Hồn trương ba da hàng thịt

MỤC TIấU BÀI HỌC- Hiểu được bi kịch của con người khi bị đặt vào nghịch cảnh phải sống nhờ, sống vay mượn, sống tạm bợ và trỏi với tự nhiờn khiến tõm hồn nhõn hậu, thanh cao bị nhiễm độc

THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ

Môn: NGỮ VĂN

Người thực hiện: Võ Thị Mai Hương

Trường THPT Buôn Đôn

MỤC TIấU BÀI HỌC

- Hiểu được bi kịch của con người khi bị đặt vào nghịch cảnh phải sống nhờ, sống vay mượn, sống tạm bợ và trỏi với tự

nhiờn khiến tõm hồn nhõn hậu, thanh cao bị nhiễm độc và tha

hoỏ bởi sự lấn ỏt của thể xỏc thụ lỗ, phàm tục

- Cảm nhận được vẻ đẹp tõm hồn của những người lao động trong cuộc đấu tranh chống lại sự giả tạo và dung tục, bảo vệ quyền được sống đớch thực cựng khỏt vọng hoàn thiện nhõn cỏch

- Thấy được Lưu Quang Vũ đặc sắc trờn nhiều phương diện:

Sự hấp dẫn của kịch bản văn học và nghệ thuật sõn khấu; sự kết hợp giữa tớnh hiện đại với những giỏ trị truyền thống; sự phờ phỏn mạnh mẽ và chất trữ tỡnh đằm thắm, bay bổng

- Thành công ở nhiều lĩnh vực: thơ, truyện ngắn, vẽ tranh, soạn kịch…

- Là một hiện tượng của sân khấu kịch Việt nam hiện đại

“ Ông đã mất nhưng những vở kịch còn mãi,

là những "điều không thể mất" trong lòng những người đã yêu mến sân khấu kịch nói vang bóng một thời”

-

- Tác phẩm tiêu biểu Tác phẩm tiêu biểu : Lời thề thứ chín, tôi và chúng ta,

Nàng Xi-ta…

Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh

a Xuất xứ: Hư cấu sáng tạo từ một cốt truyện dân gian

b Thể loại: Kịch nói

c Giá trị:

- Là một trong những vở kịch đặc sắc nhất của Lưu Quang Vũ.

- Đặt ra nhiều vấn đề mới mẻ, có ý nghĩa tư tưởng, triết lý và nhân văn sâu sắc.

- Có sức hấp dẫn, thu hút mạnh mẽ đối với khán giả trong và ngoài nước

2 Tác phẩm:

Hình ảnh trong vở kịch: “ Hồn Trương Ba, da hàng thịt” được công diễn tại sân khấu kịch Phú Nhuận

*Sơ lược cảnh trước đoạn trích:

Nhân hậu, Trong sạch, Ngay thẳng

Uống nhiều rượu, ham bán thịt, không mặn mà với chơi cờ, nước cờ

không còn khoáng hoạt như trước

II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1 Hướng dẫn đọc và tìm hiểu xung đột kịch:

a Hướng dẫn đọc:

- Hồn Trương Ba: giọng đau khổ, bối rối

- Xác anh hàng thịt: giọng đắc thắng, tự tin

- Vợ Trương Ba: giọng từ tốn, chân quê

- Cái Gái: giọng cứng cỏi, hồn nhiên

- Lời dẫn của tác giả: giọng chậm rãi, gần với giọng

kể chuyện

b Xung đột kịch:

Xung đột kịch bùng nổ qua các bước:

- Hồn Trương Ba cảm thấy không thể sống nh ờ xác người khác.

- Hồn và Xác đối thoại với sự giễu cợt đắc ý của Xác làm Hồn càng khổ

C Nghệ thuật tạo xung đột kịch:

Tạo mâu thuẫn liên hoàn và tăng cấp

Nhận xét ban đầu về nghệ thuật tạo xung đột kịch của Lưu Quang Vũ ở đây?

2.Nhân vật Hồn Trương Ba:

HỒN TRƯƠNG BA

Màn đối thoại với người thân

Màn đối thoại giữa Hồn và Xác

Màn đối thoại với Đế Thích

Màn kết

Vị thế

Nhận xét cuộc đối thoại của hồn Trương Ba

và xác anh hàng thịt ở các phương diện

Nhóm 1 Nhóm 2 Nhóm 3 Nhóm 4

Giọng điệu

Nhóm 5

a Màn đối thoại hồn Trương Ba và xác hàng thịt

Các phương

diện Hồn Trương Ba Da hàng thịt

Mục đích Phủ định sự lệ thuộc của linh hồn vào thể xác Khẳng định linh hồn

có đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch và thẳng thắn

Khẳng định thể xác có sức mạnh ghê gớm, có khả năng

át đi linh hồn cao khiết.

Xưng h«

than thở, bịt tai lại -> Uất

Màn độc thoại nội tâm của trương Ba

Những câu hỏi mang tính tự vấn

“Nhưng lẽ nào ta lại chịu thua mày, khuất phục mày và tự đánh

mất mình? Nhưng có thật là không còn cách nào khác?”

-> Bộc lộ thái độ quyết liệt trong tranh đấu

- Đi đến khẳng định dứt khoát:

“Không cần cái đời sống do mày mang lại! Không cần!”

-> Quyết định không chung sống với thể xác dung tục của

hàng thịt.

- Xác đắc thắng.

