Chinatown (Phố Tàu) – Thuận 2

Thuận: "Tôi luôn hướng đến độc giả người Việt ở VN"Một cuốn sách mỏng - 227 trang, bìa có vẻ hơi lòe loẹt nếu nhìn qua, mang cái tên đơn giản đậm màu hướng dẫn du lịch: China Town - Phố

Thuận: "Tôi luôn hướng đến độc giả người Việt ở VN"

Một cuốn sách mỏng - 227 trang, bìa có vẻ hơi lòe loẹt nếu nhìn qua, mang cái

tên đơn giản đậm màu hướng dẫn du lịch: China Town - Phố Tàu, với tên tác giả

cụt lủn: Thuận

Phần giới thiệu tác giả ở trang bìa cũng cụt lủn như vậy: "Thuận Sinh năm 1967

Tốt nghiệp ĐH Ngoại ngữ Pyatigosk (CH Nga), cao học ĐH Paris 7 và ĐH

Sorbonne Tác giả tiểu thuyết Made in Vietnam và một số truyện ngắn, tiểu luận

Hiện sống tại Pháp"

Cuốn tiểu thuyết ấy (NXB Đà Nẵng, 2005) đang bắt đầu được tìm đọc Chúng tôi

cũng đã tìm gặp Thuận, nhân dịp chị về VN để cho ra mắt cuốn sách của chị

Thuận mặc chiếc áo khoác may từ loại vải Trung Quốc chuyên làm vỏ chăn "con

công" những năm xưa từng là mơ ước của nhiều cặp vợ chồng mới cưới, chiếc áo

khoác y chang bức tranh bìa Phố Tàu mà chồng Thuận - họa sĩ Trần Trọng Vũ đã

chủ tâm vẽ cho cuốn sách đầu tiên của vợ in ở VN

Không thận trọng cũng không xã giao, Thuận trò chuyện với chúng tôi:

* Tại sao chị chỉ lấy mỗi một chữ Thuận để làm bút danh?

- Tôi từng viết một số truyện ngắn cách đây 10 năm, lấy bút danh Thuận Ánh - tên

thật Sau này tôi muốn người ta quên những gì mình đã viết trước đó, nên từ Made

in VN (một tiểu thuyết tôi viết bằng tiếng Việt, in ở Pháp) tôi lấy tên là Thuận, đơn

giản là một cái tên khác thôi mà

* Đọc Phố Tàu có cảm giác từ ngữ của chị rất thuần Việt và đơn giản, nhưng câu văn thì ngắt rất nhanh, mạnh và lặp đi lặp lại Đấy là chủ ý của chị để tạo ra phong

cách Thuận?

- Văn chương là nghệ thuật của chữ nghĩa nên chữ nghĩa là điều tôi chú trọng nhất Cái mà tôi tìm kiếm đầu tiên là sự chính xác dễ hiểu Tôi thích danh từ và động từ, không thích các tính từ và mỹ từ Trong tiểu thuyết của tôi, nhịp điệu cũng cực kỳ quan trọng, tác phẩm văn học không thể là những câu rời đứng cạnh nhau Tôi chủ

ý viết những câu ngắn không xuống hàng Những câu ngắn lặp lại nhau, như gối lên nhau Liên tục tạo thành một nhịp điệu

Phố Tàu chỉ có một nhịp điệu, nhưng có 3 quãng khác nhau, cắt ngang bởi hai lần

xuất hiện của một nhân vật không được giải thích lý do xuất hiện cũng như quan hệ

với nhân vật chính và hệ thống nhân vật của tiểu thuyết - nhân vật I'm yellow Tôi

"Có thể thích hay không thích, nhưng những cuốn sách như thế này làm chuyển động thẩm mỹ của xã hội và tác động đến những người sáng tác khác"

Nhà văn Nguyên Ngọc

để cho người đọc tự do trôi theo dòng hồi tưởng miên man của nhân vật và muốn

họ cảm giác được cái hùng hục của tôi khi viết

* Trong tiểu thuyết, chị đã cố tình không cho nhân vật của mình đi đến phố Tàu - Chợ Lớn, nơi mà theo cô ta là khởi nguồn của mọi bi kịch trong cuộc đời cô ta, nơi

cô ta đã mất tình yêu và có thể sẽ mất nốt cả linh hồn của đứa con trai Chị cố ý như vậy hay vì chị chưa từng đến đó để có thể viết về nó, như chị đã viết về Phố Tàu ở Paris?

