Ebook bàn về cách mạng việt nam phần 1

Nò day manh phong trac bào v^ hòa binh thè giói va phong trio giai phòng cùa e i e din t^e.. Phe din chù dang Ira thinh tru c^t cùa màt tran hòa binh v i din chù thè giói chóng chù ngh

HOÀN TlIÀNII GlAl PHÓNO DAN T()C,

P H A T T R I È N D A N CHIJ NHAN DAN,

TIÉN Tòri CHÙ NGHÌA XÀ H O I ,

Thira cdc dòng chi,

Tu Càch nijing Ihang Tini, nuùc Vi^t-nam cOng

lòa d i n chù ra dui, cht^ dò din chù nhin din lam thinh lip Tu dò, nhieu Ihay dhì lón Inm cho

Vièi-inh hVièi-inh cich maug Viét-nam khàc tìuh hìKh càcb iiang Cao-mién v i L i o

Cbo néu, luy ha din t^c Vièt, Kho-me, Lio cùng

r trén hàn dao Bóng-duang, cùng dau tranh ch8ng :è Ihù chung l i thuc din Phàp xAm lupe v i boii can hiép My, tuy cicli mang cùa ha nuùc Vièt-nam, Cao- nièu v i L i o cùng pliàt tricn trong cliu ky chicn tranh

i cicli maug mói cùa the giói, nhung da dcn lue v5ii

6 c i c h maug Vìèt-uani phai dal khàc vSin de cich lang Cao-mièn v i c i c h mang Lio

Dùng v^ mat khàc m i xct, su pliàt trièn cùa tìuh inh lh(5 giùi trong 20 nani nay, di\ maug lai cho giai

Sp cóng nhin th(5 giùi v i e i e din toc bj àp bue iihièu inh ngliièm cich maug mói Cu^c diu tranh cùa nhàu

i n Vi^t-nani chóng phit xit Nhàt — Phip trong chi^n

anh ìbé giùi thi'r hai v i tu<>c kbàng chién cùa nhin

in Vi(t-nam ch6ng de' qu6c Phap v i can liii^p My iyu nay cung soì sàng tlièm uhieu viin de cùa c i c h lang Vi^U-nam

cùng c6 thém phe dén chù Thing Ipri lich sw cua

tri^u n h i n d i n Trung-quÓc l i m cho h^ th^ng itr

th6 giùi lai mfit tl»ém mO% ho phàn q^^^J^^

dSy manh phong t r i o bào v^ hòa binh thè giai

phong t r i o giai plióng cùa e i e d i n lOc

Nuùc COng hòa d i n chù Bue thinh U p t dai

dllu mot buùc ngoat trong lich su chiù Au » (1)

H^ tli6ng x5 hOi chù ngbta m a ròng v i virng Ihéi

He lh6ng t u bau chù nglua co lai v i yiu di

Lue lupng so sành giua phe d i n chù v i phe

qu6c da thay dfii co lui cho phe d i n chù

Phe d i n chù dang Irà t h i n h tru c^t cùa mfit t

hòa binh v i d i n chù thS gióri ch6ng chù ngliTa

qu6c giy chi5n

Bó l i tóm tàt nhung thay dui lòn cùa the

tir chi^n tranh t h ù hai k(^t thiìc d^n nay

Cdc nm'rc xà bòi chù nghìa va ddn chù nhdn é

ngiy thém cuòng thinh

Vài kt5 hoach ,5 nìtm làn thù tu h o i n thinh

chuong Irình vT dai cài tao Ihièn nhiéu dang d

thiTC hi^n Lièìì'XÒ ch!ing nhùng b i n gàn dupc mi

chòng nhirng vcl thuang chiéu tranh m i con p

Iricii manh me v i dang lién tói chù nghTa còng

Nhùng lién bO meri cùa khoa hpe xò vié'i lira e! niùc song cùa n h i n d i n Lién-xò lén cao va sue ph

thù cùa Lièn-xò thém manh, t h i n h tri hòa binh ci

n h i n d i n the giói thém cùng c6

Che dò ddix cliù nhdn ddn dà mang lai cho nhii

d i n toc dòc l i p , tu do v i hanh phùc llu^i sir D

(1) S U Un : cdog di^o gài mirog ou6c COng j , ^ , ^j^^

A.*< IhàDh l8D (10-1949)

e u c Ibành l»p (10-1949)