- Hồn bế tắc, lúng túng, đau khổ Tuy nhiên, Hồn vẫn nói lên đưọc tiếng nói của mình, dù chỉ là yếu ớt đau khổ…

- Cuộc đối thoại Hồn - Xác là cuộc đấu tranh giữa các mặt khác nhau trong một con người với ý nghĩa đa chiều: nội dung – hình thức, con người nhu cầu – con người thiên chức, cái cao cả - cái tầm thường

* Nhận xét chung:

b Màn đối thoại giữa hồn Trương Ba và người thân:

Trước sự tha hoá và biến đổi của

Trương Ba

Trước sự phản ứng của người thân

T©m tr¹ng cñaTr ¬ng Ba

ra sao? Nguyªn

nh©n?

Phản ứng của con dâu

ra sao?

Nguyên nhân

Ph¶n øng cña ch¸u g¸i

ra sao ? Nguyªn nh©n?

MQH Phản ứng Nguyên nhân Tâm trạng Nguyên nhân

Vî

Thông cảm và xót thương

Nhân thấy sự thay đổi của chồng và đau lòng trước cảnh chồng chung

- Vẻ mặt: thẫn thờ.

Cử chỉ: run rẩy.

Giọng nói: uất ức=> Vô cùng đau khổ, bế tắc

Hiểu những gì mình đã gây ra cho người thân

“Ông bây giờ còn biết đến ai nữa!”

; “ Ông còn đâu là ông nữa ”;

“Tôi sẽ đi biệt để ông được thảnh thơi

với cô hàng thịt

“ Con sợ lắm, bởi con cảm thấy…

chính con cũng không nhận ra thầy.”

“Ông nội tôi chết rồi, nếu ông nội tôi hiện hồn về

ông nội tôi sẽ bóp cổ ông…”

=> Bi kịch đẩy lên đến đỉnh điểm, buộc nhân vật phải chọn lựa

C Màn đối thoại với Đế Thích

Hãy chỉ ra sự khác nhau trong quan niệm sống của Trương Ba và

Đế Thích?

Quan niệm của

là mình toàn vẹn.

=> Đế Thích quan niệm về cuộc đời hời hợt.

C Màn đối thoại với đế thích

“Ông chỉ cần biết là cho tôi sống, còn sống như thế nào thì ông chẳng cần

biết, đúng không?”

Trương Ba trách Đế Thích là rất thẳng thắn và hoàn toàn đúng đắn >Lòng tốt hời hợt chẳng đem lại điều

gì tốt đẹp, nó có thể đẩy người khác vào bi kịch.

Vì sao Trương Ba từ chối nhập hồn vào

xác Cu Tị

Trương Ba cương quyết từ chối nhập hồn vào

xác Cu Tị, ông không chấp nhận cuộc sống giả tạo.

-> Khát vọng mãnh liệt của con người trong cuộc đấu tranh chống lại sự dung tục, giả

tạo để hoàn thiện nhân cách.

d Màn kết

Nêu ý nghĩa của hình ảnh màu xanh lá vườn và lời nói của mọi

người?

Hồn Trương Ba hoá thân vào các sự vật thân

thương, tồn tại vĩnh viễn bên cạnh những người thân yêu của mình

* Ý nghĩa

-Cuộc sống tuần hoàn theo quy luật của muôn đời -Sự bất tử của linh hồn trong sự sống và trong

lòng mọi người.

d Màn kết

Lời Trương Ba:

- Tôi vẫn ở liền ngay bên bà đây, ngay trên bậc cửa nhà ta, trong ánh lửa bà nấu cơm, cầu ao bà vo gạo…

-Không phải mượn thân ai cả, tôi vẫn ở đây, trong vườn cây nhà ta,

trong những điều tốt lành của cuộc đời…

-Lời của Cái Gái:

- Cho nó mọc thành cây mới Ông nội tớ bảo vậy

Em cã nhËn xÐt g×

vÒ ng«n ng÷ cña nh©n vËt

=> Ngôn ngữ nhân vật nhẹ nhàng, sâu lắng giàu chất thơ.

Màn kết với chất thơ

III TỔNG KẾT:

Qua đoạn trích, tác giả muốn gửi tới người đọc một thông điệp: Được sống làm người quý giá thật, nhưng được sống đúng là mình, sống trọn vẹn những giá trị mình vốn có và theo đuổi càng quý giá hơn.

-Sự sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người được sống tự nhiên, hài hoà giữa thể xác và linh hồn Con người phải

luôn biết đấu tranh với những nghịch cảnh, với chính bản thân, chống lại sự dung tục để hoàn thiên nhân cách và

vươn tới những giá trị tinh thần cao quý.

- Sự kết hợp giữa tính hiện đại và các giá trị

truyền thống

- Sự phê phán mạnh mẽ quyết liệt và chất trữ tình đằm thắm bay bổng

.

IV LUYỆN TẬP:

Gîi ý c¸ch gi¶i:

Hai hình tượng hồn Trương Ba và xác hàng thịt ở đây mang ý

nghĩa ẩn dụ Một bên đại diện cho sự trong sạch, nhân hậu và khát vọng sống thanh cao, xứng đáng với danh nghĩa con người và một bên là sự tầm thường, dung tục Cả hai tồn tại trong cùng một con người Con người luôn đấu tranh để chống lại sự dung tục, giả dối

để hoàn thiện nhân cách

Bài học

Cần phải ý thức sâu sắc giá trị sự sống: sống đúng là mình, trọn vẹn với giá trị mình vốn có và luôn tự đấu tranh với những nghịch cảnh để hoàn thiện nhân cách và vươn tới những giá trị tinh thần cao quý

V HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ:

- Làm bài tập SGK trang 154

- Soạn bài tiếp theo

Rất mong được sự góp ý của quý thầy cô