Quá trình đóng của dao tiếp đất DTĐ được xảy ra bằng sự quay tròncủa cần tiếp điểm động theo phương thẳng đứng và sau đó chuyển động tịnhtiến theo phương thẳng đứng, quá trình mở được xả
Trang 1TỔNG CÔNG TY TRUYỀN TẢI ĐIỆN QUỐC GIA
CÔNG TY TRUYỀN TẢI ĐIỆN I
-QUY TRÌNH VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG
DCL OH, OH-E, OH-EE 550KV
Trang 2MỤC LỤC
Chương I : GIỚI THIỆU CHUNG
Chương II : THÔNG SỐ KỸ THUẬT
Chương III : CẤU TẠO
Chương IV : NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC
Chương V : HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ ĐIỀU CHỈNH
Chương VI : BẢO DƯỠNG DAO CÁCH LY
Chương VII : KIỂM TRA DAO CÁCH LY TRƯỚC KHI ĐƯA VÀO VẬN HÀNH
Chương VIII : KIỂM TRA, XỬ LÝ BẤT THƯỜNG TRONG VẬN HÀNH.Chương IX : SƠ ĐỒ ĐIỀU KHIỂN NỘI BỘ DAO CÁCH LY
Trang 3MỞ ĐẦU
Mục đích của quy trình này
- Giúp cho chúng ta biết tổng quát về loại OH/ OH-E/OH-EE DCLthông qua việc mô tả chi tiết các bộ phận chính của dao
- Tài liệu để lắp đặt DCL, chu kỳ đại tu, bảo dưỡng định kỳ
- Giúp cho người vận hành vận hành đúng, các bước kiểm tra trong quátrình vận hành và cách xử ly khi có hư hỏng
Chỉ khi thực hiện theo các chỉ dẫn trong quy trình này mới đảm bảo choDCL làm việc tin cậy theo đúng thiết kế của nó
Trang 4Chương I : GIỚI THIỆU CHUNG
Loại dao cách ly OH/OH-E/OH-EEdo hãng COELME-EGIC sản xuất làloại dao các ly có truyền động 3 pha riêng rẽ, có thể điều khiển theo hai chế độbằng tay hoặc bằng điện
Cầu dao đóng cắt theo phương thẳng đứng, tiếp điểm tĩnh được làmbằng một thanh đồng tráng bạc, theo kiều nghiêng đặc biệt Tiếp điểm độngđược làm bằng hai cặp lá đồng tráng bạc và được ép chặt bằng lò xo làm bằngthép sáng để đảm bảo cho tiết diện tiếp xúc đủ và lực ép lên má tiếp điểm động
và được gắn cố định vào đầu của cánh tay di động làm bằng nhôm nguyên chất
có tính chất cơ học cao và khả năng dẫn điện tốt
Quá trình tiếp xúc được xảy ra với sự chuyển động từ từ vì vậy điểmtiếp xúc có thể tự làm sạch và tự ép chặt lại điều đó nó sẽ đảm bảo cho trongtrường hợp đặc biệt khi có dòng điện ngắn hạn chạy qua
Nét đặc trưng của thiết bị là số lượng má tiếp điểm động và kích thướccủa cánh tay di động Dòng điện được dẫn qua tiếp điểm mạ bạc
Đối với loại dao cách ly OH-E hoặc OH-EE còn được trang bị thêm mộthoặc hai dao tiếp đất và được lắp lên giá đỡ của DCL
Quá trình đóng của dao tiếp đất (DTĐ) được xảy ra bằng sự quay tròncủa cần tiếp điểm động theo phương thẳng đứng và sau đó chuyển động tịnhtiến theo phương thẳng đứng, quá trình mở được xảy ra theo thứ tự ngược lại
Trong trạng thái đóng cần nằm theo phương thẳng đứng, trong trạng thái
mở nó nằm theo phương nằm ngang
Hai sự chuyển động của DTĐ
DTĐ được làm bằng hợp kim nhôm nên việc vận chuyển được dễ dànghơn
Trọng lượng của cánh tay DTĐ được đối trọng bằng hai lo xo
Ngoài ra với loại DCL OH-E hoặc OH-EE có dao tiếp đất được trang bịthêm một tiếp điểm dập hồ quang và một tiếp điểm phụ (hình vẽ) Thì quá
Trang 5trình đóng của DTĐ được diễn ra theo trình tự sau : Tiếp điểm phụ khép trước,khi đến gần cuối hành trình quay tròn của cánh tay dao tiếp điểm phụ sẽ tácđộng làm cho tiếp điểm dập hồ khép và cuối cùng là tiếp điểm chính Quá trìnhđóng xảy ra theo trình tự ngược lại.