1

8

^Jèn-xò tlch ciyc giùp d&, nhièu nuòre d i n chù n h i n

^^iin dang xÀy dung nèn móng cùa chù nghia za hOi va

m^n lén bang nhung buórc khòng lo

Trai lai, càc nit&c df, qu6c lai khùng hoàng nu-a

)ó l i mOt cuòc khùng lioàng mó"i cùa chù nghTa

^?'ù hàn, gay ra hai nguyéii nhin chinli sau d i y : trong

^'Shién tranh ky thuit san xu?it dupc cai tì^n, sue san ùnj u^t cùa chù nghTa tu bau tàng già, nhJit l i san xutit

i ho chiè'n tranh Nhung thi Irirùng thè gióri cùa tu bau

fUau chicli tranh thù nh2it da co licp màt mOt phàn

au, nay lai co licp hcu nùa, iibJil là san khi nuóc friiug-hoa c^ug bòa nhin din tliinh lyp Nhàn din e i e

„iu6c de qii6c v i thu^c dia bau cùng bòa di uhi^u, sue

°nuu cùa hp giani si'it Kiuli té cùa e i e iiiiò'c de? ([U()c huyèn tu chièn Ira uh saug hòa binh rat l i chat vit '^'Vén thi truòng tu bau chù nghTa mot so hing bòa —

n^t phàn l i quin nhii vu khi — ù dpng lai Trong

à i e nuóc de quóc so iiguòi tliat nghièp ngày mpt lìiug

Su phit trièn khòng dèu cùa chù nglua tu bau Uiiigiy thém s i u siic, dòi bòi mpt cich giai quy^t, dù

'^•' DC^ qu8c My khùng hoiing thùa, c6 tiéu thu mot

6 hing hòa cùa mìnli sang càc nuòc Tiy-Au khùng

^Kokng thiéu Lpi dung su thiè'u thón cùa e i e nuóc

Tày-Thira cdc dóng chi,

Tur Càch mang thing Tàm, nuòc Vi^t-nam cOng,

hòa d i n chù ra dui, cli(5 dò d i n chù n h i n d i n

Viet-nam t h i n h l i p T u dò, nhièu thay dhì \àn làm cho

tình hìnb c i c h mang Viét-nam khac tìuh binh càcb

mang Cao-mién v i L i o

Cbo uèn, luy ba d i n l^c Viét, Kho-me, L i o cùng

Òr trén hàn dao Bòng-duang, cùng diJu tranh ch6ng

kè thù chung l i thuc d i n Phàp xAm l u p e v i bon can

thiép Mf, luy càch maug cùa ba nuó-c Viét-nam,

Cao-mién v i L i o cùng pliàl tricn trong chu ky chicn tranh

v i cicli mang mai cùa thè' giòi, nhung da dé'n lue vXii

de cich mang Viét-nam phai dal k h i c v2iii de càch mang Cao-mién v i cicli mang L i o

Bùng ve mat khàc m i xét, su p h i t trièn cùa tình hinh th(5 giói trong 20 nani nay, dà mang lai cho giai càp còng n h i n thè giòi v i càc d i n toc bi i p bue nhièu kinh ngliiém càch mang mói Cu^c d^u tranh cùa nhàu

d i n Viét-nam ch6ng p h i t xit N h i l —-Phàp trong chi^n tranh tb^ giói llnV hai v i cuOc kbàng chién cùa n h i n

d i n Vi^t-nam ch6ng de quóc Phàp v i can Ihiép My hi^n nay cung soi sùng thém nhièu vi'n de cùa c i c h mang Vi^l-nam

