Sáng kiến kinh nghiệm Địa lý 8

Nhng tôi vẫn mạnh dạn chọn Địa lí 8 Tiết 39 Bài– – 33:Đặc điểm sông ngòi Việt Nam phần 1:Đặc điểm chung để thể hiện đôi điều suy nghĩ của riêng bản thân mình về cách Rèn kĩ năng phát h

Cộng hoà x hội chủ nghĩa Việt Nam ã

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Bản cam kết

I.Tác giả

Họ và tên :Nguyễn Thị Hằng

Ngày,tháng,năm sinh :13\ 02\ 1977

Đơn vị :Trờng THCS Bàng La

Điện thoại (di động ): 0934618427

II.Sản phẩm

Tên sản phẩm:

Chuyên đề nâng cao

Đề tài :Cách ôn luyện và bồi dỡng đội tuyển học sinh giỏi ở mảng bài tập Địa lí 9.

III.Cam kết

Tôi xin cam kết sáng kiến kinh nghiệm này là sản phẩm của cá nhân tôi.Nếu có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu đối với một phần hay toàn bộ sản phẩm sáng kiến kinh nghiệm, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trớc lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo Sở GD&ĐT về tính trung thực của bản Cam kết này.

Bàng La, ngày 10 tháng 1 năm 2009

Ngời viết cam kết

Nguyễn Thị Hằng

Phần I - Đặt vấn đề

1 Lí do chọn đề tài

Để nâng cao chất lợng dạy- học trong giai đọan phát triển mới của đất nớc,

đòi hỏi chúng ta phải đổi mới chơng trình cũng nh cả về phơng pháp dạy học Nớc ta đang phấn đấu đến năm 2020 trở thành một nớc công nghiệp – mà con ngời là nhân tố quyết định Cho nên chúng ta phải lo nguồn lực con ngời ngay từ bây giờ Để có nguồn lực con ngời đáp ứng tốt cho yêu cầu trên thì đòi hỏi ngành giáo dục phải đổi mới chơng trình cũng nh phơng pháp dạy học mới.Phơng pháp dạy học mới này đợc hiểu là: Học sinh tự học, tự hiểu, tự rèn kĩ năng nhiều để từ

đó có thể phát triển t duy nhng phải nhờ vào sự hớng dẫn của giáo viên

Phơng pháp dạy học này hiện đang đợc coi là phơng pháp chủ yếu, sử dụng rộng rãi trong các trờng học và ở tất cả các môn học

Đối với môn Địa lí ở THCS việc dạy nh thế nào để thể hiện đúng sự đổi mới

là vấn đề cần thiết đặc biệt đối với những giáo viên đang dạy Địa lí 8 hiện hành

Là chơng trình mới, là cách dạy mới nhng đều dựa trên những cái đã có sẵn, cái cũ, chỉ có cái khác đó là học sinh đợc làm việc nhiều, hoạt động nhiều, rèn kĩ năng và kĩ xảo địa lí nhiều, thành thạo

Bản thân tôi cũng nh các đồng nghiệp còn gặp nhiều khó khăn và lúng túng

trong bớc đi ban đầu này Nhng tôi vẫn mạnh dạn chọn Địa lí 8 Tiết 39 Bài– –

33:Đặc điểm sông ngòi Việt Nam( phần 1:Đặc điểm chung ) để thể hiện đôi điều

suy nghĩ của riêng bản thân mình về cách Rèn kĩ năng phát hiện, tìm hiểu, phân

tích, giải thích các mối quan hệ địa lí trong dạy học một bài lí thuyết Địa lí 8.–

2 Mục đích

Đợc giảng dạy bộ môn Địa lí ở tất cả các khối lớp từ khi thực hiện chơng trình thay sách giáo khoa mới từ năm 2002 cho đến nay, tôi nhận thấy nội dung các bài trong sách giáo khoa mới có phần phong phú, đa dạng và có yêu cầu cao hơn so với sách cũ ( mặc dù cũng còn có những hạn chế nhỏ ở từng mục, từng bài ); do

đó, đòi hỏi học sinh phải làm việc với cờng độ cao hơn để rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo địa lí.Thông qua từng bài học, tiết học giáo viên sẽ là ngời trực tiếp hớng dẫn các em rèn luyện kĩ năng đó Đây cũng đợc coi là một trong các phơng pháp dạy học tích cực hiện nay, nhất là đối với bộ môn Địa lí Qua kinh nghiệm của bản thân đã từng thực hiện cách rèn kĩ năng địa lí này trong nhiều năm tôi nhận thấy rất hiệu quả trong từng giờ dạy-học; và hiệu quả này không dừng lại ở đó mà nó còn có ích rất lớn cho học sinh ứng dụng kĩ năng này vào trong thực tế cuộc sống Chính vì đề tài mang một ý nghĩa thiết thực nh vậy, cho nên tôi đã mạnh dạn mong đợc trao đổi, đợc đóng góp ý kiến từ các đồng chí, đồng nghiệp trong ngành nói chung và các đồng chí, đồng nghiệp trong nhóm, tổ Địa nói riêng; để tôi và các đồng chí sẽ có nhiều sáng kiến, kinh nghiệm hơn nữa trong dạy- học bộ môn này cho tốt và đạt kết quả cao

3.Kết quả cần đạt

Trong 5 năm dạy địa lí theo chơng trình mới, tôi thấy áp dụng phơng pháp dạy

học mới Rèn kĩ năng phát hiện, tìm hiểu, phân tích, giải thích các mối quan hệ

địa lí trong dạy học một bài lí thuyết đ– ịa lí thì học sinh sẽ tự học, tự lĩnh hội tri

thức mới dới sự hớng dẫn của giáo viên một cách nhanh hơn, tốt hơn, giờ học theo

đó mà đạt kết quả tốt; không khí lớp học sôi nổi – vì các em đợc tự làm việc, tự nghiên cứu, tự độc lập suy nghĩ, tự lĩnh hội tri thức một cách thực sự mà không bị thụ động - Đây là điều mà cả giáo viên và học sinh hiện nay đang hớng tới

4.Phạm vi đề tài

Trong cấu trúc nội dung chơng trình sách giáo khoa Địa lí 8 gồm 2 phần :

Phần một : Thiên nhiên, con ngời ở các châu lục( tiếp)

Gồm 21 bài thuộc 2 chơng

XI.Châu á

-15 tiết lí thuyết

- 3 tiết thực hành

XII.Tổng kết địa lí tự nhiên các châu lục

- 3 tiết lí thuyết

Phần hai: Địa lí Việt Nam (Địa lí tự nhiên )

Gồm -18 tiết lí thuyết

- 5 tiết thực hành

Phần này không có cấu trúc chơng

Nhng do thời gian có hạn nên đề tài này tôi chỉ thực hiện ở hoạt động1 -Đặc

điểm chung

Bài 33- Đặc điểm sông ngòi Việt Nam ( tiết 39) thuộc phần hai.

Phần II- Nội dung

1.Cơ sở lí luận

Mục tiêu của giáo dục THCS – theo điều 23 luật Giáo dục là “nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học, có trình độ học vấn phổ thông cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hớng nghiệp để tiếp tục học THPT ,hoặc đi vào cuộc sống lao động “

để phục vụ mục tiêu trên, sách giáo khoa địa lí 8 đợc biên soạn theo hớng tạo điều kiện cho giáo viên đổi mới phơng pháp dạy học là biết sử dụng các

ph-ơng pháp đặc trng của bộ môn địa lí phù hợp với yêu cầu bài giảng, với trình độ tiếp thu của học sinh, là đổi mới cách đánh giá học sinh, là biết tổ chức hớng dẫn học sinh tự tiếp thu kiến thức tại lớp

Sách giáo khoa địa lí 8 đề cập đến những sự vật, hiện tợng địa lí đó là: Châu

á; Tổng kết địa lí tự nhiên và điạ lí các châu lục ( tiếp nối kiến thức của địa lí 7 - Thiên nhiên và con ngời ở các châu lục) và Địa lí Việt Nam ( tự nhiên ).Vì thế,

cách rèn cho học sinh có kĩ năng phát hiện, tìm hiểu, phân tích các mối quan hệ

địa lí trong việc dạy–học là vô cùng cần thiết và đây đợc coi là một phơng pháp dạy học tích cực Điều đó đợc thể hiện rõ nhất ở những điểm sau:

- Giáo viên huy động đợc vốn sống, vốn hiểu biết của học sinh trong suốt bài giảng để từ đó cung cấp kiến thức mới cho học sinh

- Giáo viên khuyến khích học sinh mạnh dạn phát biểu các nhận xét, cách nhìn nhận và các quan điểm riêng của mình đối với từng sự vật, hiện tợng địa lí để qua đó rèn luyện óc t duy và phán đoán địa lí cho học sinh để từ đó tạo lập đợc các mối quan hệ địa lí

- Giáo viên hớng dẫn cho học sinh sử dụng kiến thức vừa học để giải các bài tập hoặc ứng dụng vào thực tế cuộc sống hàng ngày.Trong đó đáng lu ý là khả năng nhận biết ngay đợc hiện tợng, sự vật địa lí trên bản đồ, biểu đồ, tranh ảnh, sơ

đồ, lát cắt,,rồi trên thực địa của học sinh

Nói tóm lại, để rèn kĩ năng cho học sinh biết phát hiện, tìm hiểu, phân tích, giải thích các mối liên hệ địa lí trong từng phần, mục, bài, chơng, với nhau giáo… viên có thể sử dụng nhiều phơng pháp ( nêu vấn đề, thảo luận, trao đổi nhóm tại lớp, sử dụng nhiều phơng tiện (bản đồ, tranh ảnh, biểu đồ sơ đồ, lát cắt, để thông… qua đó mà vừa cung cấp kiến thức mới cho học sinh lại vừa rèn kỹ năng cho học sinh

2.Các b ớc tiến hành

Đây là kiểu bài cung cấp lí thuyết- mục tiêu là cung cấp cho học sinh về kiến thức trên cơ sở rèn kĩ năng tìm, phân tích các mối quan hệ địa lí( giáo dục cho học sinh có kĩ năng đúng, chính xác là điều rất quan trọng) Dựa vào mục tiêu đó, giáo viên có những định hớng giảng dạy cho phù hợp và hiệu quả

Bài 33: Đặc điểm sông ngòi Việt Nam

Hoạt động 1( trọng tâm): Đặc điểm chung

Muốn tạo đợc kĩ năng nhận biết, phân tích các mối liên hệ địa lí thì yêu cầu học sinh phải tự chuẩn bị bài ở nhà, đồng thời kết hợp dựa trên những đơn vị kiến thức

đã đợc học ở những bài trớc, lớp trớc( yêu cầu học sinh học đến đâu phải nắm bài,

nắm chắc kiến thức đến đấy- “ tạo vốn”ngay từ ban đầu) thì mới có thể làm tốt

đ-ợc kĩ năng này)

Mục tiêu của hoạt động này sau bài học, học sinh phải:

- Nắm đợc đặc điểm chung của sông ngòi Việt Nam(4 đặc điểm)

- Rèn kĩ năng đọc, phân tích bản đồ, tìm mối quan hệ giữa các yếu tố địa hình với mạng lới sông, khí hậu với thuỷ chế của sông ngòi

Đăc điểm 1 : mạng lới sông.

Giáo viên (Gv): Nhận xét đặc điểm mạng lới sông ngòi nớc ta?

Học sinh (Hs): Quan sát bản đồ (sông ngòi hoặc tự nhiên Việt Nam ) nhận xét: mạng lới sông ngòi nớc ta dày đặc phân bố rộng khắp cả nớc

Hs: đọc SGK + thực tế chứng minh cho nhận xét trên ( số lợng sông 2360 con

sông dài trên 10 km, trong đó 93% là các con sông nhỏ, ngắn và dốc (diện tích lu vực dới 500m2, )…

Gv: Vì sao nớc ta có rất nhiều sông suối, song phần lớn lại là các sông ngắn nhỏ

và dốc( 93% là sông nhỏ, ngắn; diện tích lu vực dới 500 km2)?

