giao an tiet 1 10 NC

Kiến thức - Hiểu được các khái niệm cơ bản: tính tương đối của chuyển động, chất điểm, hệ quy chiếu, xác định vị trí của một chất điểm bằng tọa độ, xác định thời gian bằng đồng hồ, phân

Soạn giáo án tiết 1 (chương trình 10 nâng cao)

Giáo viên : Chu Thị Hồng Hải

Ngày soạn : 08/08/2008

Chương I ĐỘNG HỌC CHẤT ĐIỂM Bài 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ

I /MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Hiểu được các khái niệm cơ bản: tính tương đối của chuyển động, chất điểm, hệ quy chiếu, xác định vị trí của một chất điểm bằng tọa độ, xác định thời gian bằng đồng hồ, phân biệt khoảng thời gian và thời điểm

- Hiểu rõ là muốn nghiên cứu chuyển động của chất điểm, cần thiết là chọn một hệ quy để xác định vị chí của chất điểm và thời điểm tương ứng

- Nắm vững được cách xác định tọa độ và thời điểm tương ứng của một chất điểm trên hệ trục tọa độ

2 Kỹ năng

- Chọn hệ quy chiếu mô tả chuyển động

- Chọn mốc thời gian, xác định thời gian

- Phân biệt chuyển động cơ với chuyển động khác

- Vận dụng các kiến thức được học để giải các bài toán về hệ quy chiếu, đổi mốc thời gian

II/CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên

Một số ví dụ thực tế về cách xác định vị trí của một chất điểm nào đó ( có thể vẽ phóng to hình 1.4 SGK )

2 Học sinh

Xem lại những vấn đề đã được học ở lớp 8: Thế nào là chuyển động? Thế nào là

độ dài đại số của một đoạn thẳng?

III/TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC

Hoạt động 1 ( phút): Nhận biết chuyển động cơ, vật mốc, chất điểm, quỹ đạo, thời gian trong chuyển động.

-Yêu cầu: HS xem

tranh SGK nêu câu

hỏi (Kiến thức lớp 8)

để học sinh trả lời

-Gợi ý: +Cho HS

một số chuyển động

điển hình

Phân tích: Dấu hiệu

của chuyển động

tương đối

+Hướng dẫn: HS

xem tranh SGK và

nhận xét ví dụ của

HS

-Chú ý cho HS ghi

nhớ: Chất điểm là

một vật có kích

thước rất nhỏ có thể

bỏ qua được so với

phạm vi chuyển

động Vấn đề không

phải là kích thước

nhỏ mà là nhỏ để có

thể bỏ qua được

(Phân tích ví dụ: xe

với quãng đường đi,

quả bóng với đường

bay)

- Nhận xét câu trả lời

của HS Phân tích ví

dụ chuyển động của

giọt mưa để HS thấy

được trong các hệ

quy chiếu khác nhau

-Xem tranh SGK, trả lời câu hỏi:

*Chuyển động cơ là gì? Vật mốc? Ví dụ?

*Tại sao chuyển động

cơ có tính tương đối?

Ví dụ?

Đọc SGK phần 2 Trả lời câu hỏi:

*Chất điểm là gì? Khi nào một vật được coi

là chất điểm?

*Quỹ đạo là gì? Ví dụ

1 Chuyển động cơ là gì?

*Chuyển động cơ là sự dời chỗ của vật theo thời gian

- Khi vật dời chỗ thì có sự thay đổi khoảng cách giữa vật và các vật khác được coi như đứng yên Vật đứng yên được gọi là vật mốc

- Chuyển động cơ có tính tương đối

2 Chất điểm Quỹ đạo của chất điểm

- Trong những trường hợp kích thước của vật nhỏ so với phạm vi chuyển động của nó, ta có thể coi vật như một chất điểm - một điểm hình học và có khối lượng của vật

- Khi chuyển động, chất điểm vach một đường trong không gian gọi là quỹ đạo

3 Xác định vị trí của một chất điểm

- Để xác định vị trí của một chất điểm, người ta chọn một vật mốc, gắn vào đó một hệ tọa độ, vị trí của chất điểm được xác định bằng tọa độ của nó trong hệ tọa độ này

4 Xác định thời gian

- Muốn xác định thời điểm xảy ra một hiện tượng nào

đó, người ta chọn một gốc thời gian và tính khoảng thời gian từ gốc đến lúc đó

thì quỹ đạo của cùng

một chất điểm là

khác nhau

+ Ta chỉ nói qũy đạo

của chất điểm chứ

không nói quỹ đạo

của một vật vì khi

vật chuyển động ,

mỗi điểm của một

vật vạch thành một

quỹ đạo khác nhau

-Hướng dẫn: HS trả

lời câu hỏi C1

+Gợi ý : Lập tỉ số

RTD/Rqd

-Giới thiệu: Hình 1.4

SGK để hướng dẫn

HS cách xác định tọa

độ điểm M

-Giới thiệu cách đo

thời gian, đơn vị

-Hướng dẫn cách

biểu diễn, cách tính

thời gian

-Trả lời câu hỏi C1

-Tìm cách mô tả vị trí của chất điểm trên quỹ đạo

-Hình vẽ -Trả lời câu hỏi C2 -Đo thời gian dùng đồng hồ như thế nào?

-Cách chọn mốc (Gốc) thời gian

-Biểu diễn trên trục số

-Khai thác ý nghĩa của bảng giờ tàu SGK

- Như vậy để xác định thời điểm, ta cần có một đồng hồ

và chọn một gốc thời gian Thời gian có thể được biểu diễn bằng một trục số, trên

đó mốc 0 được chọn ứng với một sự kiện xảy ra

Hoạt động 2 ( phút): Hiểu hệ quy chiếu và chuyển động tịnh tiến.

Hướng dẫn của

GV

-Muốn biết sự chuyển động của chất điểm (vật) tối thiểu cần phải biết những gì? Biểu diễn chúng như thế nào?

-Đọc SGK: Hệ quy chiếu?

-Biểu diễn chuyển động của chất điểm trên trục Oxt?

-Trả lời câu C3

-Xem tranh đu quay giáo viên mô tả

-Trả lời câu hỏi C4 -Lấy một số ví dụ khác về chuyển động tịnh tiến

5 Hệ Quy chiếu

*Một vật mốc gắn với một hệ tọa độ và một gốc thời gian cùng với một đồng hồ hợp thành một hệ quy chiếu

Hệ quy chiếu = Hệ tọa độ gắn với vật mốc + Đồng hồ và gốc thời gian

6 Chuyển động tịnh tiến

*Tổng quát, khi vật chuyển động tịnh tiến, mọi điểm của nó

có quỹ đạo giống hệt nhau, có thể chồng khít nên nhau được

Hoạt động 3 ( phút): V n d ng c ng c ận dụng củng cố ụng củng cố ủng cố ố.

-Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của

các nhóm

-Yêu cầu: HS trình bày đáp án

-Đánh giá nhận xét kết giờ dạy

-Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc nghiệm nội dung từ câu 1-5 (SGK)

-Làm việc cá nhân giải bài tập 1,2 (SGK)

-Ghi nhận kiến thức: những khái niệm cơ bản; hệ quy chiếu; chuyển động tịnh tiến

-Trình bày cách mô tả chuyển động cơ

Hoạt động 4 ( phút): H ng d n v nhà ướng dẫn về nhà ẫn về nhà ề nhà.

-Nêu câu hỏi và bài tập về nhà

-Yêu cầu:HS chuẩn bị bài sau -Ghi câu hỏi và bài tập về nhà.-Những chuẩn bị bài sau

IV/ Rút kinh nghiệm: