Thảo luận thứ 7 môn luật dân sự 2

“Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiế

Vấn đề 1: Bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra.

Câu 1: Khi nào cha mẹ phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra ? Nêu cơ sở pháp lí khi trả lời ?

Trả lời:

Cha mẹ phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra trong 2 trường hợp sau:

- Thứ nhất: Khi con chưa đủ 15 tuổi gây thiệt hại, cha mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại Nếu không đủ tài sản để bồi thường thì lấy tài sản của con chưa thành niên gây thiệt hại để bù vào phần còn thiếu nếu có Trừ trường hợp con chưa đủ 15 tuổi gây thiệt hại trong thời gian trường học quản lí thì trường học sẽ bồi thường

Cơ sở pháp lí: Khoản 2 Điều 586 BLDS 2015

“Người chưa đủ mười lăm tuổi gây thiệt hại mà còn cha, mẹ thì cha, mẹ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại; nếu tài sản của cha, mẹ không đủ để bồi thường mà con chưa thành niên gây thiệt hại có tài sản riêng thì lấy tài sản đó để bồi thường phần còn thiếu, trừ trường hợp quy định tại Điều 599 của Bộ luật này.”

- Thứ hai: Khi con từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi gây thiệt hại mà không đủ tài sản hoặc không có tài sản để bồi thường

Cơ sở pháp lí: Khoản 2 Điều 586 BLDS 2015

“Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình.”

*Đối với tình huống:

Câu 2: Tòa án có thể buộc cha mẹ Hùng bồi thường cho anh Bình thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm không ? Nêu cơ sở pháp lí khi trả lời ?

Trả lời:

Tòa án có thể buộc cha mẹ Hùng bồi thường cho anh Bình thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm vì:

- Trong trường hợp này Hùng đã gây thương tích cho anh Bình, xem như đã xâm phạm đến sức khỏe của anh nên căn cứ vào khoản 1 Điều 584 BLDS 2015 thì Hùng có trách nhiệm bồi thường cho anh Bình

Cơ sở pháp lí: Khoản 1 điều 584 BLDS 2015

“Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.”

- Tuy nhiên do Hùng chỉ mới 16 tuổi và không có bất kì tài sản nào để bồi thường nên

cha mẹ Hùng sẽ bồi thường thiệt hại thay cho Hùng

Cơ sở pháp lí: Khoản 2 Điều 586 BLDS 2015

“….Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình.”

Câu 3: Tòa án có thể buộc cha mẹ Hùng bồi thường cho anh Bình giá trị chiếc đồng

hồ và chiếc xe đạp không ? Nêu cơ sở pháp lí và cho biết hướng giải quyết trong thực tiễn xét xử đối với hoàn cảnh tương tự ?

Trả lời:

Như đã giải thích ở trên thì cha mẹ Hùng sẽ là người bồi thường thiệt hại thay cho Hùng Tuy nhiên trong trường hợp này thì do chiếc đồng hồ Hùng đã bán cho người đi đường rồi nên khả năng lấy lại là rất thấp nên xem như là đã mất nên Tòa án có thể yêu cầu cha mẹ Hùng bồi thường giá trị chiếc đồng hồ

Cơ sở pháp lí: Điều 589 BLDS 2015:

“Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm bao gồm:

1 Tài sản bị mất, bị huỷ hoại hoặc bị hư hỏng;

2 Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút;

3 Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại;

4 Thiệt hại khác do luật quy định.”

Còn về chiếc xe đạp thì theo như ghi nhận là đang được gửi ở nhà bạn thân nên cần xem xét tài sản này có bị hư hỏng hay không và lợi ích gắn liền với việc khai thác sử dụng tài sản có bị mất hay giảm sút hay không, nếu có thì mới có căn cứ buộc cha mẹ Hùng phải bồi thường

Câu 4: Tòa án có thể buộc cha mẹ Hùng bồi thường cho Hùng nộp ngân sách nhà nước khoản tiền 7 triệu đồng mà Hùng có được do lấy trộm tài sản trong chợ không? Nêu cơ sở pháp lí khi trả lời và cho biết hướng giải quyết trong thực tiễn xét

xử đối với hoàn cảnh tương tự ?

