Giáo án Lịch sử 4 cả năm_CKTKN_Bộ 2

III Các hoạt động dạy – học :Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 1 - Khởi động: Hát 2 - Bài mới: Giới thiệu: Nước Văn Lang Hoạt động 1 : Làm việc cả lớp - Treo lược đồ Bắc Bộ

Trang 1

Môn: Lịch sử Tiết : 3

NƯỚC VĂN LANG

I Mục đích - yêu cầu:

+ Người Lạc Viêt ở nhà sàn, họp nhau thành các làng, bản

+ Người Lạc Việt có tục nhuộm răng, ăn trầu; ngày lễ hội thường đua thuyền, đấuvật,…

- Biết sơ lược về tổ chức xã hội thời Hùng Vương

2.Kĩ năng:

- HS mô tả được những nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của người Lạc Việt

3.Thái độ:

- HS tự hào về thời đại vua Hùng & truyền thống của dân tộc

II Đồ dùng dạy học :

- Hình trong SGK phóng to

- Phiếu học tập

- Phóng to lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ

- Bảng thống kê ( chưa điền )

Sản xuất Ăn Mặc & trang

điểm

- Lúa

- Cây ăn quả

- Ươm tơ dệt vải

- Đúc đồng: giáo

mác, mũi tên , rìu ,

- Uống rượu

- Phụ nữ dùng nhiều đồ trang sức , búi tóc hoặc cạo trọc đầu

- Nhà sàn

- Quây quần thành làng

- Vui chơi, nhảy múa

- Đua thuyền

- Đấu vật

Giáo viên: Nguyễn Thanh Minh Trang:1

Trang 2

III Các hoạt động dạy – học :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1 - Khởi động: Hát

2 - Bài mới:

Giới thiệu: Nước Văn Lang

Hoạt động 1 : Làm việc cả lớp

- Treo lược đồ Bắc Bộ và một phần

Bắc Trung Bộ và vẽ trục thời gian lên

bảng

- Giới thiệu về trục thời gian : Người

ta quy ước năm 0 là năm Công

nguyên (

CN ) ; phía bên trái hoặc phía dưới

năm CN là những năm trước CN; phía

bên phải hoặc phía trên năm CN là

những năm sau CN

Hoạt động 2 : Làm việc cá nhân

nội dung )

Hùng Vương Lạc hầu , Lạctướng

Lạc dân

Nô tì

- GV đưa ra khung bảng thống kê

phản ánh đời sống vật chất và tinh

thần của ngườ Lạc Việt

- GV yêu cầu HS mô tả lại bằng ngôn

ngữ của mình về đời sống của người

- HS dựa vào kênh hình và kênh chữ trong SGK để xác định địa phận củanước Văn Lang & kinh đô Văn Langtrên bản đồ; xác định thời điểm ra đờitrên trục thời gian

- HS có nhiệm vụ đọc SGK & điền vào

sơ đồ các giai tầng sao cho phù hợp

- HS đọc kênh chữ và xem kênh hình đểđiền nội dung vào các cột cho hợp lí nhưbảng thống kê trên

- HS trả lời , HS khác bổ sung -3 ,4 em đọc

Trang 3

dân Lạc Việt

-Yêu cầu HS đọc ghi nhớ

3 – Củng cố – dặn dò : -Nhận xét tiêt học - Chuẩn bị : bài “Nước Âu Lạc”

Môn: Lịch sử Tiết : 4 NƯỚC ÂU LẠC I Mục đích - yêu cầu: Nắm được một cách sơ lược cuộc kháng chiến chống triệu Đà của nhân dân Aâu Lạc: Triệu Đà nhiều lần kéo quân sang xâm lược Aâu Lạc Thời kì đầu do đoàn kết, có vũ khí lợi hại nên giành được thắng lợi; nhưng về sau do An Dương Vương chủ quan nên cuộc kháng chiến thất bại II Đồ dùng dạy học : - Hình ảnh minh hoạ - Lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ - Phiếu học tập của HS Họ và tên: ………

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

PHIẾU HỌC TẬP

Em hãy điền dấu x vào ô  để chỉ những điểm giống nhau về cuộc sống

của người Lạc Việt & người Âu Việt

 Sống cùng trên một địa điểm

 Đều biết chế tạo đồ đồng

 Đều biết rèn sắt

 Đều trồng lúa và chăn nuôi

 Tục lệ nhiều điểm giống nhau

Trang 4

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

 Khởi động: Hát

 Bài cũ: Nước Văn Lang

- Nước Văn Lang ra đời ở đâu & vào

thời gian nào?

- Đứng đầu nhà nước là ai?

- Giúp vua có những ai?

- Dân thường gọi là gì?

- Người Việt Cổ đã sinh sống như thế

nào?

- GV nhận xét

 Bài mới:

 Giới thiệu: Nước Aâu Lạc

- Yêu cầu HS đọc SGK và làm phiếu học

tập

- GV hướng dẫn HS kết luận: Cuộc

sống của người Âu Việt & người Lạc

Việt có nhiều điểm tương đồng và họ

sống hoà hợp với nhau

- So sánh sự khác nhau về nơi đóng đô

của nước Văn Lang và nước Âu Lạc?

- Thành tựu lớn nhất của người dân Âu

Lạc là gì?

- GV (hoặc HS) kể sơ về truyền thuyết

An Dương Vương

- GV mô tả về tác dụng của nỏ & thành

Cổ Loa (qua sơ đồ)

- GV yêu cầu HS đọc SGK

- Các nhóm cùng thảo luận các câu hỏi

sau:

+ Vì sao cuộc xâm lược của quân Triệu

- HS trả lời

- HS nhận xét

- HS có nhiệm vụ điền dấu x vào ô

 để chỉ những điểm giống nhautrong cuộc sống của người Lạc Việt

& người Âu Việt

- Xây thành Cổ Loa & chế tạo nỏ

- HS đọc to đoạn còn lại

- Do sự đồng lòng của nhân dân ta,có chỉ huy giỏi, có nỏ, có thành luỹkiên cố

Trang 5

Đà lại thất bại?

