giáo án ngữ văn 8 bài 4

Văn bản LÃO HẠC NAM CAO I.Mục tiêu cần đạt: Kiến thức: Nhân vật , sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực.. Tập làm văn: Liên kết các đoạn văn

Văn bản

LÃO

HẠC

NAM CAO

I.Mục tiêu cần đạt:

Kiến thức: Nhân vật , sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm

truyện viết theo khuynh hướng hiện thực Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam cao trong việc xây dựng tình huống truyện , miêu tả,kể chuyện, khắc họa hình tượng nhân vật

Kĩ năng: Đọc diễn cảm , hiểu tóm tắt được tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực Vận dụng kiến thức

BÀI 4 NỘI DUNG:

1 Văn bản: Lão Hạc

2 Tiếng Việt:Từ tượng hình, từ tượng thanh

3 Tập làm văn: Liên kết các đoạn văn trong

văn bản

MÚC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Biết đọc – hiểu một đoạn trích trong tác phẩm

hiện thực của nhà văn Nam Cao Hiểu được tình

cảnh khốn cùng, nhân cách cao quý, tâm hồn

đáng trân trọng của người nông dân qua hình

tượng nhân vật Lão Hạc; lòng nhân đạo sâu

sắc của nhà văn Nam Cao trước số phận đáng

thương của người nông dân cùng khổ Thấy

được nghệ thuật viết truyện bậc thầy của

nhà văn Nam Cao qua truyện ngắn Lão Hạc.

-Hiểu được thế nào là từ tượng hình, từ tượng

thanh Có ý thức sử dụng từ tượng hình, từ

tượng thanhđể tăng thêm tính hình tượng, tính

biểu cảm trong giao tiếp, đọc – hiểu và tạo lập

vb.

- Biết cách sử dụng các phương tiện liên kết

các đoạn văn làm cho chúng liền ý , liền

mạch.

Tuần

4

Tiết

13

Tuần

4

Tiết

13

ND:

Lớp:81,2,7 ND:

Lớp:81,2,7

về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn tự sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực KNS: Giao tiếp, suy nghĩ sáng tạo, tự nhận thức Giáo dục: Yêu thương loài vật Sống có trách nhiệm với người thân, quan tâm chia sẽ

Tích hợp :TV (Từ láy,từ tượng hình ,từ tượng thanh );TLV (Chuyển đoạn trong vb)

II Chuẩn bị của GV-HS :

- GV: Bài soạn Đọc kĩ những điều cần lưu ý sgv Tham khảo

Nam Cao một đời văn

KTDH: Động não, thảo luận nhóm, viết sáng tạo

-HS : Đọc văn bản Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV

(tóm tắt văn bản)

III Tổ chức hoạt động dạy và học:

1.Oån định lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

?Từ các nhân vật chị Dậu ,anh Dậu ,Bà lão hàng

xóm ,em có thể khái quát như thế nào về số phận và phẩm chất của người nông dân VN trước CMTT ?

?Nêu những giá trị nghệ thuật được thể hiện trong đoạn trích ?

3.Bài mới:

HĐ 1:Giới thiệu

bài : giới thiệu

chung về nhà

văn và tác

phẩm (vị trí của

NC trong dòng

vhht, đặc điểm

sáng tác, tp

chính…)

HĐ2:HDHS đọc vb

và tìm hiểu ct

( Chú ý phân

biệt giọng các

nhân vật) Nhận

xét

-HDHS nêu xuất

xứ và nhận xét

-HS lắng nghe

-Đọc chú thích * Nêu hiểu biết về tác giả, tác phẩm

-3 HS đọc nối tiếp

- Nhận biết, trình bày

-Liệt kê

I.Đọc – tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

Nam Cao (1915*-1951) , Là

nhà văn đã đóng góp cho nền văn học dân tộc các tp hiện thực xuất sắc viết về đề tài người nông dân nghèo bị áp bức và người trí thức nghèo sống mòn mỏi trong xh cũ

2.Tác phẩm:

a Xuất xứ : truyện ngắn Lão Hạc được đăng báo lần đầu 1943

b/Các từ khó (sgk)

thể loại

-Kiểm tra việc

tìm hiểu từ của

HS

- Tóm tắt

( người kể, ngôi

kể, nv chính , sv)

-Nhận xét bố

cục

đọc-hiểuvb

-Nêu câu hỏi 1

(Phân tích diễn

biến tâm trạng

của lH xung

quanh việc bán

chó?

