QUY TRÌNH CHĂM SÓC RỐN TẠI KHOA SANH
Trang 1QUY TRÌNH QUẢN LÝ ĐIỀU DƯỠNG
Phòng điều dưỡng
BỆNH VIỆN HÙNG VƯƠNG
Ấn bản (Version) : 1 Thời hạn bắt đầu (Dated) :
Tên Quy trình
QUY TRÌNH CHĂM SÓC RỐN TẠI KHOA SANH
Ấn bản hiện hành
Thay đổi bởi Ngày Xem xét
(tên)
Phê duyệt (chữ ký)
Ngày dự định tái xuất bản
Nhận xét
Mục đích và phạm vi
Hướng dẫn hộ sinh khoa Sanh bệnh viện Hùng Vương kỹ năng chăm sóc rốn sau sanh Phạm vi áp dụng: hộ sinh khoa sanh
Kiểm tra giám sát: hộ sinh Nguyễn Thị Kiều Tú, Trần Ngọc Ánh, ĐDT khoa sanh A và B
Tài liệu
Những hồ sơ về chất lượng sau đây sẽ được lưu giữ và quản lý: bệnh án sản khoa, các phiếu chăm sóc, bảng kiểm thực hiện quy trình
QUY TRÌNH
1 Chuẩn bị
Bộ dụng cụ chăm sóc rốn
Khăn vô khuẩn, bông, gạc vô khuẩn, kẹp rốn
Bàn làm rốn đã được làm ấm
Dung dịch rửa tay nhanh, cồn 70o
KHCN
BS Nguyễn Văn Trương
Chữ Ký
TIẾN TRÌNH SỬA ĐỔI
Trang 22 Các bước tiến hành
Rửa tay, mang găng
Dùng một tấm gạc che quanh chân rốn, sát khuẩn dây rốn bằng cồn 70o
Dùng kẹp rốn nhựa vô khuẩn cặp rốn
Cắt bỏ phần dây rốn còn lại cách kẹp rốn 0.5 cm phía trên
Sát khuẩn mặt cắt bằng cồn 70o
Băng rốn bằng gạc vô khuẩn mỏng
3 Theo dõi và xử trí tai biến
3.1.Theo dõi: chảy máu rốn
3.2 Xử trí
Chảy máu rốn: kẹp rốn lại
Chảy máu chân rốn: may cầm máu
BẢNG KIỂM THỰC HIỆN QUY TRÌNH CHĂM SÓC RỐN
TẠI KHOA SANH
2 Chuẩn bị đầy đủ săng vô khuẩn, gòn, gạc vô khuẩn,
que gòn, kẹp rốn
4 Có dung dịch rửa tay nhanh
5 Có chai cồn 700
7 Dùng một tấm gạc che quanh chân rốn, sát khuẩn
dây rốn bằng cồn 700
8 Dùng kẹp rốn nhựa vô khuẩn kẹp rốn
9 Cắt bỏ phần dây rốn còn lại cách kẹp rốn 0.5 cm
phía trên
10 Sát khuẩn mặt cắt bằng cồn 70o
11 Sát khuẩn da bụng quanh rốn bằng cồn 70o
12 Băng rốn bằng gạc vô khuẩn mỏng
Trang 3SƠ ĐỒ THỰC HIỆN QUY TRÌNH CHĂM SÓC RỐN TẠI KHOA SANH
Chuẩn bị dụng
cụ chăm sóc
rốn
Săng vô khuẩn Gòn, gạc vô khuẩn Que gòn, kẹp rốn
Bàn làm rốn được làm ấm Dung dịch rửa tay nhanh Cồn 700
Làm rốn Rửa tay, mang găng
Dùng gạc che quanh chân rốn
Sát khuẩn dây rốn bằng cồn 700
Kẹp rốn bằng kẹp nhựa
vô khuẩn
Cắt bỏ phần dây rốn còn lại cách kẹp rốn 0.5
cm phía trên
Sát khuẩn mặt cắt bằng cồn 70o
Sát khuẩn da bụng quanh rốn bằng cồn 70o
Băng rốn bằng gạc và băng thun mỏng
Trang 4QUY TRÌNH QUẢN LÝ ĐIỀU DƯỠNG
Phòng điều dưỡng
BỆNH VIỆN HÙNG VƯƠNG
Ấn bản (Version) : 1 Thời hạn bắt đầu (Dated) :
Tên Quy trình QUY TRÌNH CHĂM SÓC RỐN TẠI KHOA HẬU SẢN VÀ KHOA
NHI - HƯỚNG DẪN CHĂM SÓC RỐN TẠI NHÀ
Ấn bản hiện hành
Thay đổi bởi Ngày Xem xét
(tên)
Phê duyệt (chữ ký) Ngày dự định tái xuất bản Nhận xét
Mục đích và phạm vi
