B/ Văn bản I/ Vị trí đoạn trích: Đoạn 7 là đoạn cuối, mâu thuẫn đợc đẩy lên cao trào để giải quyết.Vì vậy, hồn Trơng Ba rơi vào sự đau khổ cực độ: Bị ngời thân xa lánh, tự ý thức sự tha
Trang 1Hồn Trơng Ba, da hàng thịt
Lu Quang Vũ A-Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
-Nhận thức đựơc bi kịch của Trơng Ba, ngời đang sống với linh hồn bản thân ở trong thân xác mợn của kẻ khác(anh hàng thịt) Con ngòi ta không thể sống không là mình, không thể sống giả dối vay mợn cuộc sống của ngời khác, từ
đó thấy đợc quan hệ hữu cơ giữa thể xác và linh hồn
-Thấy đợc nghệ thuật Kịch của Lu Quang Vũ: T tởng triết học sâu sắc về con ngời qua hình tợng sinh động mới lạ mang tính ẩn dụ và đa nghĩa
B-Phơng pháp hình thức và tiến trình tổ chức dạy học:
@/ Phơng pháp hình thức:
-Đọc phân vai
-Kết hợp đàm thoại với diễn giảng.
@/ Tiến trình tổ chức dạy học:
I/ Tiểu dẫn:
1/Tác giả
a/ Tiểu sử
Nêu những nét chính về tác giả Lu Quang Vũ ?
-Lu Quang Vũ (1948-1988).Quê gốc Đà Nẵng sinh tại Phú Thọ
-Lu Quang Vũ là một nhà thơ, viết truyện tiểu luận
Nhng ông còn là một trong những nhà viết kịch xuất sắc nhất của nớc ta,
b/ Vài nét về kịch của Lúu Quang Vũ
*/ Về nội dung
+ Kịch của Lu Quang Vũ phản ánh nhiều mặt nóng bỏng của cuộc sống
+ Kịch Lu Quang Vũ hấp dẫn không phải bàng xung đột xã hội gay gắt mà bằng xung đột trong cách sống và trong quan niệm sống, qua đó khẳng định khát vọng hoàn thiện cuộc sống hoàn thiện con ngời
*/ Về nghệ thuật
+Nghệ thuật phong phú đa dạng:Tạo tình huống kịch, tính thời sự , tính kịch và chất thơ
+ Ngôn ngữ kịch trau chuốt có chiều sâu
-Đợc nhà nớc tặng giải thởng Hồ Chí Minh
2/ Tác phẩm
Thơ : Hơng cây bếp lửa (in chung với Bằng Việt)
Truyện : Mùa hè đang đến, ngời kép đóng hổ
Tiểu luận : Diễn viên và sân khấu.
Kịch : Hơn 50 kịch bản: Tiêu biểu:Hồn Trơng Bada hàng thịt, khoảnh khắc và vô tận, Tôi và chúng ta
3/ Tác phẩm : Hồn Trơng Ba da hàng thịt:
a/ Xuất xứ
-Viết từ 1981, 1984 ra mắt công chúng.
-Từ cốt truyện dân gian, tác giả xây dựng vở kịch đặt ra vấn đề mới mẻ có tính nhân văn sâu sắc.
b/ Tóm tắt nội dung
*/ Tóm tắt truyện kể dân gian
Ngày xa có một ngời tên là Trơng Ba, ngời còn trẻ tuổi nhng đánh cờ rất giỏi.Tiếng đồn vang xa Kị Nh ngời Trung Quốc nghe vậy liền xách khăn gói
Trang 2sang Nam tìm đến nhà địch thủ Hai ngời đọ tài mấy ván vẫn không phân thắng bại Trơng ba dồn Kị Nh vào thế bí và kiêu hãnh bảo : Nớc cờ này dù có Đế Thích xuống đây cũng không thể gỡ nổi Trên thiên đình, Đế Thích bỗng nghe thấy câu nói xúc phạm liền cỡi mây xuống trần Trơng Ba và Kị Nh đang đánh
cờ, chợt có một ông già đến ngồi cạnh, thủng thỉnh mách cho Kị Nh mấy nớc Kị
Nh chuyển bại thành thắng Nhìn thấy ông cụ già râu tóc trắng xoá, mặt mũi không có vẻ phàm tục, Trơng Ba chợt hiểu và sụp xống lạy xin thứ lỗi rồi khoản
đãi rất chu tất Anh khẩn khoản muốn học nớc cờ của Đế Thích Thấy anh có bụng chân thành, ông cho anh một nén hơng, mỗi lần cần thì thắp lên một cây Đế Thích sẽ xuống Từ đó, Trơng Ba thỉnh thoảng lại dọn cờ mời Đế Thích Nhng một hôm Trơng Ba đột ngột bị chết Chôn cất xong, dọn dẹp nhà cửa, chị vợ vô tình đốt hơng của Đế Thích cho Nhận đợc mùi hơng ông liền xuống Vợ Trơng
Ba sụt sịt : Nhà tôi chết đã gần một tháng nay rồi Sao lúc mới tắc thở không gọi
ta ngay Rồi Đế Thích cho hồn Trơng Ba nhập vào xác anh hàng thịt vừa mới chết trong lúc mọi ngời nhà anh hàng thịt đang xúm quanh linh sàng khóc lóc kể
lể thì tự nhiên thấy ngời chết ngồi nhổm dậy và đi thẳng một mạch về nhà Trơng
Ba Vợ Trơng Ba biết Đế Thích cho chồng mình sống lại Còn vợ anh hàng thịt thì chạy theo níu lấy chồng Đôi bên cãi cọ đành phải đa lên quan phân xử Quan hỏi
vợ Trơng ba Chồng chị thờng ngày hay làm gì Chồng tôi chỉ thạo đánh cờ mà thôi Quan lại hỏi chị vợ hàng thịt : Chồng chị thờng ngày làm nghề gì Chồng tôi chỉ thạo nghề mổ lợn Quan sai mang lợn vào nhung hồn Trơng Ba không biết mổ, sai ngời giỏi cờ vào tỉ thí thì con ngời đó đi những nớc cờ không ai địch nổi Quan bèn phán cho về nhà Trơng Ba Vì thế mới có câu : Hồn Trơng Ba, da hàng thịt
*/ Tóm tắt kịch Hồn Trơng Ba, da hàng thịt :
Dựa vào truyện cổ dân gian Lu Quang Vũ xây dựng vở kịch gồm 7 phần
Phần 1:Nam tào Bắc Đẩu và Đế Thích trên thiên đình.
Nam Tào, Bắc đẩu đang ngồi chấm ngời phải chết trong ngày.Đế Thích đến tỏ ý
muốn xuống hạ giới để tìm ngời cao cờ đánh cho vui.Vì vội đi dự tiệc ở bên dinh Thái thợng nên Nam Tào vội gạch bừa tên Trơng Ba
Phần 2: Trơng Ba và Đế Thích
Trơng Ba đang chăm vờn và trò chuyện cùng vợ thì trởng Hoạt đến chơi cờ Đế Thích xuất hiện, giúp Tởng hoạt gỡ thế cờ ĐT cho Trơng Ba mấy nén hơng bảo cần gì là thắp một nén là đế Thích xuống, thắp 3 nén thì có thể lên thiên đình gặp
đế Thích.Sau đó Trơng Ba thấy ngời khó chịu và chết
Phần 3:Cảnh thiên đình:
Nam Tào, Bắc Đẩu ,Đế Thích đang trò chuyện thì vợ Trơng Ba lên(vô tình thắp một nén hơng)Bà đòi trả mạng sống cho Trơng Ba , nhân có anh hàng thịt mới chết,Nam Tào, Bắc Đẩu cho Trơng Ba nhập vào xác anh hàng thịt để sống lại
Phần 4; Ngời nhà hàng thịt
Gia đình ngời nhà hàng thịt đang ngồi bên quan tài thì ngời nhà hàng thịt đội nắp quan tài lên đòi về nhà Trơng Ba Hồn Trơng Ba trong xác anh hàng thịt trở về nhà Trơng Ba
Phần 5: Hồn Trơng Ba và vợ.