-Vì sao lH phải

bán “cậu vàng”

để rồi phải đau

đớn, ân hận,

- Qua diễn biến

tâm trạng lão

Hạc em có suy

nghĩ gì về lH?

- Sau khi bán cậu

Vàng cuộc sống

lH ntn?

- Qua việc bán

cậu Vàng, việc

thu xếp , nhờ

ông giáo cho

thấy lão dự tính

trước điều gì?

Theo em nguyên

nhân nào khiến

lão tìm đến cái

chết ?Từ tình

các từ khó

biết , trình bày

não

- HS đọc

“Hôm sau  lừa nó”

- Suy nghĩ , trình bày

hiện, suy luận

biểu cảm tưởng

biết , trình bày

- HS thảo luận

c/Tóm tắt

d/ Bố cục: (3 phần) theo trình tự thời gian và diễn biến sự việc

II.Đọc – Hiểu văn bản

A Nội dung:

1.Diễn biến tâm trạng lão Hạc xung quanh việc bán

“cậu vàng” :

- Suy tính đắn, đo trước khi bán

- Sau khi bán :đau đớn, xót xa; cứ day dứt, ăn năn …

-Muốn giữ trọn vẹn tiền và mảnh vườn cho con trai

==> Một con người rất tình nghĩa, thuỷ chung, trung thực; thương con sâu sắc

2/ Tình cảnh của Lão Hạc:

-Vì nghèo phải bán đi cậu vàng- kỉ vật của anh con trai, người bạn thân thiết của mình

- Không có lối thoát phải chọn cái chết để bảo toàn tài sản cho con và không phiền hà hàng xóm thương con âm thầm, tự trọng đáng kính

==> Hiện thực số phận người nông dân trước Cách mạng tháng Tám

cảnh của lH em

liên tưởng đến

tầng lớp nào

trong xh cũ

4 Củng cố :- Em cảm nhận ntn về n/v Lão Hạc trong

truyện ngắn này?

5.Hướng dẫn học bài ở nhà :

- Đọc lại vb - Tìm hiểu vai trò của nv “tơi” trong việc thể hiện chủ đề

- Chú ý sự thay đổi giọng điệu , ngôn ngữ trong cách kể chuyện

Văn bản

LÃO HẠC

NAM CAO

I.Mục tiêu cần đạt:

II Chuẩn bị của GV-HS :

III Tổ chức hoạt động dạy và học:

1.Oån định lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

- Nêu vài nét về nhà văn Nam Cao

- Cảm nhận của em về nhân vật lão Hạc

3.Bài mới:

HĐ1: HDHS phân

tích nhân vật

ông giáo

-Em thấy tình cảm

của ông giáo

đối với lão Hạc

ntn?-Nêu câu hỏi

4 sgk

- Từ tình cảm và

suy nghĩ của lông

giáo về lH em có

-Nhận xét , trình bày (phát hiện , phân tích dẫn chứng) -ĐH +“an ủi lão,bùi ngùi nhìn lão”,…

nhân cách cao quí của lão Hạc

- Trao đổi, trình bày

II.Đọc – Hiểu văn bản

A Nội dung:

3 Thái độ, tình cảm

của nv “tôi” đối với lão Hạc:

-Đồøng cảm, xót xa, cho tình cảnh lão Hạc

- Quí trọng nhân cách của lão

 Tấm lòng của nhà văn trước số phận đáng thương của một

Tuần

4

Tiết

14

Tuần

4

Tiết

14

ND:

Lớp:81,2,7

ND:

Lớp:81,2,7

(Nêu ở tiết 13)

suy nghĩ gì về

tấm lòng nhà

văn

-GD: Thái độ

sống đối với bạn

bè, người thân

+ Nêu tình huống.

