Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý. A/ ĐẶT VẤN ĐỀ I/MỤC ĐÍCH YÊU CẦU Trong quá trình dạy học nói chung và trong dạy học môn Địa lý nói riêng, hầu hết các giáo viên đều thấy khó khăn trong khâu giảng dạy những kiến thức trừu tượng, những phần mà học sinh không thể hoặc không có điều kiện để quan sát trực tiếp. Ngày nay, với sự phát triển của khoa học và kỹ thuật, đặc biệt là sự ra đời của máy vi tính, máy chiếu… đã làm cho quá trình nhận thức của học sinh đơn giản hơn, thông qua những bài giảng điện tử mà giáo viên đã chuẩn bị. Việc sử dụng máy vi tính không còn xa lạ với giáo viên, tuy nhiên để soạn một bài giảng có ứng dụng công nghệ thông tin đòi hỏi người giáo viên phải biết sử dụng thành thạo về vi tính và biết một số phần mềm sử dụng trong qúa trình giảng dạy. Đó cũng là lý do mà tôi mạnh dạn chọn đề tài này nhằm chia sẻ với bạn đọc những kinh nghiệm của cá nhân tôi trong quá trình giảng dạy bộ môn địa lý ở trường phổ thông. II/THỰC TRẠNG BAN ĐẦU Địa Lý là một ngành khoa học tương đối rộng, đối tượng của nó bao gồm cả tự nhiên và xã hội, vì thế nên số lượng kiến thức cũng như hệ thống tài liệu (sách vở, tạp chí, phần mềm tin học, những đoạn video, hình ảnh…) cũng rất đa dạng và phong phú, đây là những điều kiện thuận lợi để giáo viên có thể sử dụng trong thiết kế bài giảng điện tử nhằm đạt được những mục tiêu đã đặt ra. Nhưng trong quá trình soạn giáo án cũng gặp phải một số khó khăn như đối với bộ môn Địa lý đòi hỏi phải có những hình ảnh, đoạn video phù hợp với từng nội dung, từng bài . thì đây lại là những vấn đề phải nghiên cứu sâu rộng trên nhiều nguồn thông tin đại chúng. III/GIẢI PHÁP SỬ DỤNG. Để thiết kế bài giảng điện tử môn Địa lý, giáo viên có thể sử dụng phần mền Microsoft Powerpoint và một số phần mền như: Encarta, MapInfo, thông tin lấy từ mạng Internet, những đoạn video có nội dung về Địa lý,… B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Một trong những ưu điểm của Microsoft Powerpoint là chúng ta có thể đưa được rất nhiều loại thông tin lên màn hình trình chiếu như: Văn bản, hình ảnh, âm thanh, bảng tính, biểu đồ,…. Để thiết kế bài giảng điện tử, trước hết ta phải biên soạn bài giảng. Tùy theo từng bài dạy cụ thể, tùy theo từng đối tượng mà ta có mục tiêu cụ thể cho từng bài, từng đối tượng. Tiếp theo, phải chuẩn bị những phần mềm hoặc những đoạn Video cần thiết để phục vụ cho mục tiêu đề ra, và sau cùng là đến công đoạn biên soạn của giáo viên. Làm việc trên Powerpoint là làm việc trên các tệp trình diễn ( có phần mở rộng là *PPT). Mỗi tệp trình diễn này chứa nội dung thông tin bạn muốn trình bày. I.Quy trình để tạo và sử dụng một tệp trình diễn như sau: Bước 1: Xác định rõ ràng các nội dung sẽ trình bày. Từ đó sẽ định ra được cấu trúc của tệp trình diễn là: Chọn nền của Slide theo mẫu nào cho phù hợp? Cần bao Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 1 Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý. nhiêu Slide? Nội dung mỗi Slide là gì? Bước 2: Dùng Powerpoint để xây dựng nội dung các Slide đó. Bước 3: Trình diễn Slide khi đó nội dung từng Slide sẽ được phóng to lên toàn bộ màn hình máy tính. Nếu máy tính của bạn nối với một máy chiếu (Multimedia Projector chẳng hạn), nội dung các Slide