2018 ca dao tục ngữ, danh ngôn

Đề 1. Quách Mạt Nhược – nhà thơ, nhà Sử học, Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc đã từng nói: “Mặt trời mọc rồi lặn, mặt trăng tròn rồi lại khuyết, nhưng ánh sáng mà người thầy rọi vào ta sẽ còn mãi trong cuộc đời.” Từ câu nói trên, em có suy nghĩ gì về công lao của người thầy. Mở bài Quách Mạt Nhược – nhà thơ, nhà Sử học, Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc đã từng nói: “Mặt trời mọc rồi lặn, mặt trăng tròn rồi lại khuyết, nhưng ánh sáng mà người thầy rọi vào ta sẽ còn mãi trong cuộc đời.” Câu nói trên là một lời khẳng định, ngợi ca công ơn to lớn của người thày Thân bài 1. Giải thích, tìm ý nghĩa câu nói Mặt trời, mặt trăng là những vì tinh tú của đất trời, có chức năng tỏa sáng, đem lại ánh sáng cho Trái đất, sự sống cho muôn loài Mọc; lặn; tròn; khuyết… là quy luật tự nhiên của chúng.

Nghị luận về tư tưởng đạo lí

- Nhóm bài : các ý kiến, danh ngôn, ca dao, tục ngữ

Đề

1 Quách Mạt Nhược – nhà thơ, nhà Sử học, Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc

đã từng nói: “Mặt trời mọc rồi lặn, mặt trăng tròn rồi lại khuyết, nhưng ánh sáng mà người thầy rọi vào ta sẽ còn mãi trong cuộc đời.” Từ câu nói trên, em có suy nghĩ gì về công lao của

người thầy

Mở bài

Quách Mạt Nhược – nhà thơ, nhà Sử học, Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Trung

Quốc đã từng nói: “Mặt trời mọc rồi lặn, mặt trăng tròn rồi lại khuyết, nhưng ánh sáng mà người thầy rọi vào ta sẽ còn mãi trong cuộc đời.” Câu nói trên là một lời khẳng định, ngợi ca

công ơn to lớn của người thày

Thân bài

1 Giải thích, tìm ý nghĩa câu nói

- Mặt trời, mặt trăng là những vì tinh tú của đất trời, có chức năng tỏa sáng, đem lại ánh

sáng cho Trái đất, sự sống cho muôn loài

- "Mọc"; "lặn"; "tròn"; "khuyết"… là quy luật tự nhiên của chúng.

Quách Mạt Nhược đã rất khéo léo khi dùng cách nói tương phản, sự tương phản giữa

hai nguồn ánh sáng, một nguồn ánh sáng chỉ chiếu sáng từng lúc, "một nguồn ánh sáng" còn

mãi để ngợi ca công ơn to lớn của người thầy

2 Bàn luận, khẳng định đó là một ý kiến đúng

* Thầy cô là những người cha, người mẹ thứ hai trong cuộc đời của mỗi con người Hành trình cuộc đời của mỗi người đều có những người thầy đi qua và mỗi người thầy sẽ lưu lại đó một dấu ấn, chiếu rọi vào đó những nguồn ánh sáng riêng:

- Ánh sáng của tri thức văn hoá : thầy cô nâng đỡ dìu dắt học trò từ chỗ "chưa biết" đến

"biết"; kiến thức thầy cô truyền thụ, theo năm tháng, sẽ ngày càng dầy lên

- Ánh sáng của ước mơ, hoài bão, lý tưởng : thầy cô có thể là người thắp sáng ước mơ, vẽ ra

cho học trò con đường đi tới tương lai

- Ánh sáng của tình yêu thương, của ý chí, nghị lực, niềm tin: thầy không những mở cho học trò - con đường mà còn khích lệ ý chí phấn đấu để thực hiện ước mơ hoài bão… thầy không

chỉ dạy chữ mà còn dạy học trò cách làm người…

* Ánh sáng mà người thầy rọi vào học trò còn mãi bởi:

+ Những tri thức, những bài học ấy sẽ song hành với học trò suốt cuộc đời

+ Sự trưởng thành của học trò sẽ khiến trò không quên công ơn dạy dỗ của người thầy

- Phê phán thái độ sai trái: Những học sinh đã vô tình hoặc cố ý vi phạm đạo làm trò,

làm đau lòng các thầy cô giáo

- Xây dựng thái độ, hành động đúng: nhắc nhở mỗi người nhìn lại thái độ và cách

ứng xử của mình đối với những người làm thầy trong xã hội Tôn sư trọng đạo cần phải đượcquan tâm hơn nữa Không câu nệ đến mức thầy bảo sao chỉ biết nghe vậy, thầy là trên hết,trước hết nhưng phải biết vâng lời dạy dỗ, tôn trọng thầy cô, biết ơn thầy và cách đền ơn tốtnhất là trở thành người có tài có đức

Đề 2: Cã chÝ th× nªn

Ngày nay, có biết bao nhiêu người vừa mới gặp khó khăn là đã từ bỏ, nản chí Thếnhưng bên cạnh đó còn có những con người có ý chí, quyết tâm để đạt mục đích chính đángcủa mình Chính họ đã nhận ra rằng: “Có chí thì nên”

“Có chí thì nên”: một bài học giáo dục cho con trẻ rất hay của người xưa, đặc biệt làđối với thế hệ trẻ hiện nay Đôi khi chính chúng ta phải nhìn nhận rằng số người thiếu sựquyết tâm, ý chí phấn đấu cầu tiến ngày càng nhiều trong xã hội Dường như chính bản thânhọ, đúng hơn là sự tự giác, tự thân vận động đã bị mất đi trong cái tiện nghi đầy đủ Vì lẻ đómà học lại sống một cách an nhàn, thiếu sự nỗ lực, ý chí cầu tiến Và sẽ tai hại hơn khi chínhhọ chưa được rèn luyện, được dạy cách thích ứng với mọi tình huống bất ngờ xảy đến Mặckhác còn có những người lại bi quan, không có sự kiên trì, quyết tâm, thấy việc nặng nhọctrước mắt là đùn đẩy, có suy nghĩ là sẽ không làm được, từ bỏ tất cả mọi thứ Những conngười ấy chỉ nhìn sự việc qua một khía cạnh, một khía cạnh bó hẹp trong cái khuôn khổ màhọ từ tạo ra Một cái vỏ bọc của sự bi quan Họ chỉ thấy cái xấu, cái bất lợi trước mắt nhưnglại quên đi lợi ích lâu dài Bên cạnh đó lại có những người mới vừa gặp thử thách đầu tiên làlại tự bỏ cuộc Chuyện này đã quá quen thuộc Việc từ bỏ nhanh chóng ấy là do người đóthiếu sự tự tin, cầu tiến, họ sợ thất bại, họ không dám nhìn nhận sự thật dù có thể là phủphàng Và cũng đôi khi có nhiều người đã nổ lực hết sức mình để vượt qua thử thách nhưnglại không đạt được kết quả mong muốn Điều đó lại càng dẫn đến việc người ấy sẽ bị áp lực

đè nặng, để rồi nản chí, dừng cuộc đua nửa chừng trong khi bản thân học chỉ mới đi mộtphần ba chặng đường Thật ra chẳng có gì mới lạ cả Con người từ cổ chí kim vẫn chạyđường trường trên cái lối mòn, ngặt nghèo này Bù lại-và cũng chính từ đó mà ra?- xã hộiloài người vẫn luôn trọng vọng những ai đạt được mục đích của mình, và mục đích càng caolại càng thêm vinh dự Cái chính yếu và được đề cao vẫn lài cái quyết tâm, chừng nào cònbền gan trên đường; cho dù đã thất thểu, hay chỉ còn thoi thóp; thì tệ lắm cũng vẫn đượcngười đời khen tặng là có chí hướng, có nghị lực Vì vậy, chúng ta cứ cố gắng hết sức củamình, hãy sử dụn chính khả năng, con người thật của ta thì dù có thất bại đi chăng nữa,chúng ta cũng vui long Điều đó đâu đáng để ta buồn, có thật bại mới có thành công, có nghịlực mới đạt được kết quả

Văn hóa con người vẫn chỉ quảng bá và đề cao sự kiên cường Chúng ta đều được dạytừ lúc nằm nôi là một khi đã quyết định hướng đi và mục tiêu thì nhất định phải vững lòngtheo đuổi đến cùng Phải theo đuổi cho đến khi thắng lợi vẻ vang hay thất bại hào hùng,nhưng chúng ta tuyệt không được dạy cách rút lui kịp thời, cách bỏ cuộc đúng lúc Sa lầytrong cuộc chiến, bám trụ một cách bền gan, chôn vùi thêm bao sinh mạng cũng mặc kệ.Nhưng để lập trường bị lung lạc hay mất niềm tin là tệ hại, xét lại mục tiêu hay đường hướngđạt ra - cho dù trên cơ sở nào cũng vậy - thì quả phạm vào tối kị Điều này nghe chừng nhưchỉ là một sự rang buộc về văn hóa hay xã hội, song thực sự lại có vẻ được đóng khuôn sẵntrong tâm trí, tư duy con người Theo đó, chính những con người có khả năng lí luận sâu sắclại là những người ít sẵn sang tự chuyển đổi cách nhìn Trái lại, họ là thành phần bám víu

mạnh mẽ nhất vào đường hướng đã từng lựa chọn Lẽ nào, con người ta lại tâm niệm cuộcsống chỉ là những quảng đường việt dã nối tiếp và đã lên thì không thể dừng hay quay lại.Nói thẳng ra là chính chúng ta cần phải biết lượng sức mình, đừng lấy cái tính bền chí củamình mà lại làm dụng nó vì mục đích thiếu thiết thực.

Nếu nói một vận động viên chỉ cần tính bền bỉ, kiên cường là có thể chinh phụcđường đua 42km thì quả là một sai lầm Họ hiểu rằng chỉ một yếu tố “ý chí” thì không thểgiúp họ hoàn thành chặng đường nếu thiếu “sức lực” Chúng ta cũng như học nhưng thayvào đó là “cơ hội” Chính chúng ta tạo nên cơ hội và cần phải khôn ngoan trong việc tậndụng nó Đừng ngồi đó mà há miệng chờ sung, một việc ngu xuẩn, phung phí thời giờ Vàkhi biết cách tạo ra cơ hội cho bản thân mình thì ắc hẳn người ấy sẽ có được lợi thế

Việc để có được ý chí bền bỉ cần phải dựa vào chính chúng ta Nó dễ có, nhưng cũng

dễ mất nếu như không biết gìn giữ và di dưỡng nó hằng ngày Đừng cố tạo ra áp lực cho ta,điều đó sẽ gây ra việc phản tác dụng trong việc hình thành tính “kiên trì” Mối quan hệ giữa

“chí” và “cơ hội” là sự liên kết chặt chẽ mà một người muốn thành công có

Xét cho cùng, mọi người trong chúng ta cần tu dưỡng đức tính của mình, đặc biệt là ýchí cầu tiến Có như vậy, nó mới trở thành một nếp sống đẹp trong mỗi con người

Đề 3 : Nhân dân ta đã tổng kết kinh nghiệm qua câu tục ngữ : “ Trăm hay không bằng tay

quen ” Nêu suy nghĩ của em vể mối quan hệ giữa lý thuyết và thực hành

I Mở bài

Mối quan hệ giữa lý thuyết và thực hành có mối quan tâm của mọi người từ trước đếnnay Ngày trước nhân dân ta có một quan niệm :

“ Trăm hay không bằng tay quen

II Thân bài

1 Giải thích

- Trăm hay : lý thuyết thu nhận được đưa qua sách vở hoặc qua sự hướng dẫn của ngườikhác

- Tay quen : tự mình thực hành đến mức thành thạo

- Trăm hay không bằng tay quen : nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc thực hành thànhthạo so với những lý thuyết được học

2 Đánh giá vấn đề

a Khẳng định khía cạnh đúng

Cần vận đụng lý lẽ và dẫn chứng để xác định tầm quan trọng của việc thực hành Chẳnghạn : Chỉ giỏi lý thuyết, có hiểu biết nhiều (trăm hay) nhưng không biết áp dụng không tốtthì chỉ là nói suông

Chỉ có việc thành thạo mới mang lại hiệu quả thiết thực cho bản thân, cho xã hội… ( Tayquen có nghĩa là thực hành ở trình độ cao, thành thạo, nhiều kinh nghiệm)

b Nêu khía cạnh hạn chế của câu tục ngữ

Vận dụng lý lẽ và dẫn chứng để chỉ ra tầm quan trọng và tác dụng của lý thuyết Chẳnghạn:

Lý thuyết vẫn có vai trò quan trọng hướng dẫn, chỉ đạo và nâng cao hiệu quả cho việcthực hành

Xem thường lý thuyết, chỉ tin vào sự quen tay thì có khi dẫn đến hậu quả không tốt

3 Mở rộng vấn đề

Đề cao mối quan hệ khắng khít giữa lý thuyết và thực hành (thực hành bổ sung cho

lý thuyết, lý thuyết hướng dẫn cho thực hành )

Xác định thái độ đúng đắn : kết hợp chặt chẽ giữa thực hành với lý thuyết ( thực hành dưới

sự chỉ đạo của lý thuyết, lý htuyet61 phải luôn luôn đi đôi với thực hành)

- Làm theo lẽ phải là hoạt động đúng dắn, phù hợp đạo lý.Nhưng vẫn có khi hành động ấy lại

bị chê bai, đã kích Những lúc ấy ta nên xử xự thế nào?