-HDHS tìm hiểu

nghệ thuật kể

chuyện

-Nêu câu hỏi 5,6

sgk HD HS nhận

xét nghệ thuật

+ TCHS thảo luận

nhóm

( Gợi: vai trò của

ngôi kể, người

kể;các phương

thức biểu đạt;

sử dụng ngôn

ngữ )

- HDHS rút ra ý

nghĩa

+Nêu câu hỏi 7

SGK

-HD HS luyện tập

Khái quát cuộc

sống và phẩm

chất lão Hạc

- Giải quyết tình huống

- Thảo luận

bày 1 phút

- Nhận thức, trình bày

- Động não, viết

- Đọc

con người : Cảm thông trước tấm lòng người cha rất mực yêu thương con, trân trọng ca ngợi vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dân trong cảnh khốn cùng vẫn giàu lòng tự trọng khí khái

B Nghệ thuật:

-Sử dụng ngôi kể thứ nhất, người kể là nhân vật hiểu , chứng kiến toàn bộ câu chuyện và cảm thông với lão Hạc

-Kết hợp các phương thức tự sự, trữ tình, lập luận, thể hiện chiều sâu tâm lí, vời diễn biến tâm trạng phức tạp, sinh động

- Sử dụng ngôn ngữ hiệu quả, tạo lối kể khách quan, xây dựng được hình tượng nhân vật có tính cá thể cao

C Yù nghĩa văn bản:

Văn bản thể hiện phẩm giá của người nông dân không thể bị hoen ố cho dù sống trong cảnh khốn cùng

(Ghi nhớ: sgk) IV.Luyện tập:

bằng một đoạn

văn ngắn khoảng

4 câu

4 Củng cố :

- Em cảm nhận ntn về n/v Lão Hạc trong

truyện ngắn này?

- N/v “tôi” có điểm gì đáng quí?

5.Hướng dẫn học bài ở nhà :

Bài cũ : - Đọc lại văn bản Phân tích và hiểu sâu sắc chủ đề văn bản

Bài mới :  Chuẩn bị Cô bé bán diêm (đọc văn bản ,nhận xét bố cục )

 Tiết 15 Từ tượng hình , từ tượng thanh

Tiếng Việt

THANH

I.Mục tiêu cần đạt :

Kiến thức: Đặc điểm của từ tượng hình, từ tượng thanh

Công dụng của từ tượng hình, từ tượng thanh

Kĩ năng: Nhận biết từ tượng hình, từ tượng thanh và giá

trị của chúng trong văn miêu tả Lựa chọn từ tượng hình từ tượng thanh phù hợp với hoàn cảnh nói, viết

KNS: Ra quyết định, suy nghĩ sáng tạo, tự nhận

thức

Tích hợp :V(Lão Hạc) TLV(Liên kết các đoạn trong văn

bản )

II Chuẩn bị của GV-HS :

- GV: Bài soạn Bảng phụ ghi ngữ liệu.

KTDH:Phân tích tình huống, động não, thực hành viết sáng tạo

- HS : Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV

III Tổ chức hoạt động dạy và học :

1.Oån định lớp

2 Kiểm tra bài cũ :

Lập các trường từ vựng nhỏ về cây :

Tuần

4

Tiết

15

Tuần

4

Tiết

15

ND:

Lớp:81,2,7 ND:

Lớp:81,2,7

a/trường bộ phận của cây

b/ trường đặc điểm của cây

c/trường bệnh của cây

 -Những từ nào dưới đây thuộc trưởng bộ phận trên

cùng của cơ thể người ?

a Tay, chân, mặt , bụng

b Mặt, miệng, tóc, răng

c Tim, phổi, gan, ruột

d Tất cả đúng

3.Bài mới :

Hoạt động

của GV Hoạt động của HSø Nội dung HS ghi

HĐ1: HD HS tìm

hiểu đặc điểm

công dụng của

từ tượng hình,

từ tượng thanh:

-Nêu yêu cầu

mục I (Trong các

từ in đậm từ

nào gợi tả hình

ảnh, dáng

vẻ,trạng thái

của sự vật ?