trình chiếu sẽ được đưa lên màn hình lớn, nhiều người có thể quan sát một cách dễ dàng. II.Quy trình thiết kế bài giảng bằng phần mềm Microsoft Powerpoint như sau: 1.Cách khởi động Powerpoint Có nhiều cách có thể khởi động được phần mền Powerpoint. Cách 1: Chọn lệnh Start của Windows lần lượt như sau: Start/Programs/Microsoft Powerpoint. Cách 2: Nháy kép chuột vào biểu tượng của phần mền Powerpoint trên thanh công cụ, hoặc trên màn hình nền Desktop của Windons. Hộp thoại đầu tiên của Powerpoint xuất hiện, cho phép chọn hướng làm việc: - Open an exiting presentation: Để mở một tệp trình diễn đã có trước ( chỉ dùng cách này cho nhưng lần sau khi mà bạn đã có những tệp trình diễn trên máy). - AutoContent wizard – giúp tạo một tệp trình diễn theo những mâu cho trước với nội dung về một chủ đề nào đó. - Desing Template – để bắt đầu tạo một tệp trình diễn sử dụng một mẫu định dạng sẵn đã có trong thư viện Powerpoint. - Blank Presentation - cho phép tạo mới một trình diễn. 2. Tạo một trình diễn mới. Bằng cách chọn mục như hộp thoại trên, hộp thoại New Slide xuất hiện, cho phép cho phép chọn bảng trình diễn (Slide). Danh sách Choose an AutoLayout: Chứa các loại bố cục Slide mà bạn có thể chọn. Dùng chuột chọn một mẫu rồi nhấp OK để tiếp tục. Màn hình làm việc chính của Powerpoint xuất hiện: Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 2 Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý. Màn hình làm việc chính của Powerpoint thông thường bao gồm 5 thành phần: -Bảng trình diễn ( Slide): Là nơi chế bản nội dung các trình diễn. Mỗi tệp trình diễn (presentation) có thể bao gồm nhiều bản trình diễn (Slide). Tại mỗi thời điểm, màn hình chỉ có thể hiển thị được một bản trình diễn để thiết kế. -Hệ thống mục chọn ( Menu): Chứa các lệnh để gọi tới các chức năng của Powerpoint trong khi làm việc. Bạn phải dùng chuột để mở các mục chọn này, đôi khi cũng có thể sử dụng tổ hợp phím tắt để gọi nhanh tới các mục chọn. - Hệ thống thanh công cụ: Bao gồm rất nhiều thanh công cụ, mỗi thanh công cụ bao gồm các nút lệnh để phục vụ một nhóm công việc nào đó. - Hộp ghi chú (note): Giúp bạn lưu những thông tin chú thích cho từng Slide. Điều này là cần thiết khi bạn khó có thể nhớ được những thông tin xung quanh Slide đó. - Danh sách các Slide đã tạo được: cho phép định vị nhanh đến một Slide nào đó chỉ bằng cách nhấn chuột. Mặt khác, trong khi đang làm việc với Powerpoint có thể sử dụng một trong các cách sau đây để tạo mới một tệp trình diễn: - Mở mục chọn: File/ New… hoặc - Nhấn nút New trên thanh công cụ Standard. hoặc - Nhấn tổ hợp phím tắt Crtl + N. Tiếp theo, thực hiện xây dựng nội dung cho Slide mới này: Hãy gõ thông tin vào hai bên tiêu để của Slide này. Sở dĩ Slide trên chỉ có 2 tiêu đề là do việc chọn mẫu Slide ở hộp thoại New Slide. Tuy nhiên cũng có thể chọn các mẫu Slide khác cho phù hợp theo mục đích của mình. Sau khi gõ thông tin xong, nội dung Slide đầu tiên như sau: Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 3 Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý. 3. Thêm một Slide. Để thêm một Slide lên tệp trình diễn đang mở, bạn làm như sau : Bước 1 : Mở mục chọn Insert/ hoặc tổ hợp phím nóng Ctrl + M. Hộp thoại Newslide xuất hiện cho phép chọn