Hãy kể lại cho các bạn trong lớp nghe về câu chuyện về một ngời bạn thân thiết quý Ngôi thứ ba : Từ 2 ngôi kể ngời kể chuyện có thể thay đổi điểm nhìn để bộc lộ tìnhcảm , suy nghĩ sinh đ
Trang 1? Em hiểu thế nào là ngôi kể
Ngời kể thờng không xuất hiện nhng lại cómặt ở khắp mọi nơi trong chuyện
Đó là ngời biết mọi việc , hiểu biết mọihành động , tâm t , tình cảm của các nhânvật và thờng đa ra những nhận xét đánh giá
* Chuyện " Những ngày thơ ấu " củaNguyên Hồng ngời kể là bé Hồng - xng tôi (ngôi thứ nhất )
Chuyện ngời con gái Nam Xơng - kể theongôi thứ 3
Chuyện " Chiếc lợc ngà " ngời kể là bạn Bác Ba - Ngôi thứ nhất
Đọc chuyện ngắn, tiểu thuyết, chuyện đời
xa ta thờng bắt gặp các ngôi kể + Ngôi thứ nhất
+ Ngôi thứ 3 kết hợp với ngôi thứ nhất
- Ngời kể chuyện có thể kể lại câu chuyệncủa chính mình ( nhật ký, hồi ký , tự chuyện)
Hoặc nhập vào vai nhân vật trong chuyện ,
là ngời trong cuộc nhìn nhận sự việc, conngời mà kể , trong trờng hợp này , ngời kểxng tôi
* Ngôi thứ nhất :Ngời kể đứng ngoài quan sát , kể một cách
Trang 2? Em hãy cho biết vai trò của ngôi thứ nhất
trong văn bản tự sự
? Em hãy cho biết vai trò của ngôi thứ ba
trong văn bản tự sự
Chú ý :
Không nên hiểu ngời kể chuyện chính là tác
giả , ngay cả khi ngời kể chuyện xng tôi
II - Luyện tập
Hãy kể lại cho các bạn trong lớp nghe về
câu chuyện về một ngời bạn thân thiết quý
Ngôi thứ ba : Từ 2 ngôi kể ngời kể chuyện
có thể thay đổi điểm nhìn để bộc lộ tìnhcảm , suy nghĩ sinh động , tạo cách hiểunhiều chiều
+ Tình cảm của tôi và ….rất đẹp
Trang 3- Tiếp tục ôn tập văn bản tự sự
Tuần 20
Tiết 20
Ngày dạy : / / 2008
rèn kỹ năng viết bài văn nghị luận
về một sự việc, hiện tợng, đời sống
I - Mục tiêu:
- Giúp HS có kiến thức để biết lập luận về một sự việc, hiện tợng thờng xuyên diễn
ra trong đời sống hàng ngày
- Từ đó các em có khả năng viết bài nghị luận một cách thành thạo
? Nêu khái niệm về kiểu bài nghị luận về sự
việc hiện tợng đời sống
? Em hãy trình bày yêu cầu của kiểu bài
ra nguyên nhân và trình bày thái độ của
ng-ời viết
* Kiến thức :Bài viết phải có bố cục mạch lạc, luận điểm
rõ ràng , luận cứ xác thực , phép lập luận
Trang 4? Đặc điểm của đề bài kiểu bài này
Nêu bố cục chung ?
Theo em bạn sẽ có những biểu hiện nào ?
Em hãy nêu những nguyên nhân mà em biết
Có đề cung cấp sẵn sự vật hiện tợng dớidạng một truyện kể
Có đề không cung cấp nội dung sẵn mà chỉgọi tên ngời trình bày, mô tả , trình bày sựviệc hiện tợng đó
+ Mệnh lệnh trong đề thờng là : Nêu suy nghĩ của mình
- Nêu nhận xét suy nghĩ
- Nêu ý kiến , bày tỏ thái độ
4 Bố cục
a Mở bài :Giới thiệu sự vật hiện tợng có vấn đề
b Thân bài Liên hệ thực tế phân tích các mặt đánh giánhận định
c Kết bài Kết luận khẳng định , lời khuyên
II - Luyện tập
* Đề bài :
Trò chơi điện tử là món ăn tiêu khiển hấpdẫn nhiều bạn vì mải chơi mà sao nhãnghọc tập và còn vi phạm những sai lầm khác Hãy nêu ý kiến của em về hiện tợng đó
* Gợi ý tìm ý :
1 Biểu hiện Lời học, trốn học nói dối cha mẹ để đi chơi
điện tử
Vi phạm đạo đức nghiêm trọng
2 Nguyên nhân + Xã hội :
Sự phát triển quá nhanh chóng của các cơ sởkinh doanh trò chơi điện tử mà khôn có sựquản lí kịp thời
+ Gia đình :Thiếu quan tâm + Bản thân :Ham chơi lời học không đủ nghị lực trớcnhững khó khăn cám dỗ bình thờng
* Tác hại :Gần : ảnh hởng đến sức khỏe chất lợng lao
động, đạo đức
Xa : ảnh hởng đến tơng lai
Trang 5? Theo em cần khắc phục nh thế nào
GV cho HS viết bài -> đọc
* Cách khắc phục :Kiên quyết đoạn tuyệt với những ham mêkhông đáng hởng
HS đọc bài nhận xét, rút kinh nghiệm
4 Củng cố
- Rút kinh nghiệm chung cho HS để bài sau viết tốt hơn
5 Hớng dẫn về nhà
- Tiếp tục viết hoàn thiện bài theo dàn ý trên
- Tiết sau tiếp tục rèn kỹ năng viết văn nghị luận về một sự việc hiện tợng, đời sống
Tuần 21
Tiết 21
Ngày dạy : / / 2008
luyện tập viết bài văn nghị luận
về một sự việc, hiện tợng đời sống.
I - Mục tiêu:
Trang 6- Giúp HS có kiến thức để biết lập luận về một sự việc, hiện tợng thờng xuyên diễn
ra trong đời sống hàng ngày trong bài viết của mình
- Từ đó các em có khả năng viết bài nghị luận một cách thành thạo
2 Kiểm tra bài cũ :
- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS bài tập ở nhà
3 Bài mới:
? phần mở bài em cần làm nhiệm vụ gì
? Theo em môi trờng sống gồm những vấn
+ Dân số tăng nhanh dẫn đến lộn xộn mấttrật tự
+ Bệnh viện quá tải , không khí ô nhiễm + Bao bì nilon sử dụng bừa bãi làm ô nhiễmnguồn nớc
* Nguyên nhân :+ Cha có tác phong công nghiệp , ý thứckém về vệ sinh môi trờng, sử phạt changhiêm minh
* Biện pháp :
Trang 7? Hiện nay Đảng và Nhà nớc ta đã có những
biện pháp cụ thể thiết thực ntn
? Phần kết bài theo em cần phải đa ra mấy ý
* GV hớng dẫn HS làm bài theo dàn ý trên
+ luật môi trờng + Quy định giữ gìn môi trờng sạch đẹp + Trồng cây gây rừng
+ Lao động thờng xuyên nơi công cộng + Giáo dục ý thức cho mọi ngời
3 Kết bài
ý nghĩa về việc giữ gìn môi trờng sống sạch
đẹp đối với mỗi cá nhân và cộng đồng Suy nghĩ của bản thân về môi trờng sạch
- Tiếp tục ôn tập , rèn kỹ năng làm bài văn nghị luận xã hội
- Viết hoàn chỉnh bài văn trên
- Xem trớc cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề t tởng đạo lý
- Giúp HS nắm đợc khái niệm , cách làm bài văn nghị luận về vấn đề t tởng đạo lí
- Rèn kỹ năng tìm hiểu đề, tìm ý và viết đoạn văn trong bài nghị luận về vấn đề t ởng đạo lí
Trang 8Sĩ số 9B :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Việc làm bài ở nhà của HS
3 Bài mới:
Nhắc lại khái niệm bài NL về một vấn đề t
tởng đạo lí
Yêu cầu của bài NL ( nội dung? hình thức )
Nêu bố cục chung ?
