Kiến thức: HS hiểu đợc vai trò và tầm quan trọng của việc sử dụng các phơng tiện liên kết để tạo ra sự liên kết giữa các đoạn văn trong văn bản.. Thái độ: Có ý thức sử dụng các phơng ti
Trang 1Tiết 16 - Tập làm văn :
liên kết các đoạn văn trong văn bản
1 Mục tiêu:
a Kiến thức: HS hiểu đợc vai trò và tầm quan trọng của việc sử dụng các phơng
tiện liên kết để tạo ra sự liên kết giữa các đoạn văn trong văn bản
b Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng viết đợc các đoạn văn liên kết mạch lạc , chặt chẽ.
- Rốn KN tự nhận thức, KN giải quyết vấn đề, KN tư duy sỏng tạo
c Thái độ: Có ý thức sử dụng các phơng tiện để liên kết các đoạn văn trong văn
bản
2 Chuẩn bị:
- GV: Giáo án, bảng phụ, phiếu học tập.
- HS: Trả lời câu hỏi trong phần tìm hiểu bài
3 Các hoạt động dạy và học:
a Kiểm tra bài cũ.( 5p)
- Em hiểu ntn về từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn?
- Có mấy cách trình bày mội đoạn văn? Kiển tra bài 4
b Bài mới: Giới thiệu bài.
Liên kết đoạn văn là làm cho các ý của đoạn văn liền mạch với nhau tạo
chỉnh thể cho văn bản Vậy muốn liên kết cách đoạn văn cần phải sử dụng các
ph-ơng tiện liên kết nào Chúng ta cúng tìm hiểu nội dung bài học
Hoạt động của GV HĐ của HS ND cần đạt
HĐ1: Tìm hiểu mục1: (7p)
? Yêu cầu h/s đọc thầm hai
đoạn văn trong sgk?
- Hai đoạn văn diễn đạt ND gì?
? Hai đoạn văn có mối liên hệ
gì với nhau Vì sao?
- Cụm từ '' trớc đó mấy hôm ''
bổ sung ý nghĩa gì cho đv T2?
?Theo em với cụm từ trên hai
đoạn văn đã liên hệ với nhau
ntn?
- Cụm từ '' trớc đó mấy hôm ''
là phơng tiện liên kết đoạn
Hãy cho biết tác dụng của việc
liên kết đoạn trong văn bản?
- Hs đọc thầm đoạn văn ( 1 )
- Trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- Bổ sung
- Suy nghĩ, tbày
I Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản.
1 Vớ dụ:
2 Nhận xột:
- Đ1: tả cảnh sân trờng Mĩ Lí trong ngày tựu trờng
- Đ2: cảm giác của n/v '' tôi '' trong 1 lần ghé thăm trờng
- Hai đv cùng viết về 1 ngôi tr-ờng nhng việc tả cảnh hiện tại
về ngôi trờng và cảm giác về ngôi trờng ấy trong qkhứ ko có
sự gắn bó với nhau Gây cảm giác hụt hẫng cho ngời đọc
- Bổ sung ý nghĩa về t cho đv
- Cụm từ ấy tạo ra sự liên kết
về ht và nd với đv thứ 1, do đó
2 đv trở nên gắn bó chặt chẽ với nhau có sự phân định rõ về
t hiện tại và qkhứ
Trang 2- Khái quát, rút ra ghi nhớ.
- Đọc ghi nhớ
- Tạo ra sự gắn bó, có qhệ về ý nghĩa giữa các đv góp phần làm nên tính hoàn chỉnh
* Ghi nhớ: (SGK) HĐ2: Tìm hiểu mục II (13p)
? Yêu cầu h/s đọc thầm 3 đoạn
văn chia nhóm thảo luận Mỗi
nhóm một đoạn a,b,c
- xác định các phơng tiện liên
kết đoạn văn
- Tìm các từ ngữ liên kết trong
2 đoạn văn
- Kể thêm các phơng tiện liên
kết đoạn văn
- Gọi các nhóm nhận xét
- Nhận xét và bổ sung
? Đọc lại đoạn văn ở mục I2
cho biết '' đó '' thuộc từ loại
nào Trớc đó là khi nào?