- Tôi đến phố Tàu - Chợ Lớn nhiều lần Cũng đã đến phố Tàu ở nhiều thành phố

Mỹ Thực ra, mọi phố Tàu trên TG đều mang một tinh thần như nhau - mà nói chính xác thì phố Tàu ở Paris ít chất Tàu hơn cả Nhưng vấn đề không phải ở đó,

mà với tôi, phố Tàu chỉ là một cái cớ, nó là nỗi ám ảnh thì đúng hơn là một thực thể tồn tại - trong tiểu thuyết Toàn bộ những gì diễn ra trong các phố Tàu ở cả Paris lẫn Chợ Lớn đều là do nhân vật chính tưởng tượng ra trong dòng hồi ức triền miên

và có vẻ lộn xộn của cô ta

* Chị có nhớ được nguyên văn câu đầu và câu cuối của tiểu thuyết không?

- Nhớ chứ "Đồng hồ đeo tay chỉ số 10" và "đồng hồ đeo tay chỉ số 12"

* Có nghĩa là

- Câu chuyện của tiểu thuyết chỉ gói gọn trong hai tiếng

* Khi viết, chị hướng đến đối tượng độc giả cụ thể nào không?

- Tôi không hình dung ra chân dung cụ thể bạn đọc của mình, già trẻ, nam nữ, làm nghề gì, thành phần xã hội nào Nhưng tôi chắc chắn là mình luôn hướng đến độc giả người Việt ở VN, những người nói tiếng Việt và đọc thông thạo chữ Việt Chính vì thế mà tôi muốn bằng mọi cách để in được sách của mình ở VN

* Nghề nghiệp của chị (giảng viên ngôn ngữ) có ảnh hưởng gì đến thói quen viết lách, hay nói văn chương là phong cách viết của chị không?

- Có chứ tôi đã nói rồi mà, tôi thích sự đơn giản, rõ ràng, chính xác trong từng câu chữ.

* Chị thấy đời sống văn học ở VN khác với những nơi chị từng sống (Nga, Pháp ) như thế nào?

- Ở nước ngoài, nhà văn muốn được xã hội tiếp nhận phải có bề dày sáng tác nhiều hơn, ít nhất 4-5 tác phẩm (tiểu thuyết) đã in ra mới được công nhận Còn ở VN, có thể chỉ 2-3 truyện ngắn đã được chào đón nồng nhiệt - như tôi đang được đón tiếp ở đây (cười) Nhưng về vật chất thì ở đâu cũng vậy thôi, một tác phẩm nổi tiếng ở Pháp, in ra, nhà văn được 5.000 FF, tương đương 750 euro, đủ để trả tiền nhà trong một tháng và ông ta đã phải lao động trong 2 năm (!)

Nỗi buồn vì văn học không phải là hàng bán chạy là nỗi buồn chung của nhân loại rồi mà

Theo Thể Thao & Văn Hóa

Người giới thiệu: Đoàn Ánh

D

Mấy hôm rồi ngưng làm việc để cùng cơ quan đi nghỉ ở Vân Đồn - Quan Lạn Mới thấy đất nước mình đẹp biết bao Ước gì mình được đặt chân lên tất cả các tỉnh thành theo suốt dải đất hình chữ S Trở lại với công việc hằng ngày, muốn chia sẻ với bạn bè yêu sách một số tác phẩm văn xuôi đương đại mà mình có đọc đến và dành sự quan tâm Bắt đầu từ THUẬN !

Chính xác đến nghiệt ngã khi thể hiện những suy tư và mông lung đến

không cùng khi thể hiện những day dứt của nhân vật Ngôn ngữ vừa rõ

ràng, trực diện vừa tạo được những “vùng im lặng” khơi gợi, ám ảnh là nét

chủ đạo trong văn phong tiểu thuyết của Thuận, bắt đầu từ Made in

Vietnam, qua Chinatown đến Paris 11 tháng 8 Đó cũng là lý do để ngay từ

tác phẩm đầu tiên được xuất bản trong nước, cũng là tiểu thuyết thứ hai của

chị, là Chinatown, Thuận đã được công chúng văn học và giới phê bình

Cuốn tiểu thuyết có cấu trúc và nhịp điệu trần thuật độc đáo Văn bản tác phẩm bị cắt thành ba phần bởi hai quãng nghỉ - là hai đoạn của một tiểu

thuyết có tên là I’m yellow - mà nhân vật chính đang viết Ba phần còn lại

thống nhất với nhau bởi cùng một nhịp điệu vừa riết róng dồn đuổi vừa nhẩn nha tỉ mẩn, vừa xót xa nuối tiếc vừa dửng dưng khôi hài Một thứ humour, grotesque khi hình dung về con người và cuộc sống bằng những câu văn ngắn gọn, chính xác, không xuống hàng, sử dụng rất ít mỹ từ và khai thác tối