+ Vì sao năm 179 TCN nước Âu Lạc lại

rơi vào ách đô hộ của phong kiến

phương Bắc?

- GV nhấn mạnh: Nước Âu Lạc rơi vào

tay Triệu Đà bởi vì âm mưu nham hiểm

của Triệu Đà & cũng bởi vì sự mất cảnh

giác của An Dương Vương

 Củng cố Dặn dò:

-Yêu cầu HS đọc ghi nhớ

- Em học được gì qua thất bại của An

Dương Vương?

- Nhận xét tiết học

- Chuẩn bị bài: Nước ta dưới ách

đô hộ của phong kiến phương Bắc

- HS trả lời & nêu ý kiến của riêng mình

-3 ,4 em đọc

Môn: Lịch sử

Tuần : 5 Ngày :

NƯỚC TA DƯỚI ÁCH ĐÔ HỘ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC

1.Kiến thức:

- Biết được từ năm 179 TCN đến năm 938 SCN, nước ta bị phong kiến phương Bắc đô hộ

2.Kĩ năng:

- Kể lại một số chính sách áp bức bóc lột của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta:

+ Nhân dân ta phải cống nạp sản vật quí

+ Bọn đô hộ đưa người Hán sang ở lẫn với nhân dân ta, bắt nhân dân ta phải học chữ Hán, sống theo phong tục của người Hán

Trang 6

Họ và tên: ………

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

Em hãy điền tên các cuộc khởi nghĩa vào cột “Cuộc khởi nghĩa” cho phù hợp với thời gian diễn ra cuộc khởi nghĩa

Từ năm 179 TCN đến năm

938 SCN

Chủ quyền

Kinh tế

Văn hoá

Thời gian Cuộc khởi nghĩa

Trang 7

GIAN H

2 phút

5 phút

15

phút

15

phút

3 phút

 Bài cũ: Nước Âu Lạc

- Thành tựu lớn nhất của người

dân Âu Lạc là gì?

- Người Lạc Việt & người Âu

Việt có những điểm gì giống

nhau?

- GV nhận xét

 Bài mới:

 Giới thiệu:

Hoạt động1: Làm việc theo

nhóm

- GV đưa mỗi nhóm một bảng

thống kê (để trống, chưa điền nội

dung), yêu cầu các nhóm so sánh

tình hình nước ta trước và sau khi

bị phong kiến phương Bắc đô hộ

- GV nhận xét

- GV giải thích các khái niệm chủ

quyền , văn hóa

Hoạt động 2: Làm việc cá nhân

- GV đưa phiếu học tập (có ghi

thời gian diễn ra các cuộc khởi

nghĩa, cột các cuộc khởi nghĩa để

trống)

 Củng cố - Dặn dò:

Trưng

- HS trả lời

- HS nhận xét

- HS có nhiệm vụ điền nội dung vào các ô trống, sau đó các nhóm cử đại diện lên báo cáo kết quả làm việc

- HS điền tên các cuộc khởi nghĩa sao cho phù hợp với thời gian diễn ra các cuộc khởi nghĩa

- HS báo cáo kết quả làm việc của mình

Bảng thống kê

Phiếu học tập

Các ghi nhận, lưu ý :

Trang 8

Môn: Lịch sử Tuần : 6

Ngày :

KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG

( Năm 40 )

1.Kiến thức: HS biết

- Kể ngắn gọn cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng:

+ Nguyên nhân khởi nghĩa: Do căm thù quân xâm lược, Thi Sách bị Tô Định giết hại( trả nợ nước thù nhà)

+ Diễn biến: Mùa xuân năm 40 tại cửa sông Hát, Hai Bà Trưng phất cờ khởi

nghĩa…Nghĩa quân làm chủ Mê Linh, chiếm Cổ Loa rồi tấn công Luy Lâu , trung

tâm của chính quyền đô hộ

+ Ý nghĩa: Đây là cuộc khởi nghĩa thắng lợi đầu tiên sau hơn 200 năm nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ; thể hiện tinh thần yêu nước của nhân dâân ta

- Lược đồ cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng

Trang 9

Bài cũ: Nước ta dưới ách

đô hộ của phong kiến phương Bắc

- Nhân dân ta đã bị chính quyền đô

hộ phương Bắc cai trị như thế nào?

- Hãy kể tên các cuộc khởi nghĩa

của nhân dân ta?

- GV nhận xét

 Bài mới:

Hoạt động1: Thảo luận nhóm

- Giải thích khái niệm quận Giao

Chỉ : Thời nhà Hán đô hộ nước ta ,

vùng đất Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ

chúng đặt là quận Giao Chỉ

- GV đưa vấn đề sau để các nhóm

thảo luận

“Khi tìm nguyên nhân của cuộc

khởi nghĩa Hai Bà Trưng, có hai ý

kiến sau:

+ Do nhân dân ta căm thù quân

xâm lược, đặc biệt là Thái thú Tô

Định

+ Do Thi Sách, chồng của bà Trưng

Trắc, bị Tô Định giết hại

Theo em, ý kiến nào đúng? Tại

sao?

- GV hướng dẫn HS kết luận : Thi

Sách bị giết hại chỉ là cái cớ để

cuộc khởi nghĩa nổ ra , nguyên

nhận sâu xa là do lòng yêu nước ,

căm thù giặc của hai bà

Hoạt động 2: Làm việc cá nhân

- GV treo lược đồ

- GV giải thích : Cuộc khởi nghĩa

Hai Bà Trưng diễn ra trên phậm vi

- HS trả lời

- HS nhận xét

- Các nhóm thảo luận, sauđó nêu kết quả

- HS quan sát lược đồ &

dựa vào nội dung của bài để

SGK

Phiếu

Lược đồ

Trang 10

út

3

phút

rất rộng , lược đồ chỉ phản ánh khu

vực chính diễn ra cuộc khởi nghĩa

- GV yêu cầu HS nêu lại diễn biến

của cuộc khởi nghĩa?

- GV nhận xét

Hoạt động 3: Làm việc cả lớp

lợi có ý nghĩa gì ?

- GV chốt: Sau hơn 200 năm bị

phong kiến nước ngoài đô hộ, lần

đầu tiên nhân dân ta giành được

độc lập Sự kiện đó chứng tỏ nhân

dân ta vẫn duy trì và phát huy được

truyền thống bất khuất chống ngoại

xâm

- Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng do

ai lãnh đạo?

- Nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa

Hai Bà Trưng?

- Chuẩn bị : Ngô Quyền & chiến

thắng Bạch Đằng

tường thuật lại diễn biến của cuộc khởi nghĩa

- Cả lớp thảo luận để đi đến thống nhất

CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG DO NGÔ QUYỀN LÃNH ĐẠO ( Năm 938 )

Trang 11

- Kể ngắn gọn trận Bạch Đằng năm 938:

+ Đôi nét về người lãnh đạo trận Bạch Đằng : Ngô Quyền quê ở huyện Đường Lâm, con rễ Dương Đình Nghệ

+ Nguyên nhân trận Bạch Đằng: Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ cầu cứu nhà Nam Hán Ngô Quyền giết Kiều Công Tiễn và chuẩn bị đón đánh quân Nam Hán

+ Những nét chính về diễn biến của trận Bạch Đằng: Ngô Quyền chỉ huy quân ta dựa vào thủy triều lên xuống trên sông Bạch Đằng, nhử giặc vào bãi cọc và tiêu diệt địch

2.Kĩ năng:

- Trình bày được ý nghĩa của trận Bạch Đằng đối với lịch sử dân tộc

3.Thái độ:

- Luôn có tinh thần bảo vệ nền độc lập dân tộc

- Hình minh họa

- Bộ tranh vẽ diễn biến trận Bạch Đằng

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

Em hãy điền dấu x vào  sau thông tin đúng về Ngô Quyền

+ Ngô Quyền là người làng Đường Lâm (Hà Tây) 

+ Ngô Quyền là con rể Dương Đình Nghệ 

+ Ngô Quyền chỉ huy quân dân ta đánh quân Nam Hán 

Trang 12

- Vì sao cuộc khởi nghĩa Hai Bà

Trưng lại xảy ra?

- Ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Hai

Bà Trưng?

- GV nhận xét

 Bài mới:

Hoạt động1: Hoạt động cá nhân

tập

- GV yêu cầu một vài HS dựa vào

kết quả làm việc để giới thiệu vài

nét về con người Ngô Quyền

Hoạt động 2: Hoạt động nhóm

cùng thảo luận những vấn đề sau:

+ Cửa sông Bạch Đằng nằm ở đâu?

+ Quân Ngô Quyền đã dựa vào

thuỷ triều để làm gì?

+ Trận đánh diễn ra như thế nào?

+ Kết quả trận đánh ra sao?

- GV yêu cầu HS dựa vào kết quả

làm việc để thuật lại diễn biến của

trận đánh

Hoạt động 3: Hoạt động cả lớp

GV nêu vấn đề cho cả lớp thảo

luận

- Sau khi đánh tan quân Nam Hán,

Ngô Quyền đã làm gì?

- Điều đó có ý nghĩa như thế nào?

- GV kết luận

- Chuẩn bị bài: Đinh Bộ Lĩnh dẹp

loạn 12 sứ quân

-HS trả lời

-HS nhận xét

-HS làm phiếu học tập

-HS xung phong giới thiệuvề con người Ngô Quyền

-HS đọc đoạn: “Sang đánhnước ta… thất bại”

để cùng thảo luận nhóm

-HS thuật lại diễn biến củatrận đánh

- HS thảo luận – báo cá

-Mùa xuân 939, NgôQuyền xưng vương, đóng đô

ở Cổ Loa

-Đất nước được độc lập sauhơn một nghìn năm Bắcthuộc

Phiếu học tập

SGK

Trang 13

ÔN TẬP

- HS củng cố lại kiến thức từ bài 1 đến bài 5 về hai giai đoạn lịch sử : buổi đầu dựng nước và giữ nước; hơn một nghìn năm đấu tranh giành lại độc lập

2.Kĩ năng:

- HS kể tên lại những sự kiện lịch sử tiêu biểu trong hai thời kì này rồi biểu diễn nó trên trục và bảng thời gian

3.Thái độ:

- Bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc, lòng yêu nước

- Băng và trục thời gian

- Một số tranh , ảnh , bản đồ

THỜI

GIAN

1 phút

8 phút

 Bài mới:

Hoạt động1: Hoạt động theo

nhóm

- GV phát cho mỗi nhóm một

bản thời gian và các nhóm ghi

nội dung của mỗi giai đoạn

- GV treo trục thời gian lên bảng

va yêu cầu HS ghi các sự kiện

tương ứng với thời gian có trên

- HS hoạt động theo nhóm

- Đại diện nhóm báo cáo sau khi thảo luận

- HS lên bảng ghi lại các sự kiện tương ứng

Giấy, bút

Trang 14

t

2 phút

trục : khoảng 700 năm TCN ,

179 TCN , 938

Hoạt động 3: Làm việc theo

nhóm

- GV chia lớp thành 3 nhóm thảo

luận

- GV nhận xét

- Về nhà ôn bài

- Chuẩn bị bài: Đinh Bộ Lĩnh

dẹp loạn 12 sứ quân

sống của người Lạc Việt dưới thời Văn Lang

- Nhóm 2: kể lại bằng lời về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng: nổ ra trong hoàn cảnh nào? Ý nghĩa & kết quả của cuộc khởi nghĩa?

- Nhóm 3: Nêu diễn biến &

ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng

- Đại diện nhóm báo cáo

Giấy, màu

ĐINH BỘ LĨNH DẸP LOẠN 12 SỨ QUÂN

1.Kiến thức :

- Nắm được những nét chính về sự kiện Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân:

+ Biết sau khi Ngô Quyền mất, đất nước rơi vào cảnh loạn lạc, nền kinh tế bị kìm hãm bởi chiến tranh liên miên

Trang 15

+ Đinh Bộ Lĩnh đã có công dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước.

2.Kĩ năng:

- HS nắm được sự ra đời của đất nước Đại Cồ Việt và tên tuổi, sự nghiệp của Đinh Bộ Lĩnh

3.Thái độ:

- Tự hào về truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc ta

- Làng mạc, đồng ruộng

bị tàn phá, đổ máu vô ích

- Đất nước quy về một mối

- Được tổ chức lại quy củ

- Đồng ruộng trở lại xanh tươi, ngược xuôi buôn bán, khắp nơi chùa tháp được xây dựng

- Người nào đã giúp nhân dân ta

giành được độc lập sau hơn 1000

năm bị quân Nam Hán đô hộ?

(bài cũ)

- Ngô Vương lên làm vua 6 năm

thì mất, quân thù tiếp tục lăm le

bờ cõi, trong nước thì rối ren, ai

cũng muốn được nắm quyền

nhưng không đủ tài Vậy ai sẽ là

người đứng lên củng cố nền độc

lập của nước nhà & thống nhất

- Ngô Quyền

Trang 16

đất nước? Chúng ta sẽ cùng nhau

tìm hiểu qua bài: Đinh Bộ Lĩnh

dẹp loạn 12 sứ quân

Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

- GV yêu cầu HS dựa vào SGK

thảo luận vấn đề sau:

+ Tình hình đất nước sau khi Ngô

Vương mất?

Hoạt động2: Hoạt động nhóm

- GV đặt câu hỏi:

+ Em biết gì về con người Đinh

Bộ Lĩnh?

GV giúp HS thống nhất:

+Ông đã có công gì?

+ Sau khi thống nhất đất nước,

Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì?

- GV giải thích các từ

+ Hoàng: là Hoàng đế, ngầm nói

vua nước ta ngang hàng với

Hoàng đế Trung Hoa

+ Đại Cồ Việt: nước Việt lớn

+ Thái Bình: yên ổn, không có

loạn lạc & chiến tranh

- GV đánh giá và chốt ý.

- GV yêu cầu các nhóm lập

bảng so sánh tình hình đất nước

trước & sau khi được thống nhất

- GV cho HS thi đua kể các

chuyện về Đinh Bộ Lĩnh mà các

em sưu tầm được

- Chuẩn bị bài: Cuộc kháng chiến

- HS hoạt động theo nhóm

- Các nhóm cử đại diện lêntrình bày

- HS dựa vào SGK để trả lời

- Đinh Bộ Lĩnh sinh ra & lớnlên ở Hoa Lư, Gia Viễn, Ninh

Bình, truyện Cờ lau tập trận

nói lên từ nhỏ Đinh Bộ Lĩnhđã có chí lớn

- Lớn lên gặp buổi loạn lạc,Đinh Bộ Lĩnh đã xây dựnglực lượng, đem quân đi dẹploạn 12 sứ quân Năm 968,ông đã thống nhất được giangsơn

- Lên ngôi vua lấy hiệu làĐinh Tiên Hoàng, đóng đô ởHoa Lư, đặt tên nước là ĐạiCồ Việt, niên hiệu Thái Bình

- HS làm việc theo nhóm

- Đại diện nhóm thông báokết quả làm việc của nhóm

- HS thi đua kể chuyện

SGK

Bảng so sánh

Chuyện về Đinh Bộ Lĩnh

Trang 17

chống quân Tống lần thứ nhất

(981)

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG XÂM LƯỢC LẦN THỨ NHẤT

(Năm 981)

Năm được những nét chính về cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất (năm

981) do Lê Hoàn chỉ huy

- Lê Hoàn lên ngôi vua là phù hợp với yêu cầu của đất nước và hợp với lòng dân

- Tường thuật ngắn gọn diễn biến của cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược Đôi nét về Lê Hoàn: Lê Hoàn là người chỉ huy quân đội nhà Đinh với chức là

Thập đạo tướng quân Khi Đinh Tiên Hoàng bị ám hại, quân Tống sang xâm lược, Thái hậu họ Dương và quân sĩ đã tôn ông lên ngôi Hoàng đế Ông đã chỉ huy cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi

2.Kĩ năng:

- Nêu được diễn biến của cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược và ý nghĩa thắng lợi của cuộc kháng chiến

3.Thái độ:

- HS tự hào về chiến thắng Bạch Đằng, Chi Lăng và người anh hùng dân tộc Lê

Hoàn cùng toàn dân đã làm nên những chiến thắng vang dội đó

- GV: + Lược đồ minh họa

+ Tìm hiểu hành động cao đẹp của Dương Vân Nga trao áo long cổn cho Lê Hoàn: Dương Vân

Trang 18

Nga: Dương Vân Nga trao áo long cổn cho Lê Hoàn thực chất là từ bỏ ngôi vua của dòng họ mình cho một dòng họ khác Bởi vì Dương Vân Nga là vợ Đinh Bộ Lĩnh, bấy giờ con của Dương Vân Nga là Đinh Toàn mới 6 tuổi đang ở ngôi vua, chưa đủ tài trí để lãnh đạo nhân dân chống lại giặc ngoại xâm (Thời Lê Hoàn, sử ghi là Tiền Lê)

- Đinh Bộ Lĩnh đã có công gì?