? Chỉ từ, đại từ cũng đợc dùng
làm phơng tiện liên kết đoạn
văn Hãy kể một số các chỉ từ
khác?
- Khái quát, rút ra ghi nhớ
- Gọi HS đọc đoạn trích
- Xác định câu nối dùng để liên
kết giữa hai đoạn văn
- Tại sao câu đó lại có tác dụng
liên kết?
? Nh vậy có thể sd các phơng
tiện liên kết chủ yếu nào?
- Các nhóm thảo luận trả lời
- Nhận xét
- Nghe, tiếp thu
- Đó, này,ấy, vậy, thế
- Đọc ghi nhớ
- Đọc ĐV
- Xác định, Tlời
- Trình bày
- 2 ptiện là dùng từ và câu để lkết
- Đọc ghi nhớ
II Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản.
1 Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn.
a Vớ dụ:
b Nhận xột:
a, Phơng tiện liên kết là: sau khâu tìm hiểu
- Quan hệ liệt kê
- Trớc hết, đầu tiên, cuối cùng, sau nữa, mặt khác, một mặt, ngoài ra
b, Quan hệ ý nghĩa: quan hệ
t-ơng phản, đối lập
- Từ ngữ liên kết: nhng
- trái lại, tuy vậy, tuy nhiên,
ng-ợc lại, thế mà, vậy mà
c, Quan hệ ý nghĩa: quan hệ tổng kết, quan hệ khái quát
- Từ ngữ liên kết: nối tóm lại
- Tóm lại, nhìn chung, noi tóm lại , tổng kết lại, có thể nói, nói cho cùng
- '' Đó '' là chỉ từ Trớc đó là trớc lúc lúc n/v '' tôi '' lần đầu tiên cắp sách đến trờng Việc dùng từ đó có tác dụng liên kết giữa hai đoạn văn
*) Ghi nhớ: (SGK)
2 Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn.
a Vớ dụ:
b Nhận xột:
- Câu nối: ái dà, lại còn chuyện
đi học nữa cơ đấy
Trang 3? Gọi h/s đọc ghi nhớ?
- Lí do: câu đó nối tiếp và phát triển ý ở cụm từ '' bố đóng sách cho mà đi học '' trong đv trên
* Ghi nhớ (sgk /53):
HĐ3 : Hớng dẫn luyện tập (15p)
- Chia nhóm thảo luận Mỗi
nhóm một câu
- Gọi các nhóm tbày
- Nhận xét, đánh giá
- Chia 4 nhóm thảo luận Mỗi
nhóm một câu
- Gọi các nhóm tbày
- Nhận xét, đánh giá
- Cho h/s viết đoạn
- Gọi h/s đọc đoạn văn của
mình và nhận xét bài của từng
học sinh
- Gv chữa lỗi dùng từ cha chính
xác, các từ ngữ liên kết
- Tìm hiểu y/c
- Thảo luận
- trình bày
- Nhận xét
- Thảo luận
- trình bày
- Nhận xét
- Viết đoạn văn
- Trình bày
- Nhận xét
- Tiếp thu, sửa chữa
III Luyện tập Bài 1.
a, nói nh vậy -> chỉ mối quan
hệ tổng kết
b, thế mà -> chỉ mối quan hệ
t-ơng phản
c, cũng, tuy nhiên-> mối quan
hệ nối tiếp, liệt kê, mối quan hệ tơng phản
Bài 2.
a, Từ đó
b, nói tóm lại
c, tuy nhiên
d, thật khó trả lời
Bài 3.
Có thể lựa chọn cách viết đoạn văn theo lối quy nạp hoặc diễn dịch
Sử dụng từ ngữ có tác dụng liên kết, hoặc câu nối để liên kết
c Củng cố:(3p) - Nêu tác dụng và cách liên kết các đoạn văn trong văn bản?
d Dặn dò: (2p)
- Về nhà: - Học thuộc ghi nhớ.
- Làm bài tập
- Tỡm và chỉ ra tỏc dụng của cỏc từ ngữ và cõu văn được dựng để liờn kết cỏc
đoạn văn trong văn bản “ Bài học đường đời đầu tiờn” của Tụ Hoài
- Chuẩn bị bài: '' Tóm tắt văn bản tự sự ''