng can thiệp của mình
3 Nhìn lại đợt thực tập
Chúng ta cũng biết rằng, kiến thức học được từ sách vở chỉ là một phần, làcông cụ để mình tiến hành các hoạt động, điều quan trọng ở đây là phải áp dụngnhững công cụ, kiến thức đó như thế nào vào hoạt động thực tiễn Để chuẩn bịcho quá trình thực tập này, tôi đã được tìm hiểu, cung cấp rất nhiều các kiến thức
ở trên lớp, đã có những sự chuẩn bị kĩ càng khi mình đi xuống cơ sở Tuy vậy,những thách thức và mối lo âu không phải là không có:
Trước hết, đây là lần đầu tiên đi thực tập nên còn rất nhiều bỡ ngỡ và mới
lạ Tôi tò mò hơn là sợ những người sẽ cùng làm việc với mình, họ như thế nào?Liệu họ, đặc biệt là thân chủ có giống như những gì mình đã được học và trang
bị ở trên lớp?
Thứ hai, tôi sợ mắc phải những khuyết điểm không đáng có nên đã chuẩn
bị mọi tình huống để có thể giải quyết được
Trang 7Thứ ba, vì các em ở cơ sở phải đi học cả ngày nên tôi cũng e ngại việc tiếp
xúc và trị liệu cho thân chủ của mình sẽ gặp nhiều hạn chế
Và như tôi đã nói ở phần báo cáo, trong quá trình thực tập, ngoài nhữngthuận lợi tôi đã gặp, được sự giúp đỡ nhiệt tình của các cô, các chú ở trung tâm,của cô giáo chủ nhiệm, tôi cũng đã không tránh khỏi những khó khăn nhất định,những khó khăn đó là:
Trước hết, tôi đã tốn khá nhiều thời gian cho việc liên hệ với cơ sở thực
tập
Thứ hai, phương tiện đi lại không được thuận lợi, phải đi xe buýt nên
nhiều khi đến trung tâm không đúng hẹn
Thứ ba, đây là lần thực tập môn học đầu tiên nên còn nhiều bỡ ngỡ và gặp
phải khó khăn trong một số hoạt động ở cơ sở
Thứ tư, đối tượng mà tôi muốn tiếp cận là các em tại trung tâm, tuy nhiên
thời gian sinh hoạt và làm việc của tôi và các em hoàn toàn lệch nhau, cả tuầncác em đi học nên muốn gặp các em chỉ có đến vào thứ bảy, chủ nhật hoặc vàocác buổi tối trong tuần Bên cạnh đó, các em ở trung tâm, nhất là thân chủ tôimuốn tác nghiệp đã có một bạn sinh viên tình nguyện ở trường khác đến dạykèm nên tôi phải bố trí thời gian sao cho phù hợp để tránh việc đến trung tâmvào lúc em đang có người dạy
Tuy nhiên, tôi cũng nhận thấy một điều rằng: Nếu không có đợt thực tậpnày thì những kiến thức của tôi được trang bị từ trước sẽ khó có thể được ápdụng và từ đó không có được một cái nhìn khách quan về khả năng của bản thânmình Chính đợt thực tập này đã đưa lại cho tôi nhiều điều bổ ích và lý thú Tôi
tự cảm thấy mình lớn lên rất nhiều sau hai tháng thực tập, được học hỏi, trao đổikinh nghiệm, được thể hiện khả năng của mình với tư cách là một nhân viêncông tác xã hội tương lai Cụ thể hơn là:
Trang 8Tôi được trực tiếp làm trưởng nhóm của nhóm sinh viên thực tập tại trungtâm Được gặp gỡ, trao đổi với những người có kinh nghiệm chuyên ngành côngtác xã hội Từ đó, bồi đắp thêm những kiến thức còn thiếu của mình.