Với mỗi loại dao đều có thể làm việc theo hai chế độ, bằng động cơ hoặc bằng tay
Đôi với mỗi loại dao khác nhau được lắp các bộ truyền động khác nhau:
- Dao cách ly loai OH dùng bộ truyền động kiểu CD101
- Dao cách ly loại OH-E và OH-EE dùng bộ truyền động kiểu CD201.Khi thao tác bằng điện dao cách ly, động cơ được truyền chuyển động quay qua cơ cấu giảm tốc tới trục truyền động thẳng đứng
Khi thao tác bằng tay dao cách ly, phải chuyển khoá chế độ về vị trí Local, khi đó ta chèn tay quay vào bộ giảm tốc qua một bước trung gian
Khi thao tác bằng tay dao tiếp đất, bằng cách sử dụng một cánh tay đòn cài trực tiếp với trục truyền động thẳng đứng
Những phương pháp thao tác ở trên được mô tả chi tiết ở chương IVHành trình quay của trục quay đứng của dao cách ly và dao tiếp đất có
Tiếp điểm chính
Trang 6Chương II : THÔNG SỐ KỸ THUẬT
Trang 7Chương III : CẤU TẠO
Dao cách ly gồm các bộ phận chính như sau :
6 : Thanh đóng động phía sau (cánh tay dao phía sau)
7 : Thanh đóng động phía trước (cánh tay dao phía trước)
8 : Tiếp điểm động dao cách ly
9 : Tiếp điểm tĩnh dao cách ly
16 : Cánh tay dao tiếp đất
17 : Tiếp điểm động dao tiếp đất
18 : Tiếp điểm tĩnh dao tiếp đất
19 : Tiếp điểm động của tiếp điểm phụ dao tiếp đất
20 : Tiếp điểm dập hồ quang
21 : Thanh truyền động của dao tiếp đất
22 : Cánh tay đòn dao tiếp đất
23 : Trục quay
Dao cách ly được đặt trên trụ sứ đỡ cách điện (2) Thanh đóng động có cấu tạo đặc biệt có thể gấp được khi DCL ở vị trí cắt và thanh đóng động ở vị
Trang 8trí gấp thẳng đứng như hình vẽ 1 Khi thao tác đóng dao, thanh đóng động phíasau quay xuống đồng thời thanh đóng động phía trước vươn thẳng ra đóng ngang vào tiếp điểm tĩnh Khi thao tác cắt, quá tình diễn ra ngược lại và thanh dao trở lại vị trí gấp thẳng đứng.
Trên thanh đóng động và tiếp điểm tĩnh có gắn vòng chống vầng quang.Dao tiếp đất được lắp trên giá của dao cách ly Cánh tay dao có thể quay
quay cánh tay dao chuyển sang hành trình chuyển động thẳng đứng và đưa tiếpđiểm động tiếp xúc với tiêp điểm tĩnh nhờ một bộ phận dẫn hướng
Trang 11Chương IV : NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC
I Nguyên lý làm việc của dao cách ly.
1 Quá trình đóng :
- Thao tác bằng điện :
Khi có lệnh đóng, động cơ của dao làm việc và truyền động cho trụctruyền động thẳng đứng thông qua một bộ giảm tốc Trục truyền động quaylàm cho sứ quay (3) của dao quay theo Ở đỉnh của sứ quay được gắn chặt vớimột đĩa có cánh tay đòn Cánh tay này được gắn với thanh truyền động (4)bằng một trục quay Khi đĩa quay sẽ truyền lưc cho thanh truyền động (4) làmcánh tay dao phía sau (6) chuyển động quay quanh trục (5) đồng thời cánh taydao phía trước từ từ duỗi thắng ra Khi ở gần cuối hành trình, hai cặp đồng củatiếp điểm động từ từ khép lại, kẹp và trượt trên má của tiếp điểm tĩnh của dao.Nhờ quá trình má của tiếp điểm động trượt trên tiếp điểm tĩnh sẽ làm cho sựtiếp xúc được tốt hơn
- Thao tác bằng tay :
Khi ta thực hiện thao tác đóng bằng tay ta phải chuyển khoá chế độ về vịtrí Manual, rút chốt khoá lên động mới cài tay quay vào Lúc này hệ thốngđiều khiển bằng điện sẽ được tách khỏi mạch (không cho thao tác bằng điện)nhằm đảm bảo an toàn cho người thao tác Khi ta quay tay quay, thì lực từ tayquay sẽ được truyền đến trục quay thẳng đứng thông qua bộ giảm tốc và dao
sẽ được đóng vào giồng như thao tác bằng điện
2 Quá trình mở :
- Thao tác bằng điện :
Khoá tại tủ của bộ truyền động phải đặt ở vị tri Remote (trường hợp thaotác bằng điện từ xa) hoặc Local (trường hợp tháo tác bằng điện tại chổ) Khi cólệnh thao tác, động cơ truyền lực quay cho trục truyền động thông qua bộ giảmtốc và quá trình đóng được diễn ra ngược lai với quá trình đóng
Trang 12- Thao tác bằng tay :
Tương tự như khi thao tác đóng, ta phải chuyển khoá chế độ về vị tríManual và thao tác mở giống như khi thao tác đóng nhưng phải quay tay quaytheo chiều ngược lại
II Nguyên làm việc của dao tiếp đất.