' ^

Phuong chim, chi^n lupe, sàch lupe cùa cich mang Viét-nam cììn dupc xàc dinh lui mot càch

cu thè

Nhùng ngirài j, san Viét-nam chùng la khòng

coi nh^ nhiém vo quoc té cùa mình, die bi^t là nhiém vg giùp da cich tnang Cao-mién v i càch mang Lio Song dùng trén lip truòng chù nghTa Mie — Lè-nin, chùng l« |)hài càn cu vào nhùng dièu ki^n thuc té v i die dièni cùa Vi^t-nam mi dSt v8n de cich mang Vie! nani ; dòng thói xiy dung mOl d&ii§ cich mang chin chfnh cùa giai cJJp còng nhin va nhiu din lao dòng Viét-nam ding lành dao cich mang Vi^t-nam d?n toàn th-'ing

Thay mùt Iruiig uang, chùng tòi xin trlnh Bai h^f bàli hio ciò e Bill ve cich mang Vi^t-nam » nho duùi diy

I

PHXN THÌT NHIT

TlNH HÌNH THÈ G1(>I VA CÀCH M^NG

Vl^T-NAM

L THÈ Glfrl SAU CHIÉN TRANH THl3r HAI VA

CUOc DÀU TRANH BÀO Vt HÒA BÌNH

Sau chién tranh thù hai, trén thè giói co nhièu thay dòi lón Ba de qu6c phit xit Bue — Y — Nhit sup

dò Lién-xò toàn th&ng, thanli thè thém cao Nhò thSng

lpi VI dai cùa Lién-xò, nhièu din toc dJiu tranh chong phit xit xini lupe a chiù Àu (Ti^p-kbàc, Ba-lan, Hung-ga-ri, Bun-ga-ri, Ru-ma-ni, An-ba-ui, Bòng-Bùc)

v i òr Vièn-Dóng (Trung-qu6c, Trièu-lién, Viét-nam) da

hoac dang giiuh dupc dòc làp v i thinh lip che dp

d i n chù nhin d i n Phong trio giai phòng cùa eie d i n tOc thuOc dia v i nua thu^c dia sòi nói, lòi cu6n hing trini triéii nguòi, lim lay chuyèn cà h^ th6ng tu bau chù ngliTa

Bé quoc Mtj dau co chién tranh, thinh tén trùiu

phan dòng thè giói Anh, P h i p rai xu6ug dia vi phu Ihuòc v i o My

Thò' giói chia lim hai phe d6i lip nhau, d^a traiili vói nhau : phe din chù chong de qu6c do Lièn-

xò lanh dao v i phe dò' quóc phan din chù do My cani diìu

Vi^c nuóc C<>ng bòa nhin din Trung-hoa thinh l^p v i ky hif p uóc tuang Irpr vói Lién-xò da dàc hièt

7<

cùng e6 thém phe dèn chù Thing K?ri lich su cùa 600 tri$u nhin din Trung-quóc lim cho h^ thóng tu hàn

Ubi giói lai mal tfiéni mot bò phàn qoan trpng Nò

day manh phong trac bào v^ hòa binh thè giói va phong trio giai phòng cùa e i e din t^e

Nuóc Còng hòa din chù Bue thinh lip * dành

dSu mOt buóc ngoat trong lich su chàu Àu » (1)

H^ th6ng xa bòi chù nghTa ma ròng va vung thém H^ théiig tu ban chù nghTa co lai v i yèu di

Lue lupng so sành giùa phe d i n chù v i phe di

quóc da thay dòi co lai elio phe din chù

Phe din chù dang Ira thinh tru c^t cùa màt tran

hòa binh v i din chù thè giói chóng chù nghTa di

quóc giy chièn

Bò l i tòni tilt nhùng thay dòi lón cùa the gi6i

tu chièn tranh thù hai kèt thùc dèn nay

Càc ninrc xà bòi chù nghìa vd ddn chù nhdn dòn

Dgiy thém euóng thinh

Vói kè hoach ^^ in^ni l.^n thù lu hoin thinh va chuang trlnh vT dai cài tao thièn nhiéii dang dxigc Ihuc hi^n Lièn-xò chAng nhùng bau gin dupc ma»

chòng nhùng vèt thuang chièn tranh mi con phiìl Irièii manh me v i dang lién tói chù nghìa cpng sin Nhùng tièn bò mói cna khoa hpe xò vie làm cliO mùc song cùa nhin din Lién-xò lén cao va sue phòng thù cùa Lièn-xò thém manh, thinh tri hòa binh cùa nhin din thè giói thém cùng co