Tôi được biết và tìm hiểu thêm về các chính sách, cách quản lý của mộttrung tâm nữa bên cạnh những trung tâm tôi đã biết
Tôi hoàn toàn thấy tự tin hơn khi giao tiếp và trò chuyện với mọi người.Tôi được áp dụng các kiến thức lý thuyết đã học ở trên lớp vào thực tế, vàotiến trình giúp đỡ cá nhân từ việc tiếp cận thân chủ đến can thiệp và đạt kết quả
Trẻ em là đối tượng trong đợt thực tập lần này, tiếp xúc và trao đổi vớichúng, tôi đã học hỏi và bổ sung thêm nhiều kiến thức về tâm lý, lối sinh hoạtcủa trẻ Biết được mình nên làm gì và không nên hứa điều gì với thân chủ Đa sốkhi làm việc với trẻ em, nhất là những trẻ em mồ côi phải chịu nhiều thiệt thòi,các em thường tỏ ra tò mò và muốn tìm hiểu mọi thứ mới lạ Muốn mình làmgiúp một số việc mà nếu với tư cách là nhân viên công tác xã hội, chúng takhông được phép làm cho thân chủ Một ví dụ mà tôi muốn nêu ra ở đây là cómột em đã nhờ tôi lập giùm nick chat Nhưng với bản thân là sinh viên thực tậpngành công tác xã hội, chúng ta không được phép thực hiện điều mà thân chủnhờ bởi như thế chúng ta sẽ vi phạm một trong những quy điều đạo đức củangành
Qua đợt thực tập này, tôi đã có thêm nhiều người bạn, những người bạnnhỏ mà tôi cảm thấy yêu quý Mặc dù sinh ra các em phải chịu nhiều thiệt thòi sovới các bạn cùng trang lứa nhưng chính sự ngây thơ, chân thành của các em đãkhiến tôi không thể nào quên được
Đợt thực tập cũng là bước tập duyệt ban đầu, là nền tảng để tôi chuẩn bịhành trang trở thành một nhân viên công tác xã hội trong tương lai
Và cuối cùng, thành quả lớn nhất mà tôi cảm thấy tâm đắc sau hai tháng
Trang 9thực tập là đã trực tiếp giúp đỡ được rất nhiều em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn(dạy các em học, vui chơi với các em…) Đặc biệt là đã tiến hành trợ giúp thànhcông thân chủ của mình, thay đổi em theo chiều hướng tích cực hơn, giúp em cótrách nhiệm hơn với cuộc sống của mình Tuy nhiên, nếu được phép làm nhiềuhơn so với yêu cầu của đợt thực tập, tôi sẽ:
Một là, tiến hành các buổi đến cơ sở một cách thường xuyên hơn Với yêu
cầu tối thiểu một tuần hai lần, mỗi lần hai giờ thực tập tôi cảm thấy thời gian đóquá ít để một sinh viên có thể can thiệp với thân chủ một cách cụ thể và sâu sắc.Mặc dù đó là yêu cầu tối thiểu nhưng bởi những lý do khách quan nên thời giancủa tôi đến cơ sở vẫn còn hạn chế nhiều
Hai là, tôi sẽ không chỉ tiếp cận với thân chủ mà sẽ tiếp cận các hệ thống
xung quanh thân chủ một cách thường xuyên hơn nữa Đó là cơ sở để tôi trợ giúpthân chủ có hiệu quả hơn nữa
Ba là, tôi sẽ tổ chức cho các em ở trung tâm các trò chơi, dạy các em học
một cách thường xuyên hơn
Bốn là, sẽ trợ giúp nhiều em hơn nữa bởi như ta biết thì các em ở cơ sở đều
có những hoàn cảnh khác nhau, mỗi em bên cạnh những ưu điểm của mình vẫncòn tồn tại những hạn chế Có em học lực yếu, có em hay ức hiếp các em khác…Giúp đỡ nhiều em hơn nữa đó là mong muốn của bản thân tôi Và nếu như đợtthực tập kết thúc, nếu được sự cho phép của cơ sở thì tôi sẽ vẫn tiếp tục đếntrung tâm với tư cách là sinh viên tình nguyện để dạy các em học, vui chơi vớicác em
Đợt thực tập này tuy chỉ vẻn vẹn hai tháng- một khoảng thời gian quá ngắn
để tiến hành trợ giúp một cá nhân nhưng nó là điều kiện cần thiết, là khoảng thờigian quý giá để tôi học hỏi những kinh nghiệm Đợt thực tập kết thúc là tiền đềcho tôi vạch ra những kế hoạch cho bản thân, cho quá trình phát triển chuyên
Trang 10môn của mình sau này Tôi đã từng tiếp xúc và giao lưu với nhiều đối tượng quamột số dự án như: dự án CEPHAD với đối tượng là trẻ em lang thang từ ThanhHóa ra Hà Nội kiếm sống, đối tượng là người già cô đơn tại trung tâm bảo trợcủa tỉnh Hà Tĩnh, dự án của Thành đoàn Hà Nội…nhưng qua quá trình làm việcvới đối tượng trẻ em mồ côi, tôi nhận thấy đây là điểm mạnh để tôi có thể pháttriển được chuyên môn của mình Tôi đã được bổ sung thêm nhiều kiến thức vềnhóm đối tượng này Và tôi cảm thấy nó thực sự phù hợp với trình độ của mình.Sau này, khi theo đuổi một chuyên ngành thì trẻ em theo tôi đó sẽ là chuyênngành chính của mình Bởi vậy, ngay sau đợt thực tập này, tôi dự định sẽ tìmhiểu sâu hơn về nhóm đối tượng này Sẽ xin phép cơ sở thực tập được tiếp tụcđến trung tâm với vai trò mới là sinh viên tình nguyện Có như vậy, tôi mới cóđiều kiện để tìm hiểu sâu hơn về các em, sưu tầm kinh nghiệm mới cho mình.
