Quy trình vận hành DCL CBD, CBD e, CBD EE 35 123kv

Giá đỡ: Giá đỡ của mỗi một pha được là bằng các thanh thép mạ tĩnh điện 1a vàđược hàn với : - Bốn hoặc tám chân 1h và có các lỗ để lắp đặt trụ cực và các bộ phậnphụ.. Ở vị trí này, tiến

TỔNG CÔNG TY TRUYỀN TẢI ĐIỆN QUỐC GIA

CÔNG TY TRUYỀN TẢI ĐIỆN I

QUY TRÌNH VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG

DCL CBD, CBD-E, CBD-EE

38,5 - 123 KV

Sơn La 6-2010

2

MỤC LỤCChương I : GIỚI THIỆU CHUNG

Chương II : THÔNG SỐ KỸ THUẬT

Chương III : CẤU TẠO

Chương IV : LẮP ĐẶT DCL

Chương V : LẮP ĐẶT DTĐ

Chương VI : BẢO DƯỠNG

Chương VII : KIỂM TRA XỬ LÝ NHỮNG BẤT THƯỜNG CỦA DCL

TRONG VẬN HÀNHChương VIII : SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỀU KHIỂN NỘI BỘ DCL

MỞ ĐẦU

Mục đích của tài liệu này:

- Cho biết một số thông tin chung về thiết bị thông qua sự mô tả chi tiếtcác bộ phần chính của nó

- Dùng làm hướng dẫn trong quá trình lắp đặt

- Kiểm tra trong quá trình vận hành và bảo dưỡng

- Chu kỳ đại tu bảo dưỡng theo số lần thao tác

Tất cả phải làm theo sự hướng dẫn của cuốn sách này, để đảm bảo cho sựlàm việc tin cậy và khả năng cách điện như thiết kế

Giúp cho chúng ta hiểu rõ hơn về các bộ phận của thiết bị cũng như cáchướng dẫn đi kèm

4

Dao cách ly loại CBD, CBD-E, CBD-EE do hãng COELME-EGIC của Ýsản xuất dùng để vận hành ngoài trời, có hai trụ quay và tiếp điểm cắt ở giữa.

Với dao cách ly 123kV loại CBD có hình dạng tổng quát như hình A1.Mỗi một pha được liên kết bởi một giá đỡ (1a), trên hai trụ quay (1b) được gắnvới hai trụ sứ cách điện (1c) bằng bulông Trên mỗi trụ sứ đều được gắn mộtcánh tay dao (1d hoặc 1e) mang một tiếp điểm là má đực (1f) hoặc má cái (1g),

và đầu cốt (1s) như hình A2

Với dao cách ly 38,5kV loại CBD có cấu tạo như hình A3 Ba pha đượclắp trên cùng một giá đỡ Nhưng mỗi pha đều cố cấu tạo như dao 123kV

Lưu ý : Trong hình vẽ, với những DCL có dòng định mức khác nhau hoặc

cấp điện áp khác nhau thì nó sẽ khác nhau ở một số chi tiết Nhưng những nội dung trong quy trình này đều có thẻ áp dụng được.

Khi thao tác, hai cánh tay dao quay một góc 900 trong khi người thao tác chỉ đứng tại chổ

Mỗi một cực của DCL có thể trang bị thêm một dao tiếp đất, nó có khảnăng chịu được dòng ngắn mạch định mức giống như DCL

Tuỳ theo thiết kế, DTĐ được lắp có thể là loại "ES" hoặc loại "TV" (Xem hình

vẽ B)

Với DCL chi có một cực có DTĐ gọi là DCL loại CBD-E, còn loại dao

mà cả hai cực đều được lắp DTĐ gọi là DCL kiểu CBD-EE

Mỗi DTĐ đều có cánh tay dao (2a hoặc 3a), và chúng có thể quay quanhtrục nắm ngang (2b hoặc 3b) một góc 900

Sau khi đi hết hành trình quay :