- Đinh Bộ Lĩnh lấy nơi nào làm

kinh đô & đặt tên nước ta là gì?

- GV nhận xét

 Bài mới:

- Buổi đầu độc lập của dân tộc,

nhân dân ta phải liên tiếp đối phó

với thù trong giặc ngoài Nhân nhà

Đinh suy yếu, quân Tống đã đem

quân sang đánh nước ta Liệu rồi

số phận của giặc Tống sẽ ra sao?

Hôm nay cô cùng các em tìm hiểu

bài: Cuộc kháng chiến chống quân

Tống lần thứ nhất (981)

- Lê Hoàn lên ngôi vua trong hoàn

- Con thứ là Đinh Toàn mới

6 tuổi lên ngôi vì vậy khôngđủ sức gánh vác việc nước

- Lợi dụng cơ hội đó, nhàTống đem quân sang xâmlược nước ta

- Đặt niềm tin vào “Thậpđạo tướng quân” (Tổng chỉhuy quân đội) Lê Hoàn và

SGK

Trang 19

t

8 phút

- Việc Lê Hoàn được tôn lên làm

vua có được nhân dân ủng hộ

không ?

- GV nêu vấn đề: “Việc Lê Hoàn

lên ngôi vua có hai ý kiến khác

nhau:

+ Thái hậu Dương Vân Nga yêu

quý Lê Hoàn nên đã trao cho ông

ngôi vua

+ Lê Hoàn được tôn lên làm vua là

phù hợp với tình hình đất nước &

nguyện vọng của nhân dân lúc đó

Em hãy dựa vào nội dung đoạn

trích trong SGK để chọn ra ý kiến

đúng.”

- GV kết luận: Ý kiến thứ hai

đúng vì: Đinh Toàn khi lên ngôi

còn quá nhỏ; nhà Tống đem quân

sang xâm lược Lê Hoàn giữ chức

Tổng chỉ huy quân đội; khi Lê

Hoàn lên ngôi được quân sĩ tung

hô “Vạn tuế”

- GV giảng về hành động cao

đẹp của Dương Vân Nga trao áo

lông cổn cho Lê Hoàn: đặt lợi ích

của dân tộc lên trên lợi ích của

dòng họ, của cá nhân

GV yêu cầu các nhóm thảo luận

các câu hỏi sau:

- Quân Tống sang xâm lược nước

ta vào năm nào?

- Quân Tống tiến vào nước ta theo

những đường nào?

- Hai trận đánh lớn diễn ra ở đâu

và diễn ra như thế nào?

- Quân Tống có thực hiện được ý

đồ xâm lược của chúng không?

giao ngôi vua cho ông

- HS trao đổi & nêu ý kiến

- HS dựa vào phần chữ &

lược đồ trong SGK để thảoluận

- Đại diện nhóm lên bảngthuật lại cuộc kháng chiếnchống quân Tống của nhândân trên bản đồ

- Giữ vững nền độc lập dântộc, đưa lại niềm tự hào vàniềm tin sâu sắc ở sức mạnh

Lược đồ trận đánh

Trang 20

3 phút - Thắng lợi của cuộc kháng chiến

chống quân Tống đã đem lại kết

quả gì cho nhân dân ta?

- Nhờ sức mạnh đoàn kết của dân

tộc, nhờ tinh thần yêu nước mãnh

liệt của các tầng lớp nhân dân ta,

Lê Hoàn cùng các tướng sĩ đã đập

tan cuộc xâm lược lần thứ nhất của

nhà Tống, tiếp tục giữ vững nền

độc lập của nước nhà Chúng ta tự

hào sâu sắc với quá khứ đó

- Chuẩn bị : Nhà Lý dời đô ra

Thăng Long

& tiền đồ của dân tộc

NHÀ LÝ DỜI ĐÔ RA THĂNG LONG

1.Kiến thức - Kĩ năng: HS biết

- Nêu được những lí do khiến Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư ra Đại La: vùng trung tâm của đất nước, đất rộng lại bằng phẳng, nhân dân không khổ vì ngập lục

- Vài nét về công lao của Lý Công Uẩn: Người sáng lập ra triều Lý, có công dời đô

ra Đại La và đổi tên kinh đô là Thăng Long

- Kinh đô Thăng Long thời Lý ngày càng phồn thịnh

Trang 21

2.Thái độ:

- Bồi dưỡng niềm tự hào dân tộc: có một kinh đô lâu đời – kinh đô Thăng Long – nay là Hà Nội

- GV: chiếu dời đô + một số bài báo nói về sự kiện năm 2010, Hà Nội chuẩn bị kỉ niệm 1000 năm Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội

- Tranh ảnh sưu tầm

- Bảng đồ hành chính Việt Nam

- Phiế học tập ( chưa điền )

- Không phải trung tâm

- Rừng núi hiểm trở, chậthẹp

- Trung tâm đất nước

- Đất rộng, bằng phẳng, màumỡ

 Bài cũ: Cuộc kháng chiến

chống quân Tống lần thứ nhất (981)

- Vì sao quân Tống xâm lược nước

- Tiếp theo nhà Lê là nhà Lý Nhà

Lý tồn tại từ năm 1009 nđến năm

1226 Nhi65m vụ của chúng ta hôm

nay là tìm hiể xen nhà Lý được ra

đời trong hoàn cảnh nào ? Việc dời

đô từ Hoa Lư ra Đại La , sau đổi

- HS trả lời

- HS nhận xét

Trang 22

t

8 phút

4 phút

thành Thăng Long diễn ra như thế

nào ? Vài nét về kinh thành Thăng

Long thời Lý

Hoạt động1: Làm việc cá nhân

- Hoàn cảnh ra đời của triều đại

nhà Lý?

