Nói quá

Ch ưa nằm đã sáng; Chưa cười đã tối: Nói quá sự thật nhằm nhấn mạnh tính chất thời tiết.. M ồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày: Nói quá sự thật nhằm nhấn mạnh sự vất vả của người nông d

ĐIỆNTHÁI HOÀ

CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ CÙNG CÁC

EM HỌC SINH THÂN MẾN!

Tiết 37 Tiết 37: :

I.Nói quá và tác dụng của nói quá.

1, Ví dụ:

a/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối

(Tục ngữ) b/ Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.

Ai ơi bưng bát cơm đầy.

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần

(Ca dao)

Tiết 37 NÓI QUÁ

a Ch ưa nằm đã sáng; Chưa cười đã tối: Nói quá sự

thật nhằm nhấn mạnh tính chất thời tiết

b M ồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày: Nói quá

sự thật nhằm nhấn mạnh sự vất vả của người nông dân.

Tiết 37: NÓI QUÁ

I Nói quá và tác dụng của nói quá.

1/ Ví dụ:

2/ Kết luận:

Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu

tả để nhấn mạnh , gây ấn tượng, tăng tính biểu cảm

Tiết 37: NÓI QUÁ

I Nói quá và tác dụng của nói quá.

1/ Ví dụ:

ĐIỀN TỪ THÍCH HỢP ĐỂ CÓ THÀNH NGỮ HOÀN CHỈNH

BẦM GAN

RÙA.

NANH VÀNG.

TRẮNG NGẦN.

ĐEN

THẬM XƯNG

QUỶ HỜN

TÍM RUỘT.

CHẬM NHƯ

MẶT XANH

NHƯ CỘT NHÀ CHÁY.

1

2

3

4

5

6

1’ 2’

MA CHÊ

3’ 4’ 5’ 6’

Tiết 37: NÓI QUÁ

I Nói quá và tác dụng của nói quá.

1, Ví dụ:

2, Kết luận:

( ghi nhớ sgk trang 102)

* Lưu ý:

Khi phân tích thơ văn, người ta hay dùng các khái niệm như thậm xưng, khoa trương, phóng đại ; rất ít dùng khái niệm nói quá.

II Luyện tập

Bài 1:

Tìm biện pháp nói quá và ý nghĩa của chúng trong các ví dụ sau:

a) Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.

( Hoàng Trung Thông ) b) Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi Từ sáng đến giờ em có thể đi lên đến

tận trời được.

( Nguyễn Minh Châu )

Tiết 37 NÓI QUÁ

I Nói quá và tác dụng của nói quá.

: Bài 1:

a/Biện pháp nói quá: Sỏi đá cũng thành cơm

- Ý nghĩa: Nhấn mạnh sự quyết tâm cũng như công sức của con người Dù có khó khăn đến đâu mà quyết chí, gắng sức cũng sẽ đạt kết quả mỹ mãn

b/ Biện pháp nói quá: Đi đến tận trời được

- Ý nghĩa : Thể hiện ý chí nghị lực cũng như lòng

lạc quan tin tưởng của con người Mặc khác còn để

trấn an mọi người rằng vết thương nhỏ chẳng có nghĩa

lý gì

N

Bài 2 : Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống/ / để

tạo thành biện pháp tu từ nói quá: Bầm gan tím ruột;

Chó ăn đá gà ăn sỏi; Nở từng khúc ruột; Ruột để ngoài

da; Vắt chân lên cổ mà chạy.

a Ở nơi thế này, cỏ không mọc

nổi nữa là trồng rau trồng cà

b Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai

cũng

c Cô Nam tính tình sởi lởi,

d Lời khen của cô giáo làm cho nó

e Bọn giặc hoảng hồn mà chạy

chó ăn đá gà ăn sỏi

bầm gan tím ruột ruột để ngoài da

nở từng khúc ruột vắt chân lên cổ

Bài 3:

Đặt câu với các thành ngữ sau đây:

Nghiêng nước nghiêng thành; Dời non lấp biển;

Lấp biển vá trời; Mình đồng da sắt.