Có những phản ứng khác nhau của mọi ngời trong gia đình về việc hồn Trơng ba mang xác anh hàng thịt Lí trỏng vào và bắt hồn Trơng Ba phải về nhà hàng thịt.Anh con trai Trơng Ba hối lộ, lí trỏng xử: Ban ngày ở nhà Trơng Ba ban đêm
về hàng thịt, anh con trai lại có lời thì Lí Trởng cho phép Trơng Ba chỉ phải ở nhà hàng thịt đến nửa đêm thì đợc về
Trang 3Phần 6: Ngời nhà hàng thịt:
Trời đã khuya, hồn Trơng Ba giúp chị hàng thịt mổ lợn, chuẩn bị ra về thì chị ta giữ lại mời rợu, hồn Trơng Ba đấu tranh t tởng và về nhà
Phần 7: Nhà Trơng Ba
Trởng Hoạt sang phê phán Trơng Ba bắt đầ đổi tính: Uống rợu đòi ăn ngon, nớc
cờ đi cũng khác Lí trởng đến sách nhiễu, cháu nội không nhận ra ông, con dâu cũng than phiền bố chồng thay đổi
Một cuộc đối thoại giữa hồn Trơng Ba và xác anh hàng thịt diễn ra Xác thịt khẳng định khẳng định sự lấn lớt Hồn Trơng Ba đau đớn tuyệt vọng Hôn Trơng
Ba đốt một nén hơng gọi Đế Thích xuống giải thoát cho mình Đế Thích bảo hồn Trơng Ba nhập vào xác cu Tỵ hàng xóm sắp chết, Trơng Ba từ chối xin trả lại xác cho hàng thịt và chấp nhận cái chết
Phần kết : Hồn Trơng Ba nhập vào cây xanh trò chuyện cùng vợ Cu tị và bé Gái
ăn na và trồng hạt “cho nó mọc thành cây mới”
So sánh truyện cổ dân gian và kịch của Lu Quang Vũ để thấy đợc sự sáng tạo của ông ?
*/ Sự sáng tạo của Lu Quang Vũ
-Truyện cổ dân gian ngắn gọn, mang t tởng triết học đúng nhng hơi đơn giản, đề cao và tuyệt đối hoá linh hồn, không để ý mối quan hệ giữa thể xác và linh hồn _ Lu Quang Vũ kế thừa t tởng truyện cổ dân gian Ông cũng nhấn mạnh vai trò cao hơn của linh hồn với thể xác Tuy nhiên, Lu Quang Vũ không dừng lại ở
đó.Vở kịch cho thấy sự phiền toái do sự thiếu thống nhất không hoà hợp giữa linh hồn và thể xác Đó là sự không yên ổn trong việc mợn thân xác kẻ khác khiến mình không còn là mình nữa.Một linh hồn dù tốt đẹp khi mợn sự sống của thân xác khác cũng không hạnh phúc vì nó mang mặc cảm dằn vặt giả dối ích kỉ, ngoài ra thân xác mới mợn với những nhu cầu riêng, thói quen cũ chi phối làm biến đổi linh hồn trú ngụ vốn tốt đẹp
B/ Văn bản
I/ Vị trí đoạn trích:
Đoạn 7 là đoạn cuối, mâu thuẫn đợc đẩy lên cao trào để giải quyết.Vì vậy, hồn Trơng
Ba rơi vào sự đau khổ cực độ: Bị ngời thân xa lánh, tự ý thức sự tha hoá của mình,
bị thân xác anh hàng thịt xỉ nhục, bị cờng hào nhũng nhiễu, nhìn thấy con h hỏng không dạy dỗ đợc Tất cả làm cho hồn Trơng Ba vốn cao khiết không thể chịu
đựng đợc.Hồn Trơng Ba chấp nhận cái chết trả lại xác cho anh hàng thịt Trớc khi kết thúc tác giả còn đa nhân vật vào thử thách cuối: đối mặt với cái chết, nhập vào xác cu Tị, một em bé hàng xóm vừa chết Hồn Trơng Ba xin phép màu duy nhất của Đế Thích cho cu Tị sống lại còn mình nhận cái chết.Đoạn kết ngắn nhng
đầy chất d ba
Lớp Trơng Ba -Trởng Hoạt, Lí trỏng- con trai Trơng Ba cho thấy bớc đầu tha hoá của hồn Trơng Ba uống nhiều rợu ham bán thịt, nớc cờ không còn khoáng hoạt Những phiền toái mà hồn Trơng Ba gặp phải:bị cờng hào sách nhiễu, con trai h hỏng mà không dạy dỗ đợc, bị bạn bè xa lánh Trơng Ba càng đau khổ hơn vì ý thức đợc những điều đó mà không giải quyết đợc.Vì thế mâu thuẫn kịch
đã đợc đẩy lên cao
Cho học sinh đọc phân vai ( có thể bỏ qua lớp Lí trởng anh con trai ; Lớp Đế Thích -Nam Tào - Bắc Đẩu ; Lớp Hồn Trơng Ba - vợ Trơng Ba )
II/ Đọc - Hiểu
1/ Cuộc đối thoại giữa hồn Trơng Ba và xác anh hàng thịt :
Xác anh hàng thịtt Hồn Trơng Ba
Trang 41 Khẳng định linh hồn không thể tách rời
thể xác Linh hồn mờ nhạt của ông
không thể tách ra khỏi tôi đợc đâu;
4- Xác thị có tiếng nói, nhiều khi còn sai
khiến, lấn lớt cả linh hồn tôi có sức mạnh
ghê gớm, lắm khi lấn át cả linh hồn cao
khiết của ông
6- Để thoả mãn những ham mốn thấp
kém, linh hồn cũng tham dự vào Để thoả
mãn tôi (thèm ăn ngon, thèm rợu thịt
-những thứ mà ông cho là thấp kém)
chẳng lẽ ông không tham dự vào chút
đỉnh nào
8- Nêu những điểm yếu của linh hồn: Nực
cời thật, khi ông phải tồn tại nhờ tôi,
chiều theo những đòi hỏi của tôi, mà ông
còn nhận là nguyên vẹn, trong sạch,
thẳng thắn
10-Linh hồn tồn tại đợc là nhờ thể xác,
phải chiều theo những đòi hỏi của thể xác
(66 )hai ta đã hoà với nhau làm một rồi ;
(67 )ông phải tồn tại nhờ tôi; tôi cho ông
sức mạnh; tôi là cái bình để chứa đựng
linh hồn; nhờ có tôi mà ông có thể làm
lụng cuốc xới, ngắm nhìn trời đất, cảm
nhận thế giới
12- Bao biện cho những ham muốn của
mình : (67)Những vị lắm chữ nhiều sách
nh các thờng hay vin vào cớ tâm hồn là
quí, khuyên ngời ta sống vì phần hồn để
rồi bỏ bê thân xác họ mãi khổ sở nhếch
nhác…Mỗi bữa tôi đòi ăn 8,9 bát cơm,
tôi thèm ăn thịt, hỏi có gì là tội lỗi nào ?