- GV đưa bản đồ hành chính miền

Bắc Việt Nam rồi yêu cầu HS xác

định vị trí của kinh đô Hoa Lư & Đại

La (Thăng Long)

- GV chia nhóm để các em thực hiện

bảng so sánh

- Tại sao Lý Thái Tổ lại có quyết

định dời đô từ Hoa Lư ra Đại La?

- GV chốt: Mùa thu 1010, Lý Thái

Tổ quyết định dời đô từ Hoa Lư ra

Đại La & đổi Đại La thành Thăng

Long Sau đó, Lý Thánh Tông đổi

tên nước là Đại Việt

- GV giải thích từ:

+ Đại Việt: nước Việt lớn mạnh.

- Thăng Long dưới thời Lý đã được

xây dựng như thế nào?

- GV đọc cho HS nghe một đoạn

chiếu dời đô

- GV chốt: Việc chọn Thăng Long

làm kinh đô là một quyết định sáng

suốt tạo bước phát triển mạnh mẽ

- Năm 1005 , vua Lê ĐạiHành mất , Lê Long Đỉnhlên ngôi , tính tình bạongược Lý Công Uẩn làviên quan có tài , có tài cóđức Khi Lê Long Đĩnh mất, Lý Công Uẩn được tôn lênlàm vua Nhà Lý bắt đầu từđây

- HS xác định các địa danhtrên bản đồ

sau đó cử đại diện lên báocáo

- Cho con cháu đời sauxây dựng cuộc sống ấm no

- HS thảo luận => ThăngLong có nhiều cung điện,lâu đài, đền chùa Dân tụhọp ngày càng đông và lậpnên phố , nên phường

SGK

Bản đồ

Bảng

so sánh

Hình ảnh chùa Một Cột…

Chiếu dời đô

Trang 23

của đất nước ta trong những thế kỉ

tiếp theo.

- Chuẩn bị: Chùa thời Lý

Ngày :

CHÙA THỜI LÝ

- Biết được những biểu hiện về sự phát triển của đạo Phật thời Lý

+ Nhiều vua Lý theo đạo Phật

+ Thời Lý, đạo Phật phát triển thịnh đạt

+ Nhiều nhà sư được giữ cương vị quan trọng trong triều đình

2.Kĩ năng:

- HS kể được một số chùa thời Lý

3.Thái độ:

- HS tự hào về trình độ văn hóa và nghệ thuật kiến trúc, xây dựng thời nhà Lý

- Hình ảnh chùa Một Cột, chùa Keo , tượng Phật A di đà

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

Em hãy đánh dấu x vào  sau những ý đúng:

+ Chùa là nơi tu hành của các nhà sư



Trang 24

+ Chùa là nơi tổ chức tế lễ của đạo Phật

- Vì sao Lý Thái Tổ chọn Thăng

Long làm kinh đô?

- Sau khi dời đô ra Thăng Long,

nhà Lý đã làm được những việc gì

đưa lại lợi ích cho nhân dân?

- GV nhận xét

 Bài mới:

- Đạo Phật từ Aán Độ du nhập vào

nước ta từ thời phong kiến phương

Bắc độ hộ Đạo Phật có nhiều

điểm phù hợp với cách nghĩ , lối

sống của nhân dân ta Đạo Phật

và chùa chiền được phát triển

mạnh mẽ nhất vào thời Lý Hôm

nay chúng ta học bài: Chùa thời

Lý

- Vì sao đến thời Lý, đạo Phật trở

nên thịnh đạt nhất?

SGK

Trang 25

Hoạt động 2: Hoạt động cá nhân

- GV đưa ra một số ý kiến phản

ánh vai trò, tác dụng của chùa

dưới thời nhà Lý, sau đó yêu cầu

HS làm phiếu học tập

- GV chốt: Nhà Lý chú trọng

phát triển đạo Phật vì vậy thời nhà

Lý đã xây dựng rất nhiều chùa, có

những chùa có quy mô rất đồ sộ

như: chùa Giám (Bắc Ninh), có

chùa quy mô nhỏ nhưng kiến trúc

độc đáo như : chùa Một Cột (Hà

Nội) Trình độ điêu khắc tinh vi,

thanh thoát

ảnh về các chùa nổi tiếng, mô tả

về các chùa này

- GV yêu cầu HS mô tả bằng lời

hoặc bằng tranh ngôi chùa mà em

biết ?

- Kể tên một số chùa thời Lý

- Chuẩn bị bài: Cuộc kháng chiến

chống quân Tống lần thứ hai

(1075 – 1077)

thành Thăng Long và cáclàng xã có rất nhiều chùa

- HS làm phiếu học tập

- HS xem tranh ảnh , mô tả

=> khẳng định đây là mộtcông trình kiến trúc đẹp

- HS mô tả bằng lời hoặctranh ảnh

Phiếu học tập

Hình ảnh chùa chiền

Trang 26

Ngày :

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG XÂM LƯỢC LẦN THỨ HAI

(1075 – 1077)

- Biết được những nét chính về trận chiến tại phòng tuyến sông Như Nguyệt

+ Lý Thường Kiệt chủ động xây dựng phòng tuyến trên bờ nam sông Như Nguyệt + Quân địch do Quách Quì chỉ huy từ bờ bắc tổ chức tiến công

+ Lý Thường Kiệt chỉ huy quân ta bất ngờ đánh thẳng vào doanh trại giặc

+ Quân địch không chống cự nổi, tìm đường tháo chạy

- Vài nét về công lao Lý Thường Kiệt : người chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ hai thắng lợi

- Lược đồ kháng chiến chống quân Tống lần thứ hai

 Bài cũ: Chùa thời Lý

- Vì sao đạo Phật lại phát triển

mạnh ở nước ta?