Bài 6

Đọc câu chuyện sau và cho biết có phải hai nhân vật trong truyện đã dùng phép nói quá? Sau đó thảo luận câu hỏi 6 ở sgk trang 103.

QUẢ BÍ KHỔNG LỒ

Hai anh chàng cùng đi qua một khu vườn trồng bí, anh A thấy quả bí to vội kêu lên : -Chà quả bí to thật!

Anh B cười mà bảo rằng: -Thế thì lấy gì làm to! Tôi đã từng thấy quả bí to hơn nhiều Có một lần tôi trông thấy quả bí to

bằng cả cái nhà đằng kia kìa!.

Anh A nói ngay: -Thế thì lấy gì làm lạ! Tôi còn nhớ có một bận tôi còn trông thấy cái nồi to bằng cả cái đình làng ta!.

Anh B ngạc nhiên hỏi: - Cái nồi ấy dùng để làm gì mà to vậy?

Anh A giải thích: -Cái nồi ấy dùng để luộc quả bí anh vừa nói

ấy mà.

Anh B biết bạn chế nhạo mình bèn nói lãng sang chuyện khác.

Bài 6:

Hai nhân vật trong truyện “quả bí khổng lồ” đã không dùng phép tu từ nói quá mà đã nói khoác lác.

-Như vậy nói khoác và nói quá có điểm giống –khác nhau là :

•Giống nhau:

- Cả hai đều nói quá sự thật và phóng đại quy mô ,tính chất của sự việc được nói đến.

•* Khác nhau:

•- Nói quá là biện pháp tu từ có tính nghệ thuật, nhằm gây

ấn tượng mạnh, tăng sức biểu cảm trong diễn đạt.

•- Nói khoác có tính tiêu cực nhằm làm cho người khác tin vào điều không có thật.

Bài tập nâng cao:

Đọc những câu thơ sau và phân tích giá trị phép tu

từ thậm xưng (nói quá) đã được sử dụng

Gươm mài đá, đá núi cũng mòn

Voi uống nước, nước sông phải cạn Đánh một trận, sạch không kình ngạc Đánh hai trận, tan tác chim muông.

(“Bình Ngô đại cáo”- Nguyễn Trãi)

Nguyễn Trãi- Người anh hùng dân tộc, đã tường thuật

lại khí thế của quân ta bằng cách dùng điệp từ đá,

nước; cách liệt kê từng trận đánh bên cạnh phép tu từ

thậm xưng: từ đá núi cũng mòn,nước sông phải cạn rồi đến sạch không kình ngạc sau cùng là tan tác chim

muông ; đã làm tăng khí thế hào hùng và tư thế làm

chủ của quân ta - thế chẻ tre Đó chính là điều kiện

đưa nghĩa quân Lam Sơn Chiến thắng lẫy lừng trước quân Minh xâm lược

( trích bài làm của Đỗ Nguyễn Thuỳ Phương – Lớp

9/5 trường thcs Thuỷ Thanh)

Bài 5:

Viết đoạn văn có sử dụng các thành ngữ nói quá Sau đó phân tích ý nghĩa của

phép nói quá đã sử dụng.

-* Hướng dẫn học ở nhà.

-Làm tiếp bài tập 5 vào vở

- Sưu tầm một số câu ca dao và thơ văn có sử dụng phép nói quá Sau đó làm theo yêu cầu của bài tập nâng cao

- Xem lại cách làm bài văn tự sự có kết hợp với các yếu tố miêu tả,biểu cảm để làm bài viết số 2

CHÚC CÁC EM CÓ TIẾT HỌC LÝ THÚ VÀ BỔ ÍCH

TRƯỜNG THCS THUỶ THANH

Lớp học: 8/4