- Có ý kiến cho rằng : “ Hãy làm theo lẽ phải và cho người ta nói ”

- Cách giải quyết như vậy là đã hoàn toàn hợp lý chưa?

- Phải chăng lúc nào ta cũng cứ coi thường dư luận?

II Thân bài

1 Giải thích

- “ Lễ phải” điều phù hợp quy luật, đạo lý

- “ Mặc cho người ta nói ” : không để ý đến ý kiến của mọi người

- Thái độ đối với lẽ phải Một mặt cương quyết làm theo lẽ phải, mặc khác không để ý đếnlời chê bai, chỉ trích của mọi người Nói cách khác, ý kiến trên đây khuyên ta nên giữ vữngbản lĩnh cá nhân.( Bản lĩnh tinh thần độc lập tự mình quyết định hành động của mình )

2 Đánh giá vấn đề :

- Khẳng định vấn đề là đúng :

- Lời khuyên trên xuất phát từ một nhược điểm của dư luận ( dư luận : ý kiến, nhận xết, lờikhen chê của dễ làm chê của một số đông ) Ý kiến số đông thường không thống nhất, dễlàm cho ta hoang mang, nản chí Tục ngữ có câu “ Chím người mười ý ” ( Nêu dẫn chứng)

- “ Làm theo lẽ phải ” là một thái độ sống đúng đắn, cao đẹp Bác Hồ từng khuyên rằng : “Điều gì phải thì cố làm cho kì được, dù là việc nhỏ ” Ai cũng phải cố gắng làm cho kì đượcdiều hay lẽ phải, dù có bị chỉ trích, chê bai

- Chính bản thân ta sẽ chịu trách nhiệm về việc làm của mình chứ không phải dư luận ( nêudẫn chứng)

3 Mở rộng vấn đề :

- Không nên lúc nào cũng coi thường dư luận vì dư luận vẫn có thi thách quan, đúng dắnMacarencô cũng đã từng nói: “ Không bao giờ được coi thường ý kiến nào khác với ý kiếnbạn ”

- Nếu dư luận có sai trái, ta nên giải thích, thuyết phục sao cho ta vẫn vừa có thể “ Làm theo

lẽ phải “ đồng thời vẫn vừa tôn trọng dư luận

- Phải thận trọng xác định đúng “ lẽ phải ” trách trường hợp lẽ phải của ta đi ngược lại quyềnlợi chung của tập thể

Có bản lĩnh, nhưng cần tránh thái độ chủ quan, bảo thủ, khinh người

III Kết bài

- Lời khuyên trên đây có tác dụng giáo dục bản lĩnh, lòng tự tin cho chúng ta, tránh đượcthái độ bị động, lệ thuộc vào ý kiến người khác

- Cần rèn luyện bản lĩnh, tính cương quyết, đồng thời vẫn biết tiếp thu có chọn lọc ý kiến củamọi người

Đề 5 : Nhân dân ta thường nhắc nhở nhau : “ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây ”

Em hãy nêu suy nghĩ của em về câu tục ngữ trên

- Ăn quả : sử dụng, thừa hưởng những thành quả, những kết quả trong cuộc sống hiện đại

- Kẻ trồng cây : là người làm nên những thành quả đó hoặc góp phần đêm lại những thànhquả đó

- Cả câu : nhắc nhở ta phải biết ơn những người đã có công tạo ra các thành quả mà ta đangthừa hưởng

2 Đánh giá vấn đề

- Tại sao ăn quả phải nhớ kẻ trồng cây ?

- Vì phải có người trồng cây mới thu hoạch quả.Trong cuộc sống tất cả những thành quả đềuđược tạo nên bởi nhiều công sức ( dẫn chứng )

- Vì nhớ “ Kẻ trồng cây ” là lẽ đương nhiên phù hợp với đạo lý sống ở trên đời, khi đã biếtthừa hưởng, biết nhận lãnh những thành quả từ công sức của người khác, chúng ta không thểcó thái độ vô ơn bội bạc ( dẫn chứng )

=> Khẳng định : lòng biết ơn là tình cảm không thể thiếu ở một con người có phẫm chất đạođức tốt đẹp

3 Mở rộng vấn đề

- Ta không chỉ nhớ mà còn phải ra sức đáp đền ( giữ gìn và phát huy những thành quả đó )

Ta không chỉ ăn quả mà còn phải ra sức trồng cây ( sẵn sàng đóng góp công sức để tạo ranhững thành quả lao động)

- Câu tục ngữ là lời khuyên nhủ có tác dụng giáo dục tình cảm, đạo đức cho chúng ta

- Câu tục ngữ thể hiện truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta và là một chân lý mãi mãi có giátrị

- Cần phê phán thói vô ơn, bạc nghĩa

- Cần phê phán thói xa hoa, lãng phí

III Kết bài

- Nêu suy nghĩ cũa em

Đề 6 Suy nghĩ của em về truyền thống "Tôn sư trọng đạo"

- Tôn sư : (Tôn : là đề cao, đưa lên địa vị cao quí ; sư : là thầy - người dạy chữ, dạy nghề,

dạy võ, dạy làm người ) Vậy “tôn sư” là người học trò thì phải biết tôn trọng, kính trọng,

đề cao vai trò của người thầy trong qua trình học tập và trong cuộc sống

- Trọng đạo : ( Trọng : đánh giá cao, quý mến, tôn kính ; đạo : trước hết là đạo Nho - theo

nghĩa gốc thời phong kiến - mở rộng đó còn là việc học hành, chữ nghĩa Đạo còn là đạo

đức, đạo lí của con người) Vậy trọng đạo là người học trò phải coi trọng đạo lí coi trọng

việc học, tôn trọng, biết ơn người thầy của mình Đó là đạo lí làm người

=> Câu tục ngữ là bài học đạo lí nhắc nhở mọi người coi trọng đạo lí làm người, tôn trọng,biết ơn những người thầy có công lao dạy dỗ mình

2 Khẳng định vấn đề :

- Khẳng định “Tôn sư trọng đạo” là truyền thống đạo lí tốt đẹp từ xưa đến nay.( Dùng lí lẽ vàdẫn chứng để phân tích làm rõ )

Lí lẽ:

+ Vì sao phải “Tôn sư” ?

Vì thầy là người có kiến thức sâu rộng, có nghiệp vụ sư phạm, có đạo đức, nhân cách Thầykhông chỉ dạy chữ, kiến thức, mà còn dạy “đạo” Thầy giáo thường là mẫu mực về đạo đức(Chu Văn An, Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu, )

- Đối với bất kì ai đều cũng cần có một người thầy – một người luôn hướng dẫn, luôn mở ramột con đường mới, tốt hơn cho chúng ta Thầy luôn được mọi người tôn trọng bởi họ luônrằng thầy là người có phẩm chất đạo đức chuẩn nhất và là tấm gương của mọi thế hệ Chonên vị thế của thầy có thể xem như hơn cả cha mẹ

- Với một vị thế như vậy lớp lớp nhà giáo đã làm rạng rỡ đất nước từ xưa đến nay như ChuVăn An, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Tất Thành, …

- Nhờ thầy dạy dỗ mà chúng ta nên người, có văn hóa, trở thành người con ngoan, trò giỏi,người công dân tốt Vì thế vai trò của thầy là vô cùng to lớn, có tính chất quyết định :

“Không thầy đố mày làm nên.”

+ Vì sao phải “ trọng đạo” ?

- Tôn sư thì phải trọng đạo Có trọng đạo mới học được đạo Kính trọng thầy thì phải chămhọc hành, giữ cái đạo mà thầy dạy Có trọng đạo thì con người mới trở nên tốt đẹp, gia đìnhmới hòa thuận, xã hội mới yên ổn, đất nước mới thịnh vượng,

- Tôn sư trọng đạo đó là lòng biết ơn đối với người có công dạy dỗ mình

Bởi vậy ngày xưa, từ người dân thường đến bậc vua chúa đều tôn kính thầy dạy học của con.Những người học trò luôn giữ đúng đạo nghĩa với thày giáo đã dạy dỗ mình.Có như vậy mớithể hiện được lối sống đẹp,nhân cách tốt

Dẫn chứng: Như gương ông Phạm Sư Mạnh,một người học trò giỏi của thầy Chu Văn An,

cho dù đã đỗ đạt làm quan to chức lớn, địa vị xã hội lớn hơn thầy mình rất nhiều nhưng ôngvẫn rất lễ phép với thầy, khi về thăm thầy, ông cho lính ngựa đứng ngoài đầu ngõ, đi bộ vàonhà thầy và quỳ xuống lạy thầy Thật là một tầm gương sáng để chúng ta noi theo

Ngày nay , trong thời đại mới, các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước như Tổng bí thưTrường Chinh vẫn nhớ tới ng` thầy cũ của mình là thầy Nguyễn Tảo ở đại học Sư phạm HàNội Hàng năm, tổng bí thư vẫn thăm hỏi, chúc mừng chu đáo Thủ tướng Phạm Văn Đồngcũng đã ca ngợi ng` thầy qua câu nói : ” Nghề dạy học là 1 nghề cao quý trong tất cả cácnghề cao quý.”