1 Dao tiếp đất không có buồng dập hồ quang.
- Thao tác đóng :
Khi ta quay tay quay (13) theo chiều đóng sẽ làm cho trục truyền độngthẳng đứng quay, lúc này cánh tay đòn gắn trên đầu trục truyền động sẽ tácđộng lên thanh (21) Thanh này sẽ làm cánh tay đòn (22) quay quanh trục (23)
và làm cho cánh tay dao (16) quay trên mặt phẳng thăng đứng quanh trục cố
biệt cánh tay dao sẽ chuyển sang chuyển động tịnh tiến lên trên và đưa tiếpđiểm động (17) tiếp xúc với tiếp điểm tĩnh (18) Cánh tay dao được đối trọngbằng hai lo xo, giúp cho việc thao tác được dễ dàng hơn
- Thao tác cắt được diễn ra ngược lại với qua trình đóng
Lưu ý : Các dao tiếp đất được lắp với dao cách ly đều được lắp một cơ
cấu liên động cơ khí với dao bằng hai đĩa tròn khuyết trên tủ truyền động Vì vậy trong qua trình thao tác không được phá vỡ cơ cấu liên động này.
Đối với các loại dao tiếp đất có thể điều khiển bằng động cơ thì khi thaođóng bằng điện thì động cơ sẽ truyền lực quay cho trục truyền động thẳngđứng qua cớ cấu giảm tốc trong tủ truyền động và quá trình đóng, cắt diễn ragiống như khi thao tác bằng tay
2 Dao tiếp đất có buồng dập hồ quang.
- Thao tác đóng : Khi ta quay tay quay (13) theo chiều đóng sẽ làm cho trụctruyền động thẳng đứng quay, lúc này cánh tay đòn gắn trên đầu trục truyềnđộng sẽ tác động lên thanh (21) Thanh này sẽ làm cánh tay đòn (22) quay
Trang 13quanh trục (23) và làm cho cánh tay dao (16) quay trên mặt phẳng thăng đứng
tiếp điểm động phụ của dao tiếp đất sẽ được tiếp xúc với tiếp điểm tĩnh củatiếp điểm phụ Tiếp điểm này sẽ tỳ vào tiếp tĩnh mạnh hơn khi đi về cuối hànhtrình quay và làm cho tiếp điểm dập hồ khép lại, lúc này dòng điện sẽ đượckhép mạch xuống đất qua tiếp điểm dập hồ Khi hết hành trình quay nhờ một
cơ cấu đặc biệt cánh tay dao sẽ chuyển sang chuyển động tịnh tiến lên trên vàđưa tiếp điểm động (17) tiếp xúc với tiếp điểm tĩnh (18), lúc này dòng điện sẽđược dẫn xuống đất qua tiếp điểm chính vì tiếp điểm này có điện trở tiếp xúcnhỏ hơn Cánh tay dao được đối trọng bằng hai lo xo, giúp cho việc thao tácđược dễ dàng hơn
- Thao tác cắt được diễn ra ngược lại với qua trình đóng
Trang 14Chương V : HƯỚNG DẪN LẮP ĐẶT VÀ ĐIỀU CHỈNH
I Hướng dẫn lắp đặt dao cách ly :
- Lắp đặt DCL phải hoàn toàn tuân theo bản vẽ lắp đặt cuae dao
- Kiểm tra tài liệu hướng dẫn điều khiển bằng tay, bằng điện trong quátrình vận hành
- Để lắp đặp được dễ dàng và nhanh gọn thì số DTĐ và số lượng DCL cầnđược phân ra và tập trung vào một nơi thuận tiện
- Không cần những dụng cụ đặc biệt để lắp đặt DCL, nhưng nó cần phải
có đầy đủ các dụng cụ đúng tiêu chuẩn như sau :
Trang 15- Kiểm tra một lần cuối cùng sau khi lắp đặt xong tưng pha không để xảy
ra những thay đổi về cấu trúc Nếu sai sót thì phải chỉnh sửa ngay