Trên đây là tất cả phần nội dung báo cáo thực tập của tôi được tiến hànhtrong hai tháng vừa qua tại trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi Birla Chắc chắn báocáo sẽ còn nhiều thiếu sót, mong cô giáo góp ý để bài báo cáo lần sau đạt kết quảtốt hơn nữa Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn cô giáo, kiểm huấn viên vàcác cô, các chú tại trung tâm Birla đã giúp đỡ tôi hoàn thành tốt đợt thực tập để
có một sản phẩm như hiện nay Xin chân thành cảm ơn!
HẾT _
PHẦN II: NỘI DUNG THAM VẤN
I THAM VẤN CÁ NHÂN.
* Buổi phúc trình thứ nhất:
Trang 11Người được phỏng vấn: Em Hoàng Văn Nam
Vai trò: Thân chủ
Địa điểm phỏng vấn: Trường chuyên biệt ánh dương
Thời gian: 10h00’ ngày 03- 04- 2009
Mục tiêu: Tiếp cận và làm quen thân chủ
Nhận xét của kiểm
huấn viên/GVHD
Nội dung vấn đàm Nhận xét, cảm nghĩ của
sinh viên -TVV: Chào em anh có
thể ngồi đây đượckhông?
Cảm nghĩ ban đầu vềthân chủ là người khá dễgần, dễ tiếp cận làmquen
Trang 12này Cho anh ngồi chơivới nhé?
- Thân chủ: Được anh
Trang 13quan hơn Bên cạnh đó giúp bản thân nâng cao sử dụng các kỹ năng đặt câu hỏi, quan sát, lắng nghe, vận dụng kiến thức trên cơ sở lý thuyết vào thực tiễn.
- Những tồn tại và khó khăn
Vì đây là buổi đầu thực hành nên cũng khó khăn trong việc tiếp cận thân chỉ nắm được thông tin sơ bộ về thân chủ do mới lần tiếp xúc đầu tiên Còn hạn chế về mặt thời gian nên trong quá trình đặt câu hỏi cho thân chủ tôi còn hơi đắn đo không biết đặt như thế nào cho phù hợp việc vận dụng các kỹ năng còn hạn chế về nhiều mặt để khai thác thông tin thân chủ.
- Kế hoạch lần sau
Tiếp tục tạo lập mối quan thân thiện hơn và khai thác thông về sỡ thích, tình trạng sức khỏe, phương châm sống của thân chủ và chuẩn bị các câu hỏi để dễ dàng tiếp xúc tốt hơn.
* Buổi phúc trình thứ hai:
Người được phỏng vấn: Em Nam
Vai trò: thân chủ
Địa điểm phỏng vấn: Trường chuyên biệt ánh dương
Thời gian: 8h35’ ngày 15- 11- 2015
Mục tiêu: Tiếp cận thân chủ và bắt đầu đề cập tới một số vấn đề chính
là dạy học và nhận thấy
Trang 14ạ! em chăm học thật đấy!
- Thân chủ: Anh dạy em
làm mấy bài tập này
được không?
- TVV Để anh xem nào.
Môn Sinh hả em?
- Thân chủ: Vâng Mai
em thi học kỳ rồi Đây là
những câu hỏi đề cương
nghe bảo là Nam cầm
điều khiển ti vi không
cho các bạn trong nhà
xem nhé! anh không nghĩ
Thức làm vậy là đúng
đâu
- Thân chủ: Ai nói với
anh như vậy sẽ biết tay
em
- TVV: Ai nói điều đó có
học lực của thân chủ rấtkhá
- Từ đây, có thể lần lượt
đi vào những hành vilệch chuẩn mà thân chủđang có
- Thân chủ đã có nhữngthay đổi trong nhận thứccủa mình Đấy là mộtđiều đáng mừng
Trang 15quan trọng lắm không?
anh muốn hỏi là em có
làm như vậy không thôi?
nói thì làm sao mà biết
được Vả lại kỷ luật em
chẳng sợ
- TVV: Nam nói vậy là
không đúng rồi Nếu giả
dụ người nào đó lấy điều
khiển ti vi khi em đang
ngồi xem em thấy có tức
không? Anh thấy Nam
Trang 16nha? Đồng ý với anhnhé?
- Thân chủ: Được rồi.
Hôm sau em sẽ khôngnhư thế là được chứ gì?
TVV: Ừ, thôi cũng tới
giờ anh phải về rồi còn
để em nghĩ ngơi nữa,cảm ơn em vì đả tâm sự,chia sẽ cùng anh nhé, anh
sẽ trao đổi với em trongbuổi sau nhé
- Những kết quả đạt được.
Qua buổi trò chuyện này tôi nhận thấy thân chủ là một người rất dễ tiếp xúc, gần gũi, thân thiện Từ đó nắm bắt được tâm lý, cảm xúc và trong bản thân chủ luôn có nghị lực sống và phấn đấu thực hiện ước mơ của bản thân chủ Biết thêm về tình trạng sức khỏe, sở thích, quan sát được công việc thân chủ làm trong tâm, là người con hiếu thảo.
Kỹ năng đặt câu hỏi ngày càng được nâng cao,tiến bộ hơn và bên cạnh kỹ năng