Trả lời:

Tòa án không thể buộc cha mẹ Hùng nộp ngân sách nhà nước khoản tiền 7 triệu đồng mà Hùng có được do lấy trộm tài sản trong chợ

Bồi thường thiệt hại là một khoản tiền mà người có trách nhiệm bồi thường giao cho người bị hại Sung quỹ Nhà nước là khi một chủ thể giao một khoản tiền cho một chủ thể khác là Nhà nước BLDS chỉ đề cập đến trách nhiệm bồi thường của cha mẹ khi con chưa thành niên gây thiệt hại chứ chưa quy định việc buộc cha mẹ có trách nhiệm nộp tiền sung quỹ Nhà nước

Trong thực tiễn xét xử, hướng giải quyết của Tòa án không đồng ý việc buộc cha mẹ của người chưa thành niên phạm tội nộp vào ngân sách Nhà nước khoản tiền mà người chưa thành niên chiếm hưởng, lấy hoặc trộm cắp

“Trong Quyết định số 04/HĐTP-HS ngày 23/02/2004 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, Võ Tiến Hùng đã gây ra 10 vụ trộm cắp, trong đó có 2 vụ trộm cắp tài sản Giá trị tài sản của công dân bị chiếm đoạt trên 28 triệu đồng, tài sản xã hội chủ nghĩa bị chiếm đoạt là 2.700.000đồng Những tài sản có giá trị gồm 2 xe máy, 1 đầu video, 4 điện thoại bàn , Hùng bán cho Phương ở 72 Bà Triệu, thành phố Huế và một số nơi khác được 7.570.000đồng Tại bản án sơ thẩm số 04/HSST ngày 23/02/1995 TAND tỉnh Quảng Trị

đã buộc ông Xuất, bà Xuân phải nạp số tiền 7.570.000đ mà Hùng đã thu lợi bất chính để sung quỹ Nhà nước Tuy nhiên, tại bản án phúc thẩm số 266/HSST ngày 06/06/1995, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Đà Nẵng đã nêu: “Hùng khi phạm tội và khi xét xử chưa đủ

18 tuổi và không có tài sản riêng nên buộc bố mẹ bị cáo bồi thường cho những người bị hại là đúng Tuy nhiên, Tòa án các cấp buộc bố mẹ bị cáo phải nộp số tiền 7.570.000đ do

bị cáo chiếm hưởng từ việc bán tài sản trộm cắp được là không đúng quy định của pháp luật dân sự” Cho nên, ông Xuất, bà Xuân không phải nộp 7.570.000đ (là số tiền Hùng thu lợi bất chính) để sung quỹ Nhà nước”

Câu 5: Tòa án có thể buộc Hùng và cha mẹ cùng bồi thường cho anh Bình không ? Nêu cơ sở pháp lí và cho biết hướng giải quyết trong thực tiễn xét xử ?

Trả lời:

Toà án không thể buộc Hùng và cha mẹ cùng bồi thường thiệt hại cho anh Bình được

Căn cứ theo Khoản 2, Điều 586 BLDS 2015 quy định rằng:“Người từ đủ mười lăm tuổi

đến chưa đủ mười tám tuổi gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình.”

Theo đó thì trong Hùng vào thời điểm gây tai nạn đã đủ 16 tuổi nên về nguyên tắc là sẽ chịu trách nhiệm bồi thường bằng tài sản của mình, chỉ khi không đủ tài sản để bồi thường thì cha mẹ mới bồi thường phần còn thiếu Tuy nhiên, trong tình huống có nêu là Hùng không có bất kỳ tài sản nào nên cha mẹ Hùng sẽ là người bồi thường toàn bộ thiệt hại cho anh Bình

Trong thực tiễn xét xử đã có trường hợp tương tự, cụ thể ở quyết định số 24:

“ Phong phạm tội giết người khi 16 tuổi 1 tháng 12 ngày, về trách nhiệm hình sự Phong bị

xử phạt 18 năm tù, về trách nhiệm dân sự, Toà quyết định Phong phải bồi thường thiệt hại bằng tài sản của mình, nếu tài sản không đủ thì cha mẹ Phong sẽ là người tiêp tục bồi thường phần còn thiếu.”