- Nhà Lý cho xây nhiều chùa chiền

- HS trả lời

- HS nhận xét

Trang 27

Hoạt động1: Hoạt động nhóm đôi

- Việc Lý Thường Kiệt cho quân

sang đất Tống có hai ý kiến khác

nhau:

+ Để xâm lược nước Tống

+ Để phá âm mưu xâm lược nước

ta của nhà Tống

Căn cứ vào đoạn vừa đọc, theo em

ý kiến nào đúng? Vì sao?

- GV chốt: Ý kiến thứ hai đúng

bởi vì: Trước đó, lợi dụng việc vua

Lý mới lên ngôi còn quá nhỏ, quân

Tống đã chuẩn bị xâm lược Lý

Thường Kiệt cho quân đánh sang

đất Tống , triệt phá nơi tập trung

quân lương của giặc rồi kéo về

nước

- GV yêu cầu HS thuật lại diễn

biến trận đánh theo lược đồ

- GV đọc cho HS nghe bài thơ

“Thần”

- Bài thơ “Thần” là một nghệ

thuật quân sự đánh vào lòng người,

kích thích được niềm tự hào của

tướng sĩ, làm hoảng loạn tinh thần

của giặc Chiến thắng sông Cầu đã

thể hiện đầy đủ sức mạnh của

nhân dân ta

- GV giải thích bốn câu thơ trong

SGK

Hoạt động 3: Thảo luận nhóm

1072 … rồi rút về”

- HS thảo luận nhóm đôi,sau đó trình bày ý kiến

- HS xem lược đồ & thuật lạidiễn biến

- Các nhóm thảo luận

- Đại diện nhóm báo cáo

- do quân dân ta rất dũng cảm Lý Thường Kiệt là mộttướng tài ( chủ động tấn côngsang đất Tống ; lập phòngtuyến sông Như Nguyệt )

Trang 28

7

phút

3

phút

- Nguyên nhân nào dẫn đến thắng

lợi của cuộc kháng chiến ?

Hoạt động 4 : Hoạt động cả lớp

- Kết quả của cuộc kháng chiến

chống quân Tống xâm lược?

- Sau chiến thắng ở phòng tuyến

sông Như Nguyệt, Lý Thường Kiệt

chủ trương giảng hoà mở đường

thoát thân cho giặc, Quách Quỳ

vội vàng nhận giảng hoà

- GV chốt: Đây là đường lối

ngoại giao nhân đạo, thể hiện tinh

thần yêu hoà bình của nhân dân ta

Đường lối đó đã tránh cho 2 dân

tộc thoát khỏi binh đao

- Kể tên những chiến thắng vang

dội của Lý Thường Kiệt

- Chuẩn bị bài: Nhà Trần thành lập

nửa, số còn lại suy sụp tinhthần Lý Thường Kiệt đã chủđộng giảng hoà để mở đườngcho giặc thoát thân QuáchQuỳ vội vàng chấp nhận vàhạ lệnh cho tàn quân kéo vềnước

Ngày :

NHÀ TRẦN THÀNH LẬP

1.Kiến thức: HS biết được:

- Hoàn cảnh ra đời của nhà Trần, kinh đô vẫn đóng ở Thăng Long, tên nước vẫn là Đại Việt:

Trang 29

+ Đến cuối thế kỉ XII nhà Lý ngày càng suy yếu, đầu năm 1226, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh , nhà Trần thành lập

- Nhà Trần cũng giống nhà Lý về tổ chức nhà nước, luật pháp và quân đội Đặc biệtlà mối quan hệ giữa vua với quan, vua với dân rất gần gũi nhau

- Tìm hiểu thêm về cuộc kết hôn giữa Lý Chiêu Hoàng và Trần Cảnh; quá trình nhàTrần thành lập

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

Em hãy đánh dấu x vào  sau những chính sách được nhà Trần thực hiện:+ Đứng đầu nhà nước là vua

+ Đặt chuông trước cung điện để nhân dân đến đánh chuộng khi

có điều oan ức hoặc cầu xin



+ Cả nước chia thành các lộ, phủ, châu, huyện, xã



+ Trai tráng khoẻ mạnh được tuyển vào quân đội, thời bình thì sản xuất,

khi có chiến tranh thì tham gia chiến đấu

Trang 30

- Nguyên nhân nào khiến quân

Tống xâm lược nước ta?

- Hành động giảng hoà của Lý

Thường Kiệt có ý nghĩa như thế

nào?

- GV nhận xét

 Bài mới:

- Cuối thế kỉ XII , nhà Lý suy yếu

Trong tình thế triều đình lục đục,

nhân dân sống cơ cực,nạn ngoại

xâm đe doạ , nhà Lý phải dựa vào

họ Trần để gìn giữ ngai vàng Lý

Chiêu Hoàng lên ngôi lúc 7 tuổi

Họ Trần tìm cách để Chiêu Hoàng

lấy Trần Cảnh rồi buộc nhường

ngôi cho chồng , đó là vào năm

1226 Nhà Trần được thành lập từ

đây

Hoạt động1: Hoạt động cá nhân

tập

=> Tổ chức cho HS trình bày

những chính sách về tổ chức nhà

nước được nhà Trần thực hiện

- Những sự kiện nào trong bài

chứng tỏ rằng giữa vua, quan và

dân chúng dưới thời nhà Trần chưa

có sự cách biệt quá xa?

