- Cảm nhận được sự hòa giữa tâm hồn Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn qua một đoạn thơ được dịch theo thể thơ lục bát.. Tổ chức các hoạt động dạy và học:Hoạt động 1: * Giới thiệu bài: Tiế
Trang 1TUẦN 6- BÀI 6 TIẾT 21- ĐỌC THÊM VB: CÔN SƠN CA
HD ĐT VB: THIÊN TRƯỜNG VÃN VỌNG.
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh cảm nhận đuợc hồn thơ thắm thiết tình quê của Trần Nhân Tông qua một bài thơ chữ Hán thất ngôn tứ tuyệt
- Cảm nhận được sự hòa giữa tâm hồn Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn qua một đoạn thơ được dịch theo thể thơ lục bát
2 Kĩ năng:
- Nhận biết thể loại thơ lục bát, nhận biết một số chi tiết nghệ thuật trong thơ, thấy được
sự tinh tế trong lựa chọn ngôn từ của tg để gợi tả được bức tranh đậm đà tình quê
hương
3.Thái độ:
- Có tình yêu quê hương sâu sắc, t/c gắn bó với quê hương đất nước hòa nhập với thiên nhiên tươi đẹp
B.Chuẩn bị :
- Gv: nghiên cứu, soạn giáo án
- Hs: đọc, tìm hiểu
C Tiến trình dạy học:
1 Ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ: Đọc phần phiên âm và phần dịch thơ của bài Nam quốc sơn hà và
cho biết nội dung, ý nghĩa của bài thơ ?.
Trang 23 Tổ chức các hoạt động dạy và học:
Hoạt động 1: * Giới thiệu bài:
Tiết học này chúng ta sẽ được học hai bài thơ, một bài của một vị vua yêu nước, có công lớn trong công cuộc chống ngoại xâm đồng thời là nhà văn hóa, nhà thơ tiêu biểu của thời Trần Còn một bài là của danh nhân lịch sử của dân tộc
đã được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài
thơ: bài ca Côn Sơn.
GV: Hướng dẫn cách đọc ->
GV đọc mẫu, gọi HS đọc
G: Dựa vào chú thích y/c học
sinh tìm hiểu về tác giả, hoàn
cảnh sáng tác, thể thơ ?
H: Tự tìm hiểu
G? Từ ta được nhắc đi nhắc
lại mấy lần? ta là ai? ta đang
làm gì ở Côn Sơn?
H: TL
* GV mở rộng: Nguyễn Trãi
đã từng làm quan, sau nhận
thấy sự mục nát, thối rỗng của
triều đình phong kiến ông từ
quan về ở ẩn tại Côn Sơn ông
sáng tác bài thơ này Bài thơ
giúp ta hiểu thêm tâm hồn thi
sĩ, những giây phút thảnh thơi,
A BÀI CA CÔN SƠN ( Côn sơn ca –
Trích) ( đọc thêm )
I Tìm hiểu chung:
- Tác giả Nguyễn Trãi (1380-1442) hiệu Ức Trai
- Thể thơ: lục bát
- Hoàn cảnh sáng tác: Sáng tác lúc về ở ẩn
ở Côn Sơn
II Tìm hiểu đoạn thơ.
1 Cảnh sống và tâm hồn Nguyễn Trãi ở Côn Sơn.
- Ta nằm, ta nghe, ta ngồi, ta ngâm
- Điệp từ “ ta”: tác giả sống trong những giây phút thảnh thơi, thả hồn vào cảnh trí
=> tâm hồn thi sĩ thanh cao
2 Cảnh trí Côn Sơn trong hồn thơ Nguyễn Trãi.
Trang 3thả hồn vào thiên nhiên của
ông.
G? Cảnh trí Côn Sơn qua hồn
thơ Nguyễn Trãi hiện lên như
thế nào?T/g sử dụng biện pháp
NT gì? Tác dụng?
H: XĐ
-GV: Có suối chảy rì rầm, có
bàn đá rêu phơi tạo nên
khung cảnh cho thi nhân ngồi
ngâm thơ một cách thú vị.