Những ngày kỉ niệm hay Nhà giáo VN, các học sinh dù thành đạt đến đâu, dù chức

vị cao đến mức nào vẫn không quên ơn thầy, cô giáo cũ của mình Với thành tích, họ kínhbáo thầy cô với tấm lòng chân thành Với nhũng học sinh đang học trong trong lớp, thái độtôn trọng , nghe lời thầy cô dạy dỗ là biểu hiện cụ thể của truyền thống tôn sư trọng đạo

3 Mở rộng vấn đề

- Người làm thầy trong bất cứ xã hội nào luôn được xã hội tôn trọng "nhất tự vi sư, bán tự vi sư" Bởi vậy, "tôn sư trọng đạo" không còn là một vấn đề quan niệm sống hay

quan niệm về cách cư xử mà đã trở thành một phạm trù đạo đức

Ngày nay, người thầy tuy không có vị trí tuyệt đối như thế song thầy vẫn là ngườiđược xã hội tôn trọng và "nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý"

- Tôn sư trọng đạo là một truyền thống văn hoá vô cùng tốt đẹp của dân tộc ta từ baođời nay Vì thế "tôn sư" không chỉ là vấn đề tôn trọng, kính yêu người làm nghề dạy học màcòn là biểu hiện của tình yêu tri thức, biểu hiện của văn minh, tiến bộ "Đạo" cũng không chỉdừng lại ở đạo làm trò, ở những hình thức, thái độ ứng xử với người thầy mà còn là cả vấn

đề đạo đức xã hội Đó là đạo làm người, là đạo học ở đời Trọng đạo là coi trọng sự hiểubiết, coi trọng tinh thần ham học hỏi, đề cao truyền thống ham học

- Phê phán thái độ sai trái: Những học sinh đã vô tình hoặc cố ý vi phạm đạo làm

trò, làm đau lòng các thầy cô giáo

- Xây dựng thái độ, hành động đúng: nhắc nhở mỗi người nhìn lại thái độ và cách

ứng xử của mình đối với những người làm thầy trong xã hội Tôn sư trọng đạo cần phải đượcquan tâm hơn nữa Không câu nệ đến mức thầy bảo sao chỉ biết nghe vậy, thầy là trên hết,trước hết nhưng phải biết vâng lời dạy dỗ, tôn trọng thầy cô, biết ơn thầy và cách đền ơn tốtnhất là trở thành người có tài có đức

C Kết bài: Khẳng định vấn đề, rút ra bài học cho bản thân

Đề 7 Đọc câu chuyện sau:

Chuyện kể, một danh tướng có lần đi ngang qua trường học cũ của mình, liền ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn thưa:

- Thưa thầy, thầy còn nhớ con không? Con là…

- Người thầy giáo già hoảng hốt:

- Thưa ngài, ngài là…

- Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ Con có được những thành công hôm nay là nhờ

sự giáo dục của thầy ngày nào

Trình bày suy nghĩ của em về nội dung ý nghĩa được gợi ra từ câu chuyện trên Dàn ý bài viết :

MB Giới thiệu được vấn đề nghị luận

Có lẽ là học sinh không có ai không biết đến một câu chuyện tuy ngắn gọn nhưng lại

có hàm ý sâu xa Chuyện kể, một danh tướng có lần đi ngang qua trường học cũ của mình,

liền ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn thưa:

- Thưa thầy, thầy còn nhớ con không? Con là…

- Người thầy giáo già hoảng hốt:

- Thưa ngài, ngài là…

- Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ Con có được những thành công hôm nay

là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào

Câu chuyện không chỉ khiến người đọc cảm động mà còn là một bài học về đối nhân xửthế

TB

2 Giải thích: Khái quát ý nghĩa câu chuyện:

- Câu chuyện ngắn gọn, hàm súc, hấp dẫn người đọc với nhiều bài học sâu xa: lòng biết ơnvà cách đối nhân xử thế thấu tình đạt lí giữa con người với con người

- Người học trò tuy đã trở thành một nhân vật nổi tiếng, có quyền cao chức trọng (một vịdanh tướng) nhưng vẫn luôn luôn nhớ tới những người thầy đã dạy dỗ, giáo dục mình nênngười Việc học trò trở về thăm trường, gặp thầy giáo cũ và có những cách ứng xử rất khiêmtốn, đúng mực thể hiện thái độ kính trọng và lòng biết ơn của người học trò đối với thầy giáomình Ngay cả khi người thầy giáo già gọi vị tướng là “ngài” thì ông vẫn không hề thay đổicách xưng hô (con- thầy) Ngược lại, người thầy giáo cũ lại rất tôn trọng cương vị hiện tạicủa người học trò cũ nên gọi vị tướng là ngài Đây là cách xưng hô lịch sự, cách đối nhân xửthế thấu tình đạt lí giữa con người với con người trong cuộc sống.

3 Đánh giá, khẳng định ý nghĩa vấn đề

Câu chuyện nêu ý nghĩa của thái độ sống tốt đẹp : lòng biết ơn những người đã dạy dỗ mình

- Biết ơn những người đã dạy dỗ mình là đạo lí tốt đẹp của dân tộc Bởi vì công lao của thầy

cô trong sự thành đạt của người học trò là vô cùng quan trọng Nhờ thầy dạy dỗ mà ta nênngười, có văn hóa, trở thành người con ngoan, trò giỏi, người công dân tốt Vì thế vai tròcủa thầy là vô cùng to lớn, có tính chất quyết định : “Không thầy đố mày làm nên”

- Biết ơn thầy cô giáo là thể hiện một lối sống đẹp, là một trong những con đường để hoànthiện nhân cách của con người

- Trong cuộc sống cần phải thể hiện rõ lòng biết ơn với những người đã giáo dục, dạy dỗ haygiúp đỡ mình.Lòng biết ơn phải thể hiện ở những hành động, lời nói, cử chỉ, thái độ Ngàyxưa, từ người dân thường đến bậc vua chúa đều tôn kính thầy dạy học của con Những ngườihọc trò luôn giữ đúng đạo nghĩa với thày giáo đã dạy dỗ mình

- Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay vẫn có những con người có hành vi và thái độ ứng

xử phi đạo lí, vô ơn với thầy cô; trong quan hệ giao tiếp có những lời lẽ phát ngôn, xưng hô

thiếu chuẩn mực…

- Đề cao bài học đạo lí, biết ơn thầy cô, tinh thần “tôn sư trọng đạo” và truyền thống

“ uống nước nhớ nguồn”

- Xã hội văn minh luôn đề cao lối sống đẹp, hành vi ứng xử có văn hóa

KB: Từ câu chuyện trên, mỗi chúng ta rút ra được bài học nhân sinh sâu sắc: lòng

biết ơn, cách đối nhân xử thế thấu tình đạt lí là nét đẹp trong tâm hồn, nhân cách con người.hãy có những việc làm, hành động cụ thể để thể hiện lòng biết ơn

Đề 8 Bài học làm người không chỉ là bài học đầu tiên mà còn là bài học suốt cả cuộc đời

mỗi con người Bài học đó được ông cha ta đúc kết trong câu tục ngữ :“Tiên học lễ hậu học văn”

Suy nghĩ của em về ý nghĩa bài học trên.

MB

Từ bao đời nay, ông cha ta nêu cao và giữ gìn truyền thống đạo đức của dân tộc Baogiờ mọi người cũng xử sự với nhau bằng lễ nghĩa, xem nghĩa là bài học hàng đầu đối với conngười Ngay từ lúc bé thơ, chúng ta cũng luôn được cha mẹ dạy dỗ và nhắc nhở ta phải thuộc

lòng câu tục ngữ Tiên học lễ hậu học văn Trãi qua mấy nghìn năm văn hiến, câu tục ngữ ấy

vẫn luôn có giá trị, luôn là bài học quý đối với chúng ta

TB

Giải thích vấn đề

Đây là câu tục ngữ bằng chữ Hán, là một trong những lời răn dạy của Khổng Tử

“Lễ” ở đây được Nho giáo quy định bằng những lễ giáo, đạo lý phong kiến, đưa con người vào khuôn khổ phép tắt kỉ cương (trai thì tam cương ngũ thường, gái thì tam tòng tứ đức) Con người có được những lễ giáo này thì mới bắt đầu học văn

Học văn theo nghĩa xưa là học những điều được ghi trong sách thánh hiền Lời của

Khổng Tử khuyên răn con người trước hết phải học cho được cái cốt cách, cái đạo lý làmngười, rồi sau đó hãy học đến những điều khác Giờ đây câu tục ngữ ấy trở thành lời nhắcnhở của nhân dân ta: mọi người nên chú trọng quan tâm việc rèn luyện đạo đức, nhân cáchlàm người trước, rồi mới học đến văn hóa, chữ nghĩa

Khẳng định vấn đề :

- Thật vậy, học lễ nghĩa đầu tiên là hết sức cần thiết Chính vì vậy mà ngay từ lúc con

bé thơ, ta được biết đến lễ nghĩa qua lời ru của bà, của mẹ từ những câu ca dao, câu hát trongdân gian đã đúc kết bao truyền thống đạo đức tốt đẹp

- Lớn lên một chút, ta được cha mẹ hướng dẫn cách xử sự từ những điều đơn giảnnhất như lời: “cảm ơn”, tiếng ‘xin lỗi”, “dạ thưa” với người lớn tuổi…hoặc đi phải thưa, vềphải trình… Như vậy, lễ nghĩa đạo lý ấy hầu như đã thấm nhuần trong nhận thức của mỗichúng ta từ lúc chưa bước chân đến trường; nghĩa là ta đã được học lễ nghĩa trước từ tronggia đình

- Đến khi đi học, song song với việc tiếp thu kiến thức, ta cũng vẩn được thầy cô giáodục lễ nghĩa, đạo đức như biết kính yêu người thân, quý mến bạn bè và giúp đỡ mọi ngườixung quanh

Khi trưởng thành , mỗi người chúng ta vẫn cần trau dồi lễ nghĩa ở cách đối nhân xửthế , sống có trách nhiệm với mọi người xung quanh, với gia đình,với xã hội

Như vậy, ở môi trường nào, đạo lý cũng đóng vai trò chủ đạo và có mối quan hệ chặcchẽ với nhau

Học lễ nghĩa cần thiết cho :

- bản thân con người: hoàn thiện nhân cách

- gia đình: có nề nếp, gia phong

- xã hội: tốt đẹp văn minh và giữ được những giá trị truyền thống

Mở rộng vấn đề

- Nếu như môt đứa con ở nhà không biết vâng lời cha mẹ, bất hiếu, ngỗ ngược thì vàotrường không thể là một học sinh ngoan và chắc chắn sau này ra đời cũng không bao giờ làmột công dân tốt được - Ta cũng nên hiểu rằng, gia đình là một tế bào của xã hội, nếu giađình không có kỷ cương, nề nếp thì sẽ dẫn đến xã hội bị rối loạn, không thể nào tiến bộ vănminh được

- Bài học đạo lý làm người này không bao giờ cũ, vẩn có giá trị mãi mãi với thờigian Bởi vậy học kiến thức văn hóa ta có thể học mười năm, còn học làm người ta phải họcsuốt đời Chính vì vậy, câu tục ngữ là một lời răn dạy, đồng thời cũng là lời cảnh tỉnh những

ai xem nhẹ đạo đức và việc rèn luyện nhân cách làm người

- Ngày nay câu tục ngữ cần được quan niệm rộng hơn : “ lễ” là đạo đức mở rộng ra là tìnhyêu thương, là hi sinh, là cống hiến

KB

Tóm lại đạo đức là cái đáng quý nhất, đáng trân trọng vì nó thể hiện phẩm giá conngười Cho nên bài học làm người, bài học “lễ nghĩa” bao giờ cũng là bài học đầu tiên, là bàihọc mà ai cũng học suốt cả cuộc đời Nếu phấn đấu trở thành người công dân tốt ta cần thấm

nhuần câu Tiên học lễ, hậu học văn Ngoài ra ta cũng nên ghi nhớ thêm lời dạy của Bác Hồ kính yêu: Có tài mà không có đức là người vô dụng, Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.

Đề 9 Trình bày suy nghĩ của em về câu nói của Các Mác: “Tình bạn chân chính là viên ngọc quý”.

- Tình bạn là một tình cảm trong sáng , đẹp đẽ Đó là thứ tình cảm xuất phát tự nhiên khôngtoan tính, không vụ lợi Mối quan hệ gắn bó tình cảm ấy đã được ông cha ta xưa ca ngợitrong rất nhiều bài ca dao quen thuộc và giản dị :

ra đi vừa gặp bạn hiền

cũng bằng ăn quả đào tiên trên trời

ra về nhớ bạn khóc thầm

năm thân áo vải ướt đầm cả năm

Tình bạn tươi thắm như hoa

Tình bạn là bản tình ca tuyệt vời

T×nh b¹n là mèi quan hÖ t×nh c¶m không thể thiếu được trong cuộc sống củachúng ta

* Giải thích được nội dung câu nói

- Các Mác đã dùng cách nói so sánh nhằm hình tượng hóa, cụ thể hóa tình bạn: tình bạn chânchính cũng trong sáng, quý giá và vững bền như ngọc

2 Khẳng định ý nghĩa của tình bạn

- Thật vậy, trong cuộc sống chúng ta không chỉ cần người thân trong gia đình mà còn rấtcần những người bạn tốt “Sông có khúc, người có lúc”, không phải lúc nào trong cuộc sốngcon người cũng gặp được may mắn,thành đạt Chính vì vậy mà con người luôn luôn cần sựgiúp đỡ, động viên của người thân và bạn bè Có thể nói bạn là một trong những chỗ dựatinh thần lớn trong cuộc sống của chúng ta Bạn là người luôn an ủi, động viên lúc ta gặpkhó khăn, là nơi cho ta gửi gắm tâm sự, là người luôn sẵn sàng sẻ chia mọi điều với ta haychỉ đơn giản là bờ vai cho ta dựa vào

- Một tình bạn đẹp, một người bạn tốt sẽ giúp chúng ta sống tốt hơn, hoàn thiện nhân cáchvà sửa chữa những khuyết điểm của chúng ta

- Con người dù ở bất cứ địa vị nào, sống trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng đều cần có tìnhbạn Thật đáng thương cho ai đó trong đời không tìm được cho mình những người bạn chânthành Nếu không có bạn bè , cho dù sống trong giàu sang nhung lụa nhưng người ta sẽ rất

cô đơn, không được hưởng niềm hạnh phúc ấm áp khi có bạn bè bên cạnh Ca dao xưacũng đã khẳng định :

Sống trong bể ngọc kim cương

Không bằng sống giữa tình thương bạn bè

Chẳng phải cho đến nay người đời vẫn còn ca ngợi tình bạn của Lưu Bình-Dương Lễ hay sao? Nếu không có sự giúp đỡ của Lưu Bình thì Dương Lễ không thể thi đỗ và trở thành quan được Và nếu không có tình nghĩa của Dương Lễ thì Lưu Bình có lẽ suốt đời vẫn luôn

là một kẻ ăn mày rượu chè bê tha

Trên thế giới, tình bạn sâu sắc của hai nhà chính trị Các- mác và Ăng-ghen vẫn làm cho nhiều người phải kính phục.

Thomas Hughs cũng từng nhận định về tình bạn như sau: “Phước thay người nào có tài kết bạn, vì đó là một trong những quà tặng quý nhất của Thượng Đế.” Có thể nói rằng tình bạn

là một trong những món quà mà cuộc sống trao tặng cho ta

3 Thái độ của chúng ta

- Tuy nhiên, tình bạn chỉ đẹp khi đó là một tình bạn trong sáng và được xây dựng dựa trênnền tảng của tình yêu thương lẫn nhau Trong thực tế một số người đã lợi dụng ý nghĩa caođẹp của tình bạn để trục lợi cho bản thân Chính họ là những người làm cho ý nghĩa của tìnhbạn bị vấy bẩn Một tình bạn đen tối sẽ làm cho con người đánh mất nhân phẩm và đạo đứccủa chính mình Mặt khác, tình bạn đó rất dễ mất đi hay bị quên lãng Nói cách khác, nó chỉtồn tại trong một khoảng thời gian nhất định

- Chúng ta nên tránh xa những người bạn trọng vật chất, hư danh và những tình bạn chỉ đơnthuần là sự lợi dụng như vậy Chính vì vậy, ta càng cần phải biết đề cao và trân trọng nhữngngười bạn tốt cũng như những tình bạn trong sáng, thuần khiết Đó chính là điều làm cuộcsống của chúng ta trở nên hoàn hảo, tốt đẹp hơn

- Chúng ta cần phải biết trân trọng những người bạn tốt và tình bạn đẹp Ta cần phải biếtxây dựng tình bạn ngày càng tốt đẹp hơn bằng cách giúp đỡ cho người bạn tránh xa nhữngcái xấu, giúp bạn đó nhận ra khuyết điểm và sữa chữa nó đổng thời ta cũng cần phải mở rộnglòng mình ra với mọi người, đón nhận tình cảm chân thành của mọi người để cảm nhận đượcniềm vui trong tình bạn và cuộc sống Bên cạnh đó chúng ta cũng phải hết sức cẩn thận trongviệc chọn bạn Một tình bạn trong sáng cùng một người bạn tốt sẽ giúp ta vươn tới nhữngđiều tươi đẹp trong cuộc sống, góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp hơn

III KB

Tóm lại, tình bạn là một trong những điều kỳ diệu của cuộc sống nên chúng ta phảibiết trân trọng, xây dựng và bảo vệ Chính nhờ tình bạn mà ta trở nên trưởng thành hơn, cóthêm nghị lực để đối diện với những khó khăn trong cuộc sống Xin kết lại bằng câu nói bất

hủ của Democrite:”Ai không có một người bạn chân chính thì không xứng đáng được sống”. - Đọc thêm:

Lưu Bình và Dương Lễ là hai người bạn tâm giao từ thuở thiếu thời Dương Lễ nhànghèo, còn Lưu Bình giàu có, đem bạn về nhà ở, ăn cùng mâm, học cùng đèn, tình bạn hữurất là tương đắc Dương Lễ biết phận mình nhà nghèo nên ráng học, còn Lưu Bình cậy mìnhcó của nên lười biếng, ham chơi Ðến khoa thi, Dương Lễ thi đậu được bổ ra làm quan LưuBình thi rớt nên sinh ra chán nản, ăn chơi hơn trước, thi mãi không đậu, của tiền khánh tận

Sực nhớ đến bạn ngày xưa là Dương Lễ nên tìm đến để nhờ giúp đỡ Dương Lễ lánh mặtkhông tiếp, dọn cơm hẩm với dĩa cà thâm để đãi, có vẻ khinh bạc Lưu Bình tức giận tủinhục ra về, dọc đường ghé lại quán trọ, làm quen với một thiếu phụ tên là Châu Long đangkén chồng Nghe Lưu Bình thi hỏng luôn hai khóa, Châu Long kiếm lời an ủi, khuyên nênbền chí, nàng sẽ lo liệu mọi việc để cho Lưu Bình yên lòng ăn học, giao hẹn khi nào thi đỗmới tính việc vợ chồng Trai tài gái sắc cùng sống chung một nhà, có khi Lưu Bình khôngnén được lòng, muốn cùng ân ái, Châu Long cương quyết từ chối, nhắc lại lời giao hẹn lúcmới gặp nhau.

Nhờ sự khuyến khích giúp đỡ của Châu Long nên Lưu Bình ráng sức học hành tiếnbộ, đến khoa thi năm đó thi đỗ Trạng Nguyên Trở về nhà thì không thấy Châu Long đâunữa Hỏi thăm khắp nơi không ai biết nàng ở đâu, Lưu Bình cũng không hiểu vì sao ChâuLong lại biến mất vào lúc mình đã hiển đạt, nên đâm ra lo lắng, đau khổ, nhớ thương LưuBình tìm đến thăm Dương Lễ để mắng mỏ mấy câu cho hả giận Dương Lễ vui vẻ đón tiếp.Lưu Bình toan mở miệng mỉa mai trách móc, thì bỗng thấy Châu Long từ trong bước rachào Dương Lễ mới giới thiệu nàng là thiếp thứ ba của mình Lưu Bình hiểu ngay rằngtrước đây Dương Lễ sở dĩ bạc đãi là để khích khí mình, sợ mình không có nơi nương tựa mà

bê trễ việc học hành, rồi sai vợ lẽ là Châu Long thay mặt đi giúp đỡ mình ăn học cho thànhtài Từ đó Lưu Bình và Dương Lễ sống với nhau thân tình, khắng khít hơn xưa Việc ra mặtkhích khí bạn, rồi ngầm giúp đỡ cho trọn tình thủy chung như thế, cho xứng với đạo làmngười

Về tình bạn, đối với Ăngghen cũng thật đặc biệt ông cho đó là tình cảm sâu sắc vàtrong sáng nhất, là sự hy sinh tất cả, là sự gần gũi và giao tiếp về tinh thần, là sự thử thách, làmột trách nhiệm và nghĩa vụ nặng nề Năm 1844, trên đường từ Anh trở về Đức khi đi qua

Paris (Pháp) ông gặp Mác mà trước đó ông đã liên lạc bằng thư từ

Hai người cùng chung lý tưởng đã kết bạn thân với nhau từ đó cho đến suốt đời.Nhiều công trình lý luận nổi tiếng đã mang tên Mác – Ăngghen, trong dó có bản Tuyên ngôncủa Đảng Cộng sản, mà Lênin đã cho rằng “Cuốn sách nhỏ ấy có giá trị bằng hàng bộ sách”

Cuối năm 1850, Ăngghen từ Đức trở lại Anh, làm công cho một hiệu buôn để lấy tiềnchu cấp cho Mác hoàn thành việc viết bộ sách “Tư bản” Sau khi Mác qua đời, Ăngghen đãgác phần nghiên cứu khoa học của ông để dành toàn bộ sức lực biên tập và xuất bản hai tập

cuối của bộ “Tư bản”

Trong thời gian từ 1844 lúc Ăngghen 24 tuổi cho đến năm 1883 lúc Mác mất, haingười đã viết cho nhau 1.386 bức thư Nghiên cứu các bức thư đó, Lênin cho là “có giá trịkhoa học và chính trị rất lớn” Mác đã coi trọng ý kiến của Ăng - ghen hơn ý kiến của bất cứ

ai khác và vô cùng thán phục khi nhắc đến Ăngghen: “Khỏi phải nói, Phridrich là một khối

óc sắc sảo, ông biết rộng vô cùng! Quả là một pho bách khoa toàn thư

Mà làm việc thì Ăngghen có thể làm bất kỳ lúc nào, ngày cũng như đêm, ngay saubữa ăn no nê hay khi bụng đói như cào, mà suy nghĩ, viết lách thì nhanh như quỷ sứ” Còn

về phía Ăngghen, ông rất thích thú và cảm phục về năng lực phân tích và tổng hợp của Mác,luôn khiêm tốn nhận rằng: “Mác là một thiên tài, còn chúng ta giỏi lắm chỉ là những ngườicó tài mà thôi”

Đề 10: “Con hóy nhớ rằng, tỡnh yờu thương, kớnh trọng cha mẹ là tỡnh cảm thiờng liờng hơn

cả.” (A-mi-xi-“ Những tấm lũng cao cả”, Ngữ văn 7 tập 1)

Suy nghĩ của em về lời nhắc nhở trờn

1 Mở bài:

- Dẫn dắt vấn đề:

- Nờu vấn đề: là tỡnh cảm thiờng liờng hơn cả

- Trớch dẫn

Nh một lẽ tự nhiên, tình yờu thương, kớnh trọng cha mẹ trong cuộc đời mỗi

ngời là thứ tình cảm thiêng liêng nhất, sâu đậm nhất Trong tỏc phẩm -“

Những tấm lũng cao cả” tỏc giả A-mi-xi đó gửi gắm lời khuyờn nhủ thấm thớa: “Con hóy nhớ rằng, tỡnh yờu thương, kớnh trọng cha mẹ là tỡnh cảm thiờng liờng hơn cả.”