Tiểu thuyết ghi lại dòng hồi tưởng miên man và lộn xộn về tuổi thơ, gia đình, mối tình dang dở, những cảnh huống mưu sinh của một người phụ nữ Việt tha hương sắp sửa bước vào tuổi tứ tuần Tàu điện ngầm phải dừng ở một

ga hiu hắt vùng ngoại ô Paris Người ta phát hiện một túi du lịch vô chủ và nghi ngại về khả năng đánh bom ở nơi này hàm chứa một âm mưu khác nguy hiểm hơn Trong suốt hai tiếng đồng hồ, từ khi “đồng hồ đeo tay chỉ số mười” đến lúc “đồng hồ đeo tay chỉ số mười hai”, bên cạnh thằng con trai mười hai tuổi đang ngả đầu vào vai mẹ ngủ, người phụ nữ mặc sức thả hồn

về quá khứ Ký ức như một bức tranh ghép mảnh, ngổn ngang và hỗn độn chợt hiện giữa dòng suy tưởng Có một tuổi thơ tẻ nhạt và cằn cỗi Một gia đình gắn kết với nhau bằng tình yêu “dị thường” và trách nhiệm giữa các thành viên Một cuộc mưu sinh rã rời bởi khát vọng và niềm tin “duy ý chí” vào tương lai sáng lạn Một cuộc tình dang dở bởi biết bao xô đẩy Bao bọc quá vãng ấy là khung cảnh Hà Nội thời cuối bao cấp và những năm đầu mở cửa; Liên Xô trước công cuộc cải tổ; Paris sau những cuộc biểu tình đòi thay đổi chính sách giáo dục; các chinatown - phố Tàu ở Sài Gòn và khắp các nước Xen vào đó là tâm trạng hoang hoải của con người hiện đại sau sự kiện 11 tháng 09 và chiến tranh Iraq

Chinatown có sự đan lồng của hai tiểu thuyết Câu chuyện cuộc đời của

người phụ nữ Việt tha hương tên Phượng, ám ảnh trong khát vọng tìm lại và nhận chân về người chồng gốc Hoa của mình cũng như khu phố Tàu ở Sài Gòn có tên Chợ Lớn Và câu chuyện về người đàn ông khát khao trốn chạy người vợ tên Loan, sẵn sàng đến bất cứ nơi đâu trừ Chợ Lớn trong tác

phẩm I’m yellow của Phượng Hai câu chuyện tưởng chừng đối nghịch mà

lại rọi chiếu cho nhau Loan và Phượng (hai cái tên luôn đi kèm với nhau trong tâm thức người Việt) là hai hay là một? Cũng như thế với Thụy (chồng Phượng), hắn (“ông người Pháp” mà bố mẹ Phượng muốn cô gá nghĩa) và chồng Loan bởi những hành động và suy tư của họ? Phần sáng rỡ ở câu chuyện này hình như lại là phần chìm khuất ở câu chuyện kia và ngược lại Chính xác đến nghiệt ngã khi thể hiện những suy tư và mông lung đến không cùng khi thể hiện những day dứt của nhân vật Ngôn ngữ vừa rõ ràng, trực diện vừa tạo được những “vùng im lặng” khơi gợi, ám ảnh là nét

chủ đạo trong văn phong tiểu thuyết của Thuận, bắt đầu từ Made in

Vietnam, qua Chinatown đến Paris 11 tháng 8 Đó cũng là lý do để ngay từ

tác phẩm đầu tiên được xuất bản trong nước, cũng là tiểu thuyết thứ hai của

chị, là Chinatown, Thuận đã được công chúng văn học và giới phê bình

nồng nhiệt đón nhận

ĐOÀN ÁNH DƯƠNG

TH

Ư VI Ệ N - EBOOK - Th ư vi ệ n Sách Đi ệ n T ử đ ọ c trên Máy tính và Thi ế t b ị di

đ ộ ng > KHU V Ự C EBOOK PRC > T ủ sách Văn h ọ c trong n ướ c > Tập hợp sáng tác của Thuận