Che dò ddix chù nhdn ddn dà mang lai cho nhicu

din toc dòc lip, tu do v i hanh phùc thit sur Birpc

(1) S t a l i n : cdng di^o gùi mirog o u ^ c COng bòa dàn cbiì

e u c IbàDb Up (10-1949)

Lién-x6 tich ciyc giùp da, nhièu nuóc dàn chù nhin

dàn dang xày dung nèn mòng cùa chù nghia xa hOi ^^

tièn lén bang nhung biróc khòng lo

Trii lai, càc nw&c d? qu6c lai khùng hoàng nira

Bò l i mOt cuOc khùng hoàng mói cùa chù nghTa

tu hàn, gay ra bòi nguyén nhin chfnh sau day : trong

chièn tranh ky thuit san xii2it duprc cài tièn, sue san

xu^t cùa chù nglua tu bau tang già, nh^t l i san xu5t

cho chièn tranh Nhung thi truòng thè giói cùa tu bàn

sau chièn tranh thù nhSt dà co hcp mit mOt phàn

s i u , nay lai co li(?p bau nùa, iibfit l i sau khi nuóc

Trung-hoa cpug liòa nhin din thinh lip Nhàn din eie

nuóc de quóc v i thu<)c dia bau cùng bòa di nhièu, sue

mua cùa lip giani sùt Kinh tè cùa eie nuóc de quóc

chuyèn tu chièn tranh sang hòa binh rat l i chAt vit

Trén thi truóiig lu bàn chù nghTa mot so hing hòa —

m^l phàn l i quin iihu vù khi — ù dpng lai Trong

eie nuóc de quÓc so nguói that nghièp ngày m^t tàng

Su phit trièn khòng dèu cùa chù nghTa tir bàn

ngiy thém s i u sàc, dòi bòi mpt cich giai quyèt, dù

l i tara thòi

Muóu thoit khòi nan khùng hoàng, bpn de quóc

tlch euc chuàn bi chièn tranh thù ba, hòng dinh

phi Lién-xò, Trung-quóc v i càc nuóc din chù nhàu

din khàc, buie dành phi lan nhau, dang chia lai

thi truòng Ihè giói Chùng co duy tri v i ma lòug

eie cu()c chièn tranh xim \\xcrc de tiéu thu nhùng

kho sùng dau con lai v i de cho hpn lu bàn due

sùng tièp tue lini giàu

Bè quóc My khùng hoàng thùa, co tiéu thu mot

s6 hing hòa cùa minh sang càc nuóc Tiy-Au khùiig

hoàng thièu Lpi dqng su thièu thón cua càc nuóc

Tày-•

»

r

Au, My thi hành kè hoach Mie-san, I5y tièng t giùp

<!& » ky thàl hàt chel v i nò dìch càc nuóc hòa (1) dàng chièm thém thj truòng v i Irùt nan khùng hoàng lén dàu nhin d i n càc nuóc dò Su Iflng doan cùa de quóc My v i kinh tè chièn tranh dang lim cho

mic-san-<ic nuóc theo My g i p rtil nhièu khò khan Chlnh sàch cùa de quÓc My là chinh sàch ha chù thè giói,

v ò cùng t i n nhàn v i q u j quyèt

Bè quóc \nh v i bpn tu hàn e i e nuóc mic-san-hót khòng phài khòng xung dot quyèn lpi vói My Nhtmg dùng truóc phong trio d i n chù v i xà bòi chù nghli ngày mot binh truòng, dùng truóc njin khùng hoàng tram trpng, chùng lani thói chiù Mv sai khièn, tuv via huc h«ne vói My Chùng l i m theo kè hoach chuàn bi rhièn tranh do My de xiróng de cho bpn tii phiét vò tli