* Đối với Bản án số 19:

Tóm tắt bản án số 19 về việc “Tranh chấp bồi thường thiệt hại về sức khỏe”:

Ngày 26/10/2010, Mai Công Hậu điều khiển xe gắn máy đi không đúng phần đường quy định nên gây tai nạn cho bà Nguyễn Thị Nam, tỉ lệ thương tật 30% Tại thời điểm gây tai nạn Hậu chưa đủ 16 tuổi, nên Tòa án buộc cha, mẹ Hậu là ông Mai Văn Thụ và bà Nguyễn Thị Thêm có nghĩa vụ liên đới bồi thường thiệt hại Bác bỏ lập luận của bà Thêm khi cho rằng hai ông bà đã li hôn, Hậu sống với ông Thụ nên ông Thụ phải bồi thường vì Tòa án cho rằng việc li hôn giữa hai vợ chồng không làm chấm dứt nghĩa vụ của cha mẹ

và con cái.

Câu 6: Theo Tòa án, cha mẹ li hôn có ảnh hưởng tới việc xác định người phải chịu trách nhiệm bồi thường không ? Cuối cùng Tòa án đã buộc ai phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại ?

Trả lời:

Theo Tòa án việc cha mẹ li hôn sẽ không ảnh hưởng tới việc xác định người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại vì Tòa án cho rằng việc hai vợ chồng li hôn không làm chấm dứt nghĩa vụ của cha mẹ đối với con chung

Cuối cùng Tòa án đã buộc ông Mai Văn Thụ và bà Nguyễn Thị Thêm cùng liên đới chịu trách nhiệm bồi thường

Câu 7: Suy nghĩ của anh chị về hướng giải quyết trên của Tòa án (từ gốc độ văn bản cũng như so sánh pháp luật).

Trả lời:

Theo nhóm thảo luận, hướng giải quyết trên của Tòa án là hợp tình, hợp lí Vì:

- Vào thời điểm gây tai nạn Hậu chưa đủ 16 tuổi và không có tài sản riêng nên căn cứ vào

khoản 2 Điều 586 BLDS 2015 “….Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi

gây thiệt hại thì phải bồi thường bằng tài sản của mình; nếu không đủ tài sản để bồi thường thì cha, mẹ phải bồi thường phần còn thiếu bằng tài sản của mình.” nên trong

trường hợp này cha, mẹ của Hậu là ông Thụ và bà Thêm sẽ là người chịu trách nhiệm bồi thường

- Còn về việc bà Thêm cho rằng vợ chồng bà đã li hôn, hiện tại Hậu đang sống với ông Thụ nên ông Thụ là người có trách nhiệm bồi thường là không hợp lí vì việc li hôn chỉ làm chấm dứt quan hệ vợ chồng giữa hai ông bà Còn quan hệ với con cái thì vẫn không

chấm dứt Theo quy định tại khoản 1 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: “Sau khi

ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự

và các luật khác có liên quan.” Nên dù đã li hôn nhưng cả hai ông bà đều phải có nghĩa

vụ liên đới chịu trách nhiệm bồi thường cho bà Nam

Vấn đề 2: Bồi thường thiệt hại do người làm công gây ra.

Tóm tắt bản án số 258:

Cao Chí Hùng điều khiển xe ô tô khách vi phạm luật giao thông xảy ra va chạm với xe mô

tô đi ngược chiều khiến 1 người chết Bị tòa án xử phạt 6 tháng tù.Còn về trách nhiệm bồi thường thiệt hại thì do Hùng gây tai nạn khi đang thực hiện công việc cho công ty TNHH vận tải Hoàng Long nên công ty Hoàng Long sẽ đứng ra chịu trách nhiệm bồi thường.

Câu 1: Vì sao đã có quy định của Điều 584 mà BLDS 2015 còn có thêm quy định của Điều 600.

Trả lời:

Điều 584 BLDS 2015 đã nêu ra những căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

để có thể xác định những đối tượng nào có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bên bị thiệt hại Đối tượng của quy định này hướng tới mọi đối tượng, quy định một cách chung nhất khái quát Tuy nhiên trong thực tế xảy ra thì rất đa dạng, như trường hợp người làm công gây thiệt hại thì thực tế khả năng bồi thường của họ là rất thấp hơn so với các nhân, pháp nhân sử dụng lao động nên sẽ không bồi thường kịp thời cho người bi thiệt hại, ảnh hưởng đến lợi ích của họ Người làm công gây thiệt hại trong khi thực hiện công việc được giao tức là họ đang làm việc theo yêu cầu của cá nhân, pháp nhân sử dụng lao động,

vì lợi ích của họ Nên trong nhiều trường hợp họ không hề có lỗi, nên nếu bắt họ chịu trách nhiệm bồi thường thì không đảm bảo được lợi ích của họ

Câu 2: Đoạn nào của bản án cho thấy Tòa án đã áp dụng quy định về bồi thường thiệt hại do người làm công gây ra ?

