GIAO AN NGU VAN-LUC VAN TIEN

Nguyễn Đình Chiểu nhà thơ yêu nước – vĩ đại của nhân dân miền nam thế kỷ XIX là một trong những ngôi – I.. TD Pháp mua chuộc, dụ dỗ -> kiên quyết bất hợp tác với kẻ thù + Khi mất: cả c

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Tác giả Nguyễn Du đã gửi gắm điều gì qua lời thơ và

qua cuộc đời Thuý Kiều?

- Lắng nghe khúc ngâm và chú ý vào hình ảnh.

- Nôĩ niềm xót xa đau đớn trước hiện thực đen tối và tấm

lòng thương cảm đối với kiếp người “Hồng nhan bạc mệnh”

trong xã hội phong kiến đương thời

- Tư tưởng định mệnh “Tài mệnh tương đố” và quan niệm

“Hồng nhan đa truân”

“ Lời văn phả ra hình như máu chảy ở đầu ngọn bút, nước mắt thấm trên tờ giấy, khiến ai đọc đến cũng phải thấm thía, ngậm ngùi

đau đớn đến đứt ruột Tố Như dụng tâm đã khổ, tự sự đã khéo, tả cảnh đã hệt, đậm tình đã thiết Nếu không phải có con mắt trông thấu cả sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt cả nghìn đời thì tài nào có cái bút lực ấy“

( Mộng Liên Đường).

Trên trời có những vì sao có

ánh sáng khác thường, nhưng thoạt nhìn chưa thấy sáng; song càng nhìn càng sáng Nguyễn

Đình Chiểu nhà thơ yêu nước –

vĩ đại của nhân dân miền nam thế

kỷ XIX là một trong những ngôi –

I Đọc, tìm hiểu chung

I Đọc, tìm hiểu chung

1 Tác giả

* Cuộc đời

- Tên : ………

- Năm sinh:……… năm mất :………

- Quê quán:………

- Gia đình: ………

- Bản thân: ………

+ Trước 1859: ………

+ Sau 1859: ………

+ Khi mất:………

Nguyễn Đình chiểu

Văn bản

( Truyện Lục Vân Tiên )

- Tên : Nguyễn Đình Chiểu (Đồ Chiểu), tự Mạnh Trạch, hiệu: Trọng phủ, Hối trai

- Năm sinh : 1822 năm mất : 1888 - Quê hương : Quê nội: Thừa Thiên-Huế; quê ngoại : Gia Định ( TP Hồ Chí Minh)

- Gia đình : Nhà nho

- Bản thân :

+ Trước 1859:

- Năm 1843: Đỗ tú tài - Năm 1849: mẹ mất -> bỏ thi -> chịu tang -> bị mù-> bị bội hôn - Sau đó về Gia Định mở trường dạy học, bốc thuốc, sáng tác thơ văn

+ Sau 1859:

Tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp Sáng tác thơ văn phục vụ kháng chiến

TD Pháp mua chuộc, dụ dỗ -> kiên quyết bất hợp tác với kẻ thù

+ Khi mất: cả cánh đồng Ba Tri (Bến Tre) rợp trắng khăn tang

 Là người có nghị lực sống phi thường

 Là người có tấm lòng yêu nước thương dân, bất khuất trước kẻ thù

Nguyễn Đình chiểu

Văn bản

( Truyện Lục Vân Tiên )

1 Tác giả

* Cuộc đời

- Chữ viết:………

- Thể loại :………

- Các giai đoạn văn học:………

- Nội dung chủ yếu: ……… -

Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ:………

Chạy giặc (1959) Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (1861) Văn tế Trương Định (1864) Thơ điếu Phan Tòng (1868) Ngư Tiều y thuật vấn đáp (1874) Lục Vân Tiên (1858)

Dương Từ Hà Mậu (1859)

*Sự nghiệp văn học:

Tác phẩm tiêu biểu:

+Trước khi TD Pháp xâm lược

+ Sau khi TD Pháp xâm lược

Truyền bá đạo lí làm người

Cổ vũ lòng yêu nư

ớc kháng chiến

* Các sáng tác đều bằng chữ Nôm

Nguyễn Đình chiểu

Văn bản

( Truyện Lục Vân Tiên )

* Thể loại : Thơ đường luật, truyện thơ, điếu văn tế …

* Lời thơ bình dị, mộc mạc, tự nhiên, (kết hợp với tính cổ điển: tề

chỉnh, trang nhã),sôi nổi đằm thắm.

