Giáo án ĐT bài 1

Cho ví dụ?Gen là một đoạn của phân tử and mang thông tin mã hóa một chuỗi polipeptít hay 1 phân tử arn VD:gen hêmôglôbin anpha mã hóa chuỗi pôlipéptít anpha tạo hemôglôbin -Gen tARN m

Bài dự thi giáo án điện tử

Sinh học khối 12-Năm học 2008-2009 TỔ:Sinh vật

ĐƠN VỊ:TRƯỜNG THPT BUÔN ĐÔN

Chương I:CƠ CHẾ DI

TRUYỀN VÀ BIẾN DỊ

Bài 1: GEN, MÃ DI TRUYỀN

VÀ QUÁ TRÌNH NHÂN ĐÔI ADN

Trình bày khái niệm về gen Cho

ví dụ?Gen là một đoạn của phân tử and mang thông tin

mã hóa một chuỗi polipeptít hay 1 phân tử arn

VD:gen hêmôglôbin anpha mã hóa chuỗi pôlipéptít

anpha tạo hemôglôbin

-Gen tARN mã hóa phân tử tARN

?

Tại sao nói gen có tính đa dạng và đặc

thù?

Do số lượng, trình tự và thành phần

sắp xếp các nugen có tính đa dạng

và đặc thù

Sự đa dạng của gen chính là sự đa

dạng di truyền  cần có ý thức bảo vệ nguồn gen, đặc biệt là nguồn gen quý Bảo vệ nuôi dưỡng động vật quý hiếm

2 Cấu trúc chung của gen cấu trúc

CÁc vùng

Nội dung

Điều hòa đầu gen mã hóa Kết thúc

1 Vị trí

Mối gen cấu trúc có mấy vùng?LÀ những vùng

nào(vị trí)? Đặc điểm nổi bật của từng vùng (phân biệt với các vùng khác) chức năng của mỗi vùng?

2.Đặc

điểm

và chức

năng

Các em nghiên cứu SGK và điền

thông tin vào phiếu học tập

CÁc vùng

Nội dung

Điều hòa

1 Vị trí

1 ĐẶc điểm

- Nằm ở đầu của gen -tâm của genNằm ở trung -của genNằm ở cuối

- có trình tự nu đặc biệt giúp ARN nhận biết

và liên kết để khởi động quá trình phiên mã

- Mang thông tin

mã hóa axit amin

+Sinh vật nhân sơ:có vùng mã hóa không liên tục (gen không phân mảnh) +SV nhân thực:có vùng

mã hóa liên tục(gen phân mảnh)

- Mang tín hiệu kết thúc

phiên mã

Câu 2 Tìm câu đúng trong các câu sau:

a Vùng điều hoà nằm ở đầu 5’ của mạch bổ sung của Gen cấu trúc.

b Vùng mã hoá mang thông tin mã hoá các axit amin, nằm ở vùng ngoài cùng của Gen cấu trúc.

c Vùng mã hoá mang thông tin mã hoá các axit amin, được nằm xen giữa: phía trái là vùng điều hoà, phía phải là vùng kết thúc ở mạch mã gốc của gen cấu trúc.

d Vùng kết thúc luôn nằm cạnh vùng điều hoà, để kết thúc quá trình điều hoà gen

Hãy đọc SGK và cho biết:

1 Mã di truyền là gì? Tại sao MDT lại là mã bộ 3?

2 ADN có mấy loại Nuclêôtit các Nu này có mối

liên hệ như thế nào với mã di truyền?

3 Trong cơ thể SV có bao nhiêu loại axit amin - từ

đó có thể biết được cơ thể SV có bao nhiêu mã di truyền không? Từ mã di truyền có thể suy ra đươc

số Nu của gen?

4 ADN có quan hệ như thế nào với ARN?

5 Bộ 3 trên mARN được gọi là gì? Nếu biết Số bộ 3 trên mARN thì ta có biết được số bộ 3 trên ADN

không?

6 Đặc điểm của mã di truyền là gì?

Bộ 3 trên mARN được gọi là các CÔĐON Nếu biết Số bộ 3 trên mARN

thì ta có thể biết được số bộ 3 trên ADN vì 64 bộ 3 trên mARN tương

ứng với 64 bộ 3 trên ADN từ đây người ta có thể suy ra được số axit

amin trong chuỗi pôlipeptit:

A T G X A T G T A X G A X T… mạch bổ sung ADN

T A X G T A X A T G X T G A… … mạch mã gốc

A U G X A U G U A X G A X U… mARN

Met His Val Arg … … pôlipeptit

3 nu

3 ribonu

1 a.a Đặc điểm của mã di truyền?