Dưới đây là hai bài giới thiệu đăng trên evan về 2 tiểu thuyết mới của Thuận: ChinaTown và Paris 11 tháng 8 nhằm giúp các bạn có thêm thông tin truớc khi

Tiểu thuyết mới xuất bản của Thuận - nhà văn nữ sinh năm 1967 Dương Tường

Tên sách: Chinatown - Phố Tàu (tiểu thuyết)Tác giả: Thuận (tác giả tiểu thuyết Made in Vietnam và một số truyện ngắn)Nhà sách Kiến Thức liên kết với Nhà xuất bản Đà Nẵng ấn hành, tháng 2/2005Sách dày 230 trang, khổ 13x19 cm, giá bìa: 32.000 đồng.

Chinatown Tên gọi những khu phố hay những cụm khối phố tập trung Hoa kiều hoặc phần lớn cư dân là Hoa kiều Phố Tàu - Chinatown có ở hầu hết các thành phố lớn của hầu hết các nước trên thế giới Ở ta, cụ thể ở Sài Gòn, có một Chinatown, trước kia thuộc loại lớn nhất châu Á, là Chợ Lớn, nhưng chỉ gần đây, người ta mới làm quen với từ đó Chinatown hồ như đã trở thành biểu

Chinatown của Thuận, theo những gì ăng-ten tôi bắt sóng được, là một cuốn tiểu thuyết về thân phận tha hương theo nghĩa rộng nhất của từ này Thời gian của câu chuyện được kể lại bắt đầu từ lúc "đồng hồ đeo tay chỉ số mười" và kết thúc khi "đồng hồ đeo tay chỉ số mười hai" Giữa khoảng đó, suốt hai tiếng đồng hồ bị kẹt cùng đứa con trai 12 tuổi tại một ga xe điện ngầm ngoại ô Paris vì một túi du lịch vô chủ được phát hiện quanh đó khiến người ta nghĩ "âm mưu đánh bom một cái ga hiu hắt như thế này chứa một âm mưu khác nguy hiểm hơn nhiều", người kể chuyện, một phụ nữ Việt Nam tha hương, một Việt kiều bất đắc dĩ mấp mé tứ tuần, mặc sức thả mình vào những hồi ức và những suy nghĩ miên man về thời đi học, về những ngang trái của thế sự và hoàn cảnh khiến cuộc tình

và hôn nhân của mình đâm dở dang bất hạnh, về đứa con trai chỉ mơ đến khi 18 tuổi sẽ được mang ba quốc tịch Việt, Pháp và Trung Hoa (mà vẫn vô tổ quốc!),

Ngổn ngang và tung tĩe như những mảnh của một trị chơi ghép hình, khơng chương hồi liền một mạch suốt hơn 200 trang sách, bề bộn những suy ngẫm, hình tượng, chi tiết nhấn đi nhấn lại bất tận đến thành ám ảnh, như lưỡi dao cùn nhay mãi khơng đứt, như cái đĩa hát cũ bị vấp rãnh, cuốn sách đậm đặc một thứ humour xĩt xa và khơng thiếu những yếu tố mà giờ đây người ta gọi là hậu hiện đại này nhiều lúc làm tơi như nhập đồng Và luơn luơn nghe thấy một bè ẩn, đúng hơn, một undertone day dứt Nĩ giống như âm hưởng của câu hỏi đau đớn mà Paul Gauguin dùng đặt tên cho một kiệt tác cuối đời của ơng: D"ó venons-nons? Que sommes-nous? Où allons-nous? (Chúng ta từ đâu đến? Chúng ta là cái gì?

văn mới lạ, độc đáo, Thuận tạo được ấn tượng mạnh với độc giả người Việt sống trong và ngoài nước Paris 11 tháng 8 được viết trên sự kiện có thật là trận nóng năm 2003, kéo dài trong nhiều ngày mà đỉnh điểm của nó là ngày 11/8 Trận nắng nóng này đã cướp đi sinh mạng gần 15 nghìn công dân nước Pháp - một

Paris 11 tháng 8 nói về hai nhân vật nữ, hai nhân vật đi từ Hà Nội và gặp nhau tại Paris Họ là hai con người hoàn toàn khác biệt, một Mai Lan xinh đẹp, quyến rũ từng làm diễn viên nổi tiếng khi còn trong nước, một Liên từng làm cán bộ công đoàn, xấu xí “mặt nổi mụn như bánh đa kê”, đã vậy “mắt gườm gườm” như một

vũ khí tự vệ Dựa trên hai nhân vật nữ chính và những thân phận tha hương từ các nước như Cuba, Libăng Nhà văn Thuận đã chỉ ra cho bạn đọc thấy phía sau