2 Thõn bài:

* Giải thớch vấn đề :

- Cõu nhắn nhủ trờn đõy là lời răn dạy đầy yờu thương và trỏch nhiợ̀m của tỏc giả

nhằm giỏo dục nhõn cỏch cho con người , nhất là đụ́i với lứa tuổi thiếu niờn

- Yờu thương, kớnh trọng cha mẹ: Là biết võng lời cha mẹ, biết quan tõm đến niềmvui nỗi buồn và sở thớch của cha mẹ; lễ phộp với cha mẹ; nuụi dưỡng chăm sóc khi cha mẹụ́m đau, già nua; tụn trọng những lời dạy bảo của cha mẹ; khụng làm buồn lũng cha mẹ;khụng làm những viợ̀c ảnh hưởng xấu tới danh dự của cha mẹ và gia đỡnh

- Khẳng định, chỳng minh vấn đề :

Lớ lẽ:

- Tỡnh yờu thương, kớnh trọng cha mẹ là tỡnh cảm thiờng liờng nhất: Công lao cha

mẹ vô cùng to lớn, vô cùng vĩ đại, không thể cân đong đo đếm đợc.Cha mẹ là ngời có công sinh thành, dỡng dục, dạy dỗ ta nên ngời Mẹ cócông mang nặng đẻ đau, sinh ra ta và nuôi lớn ta từ trứng nớc Mỗi conngời chúng ta đều lớn lên nhờ dòng sữa ngọt lành của mẹ Suốt đời cha

mẹ làm lụng vất vả, cực nhọc, lo toan cho con từng miếng cơm, manh

áo Khi con ốm đau bệnh tật, cha mẹ chăm sóc từng li từng tí, thức thâu

đêm canh cho con giấc ngủ an lành Trong vòng tay yêu thơng của cha

mẹ, con lớn dần lên theo năm tháng Từ lúc con chập chững những bớc

đầu tiên cho đến lúc con bớc trên đờng đời rộng lớn, cha mẹ luôn dõitheo từng bớc ta đi Nếu con có vấp ngã thì chính cha mẹ nâng đỡ dậy

và dìu dắt ta bớc tiếp Đứa con dù khôn lớn trởng thành thì đối với cha

mẹ vẫn là đứa con bé nhỏ yếu ớt, cần đợc chở che

- Mụ́i quan hợ̀ giữa con với cha mẹ là mụ́i quan hợ̀ tự nhiờn, thiờng liờng gần gũi, nó

là gụ́c rễ của những phẩm chất căn bản của con người Mụ̣t người khụng biết yờu thương,kớnh trọng cha mẹ thỡ khụng phải là mụ̣t người tụ́t đụ́i với xã hụ̣i

Dẫn chứng

+ Yờu thương, kớnh trọng cha mẹ phải được thể hiợ̀n mụ̣t cỏch chõn thật, cụ thể trongsuy nghĩ, viợ̀c làm, lời nói Mỗi ngời chúng ta trớc hết phải thấu hiểu công laotrời biển của cha mẹ, từ đó làm tròn chữ hiếu Khi còn nhỏ phải biếtngoan ngoãn vâng lời cha mẹ, làm theo những điều cha mẹ chỉ bảo,dạy dỗ, giúp đỡ cha mẹ những công việc vừa với sức mình, biết quantâm, ân cần hỏi han để cha mẹ thêm vui lòng và bớt đi những buồnphiền lo toan trong cuộc sống Khi đợc đi học, cần biết cố gắng học tập

tu dỡng, rèn luyện đạo đức để trở thành ngời có ích Khi đã trởng thành

có thể tự lo cho cuộc sống thì cần có tâm, biết phụng dỡng cha mẹ lúccha mẹ đã già

+ Từ xưa đến nay, ở phương đụng cũng như phương tõy, biểu hiợ̀n của tỡnh yờuthương kớnh trọng của con cỏi đụ́i với cha mẹ chớnh là đạo hiếu mà tất cả đều cụng nhận lànền tảng của đạo đức Từ ngàn xưa chữ hiếu đã được đặt lờn hàng đầu

Trong thực tế cuộc sống cũng nh trong văn chơng mọi thời đại

đều có những tấm gơng sáng về đạo hiếu Cô bé nghèo trong truyện

kể dân gian nói về sự tích một loài hoa đẹp là một đứa con hiếu thảo.Khi mẹ ốm, em bé đã vợt qua bao gian lao nguy hiểm, núi cao rừng

thẳm để tìm cho mẹ bông hoa trắng có thể cứu sống mẹ ( Sự tích hoa cúc trắng )

Trong cuộc sống hôm nay cũng có biết bao gơng sáng về đạohiếu Những thủ khoa đại học, con của những bà mẹ nghèo khi đạt tớithành công đều nghẹn ngào xúc động khi nói về mẹ Anh Tăng VănBình –Thủ khoa đại học Ngoại thơng, anh Phạm Văn Khánh – Thủ khoa

đại học Bách khoa đều là con của những ngời mẹ nghèo Thơng mẹvất vả , khó nhọc bơn chải để nuôi con ăn học, các anh đều nỗ lựckhông ngừng, vừa giúp mẹ công việc gia đình, vừa miệt mài học tập

Để làm tròn đạo hiếu đối với cha mẹ, đền đáp công lao của cha mẹ, cácanh đã vợt qua khó khăn, đạt đợc nhũng thành tích đáng nể phục Khi

đợc hỏi về ớc mơ của mình, các anh đều nói lên điều ấp ủ cháy bỏng :

đó là học tập tốt, công thành danh toại để có thể đền đáp công ơncha mẹ, phụng dỡng cha mẹ lúc tuổi già

- Mở rộng vấn đề: Tỡnh yờu thương, kớnh trọng cha mẹ khụng chỉ là tỡnh cảm thiờng liờng

mà cũn là đạo đức, đạo lý, là cuụ̣i nguồn của bao tỡnh cảm tụ́t đẹp khỏc

+ Nếu tất cả mọi người đều làm trũn bổn phận yờu thương và kớnh trọng cha mẹ thỡchắc chắn xã hụ̣i loài người sẽ trở lờn tụ́t đẹp hơn nhiều

+ Tuy nhiên trong cuộc sống vẫn tồn tại những kẻ đi ngợc với đạo làmcon Họ coi nhẹ công lao cha mẹ, không hiểu hết những vất vả, khónhọc của cha mẹ khi nuôi nấng dạy dỗ mình Đó là những đứa con lúccòn nhỏ không biết nghe lời, không cố gắng học tập tu dỡng để trởthành ngời có ích Khi đã trởng thành họ đối xử lạnh nhạt với cha mẹ,sống ích kỉ, không biết quan tâm chăm sóc cha mẹ, coi cha mẹ là gánhnặng Thái độ phi đạo đức đó khiến cho d luận xã hội lên án gay gắt

Và có lẽ những đứa con nghịch tử ấy cũng sẽ không có một cuộc sống tốt

đẹp Bởi ngời Việt ta từ xa đã có câu răn dạy: “ Gieo gió gặt bão”, “Nhân nào quả ấy”

3 Kết bài

- Tỡnh yờu thương, kớnh trọng cha mẹ là tỡnh cảm thiờng liờng và cao đẹp

- Cuụ̣c sụ́ng càng vụ̣i vàng, hụ́i hả bao nhiờu, lời nhắc nhở của nhà văn càng có giỏ trịbấy nhiờu Đõy là liều thuụ́c giỳp moị người chụ́ng lại bợ̀nh vụ cảm và ớch kỉ

Đề 11 "Duy chỉ cú gia đỡnh, người ta mới tỡm được chốn nương thõn để chống lại tai ương của số phận" (Eurippides)

Trỡnh bày suy nghĩ của em về cõu núi trờn.

Bài viết thể hiợ̀n rừ sự nhận thức về vấn đề được thể hiợ̀n trong cõu nói qua mụ̣t sụ́ luận điểmsau:

I MB :

- Dẫn dắt: Ai sinh ra trên đời đều có gia đình che chở nuôi dưỡng Gia đình ! Đó là tiếnggọi thiêng liêng nhất, gần gũi nhất luôn vang lên trong trái tim mỗi người

II TB

1/ Giải thích khái niệm của đề bài (câu nói)

* Gia đình là hạt nhân của xã hội, là tổ ấm yêu thương mà ai cũng có và ai cũng cố gắng vunđắp dựng xây Gia đình đem đến cho chúng ta sức mạnh vượt qua khó khăn sóng gió trongcuộc đời, là bến bờ hạnh phúc để chúng ta trở về sau những bão giông Gia đình là cộinguồn, là quê hương của chúng ta Chính gia đình là cái nôi nuôi dưỡng, chở che cho ta khônlớn…

* Vì vậy gia đình có giá trị bền vững và vô cùng to lớn không bất cứ thứ gì trên cõi đờinày sánh được, cũng như không có bất cứ giá trị vật chất hay tinh thần nào thay thế nổi

• Giải thích câu nói: Tại sao “chỉ có nơi gia đình, người ta mới tìm được chốn nương thân

để chống lại tai ương số phận ?" Vì gia đình có giá trị bền vững và vô cùng to lớn không

bất cứ thứ gì trên cõi đời này sánh được, cũng như không có bất cứ vật chất cũng như tinhthần nào thay thế nổi Chính gia đình là cái nôi nuôi dưỡng, chở che cho ta khôn lớn, trưởngthành, giúp ta có đủ sức mạnh để vượt qua mọi khó khăn trở ngại trên đường đời Câu nóitrên khẳng định vai trò, giá trị của gia đình đối với con người

2/ Chứng minh vấn đề:

* Gia đình có chức năng giáo dục, hình thành nhân cách cho con người : Giáo

dục gia đình có tác động sâu sắc đến việc hình thành nhân cách con người Giáo dục gia đìnhlà cơ sở đầu tiên để con người phát triển một cách toàn diện, trở thành người công dân tốt, cóích cho gia đình và cho xã hội

Mỗi con người sinh ra và lớn lên, trưởng thành đều có sự ảnh hưởng to lớn từ truyềnthống giáo dục của gia đình Ngay từ thơ bé, mỗi chúng ta đã được sống trong những lời rungọt ngào của bà, của mẹ lời ru nuôi lớn tâm hồn ta như nguồn nước mát , dạy ta biết yêu ,biết ghét , biết chia sẻ cảm thông Rồi khi ta lớn khôn, sự dạy bảo nghiêm khắc nhưng cũng

rất ân tình của cha "Yêu cho roi vọt, ghét cho ngọt bùi" giúp ta trưởng thành về ý chí , về sự

kiên cường, về cách đối nhân xử thế

- Trong thực tế những gia đình có truyền thống tốt như hiếu học, coi trọng lễ nghĩa,yêu thương đùm bọc thì con cái sẽ được ảnh hưởng tốt, sẽ hình thành nhân cách tốt, biếtsống nhân hậu , biết quan tâm đến người khác, biết coi trọng và hướng đến những giá trị tốtđẹp trong cuộc sống ….Ngược lại , một gia đình không có nền nếp, không có tình thươngyêu thì con cái cũng khó trở thành người hiểu biết lễ nghĩa

DC: Ca dao xưa có biết bao câu chí lí khuyên dạy con người cần biết coi trọng giá trịcủa gia đình , biết ơn công lao cha mẹ , nhớ về nguồn cội của mình :

"Công cha như núi Thái Sơn

nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

một lòng thờ mẹ kính cha

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con"

Hay: " Con người có tổ có tông

Như cây có cội như sông có nguồn "

Có cội nguồn gốc rễ , người ta luôn luôn phải nghĩ đến những phép tắc , lễ nghi ,thục hiện những điều hợp với đạo lí , xứng đáng với truyền thống của gia đình

* Gia đình là tổ ấm của mỗi con người, là sợi dây tình cảm gắn bó giữa các thành

viên thông qua các mối quan hệ: ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con cái Gia đình là nơi an ủi,động viên tốt nhất về mặt tinh thần