- Với dao tiếp đất kiểu ES thì má cái (2c) sẽ được đóng vào tiếp điểm cốđịnh (2d):

- Với dao tiếp đất kiểu TV thì cánh tay dao sẽ chuyển sang chuyển độngthẳng đứng và đưa má đực (3c) sẽ được đóng vào má cái cố định (3d)

Các DCL và DTĐ có thể được vận hành bằng tay hoặc động cơ

6

Hình : A1

Hình : A2

8

Hình : A3

Hình : A4

Để 3 pha của DCL hay DTĐ làm việc đồng bộ thì chúng được liên kết vói nhaubằng các thanh liên kết pha

Các DCL được mô tả trong quy trình này được xác định bằng các chi tiết

Hình : B1

Chương II : THÔNG SỐ KỸ THUẬT.

Mức điện áp đỉnh chịu được giữa pha-đất 170 550 kV

Dòng điện ngắn mạch chịu được trong 1s 40 25

Bộ truyền động : - Loại

- Điện áp điều khiển

- Điện áp động cơ

MO220400

VDCVAC

Chương III : CẤU TẠO

Các bộ phận chính của DCL được mô tả chi tiết trong chương này

1 Giá đỡ:

Giá đỡ của mỗi một pha được là bằng các thanh thép mạ tĩnh điện (1a) vàđược hàn với :

- Bốn ( hoặc tám) chân (1h) và có các lỗ để lắp đặt trụ cực và các bộ phậnphụ

- Hai cổ quay (1i)

- Định vị cơ khí khi DCL ở trạng thái đóng

Hai trụ quay (1b) sẽ được quay trên những ống lót tự bôi trơn hoặc trên cácvòng bi tự bảo trì Tuỳ thuộc vào điện áp định mức của DCL mà thanh lên độngchéo (1m) có chiều dài khác nhau Chiều dài của thanh có thể thay đổi đượcbằng cách điều chỉnh đầu nối trượt (1n)

14

Hình : C

(1z) Tiếp điểm này có kích thước khác nhau tuỳ theo dòng định mức cho phépchạy qua, và nó được làm bằng đồng tráng bạc Trong trường hợp đặc biệt nào

nó có thể dược làm bằng bạc nguyên chất đó là tuỳ theo thiết kế hoặc yêu cầucủa khách hàng

Lò xo tiếp điểm (1u) và các chốt tăng cường tiếp xúc của lò xo làm bằngthép không rỉ

Mỗi một cánh tay dao đều có một đầu cực cho phép dòng định mức chạyqua Nó có dạng bằng hình trụ (1s) và được làm bằng đồng tráng bạc hoặc bằnghợp kim nhôm

Đối với loại dao cách ly kiểu CBD-E và CBD-EE thì trên cánh tay daocòn phải lắp thêm tiếp điểm tĩnh (2d) của DTĐ

Ở hình D2 là mạch điện chính của DCL 38,5kV và hình D3 là mạch điệnchính của DCL 123kV

16

Hình : D1

Hình : D2

Hình : D3

4 Dao tiếp đất.

Mỗi một cực của DTĐ là loại ES hay TV đều có một cánh tay dao (2a-3a)làm bằng hợp kim nhôm và một tiếp điểm động dạng cái (2c) hay dạng đực (3c)

ở đầu cánh tay dao (nó sẽ được đóng vào tiếp điểm tĩnh ở mạch điện chính)

Cả tiếp điểm động và tiếp điểm tĩnh đều được làm bằng đồng Ở đầu cuốicủa cánh tay dao được nối với một dây dẫn được bện từ những sợi dây đồng nhỏ(2e-3e) để nối xuống tiếp đất (có kích thước đủ lớn để đủ khả năng dẫn dòngngắn mạch) (xem hình E)

Ít nhất một trong ba pha của DTĐ phải có chốt giới hạn hành trình khi dao

ở trạng thái mở bằng cơ khí (2f)

18

Hình : E

Kết nối giữa các bộ phận đều bằng bulông Inox (4a) và các đầu nối (4b),

nó cho phép điều chỉnh chiều dài của thanh truyền động (4c) Trong một sốtrường hợp ta có thể thay đổi chiều dài bằng cách điều chỉnh ở khớp nối bằngren (4r) được lắp ở đầu trục

Hình : F1

Vị trí đĩa

(*) : Mã này trùng với số ghi trên bản vẽ lắp đặt ( tham khảo ở đơn đặt hàng ).