"Cảm hứng chủ đạo của thơ văn ông ở giai đoạn đầu là cảm hứng đạo lý và yếu tố này đã được nâng lên thành trữ tình đạo lý đầy nhân nghĩa, thảo ngay, đồng thời cũng giàu chất phê phán, phẫn nộ trước mọi điều bất nhân, bất nghĩa như ông đã tự bạch:"

Nói ra thì nước mắt trào, Tấm lòng ưu thế biết bao giờ rồi

"Những tác phẩm ở giai đoạn sau - thời kỳ đất nước bị xâm

lăng - của ông là những trang bất hủ ngợi ca cuộc chiến đấu

oanh liệt của nhân dân ta chống xâm lược phương Tây ngay

từ buổi đầu chúng đặt chân lên đất nước ta ”

(Phạm Văn Đồng)

10

Bia mộ và Nhà tưởng niệm Nguyễn Đình Chiểu

Gia Định (Tp HCM)

(Ngư Tiều y thuật vấn đáp)

Văn chương ai chẳng muốn nghe Phun châu nhả ngọc báu khoe tinh thần

(Ngư Tiều y thuật vấn đáp)

 Dùng văn chương biểu hiện đạo lí và chiến đấu cho sự nghiệp chính nghĩa.

 Văn chương phải là những sáng tạo nghệ thuật có tính thẩm mĩ, để phát

huy các giá trị tinh thần.

 Hướng tới sự phóng khoáng, đa dạng về hình thức.

sáng tạo nghệ thuật của nhà thơ.

Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu là “ vì sao có ánh sáng khác thường con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn thì

mới thấy và càng nhìn càng thấy sáng”

(Phạm Văn Đồng)

2 T¸c phÈm Lôc V©n Tiªn

2 Tác phẩm Lục Vân Tiên

- Chữ viết : ………

- Thể loại: ………

- Phương thức biểu đạt: ………

- Hoàn cảnh sáng tác: ………

- ảnh hưởng : ………

- Mục đích trực tiếp: ………

Nguyễn Đình chiểu

Văn bản

( Truyện Lục Vân Tiên )

Chuyện nàng sau hãy còn lâuChuyện chàng xin nối thứ đầu chép ra

… Đoạn này đến thứ Nguyệt Nga…

Truyền dạy những bài học về đạo làm người

Hỡi ai lẳng lặng mà nghe Dữ răn việc trước lành dè thân sau Trai thời trung hiếu làm đầu Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình

Chữ Nôm Truyện thơ Nôm ( kết cấu theo kiểu từng chương hồi)

Đầu những năm 50 của thế kỷ XIXrộng rãi, ăn sâu trong đời sống tinh thần của người dân Nam Bộ

Nguyễn Đình chiểu

Văn bản

( Truyện Lục Vân Tiên )

2 Tác phẩm Lục Vân Tiên

* Tóm tắt tác phẩm:

* Bố cục : tác phẩm thường dùng gồm 2082 câu lục bát

* Lục Vân Tiên gặp Kiều Nguyệt Nga

* Lục Vân Tiên gặp nạn được cứu giúp

* Kiều Nguyệt Nga gặp nạn được cứu

* Đoàn tụ : Lục – Kiều gặp lại sum vầy hạnh phúc

N1:

Nhận xét bố cục 4 phần của

tác phẩm? Bố cục này có ý nghĩa

gì trong việc thể hiện nội dung

tác phẩm ?

N2:

Cuộc đời của nhân vật Lục Vân Tiên và của tác giả có điểm gì giống và khác nhau? Điều đó có

ý nghĩa gì?

N3:

Tác giả đã đứng ở những điểm nhìn nào để xây dựng nhân vật Lục Vân Tiên? ý nghĩa của các

điểm nhìn ấy?

Thảo Luận nhóm

 Kết cấu ước lệ khuôn mẫu,

theo truyện dân gian:

- Giống: + đi thi, mẹ mất, mù loà,

bị bội hôn, lấy được vợ hiền + Không chịu đầu hàng số phận

- Khác : Vân Tiên được sáng mắt sống hạnh phúc xum vầy… - có ý nghĩa chân thực ( tính tự truyện),LVT là nhân vật thể hiện lí tưởng và khát vọng anh hùng…

- Người trong cuộc khi kể về những đau khổ bất hạnh của cuộc

đời

- Người dân khi thể hiện những giá trị đạo đức và khát vọng về một cuộc sống công bằng…

Thảo Luận nhóm

A Là khúc ca chiến thắng của những người kiên quyết vì chính nghĩa mà chiến đấu

B Là bản án kết tội những kẻ bất nhân phi nghĩa

C Cổ vũ tinh thần yêu nước, tinh thần kháng chiến

D Truyền dạy những bài học về đạo lí làm người

B Kết cấu ước lệ khuôn mẫu, theo truyện kể dân gian

C Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật

D Đặc tả nhân vật bằng hành động, ngôn ngữ

Câu hỏi trắc nghiệm:

- Dòng nào sau đây nói đúng về nghệ thuật của tác phẩm?

- Dòng nào sau đây nói đúng về nội dung của tác phẩm?

- Là khúc ca chiến thắng của những người kiên quyết vì chính nghĩa

mà chiến đấu (LVT, KNN, VTT, HM, Ông Ngư, Ông Quán )

- Là bản án kết tội những kẻ bất nhân phi nghĩa (TH, BK, VC, TS)

- Truyền dạy những bài học về đạo lí làm người

 Là người có tấm lòng yêu nước thương dân, bất khuất trước kẻ thù

* Luyện tập

 Lục Vân Tiên là tác phẩm bất hủ

là tuyên ngôn của nhà thơ về đạo

đức và lẽ sống ở đời.

Một trong những vấn đề mà thơ văn Nguyễn Đình Chiểu đề cập đến trước

ón

H

C

íTNể

YUR

T

ự

T

CặI

G

Y

ạH

ị

ĐA

IG

Một trong những phẩm chất của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu

Một trong những phẩm chất của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu

Một con người tật nguyền như vậy, nếu chỉ sống bình thường, trong sạch cũng là quý, không ai nỡ đòi hỏi phải gánh vác

việc đời ấy mà cụ đã sống và đã làm việc với ba cương vị

trí thức, luôn luôn có mặt ở phía trước, luôn luôn gương

mẫu, cống hiến không kể mình, và như vậy cho đến ngày từ

giã cõi đời Còn có tấm gương người mù nào đáng soi hơn

cho người có đủ hai mắt

(Lê Trí Viễn)

Lầm lạc thay việc đem so Lục Vân tiên với Truyện Kiều trên những tiêu chuẩn đồng nhất ! Truyện Kiều là một tiểu thuyết bằng thơ Lục Vân Tiên

là một truyện kể, chưa xa lắm với truyện kể dân gian Truyện kể có cốt

truyện, có tình tiết hấp dẫn, chi tiết chân thực, diễn biến logic, kết cấu

sáng rõ theo thứ tự thời gian, còn nhân vật thì bộc lộ bằng hành động, ít bằng nội tâm, diễn biến tâm lí không cần phanh phui kĩ lưỡng, văn chú

trọng tự sự hơn trữ tình, lời văn chuộng giản dị dễ hiểu, có tính quần chúng như ở cửa miệng đàn bà con trẻ.

(Lê Trí Viễn)

Hỡi ai lẳng lặng mà nghe

Dữ răn việc trước lành dè thân sau Trai thời trung hiếu làm đầu

Nguyễn Đình Chiểu là một người con hào kiệt của vùng đồng bằng Nam Bộ, là một nhân cách lớn mà sự nghiệp và tên tuổi của ông sẽ mãi mãi sáng ngời Là nhà thơ suốt đời

bị mù loà, nhưng không những ông là tác giả của tác phẩm bất hủ Lục Vân Tiên, của "Ngư tiều y thuật vấn đáp",

"Dương Từ Hà Mậu" , ông còn là tác giả của những bài thơ, những bài văn tế nổi tiếng, trong đó ông đã tưới máu

và nước mắt của mình hoà chung với những bi kịch mà nhân dân anh hùng bất khuất và đau thương của ông phải chịu đựng khi chống trả bọn xâm lược Có những câu thơ của ông đã khắc sâu vào lòng người:

Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà

Lịch sử văn học đã xác nhận Nguyễn Đình Chiểu là nhà văn, nhà thơ tiên khu vĩ đại, người mở đầu cho dòng văn học yêu nước và cách mạng Việt Nam cuối thế kỷ XIX

và đầu thế kỷ XX

28