+ Nội dung : Biết ơn thế hệ trớc và nhữngngời làm điều tốt cho mình
* Tìm ý : + Giải thích
1 Nghĩa đen :Khi đợc ăn quả phải nhớ đến công lao ngờitrồng cây
đồng và toàn xã hội , khiến cho XH ngàycàng phát triển văn minh
Trang 9- Tiếp tục viết hoàn chỉnh đề bài trên
- Tự ôn để nắm chắc cách làm bài văn NL về 1 vấn đề t tởng đạo đức
2 Kiểm tra bài cũ :
- Việc làm bài ở nhà của HS
3 Bài mới:
Gv cho HS thảo luận xác định vấn đề nghị
luận , lập ý , dàn ý và dự kiến các thao tác
lập luận
GV gọi HS trình bày , HS khác bổ xung
GV kết luận
GV yêu cầu HS chọn 1 ý trong dàn bài để
viết 1 đoạn văn từ 12 đến 15 câu
Trang 10GV cho HS xác định vấn đề nghị luận lập
ý , dàn ý và dự kiến các thao tác lập luận
GV gọi HS trình bày - HS bổ xung ý kiến,
GV sửa chữa - bổ xung đánh giá
GV đọc cho HS bài văn " Hút thuốc lá có
hại /Sách NV9
Kết bài :
Nêu ý nghĩa khái quát từ đó đa ra bài học Các thao tác lập luận : phân tích, chứngminh, tổng hợp
Nêu ý nghĩa khái quát -> đa ra bài học
* Các thao tác lập luận : chứng minh, phântích , tổng hợp
Trang 112 Kiểm tra bài cũ :
- Việc làm bài ở nhà của HS
3 Bài mới:
? Nêu nhiệm vụ của phần mở bài
? Trong phần thân bài theo em cần đa ra
II – Lập dàn ý
1 Mở bài
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Giới thiệu nhân vật anh thanh niên…
- Quý nhất là đợc lao động , đợc góp phầnvào công việc chung của đất nớc : phục vụcho ngành nông nghiệp, dự báo thời tiết.Giúp quân ta bắn rơI máy bay Mĩ
- Suy nghĩ đúng đắn, giản dị , sâu sắc vềcông việc làm : không hề lẻ loi, cô đơn , vì
có công việc là bạn , có bao ngời giốngmình ( ta với công việc là đôi )
Việc của cháu gắn liền với bao anh em ở
d-ới kia , “ mình sinh ra là gì , mình mình vì
ai mà làm việc “
Trang 12? Cần đa ra cách lập luận để thể hiện anh
thanh niên đại diện cho 1 thế hệ mới
? Phần kết bài em cần làm rõ điều gì
Tạo cho mình một cuộc sống lành mạnh ,một nguồn vui để cân bằng đời sống tinhthần : “ lấy sách làm bạn , trồng hoa , nuôi
gà ”
c, Tính cách phẩm chất rất đáng mến
- Sự cởi mở chân tình , quý trọng tình cảm ,khát khao gặp gỡ, quý trọng mọi ngời + Với bác lái xe : tặng củ tam thất + Vui mừng đến cuống quýt, hấp dẫn khi cókhách bất ngờ đến thăm
+ Ân cần chu đáo tiếp đón : tặng hoa , tặngtrứng
+ Khi chia tay : ngẹn ngào xúc động
- Sự khiêm tốn và thành thực trong côngviệc -> sự đóng góp nhỏ bé
- Giới thiệu một cách hào hứng ( với cáchọa sỹ )
d, Anh thanh niên đại diện cho một thế hệmới
- Tính huống hợp lý cách kể chuyện tựnhiên , sự kết hợp giữa các phơng thức biểu
đạt : tự sự + trữ tình III – Kết luận
- Hình ảnh anh thanh niên một ngời lao
động bình thờng với công việc thầm lặng đãlàm nổi bật chủ đề, t tởng của chuyện
- Củng cố về cách làm bài nghị luận về tác phẩm trong bài thơ, đoạn thơ
- Rèn kỹ năng diễn đạt trong cách viết bài
II - Chuẩn bị :
1 Thầy :
- SGK Ngữ Văn 9 , SGV Ngữ Văn 9, Bài soạn
Trang 132 Kiểm tra bài cũ :
- Nêu bố cục của bài văn nghị luận về đoạn thơ bài thơ ?