Hướng dẫn hộ sinh các khoa Hậu sản, Hậu phẫu và khoa nhi bệnh viện Hùng Vương kỹ năng chăm sóc rốn trong những ngày đầu sau sanh đồng thời biết cách hướng dẫn cho bà
mẹ và người nhà thực hiện chăm sóc rốn sau xuất viện
Phạm vi áp dụng: hộ sinh khoa Hậu sản, Hậu phẫu, khoa Nhi
Kiểm tra giám sát: hộ sinh Trần Thị Mỹ Linh, Trần Thị Tuyết Hạnh, Nguyễn Ngọc Minh, Nguyễn Thị Thu Hồng, ĐDT các khoa Hậu sản, Hậu phẫu và khoa Nhi
Tài liệu
Những hồ sơ về chất lượng sau đây sẽ được lưu giữ và quản lý: bệnh án sản khoa, bệnh án nhi khoa, các phiếu chăm sóc, bảng kiểm thực hiện quy trình
KHCN
BS Nguyễn Văn Trương
Chữ Ký
TIẾN TRÌNH SỬA ĐỔI
Trang 5QUY TRÌNH
Khi rốn chưa rụng
1 Mở kẹp rốn sau sanh 24 – 48 giờ, sau khi mở kẹp rốn thì không băng rốn nữa
2 Trong khi tắm bé, thấy rốn bẩn thì rửa bằng dung dịch nước muối sinh lý 0.9%
3 Lau khô rốn bằng gạc vô khuẩn
4 Giữ rốn khô và sạch, không băng rốn hoặc chỉ đắp một lớp gạc mỏng lên rốn
5 Mặc áo trên rốn và quấn tả dưới rốn để dễ dàng quan sát rốn
Sau khi rốn rụng
Hướng dẫn mẹ
Nếu chân rốn khô hoàn toàn, không dùng thuốc sát trùng
Nếu chân rốn chưa khô hẵn nhưng không có mùi và da quanh rốn không đỏ, rửa sạch bằng nước muối sinh lý sau đó chấm dung dịch Povidin 10% rồi để hở
Nếu chân rốn chưa khô có mùi hôi, hoặc da quanh rốn đỏ nên đưa trẻ khám tại cơ
sở y tế
Quan sát kỹ để xử trí các bất thường tại rốn
1 Chân rốn thừa ối Rốn rụng, đáy rốn sâu, tiết ít
dịch, không mùi
Chấm Povidin 10% trong 2-3 ngày
đỏ, hơi đỏ, hơi ướt, dài dưới 2.5cm
Chấm Nitrate Bạc 20% ngày 1 lần trong 3 – 7 ngày
trên 2.5 cm hoặc tăng tiết dịch sau cử bú
Cắt polype
4 Dò rốn – bàng
quang
Rốn rụng, tiết dịch mùi như nước tiểu
Phẫu thuật
5 Dò rốn – ruột Rốn rụng, tiết dịch có mùi
giống phân
Phẫu thuật
Trang 6BẢNG KIỂM THỰC HIỆN QUY TRÌNH CHĂM SÓC RỐN TẠI KHOA HẬU PHẪU, HẬU SẢN VÀ KHOA NHI
Có Không
1 Chuẩn bị bộ dụng cụ chăm sóc rốn
2 Rửa tay bằng dung dịch sát khuẩn tay nhanh
3 Mở bao gạc rốn, quan sát tình trạng rốn
5 Rửa rốn bằng dung dịch nước muối sinh lý 0.9% khi
rốn bẩn
6 Lau khô rốn bằng gạc vô khuẩn
7 Giữ rốn khô và sạch, không băng rốn hoặc chỉ đắp
một lớp gạc mỏng lên rốn
8 Mặc áo trên rốn và quấn tả dưới rốn
Trang 7SƠ ĐỒ THỰC HIỆN QUY TRÌNH CHĂM SÓC RỐN TẠI KHOA SANH
Rốn khô
CHUẨN BỊ DỤNG CỤ
CHĂM SÓC RỐN Rửa tay trước khi
chăm sóc rốn
Mở bao gạc rốn,
Mở kẹp rốn
Quan sát tình trạng rốn
Rửa rốn bằng dung dịch nước muối 0.9%
Không băng rốn hoặc chỉ đắp một lớp gạc mỏng lên rốn
Mặc áo trên rốn
và quấn tả dưới rốn
Sát khuẩn rốn bằng cồn 70o
Rốn bẩn
Lau khô rốn bằng gạc vô khuẩn
Trang 8QUY TRÌNH QUẢN LÝ ĐIỀU DƯỠNG
