- Biết cách sử dụng từ đồng âm trong giao tiếp, làm tập làm văn.. Thái độ - Có thái độ cẩn trọng khi sử dụng từ đồng âm, tránh gây nhầm lẫn hoặc khó hiểu do hiện tượng đồng âm.. + Một từ
Trang 1Trường: THCS A Lớp dạy: 7a…… ; Sỉ số:……… Vắng:…
Ngày dạy:… Buổi dạy:… Môn: ngữ văn 7
Tiết 43
TỪ ĐỒNG ÂM
I. Mục tiêu cần đạt.
1. Kiến thức.
- Hiểu được thế nào là từ đồng âm
- Biết được đặc điểm của từ đồng âm, xác định nghĩa của từ đồng âm
2. Kĩ năng.
- Biết cách sử dụng từ đồng âm trong giao tiếp, làm tập làm văn
3. Thái độ
- Có thái độ cẩn trọng khi sử dụng từ đồng âm, tránh gây nhầm lẫn hoặc khó hiểu do hiện tượng đồng âm
• Chẩn bị
- Học sinh: đọc trước bài ở sách giáo khoa và chuản bị bài ở nhà
- Giáo viên: một số ca dao, thơ có sử dụng từ đồng âm
II. Tiến trình bài mới.
1. Kiểm tra bài củ.
- Thế nào là từ trái nghĩa ?
TL
+ Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau
+ Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau
- Đọc một bài ca dao có sử dụng từ trái nghĩa
2. Bài mới.
- Đố vui: Cây gì?
Hai cây cùng có một tên Cây xoè mặt nước cây lên chiến trường
Cây này bảo vệ quê hương Cây kia nở hoa ngát thơm mặt hồ
Cây súng ( vũ khí)
Cây súng ( hoa súng)
Trong ví dụ trên câu trả lời điều là “Cây súng” nhưng một cái là vũ khí còn một cái là một loài hoa Khi phát âm nó hoàn toàn giống nhau nhưng khi xét về nghĩa thì nó khác nhau hoàn toàn Đó được gọi là từ đồng âm,
ĐẶNG BĂNG TÂM
Trang 2vậy từ đồng âm là gì, thì hôm nay ta sẽ tìm hiểu trong bài mới là bài “ Từ
đồng âm”
Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài học
Hoạt động 1 Tìm hiểu thế nào là
từ đồng âm.
Gọi một học sinh đọc ví dụ sgk/135
Dán bảng phụ
? Giải thích nghĩa các từ lồng
Lồng1: Động từ chỉ hoạt động của con
ngựa: nhảy dựng lên
- Lồng 2: Danh từ chỉ đồ vật làm bằng
tre, kim loại, … (thường để nhốt chim,
gà …)
? Nghĩa của hai từ lồng có gì giống và
khác nhau?
Giống: về cách phát âm
Khác: về nghĩa khác nhau hoàn toàn
Dán bảng phụ
a) Nam bị ngã nên chân đau.(1)
b) Cái bàn này chân bị gãy rồi.(2)
? Từ chân (1) và chân (2) trong hai
câu sau có phải là từ đồng âm hay
không ? Vì sao ?
Chân (1) là bộ phận dưới cùng của cơ
thể, dùng để đi, đứng, chạy, nhảy…
Chân (2) bộ phận dưới cùng của cái
bàn, có tác dụng để đỡ cho mặt bàn
+ Chân (1) và chân (2) chúng có
nghĩa khác nhau nhưng đều có chung
một nét nghĩa làm cơ sở là “bộ phận,
phần dưới cùng” => từ nhiều nghĩa
? Thế nào là từ đồng âm?
? Giáo viên đưa ra một bài ca dao có
từ đồng âm và yêu cầu học sinh xác
định từ đồng âm
Bà già đi chợ cầu Đông
Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng
Thầy bói gieo quẻ nói rằng
Lợi thì có lợi nhưng răng chẳng còn.
I.Thế nào là từ đồng âm
Ví dụ Sgk / 135
VD 1:
- Lồng 1: chỉ hành
động con ngựa
- Lồng 2: chỉ vật để nhốt
động vật nhỏ
VD 2:
-Hai từ lồng không cùng nghĩa xong giống nhau về mặt ngữ âm
=> đó là từ đồng âm
Ghi nhớ (sgk/135)
ĐẶNG BĂNG TÂM
Trang 3?Giáo viên gọi học sinh đọc ghi nhớ
sách giáo khoa
Hoạt động 2: Cách sử dụng từ
đồng âm
Giáo viên gọi hs đọc ví dụ sgk
? Nhờ đâu mà em phân biệt nghĩa
của 2 từ lồng?
Nhờ vào ngữ cảnh trong câu ta phân
biệt được nghĩa của các từ đồng âm
? Nếu tách khỏi ngữ cảnh em có thể
hiểu câu trên thành mấy nghĩa?
+ Kho: chế biến thức ăn
+ Kho: nơi để chứa, đựng
- Nếu tách khỏi ngữ cảnh câu trên có
thể hiểu theo hai nghĩa
? Em hãy thêm vào câu này một và
từ để trở thành câu đơn nghĩa?
(1) Đem cá về mà kho
(2) Đem cá về để ở kho
=> Vậy, để tránh hiểu lầm do hiện
tương đồng âm gây ra, phải chú ý
điều gì khi giao tiếp ?
- Cần chú ý đến ngữ cảnh để tránh
hiểu sai nghĩa của từ do hiện tượng
đồng âm
Giáo viên gọi hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 3:
1.Gọi học sinh đọc bài tập và gợi ý
làm bài
2.Gọi học sinh đọc bài và gợi ý làm
bài tập
Sử dụng từ đồng âm.
• Ví dụ (sgk/135)
- Để hiểu được nghĩa của từ đồng âm cần phải đặt vào ngữ cảnh
Ghi nhó Sgk/136 III. Luyện tập
• Bài tập 1.Tìm tư đồng
âm với mõi từ; ba, tranh, sang
- Ba: ba mẹ., số ba
- Tranh: tranh luận, bức tranh
- Sang: sang song, giàu sang
• Bài tập 2:
a)Cổ: cổ trên cơ thể người, cổ chai, cổ lọ
Đều là phần nối đầu với thân
b) Cổ
-Bộ phận trên cở thể
-Cũ, xưa
• Bài tập 3: học sinh đặt câu
• Bài tập 4
- Vạc: làm bằng đồng ĐẶNG BĂNG TÂM
Trang 43.Gọi học sinh đọc và gợi ý làm bài
tập
4.Gọi học sinh đọc bài và gợi ý làm
bài tập
(đóng vai)
kim loại
- Vạc, Cò: loài chim sống
ở đồng ruộng
- Anh chàng đã dùng từ đồng âm để không trả lại cái vạc cho người hàng xóm
III. Củng cố
-Thế nào là từ đồng âm ?
-Sử dụng từ đồng âm ?
-Chuẩn bị bài mới: “Cảnh Khuya”
ĐẶNG BĂNG TÂM