ĐỀ CƯƠNG MÔN KHOA HỌC

Để tách một số chất ra khỏi hỗn hợp ta có thể sử dụng một trong các cách như: sàng, sảy, lọc, làm lắng..... -Trong thực tế, người ta sử dụng phương pháp chưng cất để tạo ra nước cất dùng

Đề cương ôn khoa học

Câu 1: Các chất có thể tồn tại ở những thể nào? Nêu tính chất của các thể đó?

Các chất có thể tồn tại ở 3 thể là thể rắn, thể lỏng, thể khí Khi nhiệt độ thay đổi, một số chất có thể chuyển từ thể này sang thể khác

Tính chất:

-Thể rắn:Có dạng hình nhất định(không đổi) khi chuyển từ vật chứa này sang vật chứa khác

-Thể lỏng:Không có hình dạng nhất định,có hình dạng phần của vật chứa nó,nhìn thấy được

-Thể khí:Rất nhẹ,dễ dàng lan tỏa,không có hình dạnh nhất

định,chiếm toàn bộ phần chứa nó,không nhìn thấy được

Câu 2: Nêu một số ví dụ về sự chuyển thể của chất trong đời sống hàng ngày?

Ví dụ: Sáp, thủy tinh, kim loại ở nhiệt độ cao thích hợp thì

chuyển từ thể rắn sang thể lỏng Khí nitơ được làm lạnh thì trở thành khí nitơ lỏng

Sự chuyển thể của chất là một dạng lí học

Kết luận:Các chất có thể tồn tại ở thể rắn,thể lỏng

và thể khí.

Khi nhiệt độ thay đổi,một số chất có thể chuyển từ thể này sang thể khác.

Câu 3:Hỗn hợp là gì? Nêu cách tạo ra một hỗn hợp?

Kể ra một số hỗn hợp mà em biết?

Hỗn hợp là hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau Trong hỗn hợp, mỗi chất vẫn giữ nguyên tính chất của nó

Muốn tạo ra một hỗn hợp, phải có ít nhất hai chất trở lên và các chất đó phải được trộn lẫn với nhau

Một số hỗn hợp: gạo lẫn trấu, cám lẫn gạo, đường lẫn cát, gạo lẫn cát,

Câu 4:Nêu một số cách tách các chất ra khỏi một số hỗn hợp? Cho ví dụ

Để tách một số chất ra khỏi hỗn hợp ta có thể sử dụng một

trong các cách như: sàng, sảy, lọc, làm lắng

Ví dụ: Tách cát trắng (hoặc chất rắn bất kì) ra khỏi hỗn hợp cùng với nước ta dùng cách lọc

Tách dầu ăn ra khỏi hỗn hợp dầu ăn và nước ta có thể sử dụng cách làm lắng

Tách gạo ra khỏi hỗn hợp gạo lẫn sạn, ta có thể dùng cách đãi sạn

Câu 5:Dung dịch là gì? Để tạo ra một dung dịch cần có điều kiện gì? Kể tên một số dung dịch mà em biết?

Dung dịch là hỗn hợp chất lỏng với chất rắn bị hòa tan và

phân bố đều hoặc hỗn hợp chất lỏng với chất lỏng hòa tan vào nhau

Để tạo ra một dung dịch ít nhất phải có hai chất trở lên,

trong đó phải có một chất lỏng và một chất kia phải hòa tan được vào trong chất lỏng đó

Ví dụ: dung dịch nước và xà phòng; giấm và đường; giấm và muối; nước và đường; nước và muối

Câu 6: Nêu cách tách các chất trong dung dịch Cho ví

dụ minh họa

-Ta có thể tách các chất trong dung dịch bằng cách chưng cất -Trong thực tế, người ta sử dụng phương pháp chưng cất để tạo ra nước cất dùng cho ngành y tế và một số ngành khác cần nước thật tinh khiết

Ví dụ: Đun nóng dung dịch muối, nước sẽ bốc hơi Hơi

nước được dẫn qua ống làm lạnh Gặp lạnh, hơi nước đọng lại thành nước Còn muối thì ở lại nồi đun

Để sản xuất muối từ nước biển, người ta dẫn nước biển vào các ruộng làm muối Dưới ánh mặt trời, nước sẽ bay hơi và còn lại muối

Kết luận:Ta có thể tách các chất ra khỏi hỗn hợp

bằng nhiều cách như làm lắng,lọc,sàng,vớt,

Đối với dung dịch,ta có thể tách các chất ra khỏi dung dịch bằng cách đơn giản (như chưng cất hoặc bay hơi).

Câu 7:Nêu định nghĩa về sự biến đổi hóa học? Phân biệt sự biến đổi hóa học và sự biến đổi lí học? Cho ví dụ?

Sự biến đổi hóa học là sự biến đổi từ chất này thành chất

khác

Sự biến đổi lí học là sự biến đổi mà trong đó tính chất của các chất không thay đổi

Ví dụ:

Sự biến đổi hóa học:

- Cho vôi sống vào nước:Vôi sống khi thả vào nước đã không còn giữ được tính chất của nó nữa, nó bị biến đổi thành vôi tôi dẻo quánh, kèm theo sự tỏa nhiệt

- Xi măng trộn cát và nước: Xi măng trộn cát và nước

sẽ tạo thành một hợp chất mới gọi là vữa xi măng Tính chất của vữa xi măng hoàn toàn khác với tính chất của 3 chất tạo thành nó là xi măng, cát và nước

- Đinh mới để lâu ngày thành đinh gỉ: Dưới tác dụng của hơi nước trong không khí, chiếc đinh bị gỉ Tính chất của đinh gỉ khác hẳn với tính chất của đinh mới

Sự biến đổi lí học:

- Xé giấy thành những mảnh vụn: Giấy bị xé vụn

nhưng vẫn giữ nguyên tính chất của nó, không bị biến đổi thành chất khác

- Xi măng trộn cát: Xi măng trộn cát tạo thành hỗn hợp xi măng cát, tính chất của cát và xi măng vẫn giữ nguyên không thay đổi

- Thủy tinh ở thể lỏng sau khi thổi thành các chai, lọ thành thủy tinh ở thể rắn vẫn giữ nguyên các tính chất của thủy tinh

Kết luận:Sự biến đổi chất này thành chất khác gọi

là sự biến đổi hóa học.

Câu 8:Điền vào chỗ trống

- Khi bị đốt cháy,nến phát ra _ và tỏa nhiệt

làm môi trường xung quanh sáng va nóng lên.Nến bị

đã cung cấp năng lượng để phát sáng và tỏa nhiệt

- Với ô tô đồ chơi đã có pin,khi ta bật công tắc,động

cơ của nó quay,đèn sáng,còi kêu.Điện do _ sinh

ra đã cung cấp năng lượng làm động cơ _,đèn sáng,còi kêu

- Bất kì hoạt động nào cũng đều cần dùng năng

lượng.Khi đun,nước nóng lên.Than,củi bị

đã cung cấp năng lượng làm nước _.Khi có xăng,xe máy có thể hoạt động.Xăng bị đốt cháy đã cung cấp _ làm cho xe di chuyển được

Câu 9:Hãy ghép cột A với nội dung cột B cho phù hợp:

Cột A Cột B

Hoạt động/Biến đổi Nguồn năng lượng

Chim bay Xăng

Ô tô đồ chơi chạy Pin

Nước được đun nóng lên Điện (lấy từ ổ điện)

Xe máy chạy Mặt Trời

Ti vi phát hình ảnh,âm

Sưởi ấm cho Trái Đất Than

Kết luận:Muốn làm cho các vật xung quanh biến đổi

cần có năng lượng.

Mọi hoạt động của con người,động vật,máy

móc, đều kèm theo sự biến đổi.Vì vậy,bất kì hoạt động nào cũng đều cần dùng năng lượng.Thức ăn là nguồn cung cấp năng lương cho các hoạt đong của con người.

Câu 10:Nguồn năng lượng chủ yếu trên trái đất là:

A Mặt trời

B Mặt trăng

C Gió

D Cây xanh

Câu 11:Vì sao nói Mặt Trời là nguồn năng lượng chủ yếu của sự sống trên Trái Đất?

Mặt Trời chiếu sáng và sưởi ấm muôn loài cho cây xanh tốt,

người và động vật khoẻ mạnh

Cây còn cung cấp củi đun Than đá, dầu mỏ, khí đốt tự nhiên cũng được hình thành do năng lượng mặt trời Năng lượng mặt trời còn gây ra nắng, mưa, gió, bão, trên Trái Đất

Câu 12:Con người sử dụng năng lượng mặt trời cho cuộc sống như thế nào ?

+ Chiếu sáng, phơi khô các đồ vật, lương thực, thực phẩm, làm muối …

+ Để sưởi ấm

+ Sử dụng pin mặt trời trên vệ tinh nhân tạo

+ Giúp con người, thực vật và động vật phát triển, có sự sống

+ Sử dụng pin năng lượng mặt trời cho sinh hoạt hằng

ngày,

Câu 13:Con người sử dụng năng lượng gió trong những việc gì?