Nó cần phải có trong trường hợp phải thay thế các chi tiết

Không cần những dụng cụ đặc biệt để lắp đặt DCL, nhưng nó cần phải cóđầy đủ các dụng cụ đúng tiêu chuẩn như sau :

Các bước dưới đây sé mô tả quá trình lắp đặt và điều chỉnh DCL.

(Dưới đây là trình tự lắp đặt DCL 3 pha hai trụ cực và những điều cần thiết đểđơn giản hoá cho việc lắp đặt cho DCL một trụ cực hoặc hai trụ cực)

Khi tháo DCL để bảo dưỡng thì không cần các sự chỉ dẫn đặc biệt nếunhư đã nắm rõ quá trình lắp đặt các bộ phận

I Lắp đặt DCL.

1 Nghiên cứu bản vẽ lắp đặt và kiểm tra các kích thước của giá đỡ và

những chỉ dẫn trong bản vẽ (những điểm định vị đặc biệt)

2 Lắp đặt giá đỡ (1a) lên các trụ đỡ một cách cẩn thận, đặc biệt là phải

thẳng hàng và đồng phẳng Nếu cần có thể dùng các vòng đệm hình C bằngnhôm chèn vào chân (1h) và các trụ đỡ để cho giá đỡ được cân bằng ( mổi mộtpha của DCL được cấp 20+20 vòng đệm loại dày 0,5 và 1mm)

24

3 Chọn hai sứ đỡ cách điện (1c) cho mỗi pha, có chiều dài bằng nhau

càng tốt và lắp vào trụ quay (1b) bằng các bulông

Chú ý : Tay đòn (4u) được cố định với giá đỡ quay (4e) ở phía dưới bằng

bằng các lỗ (4v) ( như hình vẽ) Điều đáng quan trọng là phải lắp đặt cho thẳng đứng, nếu cần có thể dùng các vòng đệm hình C để điều chỉnh.

4 Lắp đặt cánh tay dao (1d-1e) của mỗi pha trên sứ đỡ (1c) : Trong bản

vẽ lắp ráp cần chú ý các lỗ cố định trên mặt bích để sứ đỡ quay đúng chiều ( Đặcbiệt là đối với các DCL có DTĐ đi kèm Xem hình G2) Cần phải làm sạch các

bề mặt tiếp xúc được chỉ ra trong hình G2 bằng loại mỡ chuyên dùng và sau đóbôi lên một lớp mỡ đặc biệt là MILICOMPOUND EL

Hình : G1

26

28

Hình : G2

Bôi mỡ MOLICOMPOUND EL

5 Trước khi siết chặt các bulông của các cánh tay dao cần thao tác bằng

tay để kiểm tra sự hoạt động của nó

- Ở vị trí đóng : Hai cánh tay dao phải hoàn toàn nằm ngang và thẳng hàng,khoảng cách của má đực (1f) và lò xo của má cái (1u) khoảng 50mm (xem hìnhH1) Ở vị trí này, tiến hành điều chỉnh những vị trí hảm ở trên giá đỡ sao chođầu của bulông (4d) chạm vào cánh tay đòn của giá đỡ quay (4e);

- Trong quá trình đóng, các mỏ phóng hồ quang (1t) sẽ được đóng trước sau

đó mới đến tiếp điểm chính

Để thoả mãn các điều kiện trên thi cần phải :

- Cần chèn các vòng đệm hình C vào các cánh tay dao và sứ đỡ

- Lợi dụng vào các khe hở dự trử của các lỗ trên cánh tay dao

- Chỉ khi nào cần thiết mới điều chỉnh độ dài của thanh truyền động chéo(1m) bằng đầu nối (1n) (nếu nếu cần điều chỉnh thì siết chặt lại bulông với mộtlực 4daNm)

- thay đổi hình dạng của mỏ phóng

Chú ý : - Tất cả các bước kiểm tra trên cần phải kiêm tra lại khi DCL được

đấu nối mạch cao áp.