“xã hội hậu-tư-bản viên mãn” đấy thực chất là gì

Nhà văn Thuận sinh năm 1967, sống tại Pháp, tốt nghiệp Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Pyatigorsk (Nga), Cao học Đại học Paris 7 và Đại học Sorbonne Chị

là tác giả của những cuốn tiểu thuyết Made in Vietnam, Chinatown và Paris 11 tháng 8 Ngoài ra, chị còn viết truyện ngắn và tiểu luận

khi 4,5 trang A4? Cái này là do chủ ý của tác giả Thuận hay do người đánh máy chưa edit lại vậy anh Hải?

Quang Hai

25-01-2006, 01:55 PM

@TVH: Cảm ơn Hưng Mình cũng tìm mà không hiểu sao sáng nay chả thấy cái

Về chấm câu xuống dòng Hưng hỏi, đây chính là chủ ý của t/g Trong phần phỏng vấn của nhà văn, chị có nói đến chủ ý muốn tạo một nhịp điệu riên cho tác phẩm Trong China town, chì có 2 phần I'm yellow, tác giả mới ngắt gịong văn với một ít xuống dòng

Trong quá trình đọc và khám phá cuốn tiểu thuyết, quả là tôi thấy mình bị “quấy rầy” thật, mà điều khiến tôi cảm thấy bị “quấy rầy” nhiều nhất là những vấn đề về thi pháp và kết cấu của truyện Trong phạm vi bài viết này, tôi tập trung vào việc Thứ hai, 11/04/2005,

09:34

“than phiền” về hai vấn đề trên.

Thi pháp hư cấu

Chinatown là tên gọi những khu phố hay cụm khối phố tập trung Hoa kiều hoặc

phần lớn cư dân là Hoa kiều; nó đần dần trở thành một “biểu tượng văn hoá” -

“biểu tượng của sự tha hương, lữ thứ Thoạt đọc tên tiểu thuyết, độc giả có thể ngỡ

là tác phẩm sẽ viết về Phố Tàu, hay ít nhất, bối cảnh chuyện phải là ở Phố Tàu

Nhưng thực ra không phải thế, Chinatown chỉ là một biểu tượng, là cảm thức xuyên

suốt tác phẩm Người đọc bị ám ảnh ngay bởi một cảm giác, một sự là lạ, quen

quen, mong manh, mơ hồ của một “cái gì đó” Cái gì đó ấy lại trở thành một âm

hưởng chủ đạo, thành sự “định hướng” cho người đọc trong toàn bộ quá trình tiếp

xúc với tác phẩm Nhân đây xin nói thêm về cái tên truyện Dịch Chinatown sang tiếng Việt là Phố Tàu và cho in trên bìa sách, theo tôi là đã giảm đi cái hay, cái độc đáo của nó Chinatown là một cụm từ rất thông dụng, nó mang tính phổ quát cho tất

cả các phố Hoa kiều từ Chợ Lớn đến Belleville hay ở bất kỳ đâu trên thế giới; nó

dần dần trở thành một “symbol” có tính toàn cầu Chinatown biến thành Phố Tàu

không sai về mặt dịch thuật máy móc nhưng nó trở nên xa lạ với người đọc (ngay

cả với người đọc Việt Nam, vì hôm nay, trong ngôn ngữ thường dùng, có mấy ai

nói đến hai từ Phố Tàu hay không?) Phố Tàu (trên bìa sách in là Phố Tầu) đã đánh

mất đi tính hàm xúc, tính khái quát, tính biểu trưng, tính biểu cảm của Chinatown

rất nhiều

Trở về thi pháp truyện Theo người viết bài này, đáng lẽ cái chủ đề chính của

truyện cần được giấu đi - giấu thật sâu vào lớp chủ đề, tư tưởng triết mỹ - để khi độc giả đọc đến cuối truyện sẽ suy nghĩ và phát hiện ra Nhưng Thuận không làm thế, ngay từ đầu cô đã trưng cái đáng lẽ phải được giấu kỹ ra ngay mặt tiền Độc giả cứ thế mà hoang mang, hụt hẫng mà bước vào không gian tha hương, lang bạt ngay từ đầu, không một chút tự vệ Mọi quy tắc mỹ học, thưởng thức văn chương