3 Bài mới:
? Em hãy cho biết hoàn cảnh xuất thân của
những ngời lính trong buổi đầu của cuộc
kháng chiến chông pháp
? Em hãy tìm những chi tiết để phân tích và
chứng minh về hình ảnh ngời lính trong bài
thơ
? Theo em hình ảnh ngời lính trong bài thơ
tiểu đội xe không kính có điểm gì chung
? Em hãy cho biết yếu tố nghệ thuật độc
đáo mà nhà thơ đem đến cho ngời đọc một
cảm xúc về hình ảnh những ngời lính trong
hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống
Mỹ
I - Đề bài Phân tích hình ảnh ngời lính trong “ ĐồngChí” của Chính Hữu và “ Bài thơ về tiểu đội
xe không kính “ của Phạm Tiến Duật
Đời sống tâm hồn phong phú ( yêu gia đìnhquê hơng )
Tình đồng chí , đồng đội …
Bất khuất , tự cờng Tâm hồn lãng mạn ( đầu súng trăng treo )
• Tóm lại :Những ngời lính từ tầng lớp nông dân nghèokhổ đã tiếp nối thế hệ cha anh trở thành conngời đẹp nhất của thời đại
b, Bài thơ về tiểu đội xe không kính –Phạm Tiến Duật
+ Điểm chung : Họ cũng xuất thân từ tầnglớp nông dân , họ cũng có phẩm chất : chịu
đựng khó khăn gian khổ , giàu lòng yêu nớcgiàu tình cảm tình đồng chí đồng đội
: ( xe không kính , ma, bụi , cời ha ha , mặtlấm )
- Điểm độc đáo : sự lạc quan sôi nổi,
Trang 14? Phần kết bài em cần khẳng định điều gì
chung nhất ở ngời lính qua hai bài thơ
t thế hiên ngang trẻ trung tinh nghịch, niềm tin về phía trớc
3 Kết bài
Dù ở thời gian nào, chống Pháp hay chồng
Mỹ , ngời lính Cụ Hồ là hình ảnh đẹp đẽbiểu trng cho một thời đại anh hùng , trởthành hình tợng đẹp trong văn học ViệtNam thế kỷ 20 đó là : yêu nớc , tình đồng
đội lạc quan
4 Củng cố
- GV cho HS làm bài theo từng phần
- HS tập trung làm phần thứ nhất – gọi HS trình bày – HS khác nhận xét, GV sửa
2 Kiểm tra bài cũ :
- Việc làm bài ở nhà của HS
Trang 15- Nêu bố cục bài văn nghị luận về 1 sự việc hiện tợng đời sống
3 Bài mới:
Đề bài :
Phân tích khổ thơ thứ hai và thứ ba trong bài “ Mùa xuân nho nhỏ “ “ Thanh Hải
Lập dàn ý
? Phần mở bài em cần nêu mấy ý
? Trong phần thân bài em cần nêu mấy ý
? Cấu trúc của hai khổ thơ nh thế nào
? Em hãy giải thích từ lộc trong bài thơ , từ
đó phân tích ý nghĩa nội dung của nó
? Em hãy giải nghĩa : hối hả, xôn xao
? Theo em nhà thơ đã có tình cảm ntn về đất
nớc, về nhân dân
? Tác giả đã dùng nghệ thuật gì trong khổ
1 Mở bài
- Giới thiệu tác giả tác phẩm
- Đánh giá nội dung nghệ thuật của khổthơ : mùa xuân của đất nớc
động cần cù làm nên màu xanh cho ruộng
đồng “ Trải dài ” bát ngát quê hơng ýthơ vô cùng sâu sắc Máu và mồ hôi củanhân dân đã góp phần tô điểm mùa xuândân tộc để giữ lấy mùa xuân mãi mãi
- Cả dân tộc bớc vào mùa xuân với khí thếkhẩn trơng và náo nhiệt
Tất cả xôn xao
* Hối hả: vội vã gấp gấp khẩn trơng Xôn xao : có nhiều âm thanh xen lẫn vào nhau làm cho ngời lao động trong câu thơ xôn xao , cùng với điệp ngữ “ tất cả nh ”Làm cho câu thơ vang lên nhịp điệu vui tơi mạnh mẽ khác thờng Đó là hành khúc mùaxuân thời đại HCM
* Khổ tiếp : suy t nhà thơ về đất nớc và nhân dân
- Chặng đờng lịch sử đất nớc với bốn nghìn năm trờng tồn , với bao thử thách “ Vất vả,gian nan “ -> nhân dân ta từ thế hệ này đến thế hệ khác xơng máu và mồ hôi , lòng yêunớc và tinh thần quả cảm để xây dựng và bảo vệ tổ quốc
So sánh đất nớc nh vì sao : niềm tự hào đối
Trang 16thơ này
? Em hãy giải thích cụm từ “ cứ đi lên phía
trớc”
? Phần kết bài em cần khẳng định điều gì
qua việc phân tích hai khổ thơ trên
với đất nớc VN anh hùng giàu đẹp Hành trình đi đến tơng lai của dân tộc không một thế lực nào có thể ngăn cản đợc
- “ Cứ đi lên “ : chí khí , quyết tâm và niềm tin sắt đá của dân tộc để xây dựng VN “ dângiàu , nớc mạnh “
Trang 182 Kiểm tra bài cũ :
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài tuần trớc của HS ?
3 Bài mới:
Đề bài : Phân tích cảm hứng nhân đạo trong phần văn học trung đại việt nam ?