Phòng điều dưỡng
BỆNH VIỆN HÙNG VƯƠNG
Ấn bản (Version) : 1 Thời hạn bắt đầu (Dated) :
Tên Quy trình
QUY TRÌNH TẮM BÉ TẠI CÁC KHOA HẬU SẢN VÀ KHOA NHI
Ấn bản hiện hành
Thay đổi bởi Ngày Xem xét
(tên)
Phê duyệt (chữ ký) Ngày dự định tái xuất bản Nhận xét
Mục đích và phạm vi
Hướng dẫn hộ sinh các khoa Hậu sản, Hậu phẫu và khoa Nhi bệnh viện Hùng Vương kỹ năng tắm bé và chăm sóc rốn những ngày đầu sau sanh đồng thời biết cách hướng dẫn cho bà mẹ và người nhà thực hiện tắm bé sau xuất viện
Phạm vi áp dụng: hộ sinh khoa Hậu sản, Hậu phẫu và khoa Nhi
Kiểm tra giám sát: hộ sinh Trần Thị Mỹ Linh, Trần Thị Tuyết Hạnh, Nguyễn Ngọc Minh, Nguyễn Thị Thu Hồng, ĐDT các khoa Hậu sản, Hậu phẫu và khoa Nhi
Tài liệu
Những hồ sơ về chất lượng sau đây sẽ được lưu giữ và quản lý: bệnh án sản khoa, bệnh án nhi khoa, các phiếu chăm sóc, bảng kiểm thực hiện quy trình
KHCN
BS Nguyễn Văn Trương
Chữ Ký
TIẾN TRÌNH SỬA ĐỔI
Trang 91 Chuẩn bị dụng cụ
Dụng cụ vô khuẩn gồm
Chung Inox đựng dung dịch nước muối sinh lý
Chung inox đựng nước cất
Dụng cụ sạch gồm
Hai thau tắm bé (1 lớn, 1 nhỏ)
Hai khăn lông
Hai khăn tắm nhỏ
Áo, tả, băng thun sạch
Xà bông tắm bé
Tấm lót nylon
Thuốc nhỏ mắt (Nacl 0,9%), thuốc rơ miệng, dung dịch sát khuẩn tay nhanh
2 Chuẩn bị
Tắm trong phòng tắm bé hoặc phòng bệnh, đóng cửa, tránh gió lùa
Trải tấm lót nylon lên bàn hoặc xe tắm bé
Rửa tay, pha nước ấm, mực nước trong thau khoảng 10cm, kiểm tra nhiệt độ nước bằng cùi chỏ (nhiệt độ nước khoảng 37oC)
3 Chuẩn bị bé để tắm
Đặt khăn lông lên tấm lót, cởi quần áo bé ngoại trừ tả lót và gạc rốn, quấn bé trong khăn tắm
4 Tắm bé
Dùng gòn nhúng nước cất lau riêng cho mỗi mắt, từ góc trong ra ngoài
Dùng khăn nhỏ nhúng nước sạch lau mặt
Bồng bé trên tay sao cho bàn tay nâng đầu bé, cánh tay nâng mình bé còn khuỷu tay kẹp lấy chân bé vào nách
Ở trẻ sơ sinh dùng ngón tay cái và ngón trỏ bịt 2 lỗ tai bé để tránh nước văng vào
Gội đầu cho bé
Làm ướt tóc và thoa dầu gội
Gội sạch dầu gội bằng nước ấm (dùng thau nhỏ) và lau khô bằng khăn nhỏ
Tránh làm văng nước vào mặt bé
Trang 10Tắm toàn thân còn lại của bé
Hòa 2-3ml sữa tắm vào chậu nước tắm (hoặc có thể cho vào lòng bàn tay/ khăn mềm thoa lên người bé)
Cởi tã lót, lau sạch vùng sinh dục
Đặt bé vào thau tắm: một cườm tay nâng đầu bé, cườm tay kia nâng bên đùi gần thân người tắm nhất
Tắm sạch, nhẹ nhàng tránh làm ướt rốn Cuối cùng làm vệ sinh bộ phận sinh dục bé
Nâng bé lên khỏi thau nước bằng cách luồn nhẹ bàn tay còn lại dưới mông bé, nâng đầu bé lên để bé không bị ngã đầu ra sau
Quấn bé trong khăn lông và lau khô bé Chú ý các vùng có nếp gấp da