Những từ nào

mô phỏng âm

thanh của tự

nhiên của con

người ?)

- Y/c HS tìm thêm

ví dụ

-Nêu câu hỏi

b nhận xét

về công dụng

HD HS chốt

kiến thức cần

ghi nhớ

-Đọc ngữ liệu mụcI

- Quan sát, quyết định lựa chọn ĐH:+Móm mém, xồng xộc, vật vã, rũ rượi, xộc xẹch, sòng sọc

+Cho ví dụ

-HS thảo luận phát biểu ý kiến

- Trình bày, ghi chép

I Đặc điểm, công dụng

1 Đặc điểm :

-TTH là từ gợi hình ảnh dáng vẻ, trạng thái của sự vật

Vd: Mặt lão đột nhiên co

rúm lại (Lão Hạc)

-TTTlà từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên của con người

Vd: Con chim sâu ríu ra ríu rít trên cành bưởi

2 Công dụng:

-Từ tượng hình, từ tượng thanh có khả năng gợi tả hình ảnh âm thanh một cách cụ thể, sinh động, chân thực, có giá trị biểu cảm cao Nó giúp cho người đọc, người nghe như nhìn thấy được, nghe thấy được về sự vật con người được miêu tả

- Từ tượng hình, từ tượng thanh được dùng trong văn miêu tả, tự sự

HĐ2:HD HS Đọc xác định II.Luyện tập

luyện tập

-BT1:HĐ cá

nhân

-BT2:

-BT3:Trao đổi

nhóm

yêu cầu bài tập BT1: xoàn xoạt, rón rén, bịch, bốp,lẻo khoẻo, (nga)õ chỏng quèo

-BT2: làm theo mẫu

BT3:ha hả:cười t, khoái chí

Hì hì:thích thú, hiền lành

Hô hố :cười to, thô lỗ,…

Hơ hớ :cười thoải mái, vui vẻ,…

-BT1:Tìm từ tượng hình, từ tượng thanh

-Bt2: tth gợi tả dáng vẻ -BT3:Phân biệt ý nghĩa các từ tương thanh tả tiếng cười

4 Củng cố :

Em hiểu thế nào là từ tượng hình, từ tượng thanh?

5 Hướng dẫn học bài :

Bài cũ :

- Học bài , nắm vững các đơn vị kiến thức

- Làm bt còn lại ở nhà : Sưu tầm bài thơ có sử

dụng từ tượng hình, từ tượng thanh Phân tích ý nghĩa

Bài mới:

- Chuẩn bị bài :Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

-Tiết 16:Liên kết các đoạn văn trong văn bản

-

Tập làm văn

LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN

BẢN

I Mục tiêu cần đạt :

Kiến thức: Sự liên kết giữa các đoạn , các phương tiện

liên kết (từ liên kết và câu nối) Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong quá trình tạo lập văn bản

Tuần

4

Tiết

16

Tuần

4

Tiết

16

ND:

Lớp:81,2,7 ND:

Lớp:81,2,7

Rèn luyện kĩ năng :Nhận biết, sử dụng được các câu các từ có chức năng, tác dụng liên kết các đoạn trong một

văn bản

Tích hợp :V(Lão Hạc) TV( Từ tượng hình, từ tượng thanh )

II Chuẩn bị của GV-HS :

- GV: Bài soạn Bảng phụ ghi ngữ liệu

KTDH: Phân tích tình huống, động não, thực hành sáng tạo

- HS : Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV Bài soạn của

HS

III Tổ chức hoạt động dạy –học :

1 Ổn định lớp : Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ :

 Thế nào là đoạn văn  Hãy nêu các đặc điểm cơ bản của đoạn văn?