<lU()c trong niróc cluìng chia lòi vói tu bTra My va hj vpng cùng My chia lai thi truòng lliè giói

X i m nàm sau chièn tranh, nguy ca chièn (ranil niòi lai hày ra Iriróc mal e i e d i n t o c Hpn gay cliiJtt dùng dàu là My biCft ring mot ngày hòa binh là m ^ ngiy chù ngliTa xà bòi cùng cÓ v i tièn huc'rc, eòa chùng thi (lich gàn dèn mi^ng lo, nèn chùng djnh lièu lình gay ra tiiàni boa chièn tranh nguyèn tu Chùng kéo he kcc) càuli, làp khói Hàc Dai-tiy-duang, dinh lip khòi Tbii-bình-duang Chùng giy ra vièc chay thi vÒ trang v i hit nhàn dàn càc nuóc chùng chiù til cà gành Jiang cliuàn bj chièn tranh de rièiig minh bpn chùng Jiuàng lpi

Kè hoach gii'ip da ve ([uin sir, hiép uóc Ràc tày-dir(nig, vice dòi lui Lién hpp quoc ticn còng Trièu-

Dai-(I) Clic nir^c in«c san hóa là e i e nuóc bj de quoc MJ od

djcb \k bcc tot theo k6 bo^cb Méc-sao

10

lién, x i m pham khòng phin Lién-xò v i Trung-quÓc,

V V hièt bao hành dOng tò ra hpn de quÓc kbièu khich ra màt ? Nguy hièm nhàt l i de quóc My dang

l i p lai quin d^i Bue, Nhàt, dinh dùng Bue v i Nhit lim ngòi nò ra chièn tranh thù ba

DÒ chuan hi chièn tranh, chùng ra sue cùng c6 hiu i)huang, thi hành chinh sich vò cùng tin khóc dói vói nhiu d i n chinh quÓc v i tbu^c dia M^t màt, chùng

d i n àp phong trào cOng san v i còng nhin, phong trio din chù v i hòa binh Iroiig nuóc chùiig, thi hành nhùng dao luit euc ky phàn d^ng, phit xit hóo chinh tri trong iiuóc Mat khàc, chùng tièn hinh chièn tranh x i m lupe (Vi^t-nani, Trièu-tièn), din i p phong trio giài phòng cùa càc d i n t<>c bi i p bue (Phi-luit-lin, Ma-lai, Nam-duang, Dièn-dièn v v ) Dòng thòi, chùn^ cho hpn xa bòi liùu khuynh chia

ré hing ngu giai c2ip còng nhin thè giói, dùng bpn giàn dièp v i bpn giio sT phàn d^ng kbièu khich v i do thini ó- nhièu nuóc, phi rói ben trong eie nuóc d i n chù libili dàu ; lira lièi cich phàn tuyén truyèn, vu kliÓng, kbièu khich Lièn-xò va càc nuóc din chù nhin dàn

Phài de phòng nhiTng vu xim lupe di^n lai or noi khàc nhu dang dièii ra a Trièu-tièn Phài de phòng

de quóc My mò" l'Oug thù doan dòi lót Lièu hpp quóc true tièp can thiép bang quin su hòng p h i hùy tu

do cùa e i e d i n t()c Chièn tranh chinh nghTa cùa nhin din Trièu-tièn v i cùa quin chi nguyèn Trung- quÓc co y nghTa r?it trpng dai Vièt-nam, Trièu-tièn

v i Trung-quóc xung phong dinh bpn de quóc giy chièn

va chinh vi thè cu thè giói dang hoan ho, co vù nhàn

d i n Vi^t, Trung, Trièu

l i

Lue này, dau trank àè b&$ vi kèa binh chóng bgn

gay chién là nhi^m vii chu ijeu cùa giai cap cóng nhàn

va nhdn ddn toàn ih'' giài Cuòc dàu tranh dò gùn lien vài dàu tranh giành qugen lai hùiìg ngàg cho qudn chùng, giành dóc làp dàn toc va dàn chù nhàn dàn,