Chăm sóc rốn
Rửa tay bằng dung dịch sát khuẩn tay nhanh
Mở bao gạc rốn, quan sát tình trạng rốn, tiến hành làm rốn đúng quy trình
Mặc áo quấn tã
Không dùng tăm bông ngoáy mũi và tai bé mà dùng bấc loa kèn
Quấn khăn và trả bé cho mẹ
An toàn khi tắm bé
Luôn luôn kiểm tra nhiệt độ của nước trước bằng khuỷu tay Không để nhiệt độ nước quá cao
Không tắm bé trong phòng lạnh
Không tắm bé sau khi bú no
Không cần nhỏ mắt cho bé mỗi lần tắm, nếu mắt bé có ghèn ít, lau sạch bằng gòn với nước cất và nhỏ mỗi bên mắt một giọt nước muối sinh lý
Nếu mắt có ghèn nhiều, báo bác sĩ nhi khám lại để có chỉ định điều trị
Trang 11STT NỘI DUNG THỰC HIỆN
CÓ KHÔNG
1 Chuẩn bị dụng cụ
Xe hoặc bàn tắm bé
Gòn, gạc
Chung Inox đựng dung dịch nước muối sinh lý
Chung inox đựng nước cất
Hai thau tắm bé (1 lớn, 1 nhỏ)
Hai khăn lông
Hai khăn tắm nhỏ
Áo, tả, băng thun sạch
Xà bông tắm bé
Tấm lót nylon
Thuốc nhỏ mắt (Nacl 0,9%), thuốc rơ miệng,
dung dịch sát khuẩn tay nhanh
2 Chuẩn bị địa điểm tắm
Đóng cửa
Trải tấm lót trên xe hoặc bàn
Rửa tay, pha nước ấm, mực nước trong thau
khoảng 10cm
Kiểm tra nhiệt độ nước bằng cùi chỏ
3 Chuẩn bị bé để tắm
Đặt khăn lông lên tấm lót, cởi quần áo bé chừa
lại tã lót và gạc rốn, quấn bé trong khăn tắm
4 Tiến hành tắm bé
Dùng gòn nhúng nước cất lau riêng cho mỗi
mắt, từ góc trong ra ngoài
Dùng khăn nhỏ nhúng nước sạch lau mặt
Bồng bé đúng cách
Ngón tay cái và ngón trỏ bịt 2 lỗ tai bé
5 Gội đầu cho bé
Làm ướt tóc và thoa dầu gội
Trang 12Gội sạch dầu gội bằng nước ấm và lau khô
bằng khăn nhỏ
Không làm văng nước vào mặt bé
6 Tắm toàn thân còn lại của bé
Cho 2 – 3ml xà bông vào thau nước
Cởi tã lót, lau sạch vùng sinh dục
Đặt bé vào thau tắm: một cườm tay nâng đầu
bé, cườm tay kia nâng bên đùi Tắm sạch, nhẹ nhàng không ướt rốn
Làm vệ sinh bộ phận sinh dục bé
Nâng bé lên khỏi thau nước bằng cách luồn nhẹ bàn tay còn lại dưới mông, nâng đầu lên
để bé không bị ngã đầu ra sau
Quấn bé trong khăn lông và lau khô
7 Chăm sóc rốn
Rửa tay bằng dung dịch sát khuẩn tay nhanh
Mở bao gạc rốn, quan sát tình trạng rốn
Mở kẹp rốn Rửa băng dung dịch nước muối sinh lý 0.9%
khi thấy rốn bẩn
Lau khô rốn bằng gạc vô khuẩn
Mặc áo trên rốn và quấn tả dưới rốn Dùng bấc loa kèn ngoáy mũi và tai bé Quấn khăn và trả bé cho mẹ
Trang 13SƠ ĐỒ THỰC HIỆN QUY TRÌNH TẮM BÉ
Cởi quần áo
bé chừa lại
tã lót và gạc rốn, quấn bé trong khăn tắm
Luồn nhẹ bàn tay dưới mông, nâng đầu lên để
bé không bị ngã đầu ra sau, nhấc bé
ra khỏi thau tắm
Lau khô rốn
Mở gạc, quan sát tình
trạng rốn, mở kẹp rốn,
Rửa rốn bằng dung
dịch nước muối sinh lý
0.9% khi rốn bẩn