Năng lượng gió có thể dùng để chạy thuyền buồm, làm quay tua-bin của máy phát điện,…

Câu 14:Con người sử dụng năng lượng nước chảy

trong những việc gì?

Năng lượng nước chảy thường dùng để chuyên chở hàng hoá xuôi dòng nước ; làm quay bánh xe nước đưa nước lên

cao ; làm quay tua-bin của các máy phát điện ở nhà máy thuỷ điện

Kết luận:Năng lượng mặt trời được dùng để chiếu

sáng,sưởi ấm,làm khô,đun nấu,phát điện,

Ở nhiều vùng có gió thổi mạnh thường xuyên,người

ta đã dùng các tháp cao để lắp các cánh quạt quay được nhờ năng lượng gió.Cánh quạt làm quay tua-bin của máy phát điện tạo ra dòng điện dùng cho việc thắp sáng,đun nấu,bơm nước,

Năng lượng nước chảy thường được dùng để chở

hàng xuôi dòng sông,làm quay bánh xe nước đưa lên cao,làm quay tua-bin của các máy phát điện ở nhà máy thủy điện.

Câu 15:Kể tên một số chất đốt mà bạn biết Trong đó,

chất đốt nào ở thể rắn, chất đốt nào ở thể lỏng, chất đốt nào

ở thể khí ?

- Chất đốt là than (thể rắn)

- Chất đốt là dầu hỏa (thể lỏng)

- Chất đốt là gas (thể khí)

Than đá được sử dụng để chạy máy của các nhà máy nhiệt điện, sử dụng để hoạt một số loại động cơ và dùng trong sinh hoạt

Câu 17:Nêu tên một số chất có thể được lấy ra từ dầu mỏ.

Từ dầu mỏ có thể tách ra xăng, dầu hoả, dầu đi-ê-zen, dầu

nhờn, Có thể chế ra nước hoa, tơ sợi nhân tạo, nhiều loại chất dẻo, từ dầu mỏ

Câu 18:Xăng, dầu được sử dụng vào những việc gì ?

Xăng dầu được sử dụng chủ yếu trong việc vận hành máy móc,phương tiện đi lại

Câu 19:Khí đốt tự nhiên được khai thác từ đâu?

Có nhiều loại khí đốt : các loại khí đốt tự nhiên được khai thác từ

mỏ ; khí sinh học (bi-ô-ga) được tạo ra trong các bể chứa có ủ chất thải, mùn, rác, phân súc vật

Câu 20:Sử dụng khí sinh học có lợi gì ?

Phát triển khí sinh học, sản xuất khí đó là con đường thiết thực để giải quyết sự thiếu hụt chất đốt và cải thiện môi trường ở nông thôn

Câu 21:Tại sao không nên chặt cây bừa bãi để lấy củi đun, đốt than ?

Chặt cây bừa bãi để lấy củi đun, đốt than sẽ làm ảnh hưởng đến tài nguyên môi trường, ô nhiễm không khí, gây xói mòn đất,

Câu 22:Than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên có phải là các

nguồn năng lượng vô tận không ? Kể tên một số nguồn năng lượng khác có thể thay thế chúng.

Than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên không phải là các nguồn

năng lượng vô tận Khi khai thác quá mức sẽ dẫn đến cạn kiệt tài nguyên

Một số nguồn năng lượng khác có thể thay thế chúng: năng lượng gió, năng lượng mặt trời, thủy điện, năng lượng hạt nhân,

Câu 23:Có thể làm gì để tránh lãng phí chất đốt ?

+ Dùng bếp đun cải tiến để đỡ khói và tiết kiệm chất đốt

+ Đậy kín phích giữ nước nóng lâu giúp tiết kiệm được chất đốt

+ Đun thức ăn vừa chín, không để bếp cháy quá lâu,

Câu 24:Cần làm gì để phòng tránh tai nạn khi sử dụng chất đốt trong sinh hoạt ?

Cần đảm bảo các phương tiện an toàn chống cháy nổ:

+ sử dụng bếp ga có khóa ga tự động

+ có phương tiện chữa cháy ở nơi có sử dụng nhiều chất đốt

+ nhớ tắt bếp khi ngừng đun nấu,

Câu 25:vì sao các chất đốt khi cháy có thể ảnh hưởng đến môi trường.