mẫu bố cục Slide mới này : Bước 2: Hãy chọn một mẫu Slide rồi nhấn OK, một Slide mới đã được chèn lên tệp trình diễn. Ý nghĩa một số biểu tượng trên hộp thoại New slide như sau: Chèn một dòng văn bản đã được định dang sẵn vào ô này. Chèn dòng văn bản dạng Bulet. Chèn danh sách dạng Bullet Chèn một ảnh vào ô này. Chèn một sơ đồ tổ chức. Chèn một biểu đồ (Chart). Chèn một bảng dữ liệu ( Table) lên ô này. 4. Xóa một Slide. Để xoá một Slide ra khỏi tệp trình diễn ta làm như sau: Bước 1: Nhấn phải chuột lên trên tên Slide cần xoá ở danh sách các Slide bên trái màn hình. Bước 2: Chọn Cut để xoá Slide này. Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 4 Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý. 5. Chèn văn bản, hình vẽ. Trên Powerpoint, bạn phải dùng đến thanh công cụ Drawing để đưa văn bản (thông qua các Textbox) cũng như đưa các khối hình vẽ lên Slide. 6. Chèn văn bản, hình vẽ. Bạn cũng có thể chèn ảnh từ những tập tin bởi mục chọn: Insert/Picture/ , hoặc từ thư viện ảnh ClipGallery của Windows từ mục chọn: Insert/Picture/ như đã từng làm trên phần mềm Microsoft Word. 7. Chèn một đoạn phim, một đoạn Video: Insert/ Movies and Sound Tại hộp thoại này, chọn đường dẫn cho đoạn Video cần chèn vào theo bảng sau: Lưu ý: Để trình chiếu được một đoạn phim hay Video thì ta phải mang dữ liệu đi đến một máy khác, nhớ chọn đường dẫn là ổ đĩa chứa dữ liệu ta mang đi và quan trọng hơn nữa là trong ổ chứa dữ liệu đó phải có đoạn Video mà ta cần. Đối với môn Địa lý, có rất nhiều đoạn Video mà giáo viên có thể sử dụng, ví dụ về một đoạn phim giới thiệu về một địa điểm du lịch nào đó hay là những đoạn phim nói về hệ mặt trời Chính những Video này tạo cho học sinh sự hứng thú học tập, hiểu biết một cách sâu sắc các vấn đề mà các em khó có thể quan sát bằng thực tế được, vì các em rất thích tò mò, khám phá những cái mới lạ. 8. Thiết lập hiệu ứng trình diễn. Một trong những điểm mạnh của Powerpoint là khả nămg thiết lập các hiệu ứng động ( Animation effect). Với các hiệu ứng này, thông tin trên Slide sẽ được sinh động hơn, hấp dẫn và thu hút người theo dõi hơn. Tuy cái gì cũng có mặt thuận và mặt Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 5 Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý. nghịch của nó, không nên quá lạm dụng vào các hiệu ứng hoạt hoạ này, tránh trường hợp người xem cảm thấy nhàm chán. Để kích hoạt tính năng hoạt hoạ, mở mục chọn Slide shows/ Hộp thoại sau đây xuất hiện: Muốn thiết lập hiệu ứng cho đối tượng thông tin nào, bạn phải chọn nó (checked) trên danh sách này. Dùng công cụ Re-Order để điều chỉnh trình tự hiệu ứng của các đối tượng, dùng Play để xem trước những hiệu ứng đã cài đặt. Nếu bài học cần các yếu tố kỹ thuật hiệu ứng ra vào, hay hiệu ứng chạy theo đường giao thông, tuyến đường bay, hướng gió thì ta sử dụng lớp Exit và Motion Paths, tóm lại là tuỳ theo ý đồ của mỗi người, mỗi bài giảng mà ta chọn từng hiệu ứng khác nhau. Có thể chọn nhiều hiệu ứng hoạt hoạ hình khác nhau cho các đối tượng, bằng cách chọn lớp More Effects . Đối với bộ Office 2003, chúng ta sẽ có nhiều lựa chọn hiệu ứng cho các đối Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 6 Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý. tượng. 