- Kiểm tra serial của tủ điều khiển phải trùng với số serial của DCL
- Nâng tủ lên và di chuyển nó vào vị trí cần lắp đặt Dùng bốn bulông gắn
tủ vào trụ đỡ (15) của dao, không cần siết chặt các bulông
- Phải chắc chắn rằng tủ điều khiển đang ở vị trí mở
- Tháo dây treo trục truyền động đứng
- Điều chỉnh sao cho trục truyền động thẳng đứng và hàm kẹp (2f) phảithẳng thật thẳng đứng và trùng với đầu trục truyền động đưa ra từ tủ truyềnđộng Để làm được điều này ta có thể dùng các vòng đệm hình C chèn vàogiữa trụ đỡ và tủ truyền động hoặc lợi dụng vào độ dự trử của các lỗ bắtbulông
- Vặn các đinh bulông và các lò xo đệm vào lỗ nối giữa tủ điều khiển vàtrục truyền động
Trang 16Hình vẽ 3
Hình vẽ 4
Trang 174 Tiếp điểm tĩnh (9).
Tiếp điểm tĩnh được lắp đặt trên sứ đỡ (2) trong hình vẽ 1
- Dùng dây thừng nâng tiếp điểm tĩnh lên theo phương thẳng đứng
- Từ từ đưa tiếp điểm tĩnh đặt lên mặt bích trên đầu sứ đỡ
- Dùng bulông gắn đế của tiếp điểm tĩnh với mặt bích trên đầu sứ đỡ
- Điều chỉnh tiếp điểm tĩnh phải thẳng hàng với cánh tay dao bằng cáchdùng các vòng đệm hình C chèn vào giữa đế tiếp điểm và mặt bích của sứ đỡhoặc lợi dụng vào độ rơ của lổ bắt bulông Siết chặt các bulông
- Tháo dây thừng ra
Trang 18Lưu ý : Việc lắp đặt tiếp điểm tĩnh với sứ đỡ có thê được lắp tại xương
hoặc tại vị trí lắp đặt dao trước khi lắp sứ đỡ Lúc này sau khi lắp đặt sứ đõ ta phải điều chỉnh tiếp điểm tĩnh theo đúng yêu cầu.
5 Sứ đỡ cách điện.
- Chọn hai sứ đỡ cách điện và một sứ xoay có cùng chiều cao
- Nâng sứ đỡ cánh tay dao lên và đặt lên chân đế (1) vào đúng vị trí cần lắpđặt để cho 4 lỗ của nó tạo với trục dọc của chân đế một góc bằng 45 độ
- Sau đó cố định các sứ đỡ bằng các đinh vít, đệm và các đai ốc với mặtbích nhưng không được siết quá chặt Nâng sứ đỡ tiếp điểm tĩnh cùng với tiếpđiểm tĩnh từ từ đưa lên mặt bích trụ đỡ (15) Vị trí đúng của sứ là tiếp điểmtĩnh ở vị trí mỡ
- Kiểm tra hai sứ phải theo phương thẳng đứng, song song nhau
6 Sứ xoay (3).
- Tháo đinh vít và ốc vít phía dưới của mặt bích sứ đỡ ra
- Nâng lần lượt từng sứ quay lên và từ từ đặt lên bệ xoay
- Lắp đặt và siết chặt các ốc vít để cố định sứ với đĩa quay
- Khi sứ quay được đặt lên đúng vị trí , lắp đặt phía trên sứ xoay các thanhđịnh vị với sứ đỡ (2) : các thanh này có thể cố định phía trên bằng cách sửdụng các đinh ốc, vòng đệm và ốc thích hợp hoặc có thể bằng phương pháp sửdụng ta vít cầm tay
7 Cần đóng động có thể gấp(hình 2).
- Phải chắc chắn các thiết bị trong tủ điều khiển đang ở vị trí mở
- Dùng dây cố định hai cánh tay dao lại với nhau
- Móc dây vào thanh đóng động và nâng lên từng bộ phận theo phươngthẳng đứng để lắp đặt
Trang 19- Nâng bộ phận lắp ráp lên và đưa đến vị trí cần lắp đặt, từ từ hạ xuống saocho giá của cánh tay dao đặt trên mặt bích của sứ đỡ (2) và sứ quay (3).