- Nếu muốn nâng thiết bị đã được lắp đặt, ta tập hợp tất cả các pha lại một vị trí và đưa chúng vào vị trí cần lắp đặt (trong trường hợp này nghiêm cấm dùng dây buộc vào mạch điện chính để nâng mà phải buộc vào những điểm quy định ở chân giá (1h)).

6 Đặt 3 pha ở vị trí đóng vặn bulông hảm (4d) chạm vào cánh tay đòn của

giá đỡ quay (4e), tiến hành lắp đặt thanh liên động và siết chặt các bulông ở đầunối (4b) với lực vặn là 4daNm.( Trước khi lắp đặt thanh truyền động cần phảibôi mợ cẩn thận giữa các bề mặt tiếp xúc để tránh bị mài mòn hay bi kẹt)

Hình :H1

Hình :H2

7 Lặp đặt động cơ cho bộ truyền động phải theo như bản vẽ lắp đặt và lắp

đặt khi DCL đang ở trạng thái đóng(hãy tham khảo các tài liệu liên quan đểthuận tiện cho viẹc lắp đặt)

8 Nói chung để có thể điều chỉnh chiều dài của trục truyền động để nối

với động cơ truyền động của DCL Ta phải dựa vào chiều cao thực sự của khớpnối Nếu chiều cao của khớp nối là H và chiều cao lắp đặt của động cơ truyềnđộng là h (xem hình H3 và I) thì hiệu chiều cao lắp đặt trong bản vẽ lắp đặt đượctính theo bảng sau :

- Các mặt cắt của trục được xịt một lớp Zn để bảo vệ

Hình vẽ : I

9 Lắp đặt trục truyền động như sau :

- Cố định trục (4l-4f) (4i nếu là loại dao CBD-E) với giá đỡ (1a) Vặn trụcvít (4z) Vị trí trục quay (4f) và tấm cố định (4l) theo như kích thước trên bản vẽlắp đặt Siết chặt các trục vít với lực 4daNm

- Thao tác trục vít (7i), ống lót định vị (7g) trên trục truyền động (7e) Bôimột lớp mỏng loại mỡ đặc biệt lên những bề mặt tiếp xúc và vặn chặt trục vít(7i) với lực 3,7daNm

- Nối điểm cuối của trục truyền động (7e) với tủ động động cở truyền động

và vặn chặt các trục vít

- Kiểm tra độ thẳng đứng của trục truyền động

10 Nối cánh tay đòn trên đỉnh của trục truyền động thẳng đứng (4g) với giá

đỡ quay (4e) thông qua thanh truyền động (4c) Điều này rất quan trọng và cầnphải kiểm tra cẩn thận, khi dao ở vị trí đóng thì cánh tay đòn và thanh truyềnđộng không được vượt qua hay nằm ở điểm chết

11 Khi trục truyền động lắp với động cơ thì trục sẽ quay rất nhanh, vì vậy

cần phải tuân theo các hướng dẫn của quy trình

12 Thao tác bằng tay để kiểm tra sự hoạt động cảu DCL Cần phải lưu ý tới

khoảng cách S trong bản vẽ lắp đặt để điều chỉnh chiều dài của các bộ phận trênthanh truyền động một cách hợp lý

- Khi điều chỉnh chiều dài của cánh tay đòn nằm trên trục truyền động đứng(4g) ta có thể điều chỉnh tổng hành trình của dao

- Khi điều chỉnh chiều dài của thanh truyền động (4c), ta sẽ điều chỉnh vị trícủa ba pha DCL theo hành trình làm việc của động cơ

- Khi điều chỉnh các thanh liên động giữa các pha (4s), ta sẽ thay đổi vị trícủa pha này so với các pha khác.