II.Mã di truyền:

1.Khái niệm:là trình tự nu trong gen quy

định trình tự các a.a trong prôtêin

-Có 64 mã bộ ba

-Gen giữ thông tin di truyền dạng mã di truyền, phiên mã sang ARN thông tin dịch mã thành trình

tự a.a trên chuỗi pôlipeptit

2 Mã di truyền là mã bộ ba

3 Đặc điểm chung của mã di truyền -Mã di truyền có những đặc điểm nào?

-Mã di truyền được đọc từ một điểm xác

định và liên tục

-MÃ di truyền có tính đặc hiệu(một bộ ba chỉ

mã hóa một a.a)

-Có một bộ ba mở đầu(AUG-methiônin), có 3 bộ

ba kết thúc(UAA,UAG,UGA)không mã hóa a.a

-Mã di truyền có tính thoái hóa:nhiều bộ ba

cùng xác định một a.a

-Mã di truyền có tính phổ biến

III QUÁ TRÌNH NHÂN ĐÔI CỦA ADN

ADN dạng xoắn kép

Tóm Lại: quá trình tự nhân đôi của ADN

1 Thời điểm : Xảy ra trong phân bào tại các NST ở kì trung gian giữa

2 lần phân bào

2 ADN đ ợc nhân đôi theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo tồn

3 ADN khuôn mẫu, các loại enzim: ADN – pôlimeraza, enzim tháo xoắn, ligaza …các Nu tự do trong môi trường nội bào các Nu tự do trong môi tr ờng nội bào.

4 Mỗi Nu của mạch mã gốc liên kết với 1 Nu tự do theo nguyên tắc bổ sung: Agốc = Tmôi tr ờng , Tgốc = Amôi tr ờng ,

Ggốc = Xmôi tr ờng, Xgốc = Gmôi tr ờng

mạch đơn mới.

5 Mạch mã gốc có chiều 3’- 5’ thì mạch AND mới sẽ đ ợc tổng hợp liên tục, ng ợc lại mạch mã gốc có chiều 5’- 3’ thì mạch AND mới sẽ đ

ợc tổng hợp gián đoạn Vì enzim

ADN-pôlimeraza chỉ có thể nhận biết và bổ sung Nu vào nhóm 3’–

OH của mạch mã gốc, nên mạch mới đ ợc tổng hợp sẽ liên tục.

6 Kết quả: Từ 1 ptử ADN “ mẹ” 1 lần tự sao tạo 2ADN “con”

giống hệt nhau và giống hệt ADN “mẹ”.

Mỗi ADN “con” có 1 mạch là mạch mã gốc còn 1 mạch là mới đ ợc tổng hợp  Nguyên tắc bán bảo tồn.

7 ý nghĩa : Là cơ sở cho NST tự nhân đôi giúp cho bộ NST của loài giữ tính đặc tr ng và ổn định.

Củng cố và hướng dẫn về nhà:

1.Chọn câu trả lời đúng:Giả sử một gen chỉ được cấu tạo từ 2 loại nu loại G và X Trên mạch gốc của gen đó có thể có tối đa :

a 2 loại mã bộ ba

b 8 loại mã bộ ba

c 16 loại mã bộ ba

d 32 loại mã bộ ba

 Điền những từ thích hợp sau vào chỗ trống:

a.Tháo xoắn b okazaki c.liên tục d môi trường nội bào e.ADN- ligaza f hydro g NTBS h ADN-polimeraza

i.mạch khuôn mẫu j tách nhau

Sự tổng hợp giữa hai mạch khuôn mẫu khác

nhau:

Mạch khuôn mẫu có chiều 3’ 5’tổng hợp

nên sợi mới theo chiều 5’  3’một cách ……

…….gọi là sợi liên tục(sợi nhanh)

Mạch khuôn mẫu có chiều 5’  3’ chỉ tổng hợp

thành từng đoạn…… …… Nhờ enzim ………

Các đoạn này được nối với nhau thành sợi tổng

c.liên tục

BÀI TẬP VỀ NHÀ

Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4

SGK

Đọc trước bài 2 SGK – 12

C¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o C¶m ¬n c¸c em häc sinh