- GV yêu cầu HS trả lời các câu

- HS làm phiếu học tập

- HS hoạt động theonhóm, sau đó cử đại diệnlên báo cáo

- Đặt chuông ở thềm cungđiện cho dân đến đánh khicó điều gì cầu xin, oan ức

Ở trong triều, sau các buổiyến tiệc, vua và các quancó lúc nắm tay nhau, cahát vui vẻ

- HS trả lời

SGK

Phiếu học tập

Trang 31

Ngày :

NHÀ TRẦN VÀ VIỆC ĐẮP ĐÊ

- Nêu được một vài sự kiện về sự quan tâm của nhà Trần tới sản xuất nông nghiệp

- Nhà Trần rất quan tâm tới việc đắp đê

- Đắp đê giúp cho nông nghiệp phát triển và là cơ sở xây dựng khối đoàn kết dân tộc

2.Kĩ năng:

- Nêu được những lợi ích từ việc đắp đê của nhà Trần

3.Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ đê điều và phòng chống lũ lụt

- Tranh : Cảnh đắp đê dưới thời Trần

5 phút  Khởi động: Bài cũ: Nhà Trần thành lập

- Nhà Trần thành lập trong hoàn

cảnh nào?

- Những sự kiện nào trong bài

chứng tỏ rằng giữa vua, quan và

dân chúng dưới thời nhà Trần chưa

có sự cách biệt quá xa?

- GV nhận xét

- HS trả lời

- HS nhận xét

Trang 32

+ Đặt câu hỏi cho HS thảo luận

- Sông ngòi thuận lợi cho sản xuất

nông nghiệp nhưng cũng gây ra

những khó khăn gì?

- Em hãy kể tóm tắt về một cảnh

lụt lội mà em đã chứng kiến hoặc

được biết qua các phương tiện

thông tin đại chúng?

- GV kết luận

- Em hãy tìm các sự kiện trong bài

nói lên sự quan tâm đến đê điều

cảu nhà Trần

- GV nhận xét

- GV giới thiệu đê Quai Vạc

- Nhà Trần đã thu được những kết

quả như thế nào trong công cuộc

đắp đê?

- Ở địa phương em , nhân dân đã

làm gì để chống lũ lụt?

- Nhà Trần đã làm gì để phát

triển kinh tế nông nghiệp?

- GV tổng kết: Nhà Trần quan

tâm và có những chính sách cụ thể

trong việc đắp đê phòng chống lũ

lụt, xây dựng các công trình thủy

lợi chứng tỏ sự sáng suốt của các

vua nhà Trần Đó là chính sách

tăng cường sức mạnh toàn dân,

đoàn kết dân tộc làm cội nguồn

- Sông ngòi cung cấp nướccho nông nghiệp phát triển ,song cũng có khi gây ra lũ lụt,ảnh hưởng đến sản xuất nôngnghiệp

sau đó cử đại diện lên trìnhbày

- Nhà Trần đặt ra lệ mọingười đều phải tham gia việcđắp đê Có lúc, vua Trầncũng trông nom việc đắp đê

- HS xem tranh ảnh

- Hệ thống đê dọc theo nhữngcon sông chính được xây đắp ,nông nghiệp phát triển

- Trồng rừng, chống phá rừng,xây dựng các trạm bơm nước ,củng cố đê điều …

SGK

Tranh ảnh

Trang 33

cho triều đại nhà Trần

- Chuẩn bài : Cuộc kháng chiến

chống quân xâm lược Mông –

Nguyên

Ngày :

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG - NGUYÊN

- Nêu được một số sự kiện tiêu biểu về ba lần chiến thắng quân xâm lược Mông-

Nguyên, thể hiện:

+ Quyết tâm chống giawtcj của quân dân nhà Trần

+ Tài thao lược của các chiến sĩ mà tiêu biểu là Trần Hưng Đạo

- Quân dân nhà Trần nam nữ, già trẻ đều đồng lòng đánh giặc bảo vệ Tổ quốc

- Tranh giáo khoa

- Phiếu học tập của HS

- Bài “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn

Trang 34

- Ý chí quyết tâm tiêu diệt quân

xâm lược Mông – Nguyên của

quân dân nhà Trần được thể hiện

như thế nào ?

- Khi giặc Mông - Nguyên vào

Thăng Long , vua tôi nhà Trần đã

dùng kế gì để đánh giặc ?

 Bài mới:

- Phát phiếu học tập cho HS :

+ Trần Thủ Độ khẳng khái trả lời :

“Đầu thần … đừng lo”

+ Điện Diên Hồng đã vang lên

tiếng hô đồng thanh của các bô lão

: “ … “

+ Trong bài Hịch tướng sĩ có câu :

“ … phơi ngoài nội cỏ , … gói trong

da ngựa , ta cũng cam lòng “

+ Các chiến sĩ tự mình thích vào

cánh tay hai chữ “ … “

- GV nhận xét và chốt ý: Từ vua

đến tôi, quân dân nhà Trần đều

nhất trí đánh tan quân xâm lược

Đó chính là ý chí mang tính truyền

thống của nhân dân ta

đôi

- Việc quân dân nhà Trần ba lần

rút quân khỏi Thăng Long là đúng

hay sai? Vì sao đúng? (hoặc vì sao

sai?)

- Điền vào chỗ trống ( … )cho đúng câu nói , câu viếtcủa một số nhân vật thờinhà Trần

=> Trình bày tình thầnquyết tâm đánh giặc Mông– Nguyên của quân dân nhàTrần

- Đọc đoạn : “ Cả ba lần …xâm lược nước ta “

- HS thảo luận

- Đúng vì lúc đầu thế củagiặc mạnh hơn ta, ta rút đểkéo dài thời gian, giặc sẽyếu dần đi vì xa hậuphương; vũ khí và lươngthực của chúng sẽ ngàycàng thiếu

PhiếuTranh ảnh

SGK

Định dạng
Số trang	68
Dung lượng	324,5 KB