Đối với loại DCL CBD-E hay CBD-EE ta cần phải điều chỉnh các cánh taydao mang tiếp điểm tĩnh của DTĐ (2d-3d) để khi DCL ở trạng thái mở phảivuông góc với giá đỡ để cho tiếp điểm động (2c-3c) của DTĐ và đúng ngàm tiếpđiểm

34

Hình : J1

Hình : J2

Hình : J3

Sau khi lắp đặt xong cần phải siết chặt các bulông theo các lực trong bảng sau :Động cơ bộ truyền động Trong tài liệu đi kèm

Đầu nối trục truyền động(10h) 90 daNm

Bulông hình U M12 A2-70 (9a) 75 daNm

Lưu ý : Với những bulông làm việc như những trục quay cần phải vặn

chặt để không làm ảnh hưởng đến qua trình quay.

13 Điều chỉnh chốt định vị ở đỉnh của trục quay đứng để khi ở cuối hành

trình đóng và mở đầu các bulông (4h) chạm vào cánh tay đòn (4g)

14 Bôi một lớp mỏng hổn hợp tiếp xúc tên tất cả các điểm tiếp xúc dẫn

điện và bôi mỡ lên các khớp của bộ truyền động

15 Hoàn thành quá trình lắp đặp và chế độ làm việc như trong tài liệu

này

16 Lưu ý : Để thực hiện tốt các đấu nối với mạch điện chính thì cần đấu

vào các đầu cốt (11c) bằng các dây mềm Khi ở trạng thái đóng (xem hình K3)thì các bulông (11d) cần phải giữ cho các cánh tay dao không lệch quá ± 50

36

Hình : K1

Hình : K2

Hình : K3

Chương V : LẮP ĐẶT DTĐ.

Đối vơi loại DCL CBD-E và CBD-EE đều có DTĐ đi kèm

Các bước dưới đây mô tả quá trình lắp đặt DTĐ cho loại dao ES hoặc TV khi đãhoàn thành lắp đặt DCL

I Các tiếp điểm cố định của DTĐ.

Nếu tiếp điểm tĩnh (12a) của DTĐ chưa được lắp đặt trên cánh tay củaDCL thì ta phải tiến hành lắp đặt chúng lên cánh tay dao mang tiếp điểm đực(1d) hoặc cánh tay dao mang tiếp điểm cái (1e) hoặc lắp trên cả hai cánh tay daođều phải dựa trên loại dao và bản vẽ lắp đặt( xem bản vẽ L1)

- Nới lỏng vít (12b), làm sạch bề mặt tiếp xúc được chỉ trong hình vẽ bằnggiấy nhám hoặc bàn chải bằng thép không rỉ Sau khi làm sạch bề mặt tiếpxúc tiến hành bôi một lớp mỡ chống o xi hoá CONOX

- Bối lên tiếp điểm đồng (12c) một lớp mỡ MOLICOMPOUND EL

- Các tiếp xúc phải đảm bảo giá trị đo ghi trong bản vẽ

Trong trường hợp lưỡi dao kiểu TV thì có thể phải điều chỉnh vị trí củatiếp điểm tĩnh (12a) để lưỡi dao (3a) đóng được vào đúng vị trí

Hình : L1

Bô mỡ Molicoupound EL

II Lắp đặt cánh tay dao.