9. Trình diễn Slide. Có thể sử dụng các tính năng trình diễn Slide để kiểm định kết quả. Có nhiều cách có thể mở được tính nămg này: - Nhấn chuột lên nút Slide Show ở góc phải, cuối màn hình: Hoặc là: - Mở mục chọn Slide Show/ Hoặc là: - Bấm phím F5 trên bàn phím. Màn hình trình diễn Slide hiện ra trên toàn bộ màn hình như sau: Muốn chuyển đến Slide tiếp theo trong khi trình diễn, bạn nhấn trái chuột hoặc nhấn phím Enter. Muốn thoát khỏi màn hình trình diễn, để mở màn hình thiết kế nhấn phím Esc trên góc trái bàn phím. 10.Lưu tệp trình diễn lên đĩa. Để lưu tệp trình diễn đang làm việc lên đĩa, có thể chọn một trong các cách sau: - Mở mục chọn: File/ Save hoặc - Nhấn nút Save trên thanh công cụ Standard. hoặc - Nhấn tổ hợp phím Ctrl + S. Màn hình sau đây sẽ hiện ra: Hãy gõ tên tập tin vào mục File name, rồi nhấn nút Save để kết thúc việc lưu tệp Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 7 Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý. trình diễn. 11. Mở tệp trình diễn đã tồn tại trên đĩa. Để mở một tệp trình diễn đã có sẵn trên đĩa, bạn có thể làm theo một trong các bước sau đây: - Mở mục chọn File/ Open. hoặc - Nhấn tổ hờp phím Ctrl + O. Hộp thoại Open xuất hiện : Hãy tìm đến thư mục nơi chứa tệp trình diễn cần mở. Chọn tệp, cuối cùng nhấn nút để thực hiện mở tệp. 12. Thoát khỏi môi trường làm việc. Có nhiều cách để thoát khỏi môi trường làm việc Power Point như sau: - Mở mục chọn File/ Exit. Hoặc - Nhấn nút Close trên tiêu đề cửa sổ Power Point. Hoặc - Nhấn tổ hợp phím Alt + F4. 13. Kỹ thuật trình diễn. Trình diễn là quá trình thể hiện nội dung các Slide đã thiết kế được trong tệp trình diễn trên toàn bộ màn hình, có nhiều cách để thực hiện trình diễn các Slides. - Nhấn chuột lên nút Slide Show ở góc phải cuối màn hình: Hoặc - Mở mục chọn Slide Show Hoặc - Bấm phím F5 trên bàn phím. Màn hình trình diễn xuất hiện. Với màn hình trình diễn này, bạn có thể làm được Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 8 Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý. các công việc bằng cách nhấn chuột phải lên màn hình trình diễn một mục chọn xuất hiện: -Next: để chuyển đến trình diễn Slide tiếp theo( bạn có thể nhấn phím Enter hoặc bấm chuột trái để làm việc này). - Previous: để chuyển đến Slide vừa trình diễn kề trước - Go: để chuyển đến trình diễn một Slide bất kỳ. Tiếp theo nếu bạn chọn Slide Navigator, một danh sách các Slide được xếp theo thứ thự xuất hiện: Hãy chọn Slide cần trình diễn rồi nhấn Go to. -Nếu chọn By tile, một danh sách tiêu đề các Slide xuất hiện cho phép bạn chọn Slide cần chuyển đến trình diễn. -Pointer Option: Cho phép chọn kiểu con trỏ chuột trên màn hình trình diễn. 14. In ấn. Việc in ấn trên Powerpoint gần giống in trên Word. Bạn phải định dạng trang in, rồi mới thực hiện in ấn. * Định dạng trang in: Để định dạng trang in, mở mục chọn File/ Page setup, hộp thoại Pagesetupx xuất hiện. 1 2 3 4 5 - Hộp Slides and sized for: Chọn khổ giấy in ra máy in. Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 9 Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý. + Mục Width và Height để nhập vào chiều rộng và chiều cao khổ giấy in (chỉ sử dụng mục này khi khổ giấy in của bạn không nằm trong danh sách Slides and sized for. + Mục Orientation để thiết lập hướng in: Portrait – in theo chiều dọc hoặc Landscape – in theo chiều ngang. Trong đó: - Slides - thiết lập hướng in dữ liệu trên các Slide. - Notes, handout & outline - thiết lập hướng in cho phần chú thích đi kèm với các Slide. - Nhấn OK để đồng ý các thiết lập. * In ấn: Để in nội dung các Slide ra máy in, bạn có thể thực hiện lệnh in theo 2 cách: Cách 1: Mở mục chọn File/ Print. Cách 2: Nhấn tổ hợp phím Ctrl +P. Hộp thoại Print xuất hiện: - Mục Printer - để chọn máy in sẽ in: - Mục Print range - Chọn phạm vi in. - All – in toàn bộ các Slide. - Current Slide - Chỉ in Slide hiện tại (đang chọn). - Slide - để in một phạm vi các Slide nào đó. Ví dụ: 1, 3, 5-12 tức là sẽ in ra các Slide 1, Slide 3 và các Slide từ 5 đến 12. - Mục Print what - chọn nội dung cần in trên các Slide. - Slides – in nội dung các Slide, mỗi Slide sẽ in trên một trang giấy. - Handouts – in nội dung các Slide, có thể in nhiều Slide lên trên cùng một trang giấy. Số Slide được in trên một trang giấy bạn có thể chọn ở mục Slides per page. - Note page - chỉ in ra những thông tin chú thích các Slide. - Outline - chỉ in ra những thông tin chính (outline) trên các Slide. - Ô Copies - để chọn số bản in. Ngoài ra còn có một số các tuỳ chọn in như sau: Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 10 [...]... kế bài giảng môn Địa Lý dễ tưởng tượng hơn hoặc được nhìn thấy các vận động của Trái Đất mà không cần tưởng tượng xa xôi từ đó sẽ giúp các em khắc sâu hơn kiến thức, nhớ nội dung bài lâu hơn C BÀI HỌC KINH NGHIỆM Năm học 2008 – 2009 là năm học mà Bộ Giáo đưa ra mục tiêu phấn đấu là “đưa công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy học” nhằm phát huy tính tích cực học tập của học sinh trong thời đại mới... Trong đợt thi giáo viên giỏi cấp huyện vừa qua tôi cũng đã sử dụng giáo án điện tử cho hai tiết dạy tôi thấy các em học sinh rất hăng say phát biểu bài, lớp học rất tích cực Vì vậy tôi hy vọng sáng kiến kinh nghiệm này của tôi sẽ được nhiều bạn đọc đón nhận và áp dụng vào trong quá trình dạy học của mình D KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Trong công tác giảng dạy hiện nay của giáo viên, đòi hỏi phải biết cách tiếp... Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 13 Ứng dụng phần mềm Microsoft Power Point để thiết kế bài giảng môn Địa Lý cho giờ học đạt mục tiêu đã đề ra trong quá trình giảng dạy Trên đây là những chia sẻ kinh nghiệm soạn giáo án điện tử trên phần mềm Microsoft Powerpoint của riêng bản thân đến với bạn đọc, hy vọng sự chia sẻ nho nhỏ của tôi sẽ giúp bạn đọc có thêm kiến thức trong quá trình soạn giảng nói... .Trang 1 I/Quy trình để tạo và sử dụng một tệp trình diễn .Trang 1 II/Quy tr ình thiết kế bài giảng Trang 2 III/ Vận dụng Trang 12 IV/Hiệu quả mới Trang 12 C/Bài học kinh nghiệm .Trang 13 D/Kết luận và kiến nghị Trang 13 Giáo viên: Lê Văn Nam Trường THCS Nguyễn Công Trứ 16 . cũng là lý do mà tôi mạnh dạn chọn đề tài này nhằm chia sẻ với bạn đọc những kinh nghiệm của cá nhân tôi trong quá trình giảng dạy bộ môn địa lý ở trường. toàn bộ màn hình máy tính. Nếu máy tính của bạn nối với một máy chiếu (Multimedia Projector chẳng hạn), nội dung các Slide trình chiếu sẽ được đưa lên màn