Lỗi là ở chỗ không có đủ 8,9 bát cơm
cho tôi ăn chứ
13- An ủi vuốt ve lòng tự ái của linh hồn
bằng cách đổ cho hoàn cảnh và tự nhận
lỗi về mình: Những lúc có một mình một
bóng, ông cứ việc nghĩ rằng ông có một
tâm hồn bên trong cao khiết, chẳng qua
vì hoàn cảnh vì để sống mà ông phải
nhân nhợng tôi Làm xong điều xấu gì
2_ Linh hồn có đời sống riêng : Nguyên vẹn trong sạch và thẳng thắn
3_ Xác thịt chỉ là cải vỏ bề ngoài, không
có tiếng nói, âm u, đui mù, không có ý nghĩa không có t tởng cảm xúc Mày chỉ
là xác thịt âm u, đui mù; mày chỉ là cái
vỏ bên ngoài, không có nghĩa lí gì hết, không có t tởng, không có cảm xúc
5- Xác thịt là thứ thấp kém mà con thú nào cũng có: thèm ăn ngon, thèm rợu thịt
7- Linh hồn có đời sống riêng ta vẫn có một đời sống riêng : Nguyên vẹn trong sạch, thẳng thắn khác xa sự dung tục thấp hèn
9- Lúng túng nhận ra điểm yếu của mình
(66 )Ta ta đã bảo mày im đi
11- Đuối lý Nhng …Nhng…
14- Nhận ra lý lẽ ti tiện nhng tuyệt vọng
Trang 5ông cứ việc đổ lỗi cho tôi, để ông đợc
thanh thản…miễn là ông vẫn làm đủ mọi
việc để thoả thãm những thèm khát của
tôi !
15- Khuyên nên sống hoà thuận
16- Đau khổ bất lực ( nhập vào xác )
Hành động kịch đây mâu thuẫn xung đột tới cao trào : Xác anh hàng thịt tỏ ra lấn lớt sỉ nhục hồn Trơng Ba Còn hồn Trơng Ba cảm thấy đuối lí, đau đớn tuyệt vọng
Thực chất xác hàng thịt là ẩn dụ về thể xác của con ngời Hồn Trơng Ba là ẩn dụ về linh hồn con ngời
Cuộc đối thoại giữa xác hàng thịt và hồn Trơng Ba thực chất là cuộc đấu tranh giữa thể xác và linh hồn trong một con ngời.Thể xác và linh hồn là hai thực thể có quan hệ hữu cơ.Thể xác có tính độc lập tơng đối, có tiếng nói của nó, có khả năng tác động linh hồn, linh hồn phải đấu tranh với những đòi hỏi không chính đáng của thể xác để hoàn thiện nhân cách.
Vấn đề quan hệ giữa linh hồn và thể xác trong đoạn trích có thể khiến ta liên t ởng
đến mối quan hệ giữa nội dung và hình thức trong mỗi sự vật của đời sống
Khi nội dung và hình thức phù hợp với nhau thì sự vật cùng tồn tại và phát triển,khi nội dung và hình thức không phù hợp với nhau thì sự phát triển bị kìm hãm.Hình thức là phơng tiện biểu hiện nội dung, nội dung đóng vai trò chủ đạo và quyết
định.Sự vật luôn cần có sự thống nhất giữa nội dung và hình thức cũng nh con ngời luôn cần có sự hài hoà giữa thể xác và linh hồn
2/ Cuộc đối thoại giữa hồn Trơng Ba và gia đình
Gia đình Trơng Ba
1- Vợ : muốn trời bắt đi, muốn đi biệt vì
ông đâu còn là ông Trơng Ba làm vờn
ngày xa
3-Con cả : Quyết định dứt khoát bán khu
vờn
5- Cái Gái : không nhận ông, kể tội ông,
kết tội ông, đuổi ông
7- Con dâu : an ủi thày, thơng thay, cảm
thông với thày Nhng cũng đau đớn nhận
thấy thày ngày một đổi khác
2- Đau khổ than thở : Sao lại đến nông nỗi này
4- Không cản đợc con 6- Nhẫn nhục , lúng túng, run rẩy đau đớn 8- Đau đớn nhận ra sự thật, nhận ra sự thắng thế của thể xác Nhng không khuất phục thể xác, không tự đánh mất mình
Trơng Ba rơi vào sự đau khổ cực độ : Bị ngời thân xa lánh, tự ý thức đợc sự tha hoá của mình Tất cả những cái đó khiến hồn Trơng Ba vốn cao khiết không thể chịu đựng đợc nữa Ông chỉ có thể lựa chọn một trong hai con đờng: Hoặc là tiếp tục sống mà đánh mất bản thân và khuất phục thể xác, Hoặc chết nhng mình vẫn
là mình
Mâu thuẫn kịch đợc đẩy lên cao trào
3/ Cuộc đối thoại giữa hồn Trơng Ba và Đế Thích
Đế Thích Hồn Trơng Ba
2- Giải thích: Dới đất trên trời đều nh thế
cả : (71)Tất cả mọi ngời đều không đợc
là mình toàn vẹn
1- Không thể tiếo tục sống nh thế này: (71) Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo, tôi muốn đợc là tôi toàn vẹn
Trang 64- Băn khoăn về nơi trú ngụ của hồn
Tr-ơng Ba : (72)
6- Thuyết phục hồn Trơng Ba nhập vào
xác cu Tị : (73) Hai ngời đã từng quấn
quít quí mến nhau, ông có cả cuộc đời
trớc mặt
9- Hứa sẽ cứu cu Tị nhng vẫn băn khoan
về nơi trú ngụ linh hồn của Trơng Ba : (74)
Vì lòng quí mến ông, tôi sẽ làm cho cu
Tị sống lại, dù bị phạt nặng Nhng còn
ông rốt cuộc ông muốn nhập vào thân
thể ai ?
10- Khăng khăng đòi sử cái sai của thiên
đình (74)
12- Cố thuyết phục : (75) Ông phải sông,
dù với bất cứ giá nào
14- Vẽ ra sự khủng khiếp của cái chết :
(75)Ông sẽ không còn lại một chút gì
nữa, không đợc tham dự vào bất cứ nỗi
vui buồn gì !
16 Viện tình thân : ông chính là lẽ tồn tại
của tôi
3- Muốn trả lại thân xác : Sống nhờ thân xác ngời khác đó là chuyện không nên : (71)
5- Thái độ kiên quyết : (72) Nếu ông không giúp, tôi sẽ…tôi sẽ… nhảy xuống sông hay đâm một nhát dao vào cổ, lúc
đó thì hồn tôi cũng chẳng con, xác anh hàng thịt cũng mất
7- Suy nghĩ và hình dung ra những phièn toái rắc rối của sự không thống nhất giữa linh hồn và thể xác (73- 74)
8- Cầu xin cho cu Tị đợc sống : (74) Tôi không thể cớp thân thể non nớt của cu Tị; Ông hãy cứu nó! Ông phải cứu nó!
…Tôi sẽ không bao giờ la phiền ông nữa, không đòi hỏi ông điều gì nữa
9-Kiên quyết chấp nhận cái chết : (74)Tôi không nhập vào hình thù của ai nữa! Tôi
đã chết rồi, hãy để tôi chết hẳn
11-Giải thích : (74)Có cái sai không thể sửa đợc, chỉ có cách đừng bao giờ sai hoặc bù lại bằng môt việc đúng khác
13- Kiên quyết từ chối và nh tìm lại đợc chính mình: Không thể sống với bất cứ giá nào đợc Lạ thật, từ lúc tôi có đủ can đảm đi đến quyết định này, tôi bỗng cảm thấy mình lại là Trơng ba thật, tâm hồn tôi lại trở lại thanh thản, trong sáng
nh xa
15- Khẳng định lẽ sống của mình: Sống phải ra sống; sống không chỉ vì mình mà còn vì những ngời khác : Ông tởng tôi không ham sống hay sao? Sống thế này còn khổ hơn là cái chết Mà không phải chỉ một mình tôi khổ! Những ngời thân của tôi sẽ còn phải khổ vì tôi
17- Khẳng định sự tự lập : Không ông phải tồn tại lấy chứ !
Tỏ thái độ kiên quyết hơn : Nếu ông từ chối, tôi sẽ Tôi đã nhất quyết !