* Gia đình là nơi chăm lo, bảo vệ sức khoẻ, tạo ra môi trường sống vui vẻ , thoải mái cho mỗi người Có gia đình, mới đảm bảo nhu cầu ăn uống, dinh dưỡng hàng ngày

cho mọi thành viên Ít ai có thể bỏ qua những bữa cơm gia đình ấm cúng mà phụ thuộcquá nhiều vào việc ăn uống ở bên ngoài ( nhà hàng, quán ăn) Bên mâm cơm sum vầy củagia đình , người ta không chỉ được ăn uống , mà còn được sống trong tình cảm của nhữngngười ruột thịt Điều đó rất cần thiết để con người được nuôi dưỡng về mặt tâm hồn

Gia đình còn là nơi hướng dẫn mọi người biết cách tự chăm sóc sức khoẻ, phòngbệnh, tạo cho con người niềm vui, tinh thần thoải mái, yêu đời , yêu người …

Có thể nói gia đình là cái nôi hạnh phúc của con người từ bao thế hệ Chúng ta cầnbảo vệ và vun đắp cho " tổ ấm" hạnh phúc ấy của mình

* " Duy chỉ có gia đình, người ta mới tìm được chốn nương thân để chống lại tai ương của số phận

Câu nói trên khẳng định giá trị vô cùng to lớn của gia đình Dù cho số phận có

nghiệt ngã như thế nào thì con người vẫn tìm thấy sự bình yên dưới mái nhà của mình Giađình là nơi ta được chở che, an ủi khi gặp đau khổ Gia đình là nơi cha mẹ , người thân đưatay giúp đỡ khi ta gặp khó khăn, thất bại Gia đình là nơi đón nhận khoan dung khi ta lầmđường lạc lối Và khi ta thành công, thì gia đình cũng là nơi đầu tiên ta muốn chia sẻ niềmhạnh phúc, bởi chỉ có ở gia đình , bên cạnh những người thân yêu thì thành công của ta mớithực sự có ý nghĩa

- Thật là một nỗi đau đớn thiệt thòi cho ai đó không có một chốn để đi về - không có gia đình che chở yêu thương Lúc đó người ta phải gồng mình để gánh chịu mọi lo toan, buồn

vui , sướng khổ một mình Cuộc sống vì thế trở nên đầy khó khăn thử thách

3/ Khẳng đinh, bàn bạc mở rộng vấn đề:

Như vậy ta có thể khẳng định : Gia đình có vai trò, giá trị vô cùng to lớn đối với sựhình thành và phát triển nhân cách của con người, là nền tảng để con người vươn lên trongcuộc sống.Thật hạnh phúc khi chúng ta có gia đình, dù giàu sang hay nghèo khó thì đó cũngchính là nơi đẹp đẽ nhất, ấm cúng nhất trên thế gian này

+ Tuy nhiên, trong thực tế cuộc sống, có rất nhiều người ngay từ khi sinh ra đãkhông được sự chở che, đùm bọc, giáo dục, nâng đỡ của gia đình nhưng vẫn thành đạt, trởthành người hữu ích của xã hội Có những em bé mồ côi, giàu nghị lực vươn lên trong cuộcsống, làm chủ số phận của mình Có những đứa con không đầy đủ tình yêu thương của cảbố và mẹ, nhưng vẫn vượt lên tất cả để trở thành người công dân tốt, có cuộc sống tốt đẹp,có những công việc chân chính, đáng được mọi người nể phục

+ Ngược lại có rất nhiều bạn trẻ sống thờ ơ, lạnh nhạt với gia đình của mình, khôngbiết quý trọng tổ ấm mà mình đang có Sống trong sự chăm lo của cha mẹ mà không biêt quýtrọng những tình cảm thiêng liêng mình đang được hưởng Họ chỉ quen với sự hưởng thụ,quen đòi hỏi Đó là lối sống ích kỉ, vô cảm thật đáng lên án

+ Vấn đề đặt ra cho mỗi con người, cho toàn xã hội: Bảo vệ, xây dựng gia đình ấm

no, bình đẳng, hạnh phúc Muốn làm được điều đó thì trong gia đình mọi người phải biếtthương yêu, đùm bọc ,chở che nhau; phê phán những hành vi bạo lực gia đình, thói giatrưởng

III KB

- Đất nước đang trong thời kỳ đổi mới, xã hội có nhiều đổi thay Nhưng giáo dục giađình vẫn được các bậc cha mẹ chú ý, quan tâm, những giá trị đạo đức truyền thống của giađình, của dân tộc vẫn tiếp tục được phát huy Sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước khởisắc, đời sống của phần lớn các gia đình được nâng lên, việc giáo dục thế hệ trẻ có điều kiện

thuận lợi, những người trẻ có cơ hội vươn lên tự khẳng định mình trong sự phát triển lànhmạnh của gia đình và xã hội…

+ Câu nói trên đã đặt ra vấn đề cho mỗi con người, xã hội: Bảo vệ, xây dựng gia đình

ấm no, bình đẳng, hạnh phúc Muốn làm được điều đó cần: trong gia đình mọi người phảibiết thương yêu, đùm bọc chở che nhau; phê phán những hành vi bạo lực gia đình, thói giatrưởng

Đề 12 Quê hương trong tình cảm của mỗi con người?

MB:

Ai cũng có cho riêng mình một ký ức về quê hương Dù ở bất kỳ nơi đâu thì quêhương vẫn luôn là nơi chúng ta hướng về Tình yêu quê hương với mỗi người là một thứtình cảm vô cùng thiêng liêng

TB:

1 Giải thích khái niệm về quê hương:

Có thể hiểu khái quát là nơi sinh ra, lớn lên, có gia đình, tuổi thơ và những kỉ niệm gắn bó với mỗi con người…

- Quê hương là những gì gần gũi , thân thuộc nhất đối với mỗi con người

Đó là nguồn cội, tổ tiên, là mảnh đất thiêng liêng, nơi chôn rau cắt rốn của ta từ thưở lọtlòng

Quê hương là nơi có ngôi nhà ta ở, mảnh sân ta nô đùa thủa bé , nơi có tình yêuthương ấm áp của cha, của mẹ, của anh em ruột thịt dành cho ta

- Quê hương in bóng dáng cha mẹ một nắng hai sương,làm lụng vất vả nuôi ta lớnkhôn

- Quê hương là nơi có hàng xóm thân thuộc và bình yên , nơi ta có biết bao bạn bè,biết bao kỉ niệm êm đềm thời thơ ấu Cũng là nơi ta bước những bước chân đầu tiên trêncon đường dài rộng

=>Yêu quê hương, gắn bó với quê hương chính là yêu thương , gắn bó với nhữngđiều bình dị , nhỏ bé nhưng lại rất đỗi thiêng liêng ấy

2 Vị trí vai trò của quê hương trong đời sống tình cảm của mỗi con người:

+ Mỗi người đều được sinh ra, nuôi lớn và trưởng thành , đều mang nặng ân nghĩa

của quê hương Quê hương là cái nôi nuôi ta lớn lên cả về thể xác lẫn tâm hồn Báy cơm ta

ăn, cái áo ta mặc đều từ bàn tay lao động vất vả của cha mẹ, của bà con cô bác ta lớn khônlên từ lời ru của mẹ từ lời dạy bảo giản dị mà thấm thía của ông bà, thày cô

+ Quê hương luôn bồi đắp cho con người những giá trị tinh thần cao quí( tình cảm

làng xóm, tình cảm quê hương, gia đình sâu nặng…) Mỗi con người đều gắn bó với quêhương, mang bản sắc truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp của quê hương Chính vì thếtình cảm giành cho quê hương ở mỗi con người là tình cảm có tính chất tự nhiên sâu nặng

+ Quê hương luôn là điểm tựa vững vàng cho con người trong mọi hoàn cảnh, là

nguồn cổ vũ động viên, là đích hướng về của con người, là bến đỗ của cuộc đời mỗi conngười…

+ Thiếu quê hương , không yêu thương, gắn bó với quê hương , tâm hồn con người

sẽ trở nên chai sạn cằn cỗi, sẽ mất đi những tình cảm tốt đẹp , sâu sắc thiêng liêng mà trongđời ai cũng có : tình cảm gia đình, lòng biết ơn tổ tiên, lòng ân nghĩa thủy chung Thiếuquê hương , cuộc đời con ngơ]ì sẽ trở nên thiếu ý nghĩa , ta sẽ mất đi niềm tự hào khi thànhcông, niềm an ủi khi thất bại, khổ đau

Những biểu hiện của tình yêu quê hương ( HS lấy dẫn chứng trong thực tế và trong

đời sống của con người để chứng minh).

-Yêu quê hương trước hết là phải gắn bó với mảnh đất – con người quê hương, biết

rung động nhớ thương những cảnh sắc thiên nhiên bình dị nơi xóm làng Ca dao xưa từngcó những bài ngợi ca tình yêu nỗi nhớ quê hương :

Anh đi anh nhớ quê nhà

Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương

Nhớ ai dãi nắng dầm sương

Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao

- Tình yêu quê hương luôn gắn bó, đồng nhất với tình yêu Tổ quốc , biết quan tâm tới

vận mệnh đất nước, có ý thức quyết tâm bảo vệ từng tấc đất thiệng liêng mà cha ông để lại,không chịu khuất phục trước bất cứ một kẻ thù nào có ý định xâm lược

Không thể yêu đất nước, yêu dân tộc mà không xuất phát từ tình cảm yêu mến, gắnbó với nơi chôn nhau cắt rốn, gia đình, làng xóm, yêu những con người gần gũi quanh ta.Đúng như Tố Hữu nói: “Ôi Tổ quốc ta yêu như máu thịt – Như mẹ cha ta, như vợ nhưchồng”, mở rộng ra tình cảm ấy còn là tình yêu đôi lứa, là cơ sở để “người yêu người, sống

để yêu nhau” Tình yêu ấy không hẳn chỉ thể hiện qua hành động đứng lên đánh lại kẻ thù,mà trước tiên phải xuất phát từ nỗi đau buồn khi nước mất nhà tan, nỗi uất nghẹn khi quêhương bị kẻ thù giày xéo Không thể có tình yêu dân tộc chung chung nếu không xuất pháttừ tình yêu con người cụ thể Từ nhận thức đến tình cảm, từ suy nghĩ đến hành động luônthường trực tình cảm yêu quê hương đất nước

- Yêu quê hương cũng thể hiện ở tinh thần cống hiến góp sức mình làm cho đất nước

ngày càng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn

3 Bàn bạc mở rộng:

+ Tình yêu quê hương đồng nghĩa với tình yêu dân tộc, đất nước, tổ quốc

+ Phê phán một số người không coi trọng quê hương, không có ý thức xây dựng quêhương, thậm chí quay lưng, phản bội quê hương, đất nước

+ Liên hệ bản thân:

Xây đắp, bảo vệ quê hương, phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương là tráchnhiệm, tình cảm, nghĩa vụ của bản thân cũng như của mỗi con người

Là học sinh cần phải tu dưỡng, rèn luyện đủ đức và tài sau này tiếp nối truyền thống cha anhxây dựng, bảo vệ quê hương

KB

Bản thân mỗi học sinh chúng ta cũng phải luôn xác định quan niệm đúng đắn vềlòng yêu quê hương, bằng cách luôn trau dồi tu dưỡng những tình cảm nhân văn, phải sốngđẹp với mọi người, biết rung động trước cái đẹp cuộc sống quanh ta Khi còn là học sinh,biết yêu mến con người và mảnh đất mà ta đang sống, đang tiếp xúc hàng ngày, biến tìnhcảm thành hành vi ứng xử hàng ngày, có mục đích, có hoài bão vun trồng tài năng để saunày cống hiến cho đất nước, thiết tưởng cũng là ươm mầm cho lòng yêu quê hương đất nướcngày càng phát triển bền vững hơn

Đề 13: Lấy tựa đề “Gia đình và quê hương - chiếc nôi nâng đỡ đời con”, hãy viết một

bài nghị luận nêu suy nghĩ của em về nguồn cội yêu thương của mỗi con người.