Hs :

-nhiều sông suối vì:

+ địa hình 3/4 diện tích là đồi núi

+lợng ma nhiều(1500-2000 mm/năm)

-sông nhỏ, ngắn và dốc vì:

+3/4 diện tích nớc ta là đồi núi

+ đồi núi lan ra sát biển

+ chiều ngang lãnh thổ hẹp

+sông chảy theo hớng TB-ĐN

Nh vậy, học sinh đã xác lập đợc mối quan hệ địa lí đầu tiên của bài: ảnh

h-ởng của đặc điểm địa hình tới mạng lới sông và đã phân tích đợc mối quan hệ

địa lí này.

Để xác lập đợc mối quan hệ này học sinh phải nhớ lại kiến thức Bài 28: Đặc

điểm địa hình Việt Nam-đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của cấu trúc địa hình

Việt Nam (3/4 diện tích lãnh thổ )

nếu học sinh nào ham tìm hiểu các em sẽ nhớ lại khái niệm lu vực sông: là diện

tích đất đai cung cấp nớc thờng xuyên cho một con sông- (địa lí 6 ) và học sinh

sẽ nhớ lại lu vực sông Hồng 170000 km2; lu vực sông Mê Công 795000 km2 để nắm chắc đặc điểm này hơn

Đặc điểm 2 : hớng chảy.

Gv: Cho 2 nhóm học sinh xác định lần lợt vị trí ( tìm nơi bắt nguồn, nơi đổ về

của một số con sông)

Nhóm 1: sông Đà, sông Hồng, sông Tiền, sông Hậu, sông Cả, sông Mã, sông Ba, Nhóm 2: sông Lô, sông Gâm, sông Cầu , sông Thơng, sông Lục Nam

Từ đó Gv yêu cầu Hs nhận xét: Hớng chảy của sông ngòi Việt Nam?

Nhóm 1:hớng TB- ĐN

Nhóm 2:hớng vòng cung

Gv: Giải thích vì sao đại bộ phận sông ngòi Việt Nam lại chảy theo hai hớng

chính đó ( và hầu hết tất cả các cửa sông đều đổ ra biển đông)?

Hs: Tiếp tục nhớ, huy động lại kiến thức bài 28 Đặc điểm địa hình Việt Nam

để giải thích:

+Vì trong cấu trúc của địa hình Việt Nam thì đồi núi là bộ phận quan trọng nhất (

đặc điểm một)

+ Địa hình nớc ta đợc Tân kiến tạo nâng lên và tạo thành nhiều bậc kế tiếp nhau(đặc điểm hai), vì vậy, địa thế thấp dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam (phân

bố của các bậc địa hình nh đồi núi => đồng bằng => thềm lục địa; thấp dần từ nội

địa ra biển( qua phân tích các sơ đồ lát cắt “ khu Hoàng Liên Sơn ; khu vực Việt Bắc”; địa hình nớc ta có 2 hớng chính(TB-ĐN; vòng cung)

Để rèn kĩ năng tốt ở đặc điểm hai này, yêu cầu học sinh phải nắm chắc kiến

thức bài 28 Đặc điểm địa hình Việt Nam Nếu các em không tích luỹ vốn ngay

từ đầu thì sẽ rất khó khăn cho việc phân tích mối quan hệ địa lí này Nh vậy, học sinh sẽ hiểu rằng hớng chảy của sông ngòi chịu ảnh hởng từ địa hình

Đặc điểm 3:chế độ nớc ( mùa nớc)

Gv: Đặc điểm mùa nớc sông ngòi Việt Nam nh thế nào?

Hs :Đọc SGK kết hợp với kiến thức thực tế sẽ trả lời chính xác :sông ngòi nớc ta

có 2 mùa nớc: mùa lũ và mùa cạn

Để tiếp tục rèn kĩ năng tiếp theo, Gv sẽ khéo léo đa ra câu hỏi có vấn đề để kích

thích sự suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo của học sinh Vì sao sông ngòi nớc ta lại có hai mùa nớc khác nhau rõ rệt?

Hs:Sẽ suy ngay ra đợc, chế độ nớc sẽ liên quan đến chế độ ma (khí hậu điều

hoà=>chế độ nớc điêù hoà)

Từ việc lu nhớ lại kiến thức của bài cũ Hs giải thích dựa vào hai bảng số liệu là

bảng 31.1 và bảng 33.1

Gv yêu cầu H đọc, quan sát bảng 33.1 Mùa lũ trên các lu vực sông

Ghi chú: tháng lũ: + ; tháng lũ cao nhất: ++

Hs: Quan sát bảng 31.1.Nhiệt độ và lợng ma các trạm khí tợng Hà Nội , Huế

và thành phố Hồ Chí Minh nhận xét đợc mùa lũ trên các lu vực sông không

trùng nhau ( giống nhau)

Tháng

Hà Nội

Độ cao:5m

Kinh

độ:105 0 48’

Lợng

ma

(mm)

Huế

Lợng

ma

(mm)

161,

Tp Hồ Chí

Minh

Lợng

ma

(mm)

- mùa lũ của sông sẽ trùng với mùa gió Tây Nam ( mùa hạ): có lợng ma lớn chiếm 80% lợng ma cả năm

VD: Lợng ma trung bình tháng 7(mm)

+ Bắc Bộ ( Hà Nội): 288,2mm=>ma rào

+ Trung Bộ (Huế):95,3mm=> ma rất ít (gió Tây khô nóng ,bão)

+ Nam Bộ ( thành phố Hồ Chí Minh):293,7mm=> ma rào

- mùa cạn của sông sẽ trùng với mùa gió Đông Bắc( mùa đông): có lợng ma rất ít

VD: Lợng ma trung bình tháng 1(mm):

+ Bắc Bộ( Hà Nội): 18,6mm=>ma phùn

+Trung Bộ(Huế): 161,3 mm=>ma lớn ( ma phùn)

+ Nam Bộ( thành phố Hồ Chí Minh): 13,8mm =>ma rất ít vì nắng , nóng , khô hạn

Nh vậy, chế độ nớc sông phụ thuộc vào chế độ ma ( chế độ ma gió mùa)

Gv yêu cầu Hs : Giải thích vì sao có sự khác biệt ấy? H phân tích tiếp mối quan

hệ địa lí giữa mùa lũ trên các lu vực sông với yếu tố khí hậu

Vì chế độ ma trên mỗi lu vực( mỗi khu vực ) một khác:

-Bắc Bộ(Hà Nội): ma nhiều tháng 5=> tháng 10 (tháng 8: 318mm )

-Trung Bộ + Đông Trờng Sơn: ma nhiều từ tháng 9=> tháng 12(tháng 10: 795,6 mm)

-Nam Bộ + Tây Nguyên: ma nhiều tháng 5, tháng 6=> tháng 11(tháng 9:327,0mm)

 Mùa lũ có xu hớng chậm dần từ Bắc vào Nam

G đa ra kết luận sông ngòi là hàm số của khí hậu - đây có thể coi là một kết luận

rất tiêu biểu minh chứng cho mối quan hệ địa lí chặt chẽ giữa sông ngòi và khí hậu

Đặc điểm 4 : Phù sa sông ngòi

G yêu cầu H đọc SGK kết hợp với vốn hiểu biết nhận xét về hàm lợng phù sa của

sông ngòi nớc ta?

H: - Hàm lợng phù sa : lớn (trung bình có 223g/m3)

- Tổng lợng phù sa trôi theo dòng nớc trên:200 triệu tấn / năm

Cái đích của hoạt động 1 sắp đạt đợc, nhờ vào khâu tổ chức khéo léo của G mà

H lại tiếp tục bị cuốn vào bài học, mặc dù các em đã có rất nhiều thao tác rèn kĩ năng địa lí nh : nhận xét, liên hệ; lu nhớ kiến thức cũ, phân tích, so sánh, tổng hợp,

Và đến với đặc điểm cuối này H sẽ phát huy khả năng sáng tạo, tìm tòi, sự

…

nhanh trí của mình trên cơ sở những kiến thức đã học kết hợp với kiến thức của

bài 3- Sông ngòi và cảnh quan châu á-Hàm lợng phù sa cúa sông lớn là do ảnh

hởng từ :

+ độ dốc của địa hình

+độ che phủ của rừng

=> độ xâm thực lớn

Qua đó, H sẽ lí giải đợc một cách dễ dàng mối quan hệ địa lí giữa hàm lợng phù

sa của sông với địa hình và mật độ che phủ của rừng

Gv: Hàm lợng phù sa lớn nh vậy đã có những tác động nh thế nào tới thiên

nhiên và đời sống dân c đồng bằng châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long? (có cả thuận lợi và có cả khó khăn )

Hs: lu nhớ kiến thức đã học từ lớp 6- Bài 23: Sông và hồ và kiến thức thực tế để

giải thích điều này :

*Thuận lợi :

- Thiên nhiên : bồi đắp phù sa tạo ra các đồng bằng châu thổ, mở rộng diện tích đồng bằng, bồi đắp phù sa màu mỡ,…

- Đời sống nhân dân : xuất hiện phong tục, tập quán, lịch canh tác và sản xuất nông nghiệp (đặc biệt là nghề thâm canh trồng lúa nớc ),…

*Khó khăn :

Hàm lợng phù sa của sông ngòi nớc ta lớn nh vậy còn chứng tỏ một điều, đó là do

độ che phủ của rừng nớc ta đang báo động; chỉ có chặt phá, khai thác một cách bừa bãi không có kế hoạch, nh… vậy đã làm cho đất đá từ các vùng thợng nguồn theo các dòng sông chảy về hạ la là rất lớn

Từ đó đặt ra vấn đề, chúng ta phải làm gì để hạn chế bớt khó khăn trên?( Mặc dù chúng ta biết rằng hàm lợng phù sa của sông lớn đem lại giá trị không nhỏ cho việc phát triển kinh tế –xã hội ở nớc ta )

Có rất nhiều kĩ năng xác lập, nhận xét, phân tích, giải thích, các mối quan hệ…

địa lí trong hoạt động 1 - Đặc điểm chung của bài 33- Đặc điểm sông ngòi Việt Nam nhng nói tóm lại, thông các kĩ năng đó học sinh đã đợc tiếp thu kiến thức

mới của bài học, cụ thể là sông ngòi Việt nam có 4 đặc điểm chính:

1.Mạng lới sông: dày đặc, phân bố rộng

2.Hớng chảy: có 2 hớng chính: Tây Bắc- Đông Nam ; vòng cung

3.Mùa nớc: có 2 mùa lũ và cạn

4.Hàm lợng phù sa:lớn

Tìm hiểu đợc bốn đặc điểm chung của sông ngòi Việt Nam học sinh đã đợc rèn

kĩ năng quan trọng không kém phần chỉ bản đồ, xác định các đối tợng địa lí, phân tích các đối tợng địa lí trên bản đồ, lợc đồ, sơ đồ Đó là kĩ năng phát hiện, phân… tích, giải thích các mối quan hệ điạ lí

Dựa trên phần tìm hiểu đặc điểm chung của sông ngòi Việt Nam học sinh vừa tiếp thu kiến thức mới, vừa đợc củng cố kiến thức cũ của các bài học trớc, của các lớp trớc

Ví dụ:

+ Bài 23: Sông và hồ ( Địa lí 6)

+ Bài 3: Sông ngòi và cảnh quan châu á (Địa lí 8)

+ Bài 14: Đông Nam á- Đất liền và hải đảo (Địa lí 8)

+ Bài 25: Lịch sử phát triển của tự nhiên Việt Nam (Địa lí 8)

+ Bài 28: Đặc điểm địa hình Việt Nam (Địa lí 8)

+ Bài 31: Đặc điểm khí hậu Việt Nam (Địa lí 8)

+ Bài 32: Các mùa khí hậu và thời tiết ở nớc ta (Điạ lí 8),

Từ việc tìm hiểu đặc điểm chung của sông ngòi Việt Nam học sinh đã “ chụp

ảnh”đợc kiến thức: sông ngòi Việt Nam sẽ mang những đặc điểm chung của sông

ngòi châu á; sông ngòi khu vực Đông Nam á và cũng sẽ nhận thấy đó là “ bản sao” của địa lí châu cũng nh khu vực mà Việt Nam là một quốc gia thành viên.

Phần III- Kết luận

Trên đây là một vài dẫn chứng cho việc rèn kĩ năng phát hiện, tìm hiểu,

phân tích, giải thích các mối quan hệ địa lí trong dạy - học một bài Địa lí 8

theo sách giáo khoa mới đang hiện hành và theo phơng pháp mới mà tôi đã thực hiện trong quá trình giảng dạy của mình

Với số năm công tác cha nhiều nhng tôi có may mắn đợc giảng dạy bộ môn

Địa lí 8 ở cả chơng trình cũ và mới; tôi nhận thấy:

- Khi cha đổi mới giờ học thờng mang tính áp đặt, nặng về lí thuyết, chất lợng cha cao

- Khi đổi mới giờ học không bị áp đặt, học sinh vừa nắm đợc lí thuyết vừa đợc rèn kĩ năng, thông qua rèn kĩ năng để nắm kiến thức; chất lợng dạy và học cao hơn.(số lợng học sinh nắm bài tốt đặc biệt là học sinh các lớp đại trà)

Kết quả đánh giá cụ thể bằng phiếu trắc nghiệm sau giờ học ở hai lớp thu đợc kết quả nh sau:

Cha đổi mới

Đã đổi mới

Qua đề tài này, tôi mong muốn đợc gửi gắm một vài suy nghĩ của riêng cá

nhân tôi trong quá trình vận dụng đổi mới phơng pháp Rèn kĩ năng phát hiện,

tìm hiểu, phân tích, giải thích các mối quan hệ địa lí trong dạy - học một bài lí thuyết Địa lí 8.

Tôi nhận thấy nếu so sánh hai phơng pháp dạy- học rèn kĩ năng phát hiện,

tìm hiểu, phân tích, giải thích các mối quan hệ địa lí trong một bài lí thuyết

thì sách giáo khoa cũ phơng pháp dạy- học cũ trớc đây đã từng làm, nhng có thể phơng pháp cha mới, kĩ năng cũng cha rõ nh hiện nay

Chính vì vậy mà hiện nay, khi áp dụng phơng pháp này để giảng dạy tất cả các bài địa lí nói chung và Địa lí 8 nói riêng thì tôi thấy rất hiệu quả, bởi học sinh đợc rèn kĩ năng nhiều (phát hiện, suy luận, phán đoán, kết luận, ) Đây… cũng là mục tiêu quan trọng trong từng bài học của bộ môn địa lí (kể cả lí thuyết cũng nh thực hành).

Thông qua từng kĩ năng, học sinh xác lập đợc các mối quan hệ địa lí, học sinh có thể nhớ lại đợc, củng cố lại, hệ thống kiến thức cũ và tích luỹ thêm kiến thức mới Đó là u điểm của việc rèn kĩ năng địa lí này cho học sinh

Nh vậy, đổi mới không có nghĩa là loại trừ cái đã có để bắt đầu hoàn toàn một con đờng mới Mà đổi mới trên cơ sở tiếp thu những tiến bộ của cái cũ Mặc dù vậy, việc giảng dạy, rèn kĩ năng này cho học sinh ở trờng THCS Bàng La còn gặp rất nhiều hạn chế, do mặt bằng chất lợng học sinh đại trà còn

thấp; học sinh rất lời học nên vốn kiến thức tích luỹ qua từng bài học , tiết

học rất nghèo Muốn làm tốt đợc kỹ năng này vừa có chất lợng, vừa có hiệu

quả đòi hỏi học sinh phải có ý thức học ngay từ đầu, phải có vốn kiến thức chắc chắn thì mới có thể thực hiện đợc.Vì thế, tôi cùng các đồng nghiệp của nhà

tr-ờng cần phải cố gắng và nỗ lực hơn nữa để áp dụng phơng pháp này tốt hơn, hiệu quả hơn

Cuối cùng tôi cũng mong nhận đợc sự đóng góp ý kiến xây dựng của các

đồng chí, đồng nghiệp để tạo điều kiện cho tôi thực hiện tốt hơn việc dạy một bài Địa lí 8 nói riêng và bộ môn địa lí nói chung ở trung học cơ sở

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Bàng La, ngày 7 tháng 1 năm2008

Ngời viết sáng kiến

Nguyễn Thị Hằng