Đây là thử thách cuối cùng : Trơng ba phải đối mặt với cái chết : Nếu chết ông
vẫn ông - một Trơng Ba cao khiết Nếu ông sống ông lại nhập vào thân xác cu
Ti tiếp tục tái diễn những bi kịch của bên trong một đằng bên ngoài một nẻo,
Trang 7 Mâu thuẫn kịch đợc giải quyết
4/ Đoạn kết
TB ra đi với ớc vọng mọi ngời nhớ đến mình đúng nh TB ngày xa, với niềm tin sự sống vẫn tiếp tục, điều tốt đẹp lại nẩy mầm sinh sôi, đâm hoa kết trái trên cõi đời này “Tôi đây bà ạ, tôi ở liền nâng niu”
Đoạn kết đầy chất thơ và d ba:vờn cây, hai đứa trẻ, hạt na gieo)và sự bất tử của linh hồn tạo t t-ởng nhân văn cao cả của cuộc sống
4/ Nhận xét về tính cách Trơng Ba
_ Có nhân cách trong sáng:
+ Quí trọng nhân cách
bị thân xác anh hàng thịt sỉ nhục, bọn cờng hào nhũng nhiễu, lời ngời con dâu “mỗi ngày thầy một
đổi khác dần mất mát dần, tất cả cứ nh lệch lạc, nhoà mờ dần đi ” TB có thể chấp nhận tồn tại thân xác duy trì sự sống trong cái vỏ của ngời khác, song là một con ngòi có nhân cách nên TB rơi vào bi kịch
Và khi đã lựa chọn đựơc, đã quyết định đúng đắn, con ngời trở nên thanh thản và TB lại trở về
đúng nghĩa là mình: Lạ thật từ lúc tôi có đủ can đảm đi đến quyết định này, tôi bỗng cảm thấy
mình lại là TB thật, tâm hồn tôi trở lại thanh thản trong sáng nh xa (tr43).Từ đó ta có thể thấy
đây là điều quý giá nhất bởi nếu không đợc sống đúng là mình con ngời sẽ rơi vào bi kịch, họ phải
đau khổ dằn vặt và đó là điều đáng sợ nhất
+ Yêu quý vợ con
Qua lời ngòi vợ: Tôi biết ông là ngòi hết lòng thơng yêu vợ con (tr37).
Lời đối thoại của hồn TB với Đế Thích cho thấy:
_ Có lẽ sống cao đẹp của TB “ông tởng tôi không ham sống hay sao? Nhng sống thế này còn
khổ hơn là cái chết Cuộc sống giả tạo này có lợi cho ai, hoạ chăng chỉ lão lí tr ởng và đám
tr-ơng tuần hỉ hả thu lợi lộc)
_ Hành động đúng đắn và dũng cảm:
+ Không khuất phục trớc thể xác, trớc những điều xấu xa
+ Dũng cảm đối mặt với cái chết.
Trớc lời lẽ và sự thuyết phục của Đế Thích,TB đã thể hiện một thái độ kiên quyết.
ở đâu cũng đựoc, nếu ông không giúp tôi sẽ nhảy xuống sông hay đâm một nhát dao vào cổ, lúc đó thì hồn tôi cũng chẳng còn, xác anh hàng thịt cũng mất.
Từ đó TB đi tới một quyết định sáng suốt đúng đắn: “Không thể bên trong một đằng, bên ngoài
một nẻo đợc.Tôi muốn là tôi toàn vẹn” Một câu nói tởng nhu đơn giản song đó là cả một sự đấu
tranh cả một niềm ớc vọng mọi ngời sẽ nhớ tới mình đúng là TB của ngày xa, mình vẫn là mình
cho dù đã hình dung tất cả sự h vô khủng khiếp của cái chết.Chính vì vậy TB đã lựa chọn: Trả lại
thân xác cho anh hàng thịt, chấp nhận cái chết
, để hình ảnh Tb đợc sống trong lòng mọi ngời nh bản chất vốn có.
Hành động chấp nhận cái chết, trả lại xác cho anh hàng thịt là một hành động đúng đắn, dũng cảm và đạo đức.