- Siết chặt bằng tay các ốc vít trước khi tháo ra dây ra
Lưu ý : Dùng đinh ốc phải đúng với lỗ trên sứ đỡ.
- Điều chỉnh các đinh ốc sau đó siết chặt
- Mặt bích trên của sứ quay với đế cánh tay dao
Mặt bích sứ đỡ với đế cánh tay dao
Tháo dây chằng giữa hai cánh tay dao
Chuyển về chế độ điều khiển tại chổ, đóng DCL và kiểm tra sự hoạtđộng của nó và tiếp điểm động
Khi ở trạng thái đóng, hai cánh tay dao phải thẳng hàng và thẳng vớitiếp điểm tĩnh
Tiếp điểm động phải tiếp xúc tốt với tiếp điểm tĩnh Nếu chưa đảm bảothì phải dùng các vòng đệm hình C chèn vào các mặt bích bắt bulông giữa trụ
đỡ và sứ đỡ cũng như sứ quay để điều chỉnh
Trang 20Chương VI : BẢO DƯỠNG DAO CÁCH LY
Dao cách ly không cần thiết phải chăm sóc đặc biệt Tuy nhiên để đảm bảocho vận hành DCL được tốt cần phải kiểm tra và bảo dưỡng đặc biệt ở cáckhớp truyền động, hành trình thao tác, các bề mặt tiếp xúc và các đầu nối
Chu kỳ kiểm tra bảo dưỡng phụ thuộc vào thời gian sử dụng hoặc số lầnđóng cắt
I Chu ky kiểm tra:
Theo số lần đóng cắt (1000, 2000 hoặc 10000 lần) hoặc theo thời gianvận hành
Trình tự bảo dưỡng phải tuân theo bảng NTC-1955/E
Số lầnthao tácđóngcắt:2000
Số lầnthao tácđóngcắt:100001
đất không bi lão hoá, hư hỏng
xoay không bị rạn nứt, hư hỏnghoặc có bụi bẩn bám trên bề mặt
việc tốt
Đủ sốlần vậnhànhhoặc 2nămmột lần
Đủ sốlần vậnhànhhoặc 2nămmột lần
Đủ sốlần vậnhànhhoặc 4nămmột lần
Trang 21- Kiểm tra bộ sấy và đèn
đất không bi lảo hoá, hư hỏng
xoay không bị rạn nứt, hư hỏng
hoặc có bụi bẩn bám trên bề mặt
sạch sẽ
nối dát không bị hư hỏng
5 nămmột lầnhoặc
500 lầnthao tác
5 nămmột lầnhoặc1000lần thaotác
5 nămmột lầnhoặc5000lần thaotác
Trang 22mài mòn của chi tiết chính, tình
trạng của sứ cách điện và sự hiệu
chĩnh cơ khí thực hiện trong lắp
đặt ban đầu Nếu tìm thấy độ
chênh lệch nào thì cần phải phục
hồi lại theo yêu cầu ngay Trong
trường hợp cần thay thế thiết bị
phải tuân theo trình tự lắp đặt ở
mục hướng dẫn lắp đặt Trong
trường hợp có hư hỏng hoặc
nghi ngờ trong quá trình thay thế
hãy báo ngay cho hãng
COELME-EGIC
10 nămmột lầnhoặc
1000 lầnthao tác
10 nămmột lầnhoặc2000lần thaotác
10 nămmột lầnhoặc10000lần thaotác
Trang 23II Sơ đồ kế hoạch bảo dưỡng dao cỏch ly:
1 Sau 1000 lần thao tỏc :
DCL Đang vận hành
Kiểm tra th ờng xuyên: 2 năm một lần
DCL vận hành tốt
Kiểm tra bảo d ỡng
định kỳ: 5 năm một lần hoặc 500 lần thao tác
Đại tu : 10 năm một lần hoặc 1000 lần thao tác
Sữa chữa
DCL vận hành tốt
Không
Sữa chữa
Trang 242 Sau 2000 lần thao tỏc :
DCL Đang vận hành
Kiểm tra th ờng xuyên: 2 năm một lần
DCL vận hành tốt
Kiểm tra bảo d ỡng
định kỳ: 5 năm một lần hoặc 1000 lần thao tác
Đại tu : 10 năm một lần hoặc 2000 lần thao tác
Sữa chữa
DCL vận hành tốt
Không
Sữa chữa