3 Bài mới:

HĐ của thầy HĐ của trò Nội dung HS ghi

HĐ1: HD HS tìm hiểu

tác dụng của việc

liên kết các đoạn

văn trong văn bản:

-Nêu câu hỏi 1,2

SGK

- TC HS trao đổi –

Quyết định phương

án

-Em hãy cho biết tác

dụng của việc liên

kết các đoạn văn

trong văn bản ?

HĐ2: HD HS tìm hiểu

cách liên kết đoạn

văn trong văn bản:

-Nêu câu hỏi mục

II.1a

- Nêu câu hỏi mục II

1 b

-Nêu yêu cầu mục c

-HDHS tìm hiểu mục d

-HDHS cách chuyển

đoạn rút ra nhận

xét

==>HD HS hệ thống

kiến thức > rút ra

kiến thức cần ghi

nhớ

HĐ 3 :HD HS luyện

tập

BT1: Hđ cá nhân,

trình bày tại chỗ

BT2.Trao đổi cùng

HS đọc ngữ liệu >trả lời câu hỏi

- Trao đổi cùng bàn , trình bày

Suy luận ->

tìm ra công dụng

- Đọc đv a ở mục 1 -Phát hiện , trình bày

-Đọc mục b >

trả lời câu hỏi

- Nhận biết , quyết định

-Đọc ngữ liệu

- Nhận biết, trình bày

- Nhận biết

- Ra quyết định lựa chọn

phương án

I.Các đơn vị kiến thức

1.Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong vb

-Nhằm thể hiện quan hệ ý nghĩa giữa

chúng với nhau (các đoạn văn trong vb) 2.Cách liên kết các đoạn văn trong vb a.Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn:

-Các từ ngữ để chuyển đoạn có tác dụng liệt kê:Trứoc hết,đầu tiên cuối cùng,sau nữa…

-Các từ mang ý nghĩa đối lập :nhưng, trái lại,ngược lại,mặt khác…

- Chỉ từ, đại từ :đó này,ấy…

- Các từ mang ý nghĩa tổng kết,khái

quát:tóm lại,nhìn chung,tổng kết lại b.Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn

II.Luyện tập

1 Từ ngữ có tác dụng liên kết

a nói như vậy ( tổng kết â)

b thê mà (tương

bàn

BT3 Thực hành cá

nhân ( ở nhà)

-Thực hành viết sáng tạo phản)c.1,2 cũng (nối tiếp),

2,3 tuy nhiên( tương phản)

2 Chọn từ ngữ thích hợp:

a từ đó, b nói tóm lại, c tuy nhiên, d thất khó trả lời

3 Viết các đoạn văn…

Ví dụ: cái đoạn chị dậu đánh nhau với tên cai lệ là một đoạn tuyệt khéo Giả sử vì quá yêu nhân vật của mình mà tác giả để cho chị Dậu đánh phủ đầu tên cai lệ chẳng hạn thì câu chuyện sẽ giảm đi sức thuyết phục rất nhiều.Đằng này chị Dậu đã cố gắng nhẫn nhịn hết mức, chỉ đến khi chị không cam tâm nhìn chồng đang đau ốm mà vẫn bị tên cai lệ nhẫn tâm hành hạ thì chị mới vùng lên Chị đã chiến đấu và chiến thắng bằng sức mạnh của lòng căm thù sâu sắc.

Miêu tả khách quan và chân thức cái đoạn chị dậu đánh nhau với tên cai lệ như vậy, tác giả đã khẳng định tính đúng đắn

của quy luật tức nước vỡ bờ Đó là cái tài của ngòi bút NTT Nhưng

gốc cái tài ấy chính là cái tâm sáng ngời của ông.

4 Củng cố :

-Nêu tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong vb?

-Làm thế nào để thực hiện liên kết các đoạn văn

trong vb?

5 Hướng dẫn học bài :

Bài cũ :

- Học và làm bt còn lại ở nhà

Bài mới:

- Chuẩn bị Tóm tắt văn bản tự sự (đọc bài ,trả lời câu hỏi )

- Tiết 17 Từ ngữ….xã hội(soạn bài )