_ Giàu tình yêu thơng nhân ái:
Khi ĐT đa TB vào cuộc thử thách cuối cùng:Nhập vào xác cu Tị, một em bé hàng xóm vừa chết, hồn TB thơng em bé bạn thân của cái gái, cháu nội yêu quý và ông không thể tái diễn bi kịch sống
trong thân xác ngời khác “không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo đợc Tôi muốn đợc
là tôi toàn vẹn”.
Vì thế ông đã xin cho cu Tị sống lại còn mình thì xin đợc chết.
_ Niềm tin mãnh liệt vào cuộc sống:
Tóm lại nhân vật TB là một con ngời có nhân cách trong sáng, ngay thẳng trung thực, hết lòng thơng yêu vợ con, dũng cảm đối mặt với cái xấu xa, kiên cờng giữ vững phẩm giá để mình đợc sống thành thực là mình.
3-Triết lí về cách sống:
Trang 8Dựa theo truyện cổ dân gian tác giả sáng tạo nhân vật Tb, từ t tuởng triết lí về quan hệ giữa thể xác và linh hồn, LQV đi đến quan niệm đúng đắn về cách sống: Hãy sống chân thật là mình, sống vì mọi ngòi không giả dối vay mợn kiểu sống của ai,.
TB chết nhng hồn TB vẫn sống sống trong tình cảm của mọi ngời, sống trong sự sống không cần vay mợn thân xác của ai
IV/Ghi nhớ:
V/Kiêm tra đánh giá:
Hãy tởng tợng một kết cục khác và bình luận kết cục đó
Trang 91-Nam Tào đọc lệnh của NH cho phép Tb sống trong thân hàng thịt, bỏ vợ con buôn bán, tính toán quên làm vờn, quên đánh cờ (Sự chiến thắng của thể xác đối với linh hồn, sự phụ thuộc hoàn toàn của con ngời vào hoàn cảnh (thể hiện sự tha hoá )
2-Hồn TB nhập vào xác cu Tị Bi kịch lại tiếp tục con ngời ham sống đến ích kỉ sống nhục sống thấp sống không còn là mình.
Bình luận:Hai hay nhiều kết cục khác ta có thể tởng tợng ra nhng tất cả đều dẫn đến hệ quả con
ngời không còn là mình, trở thành một kẻ khác, ích kỉ tàn nhẫn, tái với bản chất vốn có của con ng-ời.Vì thế, để con ngời đợc sống thật là mình, chỉ có kết cục trong vở kịch của LQV là duy nhất
đúng.
BT 2-Mối quan hệ giữa thể xác và linh hồn con ngơì, giữa nội dung và hình thức:
-Con ngơì có hai phần làm nên mình :Linh hồn và thể xác.Có mối quan hệ hữu cơ,linh hồn giữ vị trí chủ đạo nhng thể xác cũng có tính độc lập tơng đối của nó.Vì vậy linh hồn phải kiểm soát
những nhu cầu của thể xác Trong con ngơì luôn có sự đấu tranh gĩa linh hồn và thể xác, nhất là khi bị hoàn cảnh tác động Đó là cuộc đấu tranh làm chủ bản thân và hoàn thiện nhân cách Từ trải nghiệm bản thân TB đã ý thức đợc điều đó không chấp nhận sống trên thân xác kẻ khác, sống trong nguy cơ bị tha hoá, điều này thể hiện nhân cách cao thợng của Tb và giá trị nhân văn của TP.
Vấn đề gợi liên tởng đến ND và hình thức trong mỗi sự vật.Khi ND và HT phù hợp thì sự vật cùng tồn tại và phát triển, khi chúng không phù hợp thì kìm hãm sự phát triển thậm chí sự tồn tại của sự vật bị đe doạ Trong tp văn học t tởng coi là nội dung, nghệ thuật biểu hiện coi là hình thức.Nội dung không đợc biểu hiện ra bằng hình thức phù hợp thì Tp không thể có giá trị cao.