? Em hãy xác định thể loại đề bài trên
? Cho biết phạm vi dẫn chứng Khái quát
- Tố cáo xã hội phong kiến bất công( chiến tranh , quan lại , chế độ namquyền )
Ca ngợi vẻ đẹp con ngời ( đặc biệt là
ng-ời phụ nữ )
2 Gợi ý dàn bài
a , Mở bài
- Dẫn dắt : tính yêu thơng con ngời là vẻ
đẹp của dân tộc việt nam Tình yêu đó là cảm hứng cho các nhà thơnhà văn
- Nêu vấn đề : cảm hứng nhân đạo đợc thểhiện sâu sắc trong tác phẩm …
b, Thân bài
- Cảm hứng nhân đạo trớc hết là lòng thơngcảm, đau xót cho những nỗi bất hạnh củacon ngời , đặc biệt là ngời phụ nữ bởi họ làhình ảnh đặc trng nhất cho số phận bi đátcủa con ngời trong xã hội
+ Truyện Kiều : thơng cảm cho số phậnnàng Kiều : bị mua bán nh một món hàng ,
bị làm nhục -> Nguyễn Du đã hóa thân vàoNàng Kiều để chia sẻ với nàng
+ Trời sinh ra cũng là phận ngời phụ nữ ,
Trang 19phẩm nào
Đặc biệt qua số phận của những nhân vật
nào ? Là điển hình trong phần VH trung đại
VN
? Em hãy khẳng định lại tinh thần nhân đạo
của các nhà văn nhà thơ trong phần văn học
trung đại Nêu giá trị của tinh thần nhân
đạo đó đợc thể hiện trong các tác phẩm
cùng với cảnh ngộ của bao ngời phụ nữkhác : làm nô lệ , tôi đòi , đứa thì bị làm lẽ ,không có quyền làm chủ cuộc đời, số phậnhẩm hu , phụ thuộc vào ngời khác
+ Ngời đọc thơng xót cho số phận của VũNơng
- Thơng cho những con ngời bị chà đạp baonhiêu thì trái tim nhân ái của nhà văn, thơlại căm giận bấy nhiêu
- Với sức mạnh của ngòi bút, các tác giả đã
tố cáo các thế lực , chiến tranh phi nghĩa
3 Kết bài
- Tinh thần nhân đạo là một đặc điểm cơbản của văn học trung đại việt nam , chínhtấm lòng yêu thơng đã biến họ trở thànhngời nghệ sỹ lớn, khiến tác phẩm của họ trởthành kiệt tác muôn đời , tiếng nói , diễncảm của họ đã hóa thân vào tâm hồn ngờiviệt
- Rèn kỹ năng viết bài nghị luận tổng hợp
- Thực hành viết bài kiểm tra 15 phút
II - Chuẩn bị :
1 Thầy :
Trang 20Đề bài : Phân tích khổ thơ cuối trong bài " Đồng chí " của Chính Hữu
? Theo em phần mở bài cần giới thiệu mấy
ý Nêu cụ thể
? Em hãy tích giá trị nội dung và giá trị
nghệ thuật của khổ thơ cuối bài
* Chú ý : yếu tố hiện thực và yếu tố lãng
+ Chất hiện thực và chất lãng mạn bay bổng , hòa quyện vào nhau -> hình tợng ngời lính; đẹp hơn, thiêng liêng hơn Hiện thực mà ngời lính phải đối mặt là giờ phút căng thẳng trong thời tiết khắc
nghiệt , sự căng thẳng của thời điểm khônglàm cho ngời lính run sợ , trái lại họ vẫn nắm chắc tay súng
+ T thế tự tin và chiến thắng họ không hề
Trang 21? Em hãy nêu giá trị của khổ thơ qua hình
t-ợng ngời lính trong cuộc kháng chiến chống
Pháp
cô đơn , họ không hề lạnh lẽo vì bên các anh đã có đồng đội
+ Vầng trăng trong đêm khuya nh lơ lửng treo trên đầu mũi súng Không gian bát ngát , thơ mộng -> vừa hiện thực , vừa lãngmạn ( súng - trăng )
Hai biểu tợng tơng phản "súng" - chến tranh , " trăng " - Hòa bình ( thể hiện cuộc sống bình yên )
Ba khổ thơ kết thúc bình thờng nh một cái
đích đỉnh cao của tình đồng chí Chính Hữu đa vào thơ một bức chân dung bình dị về tình đồng chí , tâm hồn lãng mạn của ngời lính
-> đó là những điều tạo nên sức mạnh của cuộc kháng chiến chống Pháp
Qua tiết dạy giúp học sinh :
- Củng cố cách làm bài văn nghị luận ( về một đoạn thơ )
- Rèn kỹ năng diễn đạt , dùng từ viết câu