1- Mở bài:

Nguồn cội yêu thương của mỗi con người chính là gia đình và quê hương, đó là điềukhông thể thiếu trong cuộc đời của bất kỳ ai, nguồn cội ấy sẽ là chiếc nôi bình yên nâng đỡsuốt cuộc đời mỗi người

2- Thân bài:

a) Giải thích nội dung nhận định : gia đình và quê hương là chiếc nôi nâng đỡ cuộc đời mỗi người

Nguồn cội là nơi bắt đầu để hình thành nên tình yêu thương cho mỗi người, trong đócó gia đình và quê hương

+ Gia đình là nơi có mẹ, có cha, có những người thân yêu, ruột thịt của chúng ta Ởnơi ấy chúng ta được yêu thương, nâng đỡ khôn lớn và trưởng thành

+ Cùng với gia đình là quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn của ta Nơi ấy mọi người taquen biết và thân thiết, có cảnh quê thơ mộng trữ tình, có những kỷ niệm ngày ấu thơ cùng

b) Khẳng định vai trò của gia đình, quê hương trong cuộc đời mỗi người

*Vai trò của gia đình

Gia đình có chức năng giáo dục, hình thành nhân cách cho con người : Giáo dục

gia đình có tác động sâu sắc đến việc hình thành nhân cách con người Giáo dục gia đình là

cơ sở đầu tiên để con người phát triển một cách toàn diện, trở thành người công dân tốt, cóích cho gia đình và cho xã hội

Mỗi con người sinh ra và lớn lên, trưởng thành đều có sự ảnh hưởng to lớn từ truyềnthống giáo dục của gia đình Ngay từ thơ bé, mỗi chúng ta đã được sống trong những lời rungọt ngào của bà, của mẹ lời ru nuôi lớn tâm hồn ta như nguồn nước mát , dạy ta biết yêu ,biết ghét , biết chia sẻ cảm thông Rồi khi ta lớn khôn, sự dạy bảo nghiêm khắc nhưng cũng

rất ân tình của cha "Yêu cho roi vọt, ghét cho ngọt bùi" giúp ta trưởng thành về ý chí , về sự

kiên cường, về cách đối nhân xử thế

- Trong thực tế những gia đình có truyền thống tốt như hiếu học, coi trọng lễ nghĩa,yêu thương đùm bọc thì con cái sẽ được ảnh hưởng tốt, sẽ hình thành nhân cách tốt, biếtsống nhân hậu , biết quan tâm đến người khác, biết coi trọng và hướng đến những giá trị tốtđẹp trong cuộc sống ….Ngược lại , một gia đình không có nền nếp, không có tình thươngyêu thì con cái cũng khó trở thành người hiểu biết lễ nghĩa

DC: Ca dao xưa có biết bao câu chí lí khuyên dạy con người cần biết coi trọng giá trịcủa gia đình , biết ơn công lao cha mẹ , nhớ về nguồn cội của mình :

"Công cha như núi Thái Sơn

nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

một lòng thờ mẹ kính cha

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con"

Hay: " Con người có tổ có tông

Như cây có cội như sông có nguồn "

Có cội nguồn gốc rễ , người ta luôn luôn phải nghĩ đến những phép tắc , lễ nghi , thục hiệnnhững điều hợp với đạo lí , xứng đáng với truyền thống của gia đình

* Gia đình là tổ ấm của mỗi con người, là sợi dây tình cảm gắn bó giữa các thành

viên thông qua các mối quan hệ: ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con cái Gia đình là nơi an ủi,động viên tốt nhất về mặt tinh thần

* Gia đình là nơi chăm lo, bảo vệ sức khoẻ, tạo ra môi trường sống vui vẻ , thoải mái cho mỗi người Có gia đình , mới đảm bảo nhu cầu ăn uống, dinh dưỡng hàng ngày

cho mọi thành viên Ít ai có thể bỏ qua những bữa cơm gia đình ấm cúng mà phụ thuộcquá nhiều vào việc ăn uống ở bên ngoài ( nhà hàng, quán ăn) Bên mâm cơm sum vầy của

gia đình , người ta không chỉ được ăn uống , mà còn được sống trong tình cảm của nhữngngười ruột thịt Điều đó rất cần thiết để con người được nuôi dưỡng về mặt tâm hồn

Gia đình còn là nơi hướng dẫn mọi người biết cách tự chăm sóc sức khoẻ, phòngbệnh, tạo cho con người niềm vui, tinh thần thoải mái, yêu đời , yêu người …

Có thể nói gia đình là cái nôi hạnh phúc của hạnh phúc của con người từ bao thế hệ.Chúng ta cần bảo vệ và vun đắp cho " tổ ấm" hạnh phúc ấy của mình

Một danh nhân đã nói " Duy chỉ có gia đình, người ta mới tìm được chốn nương thân

để chống lại tai ương của số phận

Câu nói trên khẳng định giá trị vô cùng to lớn của gia đình Dù cho số phận có

nghiệt ngã như thế nào thì con người vẫn tìm thấy sự bình yên dưới mái nhà của mình Giađình là nơi ta được chở che, an ủi khi gặp đau khổ Gia đình là nơi cha mẹ , người thân đưatay giúp đỡ khi ta gặp khó khăn , thất bại Gia đình là nơi đón nhận khoan dung khi ta lầmđường lạc lối Và khi ta thành công, thì gia đình cũng là nơi đầu tiên ta muốn chia sẻ niềmhạnh phúc, bởi chỉ có ở gia đình , bên cạnh những người thân yêu thì thành công của ta mớithực sự có ý nghĩa

- Thật là một nỗi đau đớn thiệt thòi cho ai đó không có một chốn để đi về - không

có gia đình che chở yêu thương Lúc đó người ta phải gồng mình để gánh chịu mọi lo toan,

buồn vui , sướng khổ một mình Cuộc sống vì thế trở nên đầy khó khăn thử thách

Vai trò của quê hương

+ Mỗi người đều được sinh ra, nuôi lớn và trưởng thành, đều mang nặng ân nghĩa

của quê hương Quê hương là cái nôi nuôi ta lớn lên cả về thể xác lẫn tâm hồn Báy cơm ta

ăn, cái áo ta mặc đều từ bàn tay lao động vất vả của cha mẹ, của bà con cô bác ta lớn khônlên từ lời ru của mẹ từ lời dạy bảo giản dị mà thấm thía của ông bà, thày cô

+ Quê hương luôn bồi đắp cho con người những giá trị tinh thần cao quí ( tình cảm

làng xóm, tình cảm quê hương, gia đình sâu nặng…) Mỗi con người đều gắn bó với quêhương, mang bản sắc truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp của quê hương Chính vì thếtình cảm giành cho quê hương ở mỗi con người là tình cảm có tính chất tự nhiên sâu nặng

+ Quê hương luôn là điểm tựa vững vàng cho con người trong mọi hoàn cảnh, là

nguồn cổ vũ động viên, là đích hướng về của con người, là bến đỗ của cuộc đời mỗi conngười…

+ Thiếu quê hương , không yêu thương, gắn bó với quê hương, tâm hồn con người

sẽ trở nên chai sạn cằn cỗi, sẽ mất đi những tình cảm tốt đẹp , sâu sắc thiêng liêng mà trongđời ai cũng có : tình cảm gia đình, lòng biết ơn tổ tiên, lòng ân nghĩa thủy chung Thiếuquê hương , cuộc đời con người sẽ trở nên thiếu ý nghĩa , ta sẽ mất đi niềm tự hào khi thànhcông, niềm an ủi khi thất bại, khổ đau

c) Mở rộng vấn đề

Những việc làm để xây dựng quê hương và rạng rỡ gia đình:

+ Với gia đình, chúng ta hãy làm tròn bổn phận của người con, người cháu: học giỏi,chăm ngoan, hiếu thảo để ông bà, cha mẹ vui lòng

+ Với quê hương, hãy góp sức trong công việc xây dựng quê hương, tham gia cácphòng trào vệ sinh môi trường để làm đẹp quê hương, đấu tranh trước những tệ nạn xã hộiđang diễn ra ở quê hương

+ Có thể khi trưởng thành trở về quê hương lập nghiệp, xây dựng quê mình ngày mộtgiàu đẹp

Phê phán:

+ Có rất nhiều bạn trẻ sống thờ ơ, lạnh nhạt với gia đình của mình, không biết quýtrọng tổ ấm mà mình đang có Sống trong sự chăm lo của cha mẹ mà không biêt quý trọng

những tình cảm thiêng liêng mình đang được hưởng Họ chỉ quen với sự hưởng thụ , quenđòi hỏi Đó là lối sống ích kỉ , vô cảm thật đáng lên án

+ Có nhiều người có những suy nghĩ chưa tốt về quê hương; chê quê hương nghèokhó, chê bai quê lam lũ, lạc hậu, không muốn nhận quê hương mình

+ Những hành vi phá hoại cơ sở vật chất hoặc không đảm bảo vệ sinh môi trường ởgia đình, quê hương

Mở rộng :

+ Liên hệ những tác phẩm viết về gia đình và quê hương để thấy ý nghĩa của quêhương trong đời sống tinh thần của mỗi con người: “Quê hương” (Đỗ Trung Quân) “Quêhương” (Giang Nam), “Quê hương” (Tế Hanh) “Nói với con” (Y Phương)

3- Kết bài:

Mỗi người chỉ có một cội nguồn, vì vậy mà chúng ta phải biết trân trọng, yêu quý tìnhcảm của gia đình, quê hương, bên cạnh đó cần phát huy những giá trị đẹp đẽ của quê hương,gia đình bới đó chính là cội nguồn yêu thương của mỗi con người Nguồn cội của mỗi conngười là gia đình và quê hương, rộng hơn nữa đó không chỉ là nơi ta sinh ra và lớn lên, màđó còn là Tổ quốc Chúng ta phải biết yêu quý, trân trọng để giúp cội nguồn ấy đẹp hơntrong mắt ta cũng như trong mắt mọi người

Đề 13 "Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời (Hồ Chí Minh)

I

MB

Hồ Chủ Tịch, vị lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Việt Nam, người là ánh đuốc sáng soiđường trong đêm tối,là niềm tin vững chãi chốn lao tù, là khát vọng, là lương tri của loàingười tiến bộ, người còn là một tấm gương tự học và học tập suốt đời Người đã để lại nhiềucâu nói nổi tiếng có giá trị như những lời răn dạy cho con cháu đời sau Có lẽ không ai làkhông biết câu: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời”

II TB.

a) Giải thích khái niệm và nội dung câu nói

Vậy học hỏi là gì? Học hỏi là tiếp thu tri thức của nhân loại từ sách vở, từ cuộc sống,

từ những người xung quanh ta Học hỏi là một quá trình lâu dài chứ không thể trong mộtthời gian ngắn Bởi vậy Bác Hồ nói đó là việc phải tiếp tục suốt đời, không ngừng nghỉ,không mệt mỏi

b) Khẳng định đó là ý kiến đúng

Lí lẽ

* Cuộc sống ngày càng phát triển không ngừng và tri thức nhân loại thì vô tận và mỗigiây mỗi phút trôi qua là bao tri thức mới được ra đời., nếu không chịu học hỏi nâng cao tầmhiểu biết của mình thì sớm muộn gì cũng sẽ bị tụt hậu và bị đào thải khỏi cuộc sống hiện đại

* Học phải đi đôi với hỏi để hiểu sâu sắc kiến thức, biến tri thức thành của mình chứkhông phải là sự tiếp nhận thụ động

* Không được tự mãn hay bằng lòng với kiến thức mình có Cần đào sâu suy nghĩtrong học tập Có phương pháp học tập đúng đắn để tích luỹ tri thức cho bản thân

* Con người chúng ta muốn tiến bộ, muốn có tri thức thì không bao giờ ngừng học:Lúc nhỏ: học ăn học nói

Lớn lên đi học: học trong sách vở, học từ thầy cô bạn bè

Khi đã trưởng thành: học để nâng cao kiến thức , để thành công hơn trong công việccủa mình

+ Câu nói của Bác ra đời đã lâu nhưng đến nay vẫn còn nguyên giá trị Chính vì thế trong cuộc đời mỗi người Việt Nam phải học theo lời dạy của Người để không ngừng tiến bộ

Nêu những tấm gương ham học, học suốt đời ( Nêu dẫn chứng minh hoạ)

- Trong lịch sử khoa cử Việt Nam có nhiều tấm gương ham học, học suốt đời , VũTuấn Chiêu là một trong ba vị Trạng nguyên già nhất khi đỗ đạt, ngoài ông ra còn cóNguyễn Đức Lượng, Nguyễn Xuân Chính ( thế kỉ 17), họ đều đỗ Trạng nguyên khi đã 50tuổi Ông Đoàn Tử Quang học tập và đi thi khi đã 81 tuổi

- Bản thân Hồ Chí Minh là tấm gương sáng ngời của một con người suốt đời họchỏi Bác Hồ là một tấm gương sáng ngời của một người học hỏi không ngừng Bác học ngoạingữ, học viết báo, nghiên cứu chủ nghĩa Mác-Lênin, nghiên cứu và tiếp thu có chọn lọc tinhhoa văn hóa nhân loại, đặc biệt là văn hóa phương Đông và văn hóa phương Tây Người biếtvà sử dụng thông thạo trên mười ngoại ngữ nhờ tự học chứ không qua một trường đào tạochính quy nào Người học ở sách báo, đồng nghiệp, bạn bè, nhân dân Người học từ thực tiễnsinh động ở các nước đế quốc, nước thuộc địa, ở phong trào cách mạng trên thế giới

Nói chuyện với đảng viên, Bác phê phán đảng viên mới 40 tuổi mà đã cho là mình giànên ít chịu học tập và nói rõ là mình 76 tuổi nhưng vẫn cố gắng học thêm rồi kêu gọi “chúng

ta phải học và hoạt động cách mạng suốt đời Còn sống thì còn phải học

- Noi gương Bác, rất nhiều cán bộ, viên chức ngày nay không ngại tuổi tác đã tiếptục học tập để nâng cao trình độ, năng lực công tác để cống hiến cho đất nước THPT2015có những thí sinh tham gia thi khi đã ngoài 60 tuổi

Đề 14 "Một quyển sách tốt là một người bạn hiền."

Viết bài văn (khoảng một trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên

I Mở bài:

Sách là một phương tiện quan trọng giúp ta rất nhiều trong quá trình học tập và rènluyện, giúp ta giải đáp thắc mắc, giải trí Do đó, có nhận định" Một quyển sách tốt là ngườibạn hiền”

II Thân bài

1 Giải thích : Thế nào là sách tốt và tại sao ví sách tốt là người bạn hiền

+ Bạn hiền đó là người bạn có thể giúp ta chia sẻ những nỗi niềm trong cuộc sống,giúp ta vươn lên trong học tập, cuộc sống

Do tác dụng tốt đẹp như nhau mà có nhận định ví von "Một quyển sách tốt là mộtngười bạn hiền".cách ví von như vậy đã khẳng định vai trò của sách là không thể phủ nhận

2 Phân tích, chứng minh vấn đề

+ Sách tốt là người bạn hiền giúp ta mở mang kiến thức vươn lên trong học tập Sách

tốt là loại sách mở ra cho ta chân trời mới, giúp ta mở mang kiến thức về nhiều mặt: cuộc

sụ́ng, con người, trong nước, thế giới, đời xưa, đời nay, thậm chớ cả những dự định tương lai,khoa học viễn tưởng.

VD: Sỏch toỏn , sỏch vật lớ, sỏch hóa học giỳp ta có những kiến thức khoa học tựnhiờn, hiểu biết những giỏ trị tri thức nhõn loại Sỏch sinh học giỳp ta hiểu biết về vạn vậtxung quanh, sỏch địa lớ giỳp ta hiểu thờm về mọi miền đất xa lạ và kỡ thỳ

+ Sỏch tụ́t là người bạn hiền dạy cho ta biết yờu, biết trõn trọng cỏi chõn, thiện, mĩ; biết ghột cỏi xấu, cỏi ỏc; biết hiểu và cảm thụng với bao kiếp người, với những mảnh đời ở

những nơi xa xụi Sỏch cho ta hiểu và cảm thụng với bao kiếp người, giỳp ta vươn tới chõntrời của ước mơ, ước mơ mụ̣t xã hụ̣i tụ́t đẹp

Vớ dụ để hiểu được sụ́ phận người nụng dõn trước cỏch mạng khụng có cỏch nào hiợ̀u

quả hơn bằng đọc tỏc phẩm Tắt đốn của Ngụ Tất Tụ́, Lóo Hạc của Nam Cao.

+ Sỏch tụ́t cũng như bạn hiền, biết chia sẻ, an ủi ta những lỳc vui buồn Sỏch giỳp ta thư gión sau những giờ học tập và lao động vất vả Sỏch cú thể giỳp ta trưởng thành, vững vàng trước mọi thử thỏch của cuụ̣c sụ́ng

VD:Truyợ̀n cười, truyợ̀n cổ tớch, thơ ca, danh ngụn

3 Bàn bạc, mở rộng vấn đề

+ Trong xã hụ̣i có sỏch tụ́t và sỏch xấu, bạn tụ́t và bạn xấu Có những cuụ́n sỏch vụthưởng vụ phạt, có những cuụ́n sỏch nụ̣i dung chưa tụ́t, chưa lành mạnh thậm chớ có nhữngcuụ́n sỏch kớch đụ̣ng bạo lực, mờ tớn dị đoan…

+ Liờn hợ̀ với thực tế, bản thõn:

Rốn thói quen đọc sỏch Coi đó là mụ̣t thỳ vui, niềm say mờ chõn chớnh

Chỳng ta nờn có sự chọn lựa sỏch để đọc Tỡm những cuụ́n sỏch hay, có giỏ trị, khụngnờn đọc những cuụ́n sỏch vụ bổ, thậm chớ có hại

Đọc sỏch nờn có phương phỏp , cần biết vận dụng kiến thức thu nhận được từ sỏch

III KB

Từ bao đời nay, sỏch đồng hành với con người trong hành trỡnh đến với cuụ̣c sụ́ngvăn minh Là học sinh, mỗi chỳng ta cần xõy dựng thói quen đọc sỏch, biết chọn lựa sỏch đểđọc, vun đắp tỡnh yờu với sỏch…

Đề 15 Ngạn ngữ Hi Lạp cú cõu: "Học vấn cú những chựm rễ đắng cay nhưng hoa quả của nú lại ngọt ngào" Em hóy trỡnh bày suy nghĩ của mỡnh về cõu ngạn ngữ trờn.

I MB

Trong lịch sử phát triển của thế giới suốt mấy nghìn năm qua, ở bất

cứ quốc gia nào, dân tộc nào, dù lớn hay nhỏ đều có những tài năng xuấtchúng, những học giả uyên bácđẫ cống hiến cho đời nhiều điều, đemlại lợi ích không nhỏ, làm thay đổi cơ bản cuộc sống vật chất và tinhthần của con ngời Cả nhân loại ngỡng mộ tài năng của Niu- tơn, Anh-xtanh, Đac - uyn, Mô - da, Vich- to Huy-gô Nhng liệu mấy ai biết rằng

để có đợc những thành tựu khoa học nghệ thuật lớn lao nh vậy, họ đãphải học tập và làm việc vất vả, miệt mài đến mức nào Thực tế chothấy : muốn thành công thì phải học tập để tích luỹ và nâng cao trithức Con đờng học tập là con đờng gian nan, khổ ải, nhng cuối con đ-ờng ấy là ánh sáng, là tơng lai tơi sáng Bàn về vấn đề này, ngạn ngữ HiLạp có câu: học vấn có nhũng chùm rễ đắng cay, nhng hoa quả của nólại ngọt ngào

II TB

a)Giải thớch nội dung cõu ngạn ngữ

Trớc hết , chúng ta phải hiểu thế nào là học vấn và học vấn có vaitrò quan trọng nh thế nào trong đời sống con ngời.

+ Học vấn: Những hiểu biết nhờ học tập mà có Học vấn thờng được hiếu là

trình độ hiểu biết của ngời có học Trình độ hiểu biết này đợc nângcao dần dần qua từng cấp học : từ phổ thông đến đại học rồi sau đạihọc Quá trình tự học kéo dài suốt cả cuộc đời Học vấn của một conngời không chỉ hạn chế trong một lĩnh vực nào đó mà có thể mở rộng

ra nhiều lĩnh vực khác nhau

+ Học vấn có những chùm rễ đắng cay, nhng hoa quả của nó lại ngọt ngào

+Chựm rễ đắng cay: Hỡnh ảnh ẩn dụ nói lờn quỏ trỡnh học tập để có học vấn là quỏ

trỡnh đầy khó khăn, gian khổ

+ Hoa quả ngọt ngào: Hỡnh ảnh ẩn dụ về thành quả của quỏ trỡnh học tập Đó là niềm

vui, niềm hạnh phỳc khi gặt hỏi những thành cụng trong quỏ trỡnh học tập đề có học vấn.Cõu ngạn ngữ đã khẳng định quỏ trỡnh học tập để có học vấn là quỏ trỡnh đầy khó khăn, giankhổ nhưng thành quả của nó thật tụ́t đẹp

b) Khẳng định chõn lớ trong cõu ngạn ngữ

và tinh thần của con ngời mới đợc nâng cao

+Với gia đỡnh, học vấn, sự hiểu biết, kiến thức sẽ là nền tảng xõy dựng gia đỡnh hạnhphỳc

+ Học vấn cũng là điều kiợ̀n quan trọng thỳc đẩy sự tiến lờn của xã hụ̣i loài người.Xã hụ̣itiến đến sự văn minh, phỏt triển

* Con đường đến với học vấn rất gian nan:

+ Học vấn cần thiết đối với mỗi con ngời nh vậy, nhng con đờng

đến với học vấn quả là gian nan, vất vả Việc tích luỹ , nâng cao tri thức

không phải là chuyện ngày một ngày hai mà là chuyện cả đời ngời, nhKhổng Tử nói : Bể học không bờ, hay Lê Nin: học, học nữa, học mãi

Muốn có học vấn , chúng ta phải có ý chí , nghị lực phấn đấu rấtcao Hãy nhìn con kiến tha mồi, con ong làm mật.việc tích luỹ kiếnthức của con ngời cũng giống nh vậy Nếu cố gắng học hành thì đếnmột ngày nào đó, chúng ta có một trình độ học vấn vững vàng, có đợcvốn hiểu biết sâu rộng

Thực tế lịch sử cho thấy những ngời nổi tiếng, uyên bác đều trảiqua quá trình học tập , nghiên cứu lâu dài, lao tâm khổ trí ; phải nếmtrải không ít vị đắng cay của sự thất bại; thậm chí cả sự nguy hiểm

đối với mạng sống của mình Nhng với lòng ham mê hiểu biết và khátvọng chinh phục kho tri thức vô tận, họ đã vợt qua tất cả để đi đếnthành công

Trong quá trình tích luỹ, nâng cao học vấn, chúng ta thấy rất ítngời có đầy đủ điều kiện học tập , mà phần lớn là gặp khó khăn Có