Tất cả các chất đốt khi cháy đều sinh ra khí các-bô-níc cùng nhiều loại khí và chất độc khác làm ô nhiễm không khí, có hại cho người, động vật, thực vật ; làm han gỉ các đồ dùng, máy móc bằng kim loại, Vì vậy, cần có những ống khói để dẫn chúng lên cao, hoặc có các biện pháp để làm sạch, khử độc các chất thải trong khói nhà máy

Câu 26:Điện mà các đồ dùng, máy móc đó được sử

dụng được lấy từ đâu?

Trả lời:

Điện mà các đồ dùng, máy móc đó được sử dụng được lấy

từ nhà máy phát điện, pin, máy phát điện, ac-quy,

Câu 27:Vai trò của cầu chì, của công tơ điện.

- Cầu chì hoặc aptomat có vai trò ngắt mạch điện khi dòng điện quá mạnh, giúp tránh được những sự cố nguy hiểm về điện

- Mỗi hộ dùng điện đều có một công tơ điện để đo năng lượng điện đã dùng Căn cứ vào đó, người ta tính được số tiền điện phải trả

Câu 28:Bạn có thể làm gì để tránh lãng phí điện?

– Để tiết kiệm điện, chúng ta cần sử dụng điện hợp lí, tránh lãng phí

Cần chú ý:

+ Chỉ dùng điện khi cần thiết; khi không dùng thì tắt các thiết

bị điện

+ Tiết kiệm điện khi đun nấu, sưởi, là quần áo (vì những việc này cần dùng nhiều năng lượng điện)

Câu 29:Bạn cần làm gì và không được làm gì để tránh bị điện giật ? Tại sao

Để tránh bị điện giật, tuyệt đôi không chạm tay vào chỗ hở của đường dây hoặc các bộ phận kim loại nghi là có điện, không cầm phích điện bị ẩm ướt hoặc các vật bằng kim loại cắm vào ổ điện, không chơi diều ở nơi có đường dây tải điện, không chơi dưới đường dây tải điện hoặc gần trạm biến thế

Câu 30:Điều gì có thể xảy ra nếu sử dụng nguồn điện 12V cho dụng cụ dùng điện có số vôn quy định là 6V ?

Nếu sử dụng nguồn điện 12V cho vật dùng điện có số vôn quy định là 6V, vật đó sẽ bị hỏng Do nguồn điện đi vào vật dụng cao hơn mức quy định để vật dụng hoạt động

Câu 31:Chỉ và nói tên từng bộ phận của nhị và nhụy

Nhị gồm:

- a Bao phấn (chứa các hạt phấn)

- b Chỉ nhị

Nhuỵ gốm :

- c Đầu nhuỵ

- d: Vòi nhuỵ

- e: Bầu nhuỵ

- g : Noãn

Câu 32:Hiện tượng đầu nhụy nhận được những hạt phấn

của nhị gọi là gì?

Sự thụ phấn

Câu 33:Hiện tượng tế bào sinh dục đực ở đầu ống

phấn kết hợp với tế bào sinh dục cái của noãn gọi là

gì ?

Sự thụ tinh

Câu 34:Hợp tử phát triển thành gì ?

Phôi

Câu 35:Noãn phát triển thành gì ?

Hạt

Câu 36:Bầu nhụy phát triển thành gì ?

Qủa

thơm của hoa thụ phấn nhờ côn trùng và hoa thụ phấn nhờ gió ?

Hoa thụ phấn nhờ côn trùng: Thường có màu sắc sặc sỡ hoặc hương thơm, mật ngọt,… để hấp dẫn côn trùng

Hoa thụ phấn nhờ gió: Không có màu sắc đẹp, cánh hoa, đài hoa thường tiêu giảm

Câu 38:Bạn có biết nhờ đâu mà hạt mọc thành cây

không ?

Điều kiện để hạt nảy mầm là có độ ẩm và nhiệt độ thích hợp

(không nóng quá và cũng không lạnh quá)

giống cái.Con đực trưởng thành sẽ sinh ra tinh trùng.Con cái

trưởng thành sẽ sinh ra trứng

Để duy trì nòi giống,các sinh vật sinh sản.Đối với phần lớn động vật,cuộc sống bắt đầu từ trứng được tụ tinh do sự kết hợp của tinh trùng và trứng tạo thành hợp tử.Hợp tử phân chia nhiều lần và phát

triển thành cơ thể mới,mang những đặc tính của bố và mẹ.Chỉ trứng đã được tụ tinh mới có thể phát triển thành con non

Con non lớn lên,phát triển và trở thành con trưởng thành.Con trưởng thành sinh sản và chu trình lặp lại

do côn trùng gây ra đối với cây cối, hoa màu ?