G? Giọng điệu chung của
đoạn thơ đó là gì?
H: TL
GV chốt: Sự giao hoà trọn
vẹn giữa con người và thiên
nhiên bắt nguồn từ nhân cách
thanh tao , tâm hồn thi sĩ của
tác giả
Gọi HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3: Tìm hiểu bài:
Thiên Trường vãn vọng.
G: Hướng dẫn cách đọc -> GV
đọc mẫu, gọi HS đọc
G: Gọi học sinh đọc chú thích,
tìm hiểu về tác giả, hoàn cảnh
sáng tác, thể thơ
- Cách so sánh ví von => cảnh trí Côn Sơn đẹp, thơ mộng, khoáng đạt thanh tĩnh
- Có sự giao hoà trọn vẹn giữa con người
và thiên nhiên
- Giọng điệu nhẹ nhàng, thảnh thơi, êm tai,
các điệp từ đã tạo nên giọng điệu đó
* Ghi nhớ: SGK
B BUỔI CHIỀU ĐỨNG Ở PHỦ THIÊN
TRƯỜNG TRÔNG RA ( Hướng dẫn đọc
thêm )
I Tìm hiểu chung:
- Tác giả: Trần Nhân Tông(1258- 1308)
- Hoàn cảnh sáng tác: lúc về quê cũ ở Thiên Trường
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
II Tìm hiểu bài thơ.
- Thời điểm quan sát: lúc về chiều, sắp tối cảnh vật chập chờn nửa như có, nửa như không
Trang 4H: Tự tìm hiểu
G? Thời điểm quan sát của
nhà thơ trong bài là thời điểm
nào?
H: XĐ
GV: - Cụm từ Hán Việt:->
Nửa như có nửa như không->
Quang cảnh chập chờn, man
mác hư ảo ở chốn thôn quê
vào lúc ngày tàn, cảnh tượng
như thực như hư ảo chốn thôn
quê khiến bóng chiều thêm
lắng đọng sâu sắc
G? Tác giả đã lựa chon hình
ảnh như thế nào để khắc họa?
H: XĐ
G? Em có nhận xét gì về tâm
hồn tác giả?
H: NX
G? Từ đó em có thể nói gì về
thời nhà Trần nước ta?
H: TL
GV chốt
Gọi HS đọc ghi nhớ
- Khắc họa hai hình ảnh cụ thể: Làn khói, tiếng sáo, mục đồng, cò trắng -> vừa có âm thanh, vừa có màu sắc tiêu biểu cho cánh đồng quê lúc về chiều
=> Cảnh tượng được phác họa đơn sơ nhưng đậm đà sắc hồn quê
- Tác giả có địa vị tối cao nhưng tâm hồn vẫn gắn bó với quê hương thôn dã của mình Chứng tỏ thời đại đó nhân dân ta sống rất ấm no, phồn thịnh
* Ghi nhớ: SGK
C Kết luận chung.
- Cả hai bài thơ đều là sản phẩm của những tâm hồn thi sĩ, những tâm hồn có khả năng hòa nhập với thiên nhiên.
Trang 5Hoạt động 4 Củng cố: - Khái quát nội dung bài học
- Qua hai bài thơ em rút ra được điều gì?
Bài tập 1:
Hai câu trong bài thơ “ Bài ca Côn Sơn” và hai câu trong bài” Cảnh khuya” giống nhau : đều là sản phẩm của những tâm hồn thi sĩ, có khả năng hoà nhập với thiên nhiên
-> nghe tiếng suối cảm nhận như tiếng nhạc của thiên nhiên , tạo vật
- Khác: một bên nhạc: là đàn cầm
một bên nhạc: tiếng hát
Hoạt động 5 Dặn dò- Hướng dẫn tự học:
- Học thuộc các bài thơ
- Nắm kỹ nội dung
- Soạn bài: Từ Hán Việt
Rút kinh nghiệm: