Mục tiêu cần đạt Giúp HS : - Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu phủ định - Nắm vững chức năng của câu phủ định; biết sử dụng câu phủ định phù hợp với tình huống giao tiếp II.. Kiểm tra b
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 TUẦN 22 - TIẾT 91: CÂU PHỦ ĐỊNH
I Mục tiêu cần đạt
Giúp HS :
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu phủ định
- Nắm vững chức năng của câu phủ định; biết sử dụng câu phủ định phù hợp với tình huống giao tiếp
II Chuẩn bị
- Giáo viên : soạn giáo án, bảng phụ
- Học sinh: Soạn bài
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ: Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu trần thuật? Lấy VD
minh hoạ
2 Bài mới:
HS quan sát và đọc các VD
Các câu b, c, d có đặc điểm hình thức gì
khác so với câu a?
Chức năng của các câu b, c, d có gì
khác với câu a?
Vậy em hiểu thế nào là câu phủ định?
I Đặc điểm hình thức và chức năng
1.Ví dụ
* VD 1
- Hình thức : Câu b, c, d có các từ : không, chưa, chẳng
- > từ phủ định
- Chức năng : Câu b, c, d phủ định sự việc “ Nam đi Huế
” (không diễn ra)
=> câu phủ định
Trang 2HS quan sát đoạn trích “ Thầy bói xem
voi ”
Xác định câu có từ ngữ phủ định?
Mấy ông thầy bói dùng những từ ngữ phủ
định để làm gì?
- Câu 1: Bác bỏ nhận định của ông sờ vòi
- Câu 2: trực tiếp bác bỏ nhận định của
ông sờ ngà và gián tiếp bác bỏ nhận định
của ông sờ vòi
HS đọc lại câu văn và cho biết:
Câu văn trên dùng để phản bác ý kiến
của người khác hay để thông báo xác
nhận không có một sự việc nào đó?
Xác nhận một sự việc không diễn ra
Qua phân tích VD, em hiểu gì về câu
phủ định?
Cá nhân HS làm việc
* VD 2
- Không phải, nó chằn chẵn như cái đòn càn
- Đâu có
=> các câu phủ định bác bỏ
- Nam không đi Huế
=> phủ định miêu tả
2 Kết luận( Ghi nhớ SGK)
II Luyện tập
Bài 1 : Xác định câu phủ định bác bỏ
- Cụ cứ tưởng…gì đâu!
-> Ông giáo phản bác lại suy nghĩ của lão Hạc
- Không, chúng con…đâu -> cái Tí muốn làm thay đổi (phản bác) điều mà nó cho là mẹ nó đang nghĩ : mấy đứa em đang đói quá
Bài 2 :
Trang 3HS tự đặt
a Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện
hoang đường, song có ý nghĩa
b Tháng Tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc
vàng, ai cũng từng ăn tuết trung thu, ăn nó
như ăn cả màu thu vào lòng, vào dạ
c Từng qua thời thơ ấu ở HN, ai cũng
một lần nghển cổ lên nhìn tán lá cao vút
mà ngắm nghía một cách uớc ao chùm
xấu non xanh hay thích thú chia nhau
nhấm nháp món sấu dầm bán trước cổng
trường
Thảo luận nhóm 4
Từ chưa biểu thị ý phủ định đối với điều
mà cho đến một thời điểm nào đó không
có, nhưng sau thời điểm đó có thể có
Từ không cũng biểu thị ý phủ định nhưng
không có hàm ý là về sau có thể có
- Cả ba câu đều là câu phủ định vì đều có những từ phủ định (điểm đặc biệt là có 1
từ phủ định kết hợp với 1từ phủ định ý nghĩa của câu phủ định là khẳng định)
- Đặt câu không có từ phủ định mà có ý nghĩa tương đương:
Bài 3:
- Nếu thay “ không ” bằng “ chưa ” : Choắt chưa dậy được, nằm thoi thóp
thay như thế thì ý nghĩa câu thay đổi
- Câu văn của Tô Hoài thích hợp với mạch chuyện hơn
Bài 4
Các câu này không phải câu phủ định vì không có từ PĐ nhưng cùng biểu thị ý PĐ:
a Phản bác ý kiến người khác
b phản bác tính chân thực của một
Trang 4HS độc lập suy nghĩ và trình bày
HS tự viết
thông báo hay nhận định
c Câu nghi vấn dùng để phản bác ý kiến khẳng định
Bài 5
Không thể thay từ quên bằng từ không vì
sẽ làm thay đổi hẳn ý nghĩa của câu
Bài 6 : Viết đoạn
IV Củng cố và hướng dẫn về nhà
1 Củng cố:
- Nắm được những đặc điểm hình thức, chức năng của câu phủ định
2 Huớng dẫn về nhà:
- Học thuộc lòng phần ghi nhớ
- BTVN: 4,5,6