Để giảm thiệt hại cho hoa màu do côn trùng gây ra người

áp dụng các biện pháp: bắt sâu, phun thuốc trừ sâu, diệt bướm,…

con mới nở ? Chúng đã tự đi kiếm mồi được chưa ? Tại sao ?

+ Chim non mới nở đều yếu ớt, chưa thể tự kiếm mồi được ngay

+ Chim bố và chim mẹ thay nhau đi kiếm mồi, cho đến khi mọc đủ lông, cánh mới có thể tự đi kiếm ăn

Ở thú, hợp tử được phát triển trong bụng mẹ, thú non sinh

ra đã có hình dạng như thú mẹ

Thú con mới sinh ra được thú mẹ nuôi bằng sữa cho đến khi có thể

tự đi kiếm ăn

Kết luận:Trong tự nhiên,chim sống theo đàn hoặc theo đôi.Chim

mái đẻ trứng và ấp trứng.Sau một thời gian,trứng nở thành chim non.Chim non được bố mẹ nuôi cho đến khi có thể tự kiếm ăn.

Ở loài thú,trứng được tụ tinh thành hợp tử sẽ phát triển thành phôi rồi thành thai trong cơ thể thú mẹ cho đến khi ra đời.Thú con mới sinh ra đã có hình dạng giống như thú trưởng thành và được thú mẹ nuôi bằng sữa cho đến khi có thể tự kiếm ăn.

Câu 44:Môi trường bao gồm những thành phần nào?

Môi trường bao gồm các thành phần tự nhiên (đất,không

khí,nước,ánh sáng mặt trời,động vật,thực vật, ) và các thành phần nhân tạo (nhà cửa,phố xá,nhà máy, )

Tài nguyên thiên nhiên là những của cải có sẵn trong môi trường

tự nhiên được con người khai thác,sử dụng cho lợi ích của con người

với nhau như thế nào?Môi trường là một bộ phận của tài

nguyên thiên nhiên hay ngược lại?

Môi trường và tài nguyên thiên nhiên có mối quan hệ chặt chẽ với

nhau.Môi trường là một bộ phận của tài nguyên thiên nhiên

Kết luận:Môi trường bao gồm các thành phần tự nhiên (đất,không

khí,nước,ánh sáng mặt trời,động vật,thực vật, ) và các thành phần nhân tạo (nhà cửa,phố xá,nhà máy, ).

Tài nguyên thiên nhiên là những của cải có sẵn trong môi trường

tự nhiên được con người khai thác,sử dụng cho lợi ích của con người.

nguyên thiên nhiên một cách bừa bãi và thải ra môi

trường nhiều chất độc hại ?

Nếu con người khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách bừa bãi và thải ra môi trường nhiều chất độc hại thì tài

nguyên thiên nhiên sẽ bị hết, môi trường sẽ bị ô nhiễm,…

Kết luận:Môi trường là không gian sinh sống,lao động sản

xuất,nghỉ ngơi,vui chơi,giải trí, của con người.

Môi trường còn là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của con người.

Môi trường cũng là nơi tiếp nhận những chất thải từ các hoạt động của con người.

Con người không thể tồn tại tách rời khỏi môi trường.Nếu con người có ý thức bảo vệ vafkhai thác tài nguyên thiên nhiên một cách hợp lí thì môi trường sẽ tiếp tục ảnh hưởng tốt đến đời sống của con người.Ngược lại,môi trường sẽ bị ô nhiễm,suy thoái,tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt và ảnh hưởng xấu đến đời sống của con người.

+ Con người phá rừng lấy đất canh tác, trồng các cây lương thực, cây ăn quả hoặc các cây công nghiệp

+ Phá rừng lấy gỗ để xây nhà, đóng đồ đạc hoặc dùng vào nhiều việc khác

+ Phá rừng để lấy chất đốt

+ Rừng còn bị tàn phá do những vụ cháy rừng

phá?

Có nhiều lí do khiến rừng bị tàn phá: đốt rừng làm nương rẫy, chặt cây lấy gỗ, đóng đồ dùng gia đình, để lấy đất làm nhà, làm đường,…

quả gì?

- Việc phá rừng ồ ạt đã làm cho :

+ Khí hậu bị thay đổi ; lũ lụt, hạn hán xảy ra thường xuyên ; + Đất bị xói mòn trở nên bạc màu ;

+ Động vật và thực vật quý hiếm giảm dần, một số loài đã bị tuyệt chủng và một số loài có nguy cơ bị tuyệt chủng

+ Con người sử dụng đất để làm ruộng,