1 Cần phải tham khảo các bản vẽ lắp đặt cánh tay (2a-3a) của DTĐ vào

đế (1a) của mỗi pha

Cẩn thận nối nó với dây nối mềm (2e-3e) Điều này rất quan trong, cần phải lắpđặt đúng vị trí cực để tránh trwongf hợp bị đứt hay hạn chế hành trình trình thaotác trong quá trình vận hành sau này

2 Trước hết phải siết chặt các bulông của cánh tay dao Tiến hành thao tác

thử bằng tay để kiểm tra sự hoặt động của mỗi pha, kiểm tra sự chuyển động vàtiếp xúc của tiếp điểm (2c-3c) với tiếp điểm (2d-3d) Nếu tiếp xúc chưa tốt ta

40

Hình : L2

Làm sạch các bề mặt tiếp

xúc được chỉ ở trên bằng

bàn chải inox hoặc bằng

giấy nhám, sau đó bôi lên

đó một lớp mỡ CONOX

Bôi mỡ Molicoupound EL

phải tiến hành điều chỉnh bằng cách chèn các vòng đệm hình C hoặc dựa trên độ

rơ của các lỗ bắt bulông để điều chỉnh

3 Dùng chốt (5a) để nối cacnhs tay đòn (5b) với trục nằm ngang (5c) của

mỗi pha ( công việc này có thể đã được lắp đặt tai xưởng hoặc nhà máy)

4 Thay đổi chiều dài của trục (5d) với thanh truyền động nằm ngang (5c)

của mỗi pha bằng cách điều chỉnh khớp nối (5g) và thanh định vị (5e) với đế dao(5f) Trong trường hợp trục nằm ngang là một đoạn cố định hoặc có khả năngđiều chỉnh nhưng đã được cố định thì không cần điều chỉnh

5 Đặt cánh tay dao vào vị trí đóng và điều chỉnh thanh truyền động và

siết chặt các bulông của các khớp nối với lực 4daNm ( trước khi lắp các chốtvào khớp nối cần phải bôi mỡ lên các bề mặt tiếp xúc)

6 Đặt dao ở vị trí đóng, điều chỉnh hành trình làm việc của động cơ và

các trục truyền động đứng với thanh truyền động (4i) và thanh trụ (4l) (Xemhướng dẫn lắp đặt DCL ở chương IV mục I.9)

7 Khi trục đứng dài hơn so với bản vẽ thiết kế thì xem tài liệu hướng dẫn

lắp đặt của DCL tại chương IV mục I.8

Hình : M1

Hình : M2

8 Để nối cánh tay đòn trên đỉnh trục truyền động thẳng đứng (4m) với

trục truyền động nằm ngang (4n) thông qua thanh truyền động (4p) cần phảikiểm tra cẩn thận để tránh cánh tay đòn (4m) và thanh truyền động (4p) nằmvượt quá hay ở điểm chết

9 Lắp đặt trục truyền động thẳng đứng với bộ truyền động, thực hiện theo

sự hướng dẫn của tài liệu dao

10 Đặt dao tiếp đất ở vị trí mở, tiến hành điều chỉnh các chốt định vị (2f)

sao cho khi ở vị trí này cánh tay dao (2a-3a) không được lệch quá nhiều so vớiphương nằm ngang

11 Tiến hành thao tác tại chổ bằng tay để kiểm tra sự hoạt động của cả ba

pha DTĐ Nếu cần điều chỉnh thì xem hướng dẫn điều chỉnh DCL tại chương

IV mục I.112)

12 Điều chỉnh các chốt định vị ở trạng thái đóng tại đỉnh của trục truyền

động đứng Vì vậy khi ở cuối hành trình đóng hoặc mở đầu của bulông (4q) tỳvào cánh tay đòn (4m)

13 Bôi một lớp mỡ tiếp xúc lên các bề mặt tiếp xúc va một lớp mỡ bôi

trơn lên các khớp truyền động của bộ truyền động

14 Hoàn thành các lắp đặt, điều chỉnh hành trình của bộ truyền động theo

tài liệu hướng dẫn

Chú ý : Trong trường hợp DCL và DTĐ được lắp rời nhau thì ta cần phải

nối chúng lại với nhau bằng một thanh nối (6a) như trong hình vẽ N2.