g i y chicn, truóc hèt l i de quóc My Mài tran thè

giòi cùa càc chitn sì hùo ve hòa binh da thinh l i p Nò

bau gòni nhùng tò ehùc quóc tè lón mnnh cùa còng

n h i n thanh nièn, phu nù tri thùc va cùa nhùng nhin M yèu chuòng bòa binh, khòng phiii bi^t dàn toc, tin ngurrng v i khuynli liuóng chinh hi

Hinh Ihùc d??u tranh cho hòa binh vò cùng phong

phù : lù Irirng eàii dÀn y (li'y chù ky) dcn chièn tranh

t u v^\ Nhùng hpi nghi bòa binh trén thè giói va trong lùng nuóc l i nhùng cuò^ dòng vién tinh thìln hàiig trieu nhin d i n chÓng de cjiióc gay chièn Vói nbùng L'y han bao v^ hòa binh (r Ihinh thi v i thòn qué, phong trio hòa hinh a nhièu nuóc dang i n s i u xuÓng quàn chùng nhin din Mot d i e diòm cùa piiong trào hòa binh thè giói hièn nay là bao quàt, phong phù, tich euc v i co tinh clilit quàn chùng dòng duo, e h m tùng thiiy trong lich su Y chi hòa hinh cùa bang tram

tri^u Qguòri dà di s i u vào tò ehùc v i dìòn ra bftng

hinh dòng

12

Do Dàng còng san Phàp làuh dao, nhin din Phip l'Hi guong sàng trong cupe v i n d^ng cJióng chièn tranh x i m lup:- Viét - nani, chóng de quóc My dang hièn nuóc Phàj) thành mot nuóc phu thuòc vào My

va làp lai quàn dòi Tày-Bue

Nguy ca chièn tranh mói Ihàt nghièm trpng, nhung

klìà nàng bào ve bòa binh thè giói rat nhièu Hòa

^ hi uh thf' giòi cà the cùu vùn dirc/c Vi phong trào d i u

trauh bào ve hòa bìnli d i n trén ca sa ri^t vùng cbilc : iiliàn din càc nuóc trén tiiè giói tha Ihièt yèn cliupng hòa binh ; iip dura quén iihùng Ihàm boa ghè gòra cùa chièn tranh thù hai ; lue lupng tieni tàng cùa nhin

d'dn thè giói ritt lón ; phe hòa binh, dìxn chù v i xa

bòi chù ngliTa dà manh lurn phe de quóc gay chièn

v i càng ngày càng thém manh

Hai h^ thóng lu bàn chù nghTa v i xà bòi chù

nghTa vSn co thò cùng tòn tai trong vièc giao thièp binh d.'^ng v i thi dua hòa binh vói nhau Nhung nèu bpn de quóc dièn rò, niù quàng, giy ra chièn tranh

thù ha Ihì nhàt dinh cà he thóng de quóc chù nghìa

trén ih(^ gim se hi nhàn dàn càc nu&c dgp dò Hòa

hìnb sé dup-c cùng co han trén mpt thè giói din chù mói va xa hOi chù nghTa th^ng lpi

CuOc kbàng chièn cùa dì\n toc Viét-nam chóng de

qitÓc Phàp v i bpn can thièp My l i ni^t bO phin cùa phong trio dà'ii tranh cho hòa binh, din chù v i chù nghTa xa h^i Irèu thè giòi Dàn tpc Vièt-nam vùa chièn d i u dò giành tu do A'i dàn chù cho minh, vùa cWu tranh cho hòa hinh thè giói Nuóc Vièt-nam da

thinh mpt trong nhùng tièn dòn cùa mat trio hòa binh

v i dàn chù chóng chù nghTa de qu8c, nhung cGng hi

bpn de quóc coi nhu m^l vi tri chìf^n ìxrqrc trén phòng

13