Trả lời:

Bản án số 285 cho thấy Tòa án đã áp dụng các quy định về bồi thường thiệt hại do người

làm công gây ra ở đoạn: “Bị cáo là người lái xe thuê cho Công ty TNHH vận tải Hoàng

Long nên theo quy định tại Điều 622 và Điều 623 của Bộ luật dân sự thì Công ty TNHH vận tải Hoàng Long phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do Cao Chí Hùng gây ra trong khi thực hiện công việc được giao và có quyền yêu cầu Cao Chí Hìùng là người có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả lại cho công ty một khoản tiền theo quy định của pháp luật.”

Câu 3: Trên cơ sở Điều 600, cho biết các điều kiện để “áp dụng các quy định, bồi thường thiệt hại do người làm công gây ra.

Trả lời:

Điều kiện để áp dụng các quy định về bồi thường thiệt hại do người làm công gây ra là :

- Thứ nhất, người gây ra thiệt hại là “người làm công” Đối với khái niệm “người làm công", Bộ luật Dân sự không có định nghĩa cho thuật ngữ này Ở đây, ta có thể hiểu người làm công là người làm công việc của người khác, làm công việc cho người khác nhưng không phải cứ làm một công việc cho người khác thì là người làm công

- Thứ hai, có thiệt hại do người làm công gây ra Bởi trong tất cả các chế định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng đều có một điều kiện chung là phải có thiệt hại và chế định bồi thường thiệt hại do người làm công gây ra cũng không ngoài trừ yếu tố này

- Thứ ba, người làm công gây thiệt hại trong khi thực hiện công việc được giao Nếu người là công gây thiệt hại khi không thực hiện công việc được giao thì không có trách nhiệm bồi thường của người sử dụng người làm công

Trường hợp người làm công có lỗi trong việc gây thiệt hại thì phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật

Câu 4: Suy nghĩ của anh/chị về việc Tòa án vận dụng Điều 622 BLDS 2005 (nay là Điều 600 BLDS 2015) để buộc Công ty Hoàng Long bồi thường (đánh giá từng điều kiện nêu ở câu hỏi trên đối với vụ việc được bình luận).

Trả lời:

Theo nhóm thảo luận việc Tòa án vận dụng Điều 600 BLDS 2015 để buộc Công Ty Hoàng Long bồi thường thiệt hại là hợp lí, vì:

- Thứ nhất: Người gây thiệt hại là người làm công Ở vụ việc này anh Hùng chính là người làm công và người sử dụng người làm công là công ty Hoàng Long

- Thứ hai: Người làm công gây thiệt hại Anh Hùng đã lái xe, khiến xe tông vào xe mô-tô

do anh Trần Ngọc Hải điều khiển khiến anh Trần Ngọc Hải chết tại chỗ Như vậy thiệt hại

đã tồn tại và người gây thiệt hại được xác định là người làm công tức anh Hùng

- Thứ ba: Về điều kiện người làm công gây thiệt hại khi thực hiện công việc được giao thì theo nội dung bản án, anh Hùng điều khiển ô tô khách của công ty Hoàng Long chở khách

đi từ Hải Phòng đến TP Hồ Chí Minh Trên đường đi đã gây ra tai nạn (thiệt hại) Như vật thiệt hại này đã xảy ra khi anh Hùng được công ty Hoàng Long giao cho công việc là điều khiển xe chở khách

Từ đó đủ điều kiện để áp dụng Điều 600 BLDS 2015 buộc Công ty Hoàng Long bồi thường

Câu 5: Nếu ông Hùng không làm việc cho Công ty Hoàng Long và xe là của ông Hùng thì ông Hùng có phải bồi thường không ? Vì sao ?

Trả lời:

Nếu ông Hùng không làm việc cho Công ty Hoàng Long và xe là của ông Hùng thì ông Hùng phải có trách nhiệm bồi thường Bởi lẽ nếu như vậy thì sẽ không nảy sinh quan hệ người làm công do đã không thỏa mãn những căn cứ cơ bản để xác lập nghĩa vụ bồi thường do người làm công gây thiệt hại như nhóm thảo luận đã nêu ở trên về các căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường của anh Hùng theo Điều 600 BLDS 2015 mà lúc này sẽ

áp dụng khoản 1 Điều 584 BLDS 2015 “Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức

khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác

mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.” , buộc ông Hùng phải bồi thường vì hành vi xâm phạm đến tính mạng

của người khác

Câu 6: Đoạn nào của bản án cho thấy, theo Tòa án, ông Hùng không phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường cho người bị thiệt hại?

Trả lời:

Bản án cho thấy Tòa án không buộc anh Hùng phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường cho

người bị thiệt hại ở đoạn: “Bị cáo là người lái xe cho Công ty TNHH vận tải Hoàng Long

nên theo quy định tại Điều 622 và Điều 623 của Bộ luật dân sự thì Công ty TNHH vận tải Hoàng Long phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do Cao Chí Hùng gây ra trong khi thực hện công việc được giao và có quyền yêu cầu Cao Chí Hùng hoàn trả theo quy định của pháp luật.”

Câu 7: Suy nghĩ của anh/chị về hướng giải quyết trên của Tòa án liên quan đến trách nhiệm của ông Hùng đối với người bị thiệt hại.

Trả lời:

Theo nhóm thảo luận, hướng giải quyết của Tòa án liên quan đến trách nhiệm của ông Hùng đối với người bị thiệt hại là chưa hợp lý Tuy điều này phù hợp với Điều 600 nhưng trên thực tế, điều đó không hoàn toàn hợp lý Trong trường hợp này tuy rằng ông Hùng đang thực hiện công việc được công ty Hoàng Long giao nhưng có thể thấy, toàn bộ lỗi đối với người bị thiệt hại trong trường hợp này thuộc về ông Hùng, không có yếu tố lỗi của công ty Hoàng Long Việc áp dụng triệt để Điều 600 trong trường hợp này sẽ không đảm bảo quyền lợi cho người bị hại

Câu 8: Cho biết suy nghĩ của anh/chị về khả năng người bị thiệt hại được yêu cầu trực tiếp ông Hùng bồi thường.

Trả lời:

Theo nhóm thảo luận, khi xét đến vấn đề yêu cầu bồi thường theo Điều 600 BLDS 2015, nên quan tâm đến yếu tố lỗi của người làm công đối với người bị thiệt hại Nếu người làm công có lỗi “trực tiếp” gây ra thiệt hại cho người bị thiệt hại, không có yếu tố lỗi của người sử dụng người làm công thì người làm có thể phải bồi thường (nếu người bị hại muốn) Đồng thời vẫn giành quyền cho họ có thể đòi người sử dụng làm công bồi thường (nhưng không thể xác định theo trách nhiệm liên đới vì đây không phải là trường hợp thiệt hại do cả người làm công và người sử dụng người làm công cùng gây ra) Ngược lại, nếu không có căn cứ cho rằng người làm công có lỗi với người bị hại thì cứ áp dụng theo Điều 600

Câu 9: Lỗi của người làm công trong Điều 622 Bộ luật Dân sự 2005 (nay là Điều 600

Bộ luật Dân sự 2015) cần được hiểu như thế nào? Vì sao?

Trả lời:

Trong Điều 622 BLDS 2015 không có quy định cụ thể thế nào là lỗi Tuy nhiên, khi dựa vào mối quan hệ giữa người người làm công, người sử dụng người làm công, người bị thiệt hại, ta có thể hiểu lỗi của người làm công theo một trong hai cách sau:

Thứ nhất, lỗi của người làm công so với người bị thiệt hại

Thứ hai, lỗi giữa người làm công và người sử dụng người làm công, đó có thể là việc không thực hiện hay thực hiện không đúng công việc mà người làm công giao cho dẫn đến thiệt hại Theo đó, nếu người gây thiệt hại thực hiện công việc được giao không đúng theo yêu cầu của người sử dụng người làm công thì xem như họ có lỗi và ngược lại Trên thực tiễn, pháp luật nước ngoài cũng đã theo hướng xem xét lỗi của người làm công đối với người sử dụng người làm công để xác định trách nhiệm bồi thường cho người bị thiệt hại Như đối với pháp luật Anh, trong án lệ Listery Ronford ice & Cola Storage, Tòa án

đã theo hướng người sử dụng người làm công có thể yêu cầu bồi hoàn toàn bộ thiệt hại đã được thực hiện đối với người khởi kiện) nếu thiệt hại gây ra do hành vi vi phạm hợp đồng của người làm công

Câu 10: Theo Tòa án, ông Hùng có lỗi theo Điều 622 Bộ luật Dân sự 2005 (nay là Điều 600 Bộ luật Dân sự 2015) không? Vì sao?

Trả lời:

Theo Tòa án, ông Hùng có lỗi theo quy định tại điều 600 BLDS 2015 Và lỗi ở đây là lỗi đối với người bị thiệt hại, do ông điều khiển xe ô tô lấn làn đường, vi phạm Luật giao thông đường bộ dẫn đến tai nạn khiến 1 người tử vong

Câu 11: Theo Tòa án, Công ty Hoàng Long có được yêu cầu ông Hùng hoàn một khoản tiền đã bồi thường cho người bị hại không? Đoạn nào của ban câu trả lời.

Trả lời:

Theo Tòa án, Công ty Hoàng Long có quyền yêu cầu ông Hùng hoàn một khoản tiền bồi thường cho người bị hại Tại phần xét thấy của bản án 285/2009/HSPT ngày 23/12/2009

có nêu: “Bị cáo là người lái xe thuê cho Công ty Hoàng Long, nên theo quy định tại Điều

622 và Điều 623 Bộ luật Dân sự thì Công ty Hoàng Long phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do ông Hùng gây ra trong khi thực hiện công việc được giao và có quyền yêu cầu ông Hùng là người có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả lại một khoản tiền theo quy định của pháp luật "

Câu 12: Suy nghĩ của anh/chị về hướng giải quyết trên của Tòa án liên quan đến trách nhiệm hoàn trả của ông Hùng.

Trả lời:

Theo nhóm thảo luận hướng giải quyết của Tòa án khi buộc ông Hùng hoàn trả khoản tiền bồi thường cho người bị thiệt hại là hợp tình, hợp lí, vì: Tuy thời điểm gây ra tai nạn ông Hùng đang làm nhiệm vụ do công ty giao, nhưng nguyên nhân dẫn đến thiệt hại xuất phát

từ ông Hùng, do ông đã chạy lấn đường nên dẫn đến tai nạn Chứ không phải lỗi của công

ty nên ông phải hoàn trả lại cho công ty là việc hiển nhiên phù hợp với Điều 600 BLDS

2015 “Cá nhân, pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do người làm công, người học nghề

gây ra trong khi thực hiện công việc được giao và có quyền yêu cầu người làm công, người học nghề có lỗi trong việc gây thiệt hại phải hoàn trả một khoản tiền theo quy định của pháp luật.”

Vấn đề 3: Bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra.

Tóm tắt bản án:

Bản án số 62/2010/DSPT ngày 25/05/2010 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai Tóm tắt vụ việc: Nguyên đơn là bà Trần Thị Thanh Nga kiện bị đơn là ông Võ Trung Trực về việc chó của nhà ông Trực đã cắn vào bắp chân phải chảy máu khiến cho

bà Nga phải đi tiêm phòng ngừa dại tại trung tâm y tế dự phòng thị xã An Khê Sau khi

xự việc xảy ra, bà Nga đã trình báo với chính quyền và yêu cầu ông Trực phải bồi thường

số tiền thuốc tiêm ngừa là 850.000 đồng.

Câu 1.Quy định nào của BLDS sử dụng thuật ngữ “súc vật”?

Trả lời:

Điều 603 BLDS 2015: Bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra

“1 Chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra cho người khác Người chiếm hữu, sử dụng súc vật phải bồi thường thiệt hại trong thời gian chiếm hữu, sử dụng súc vật, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2 Trường hợp người thứ ba hoàn toàn có lỗi làm cho súc vật gây thiệt hại cho người khác thì người thứ ba phải bồi thường thiệt hại; nếu người thứ ba và chủ sở hữu cùng có lỗi thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.

3 Trường hợp súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật gây thiệt hại thì người chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật phải bồi thường; khi chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng súc vật có lỗi trong việc để súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới

bồi thường thiệt hại.

4 Trường hợp súc vật thả rông theo tập quán mà gây thiệt hại thì chủ sở hữu súc vật đó phải bồi thường theo tập quán nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội.”

Câu 2.Bộ luật Dân sự có định nghĩa súc vật là gì không?

Trả lời:

Trong Bộ luật Dân sự không có định nghĩa về súc vật.

Câu 3.Trong thực tiễn xét xử, khái niệm súc vật được hiểu như thế nào?

Trả lời:

- Giáo trình luật dân sự của học viện Tư pháp: Súc vật được hiểu theo cách thông thường nhất là bao gồm những động vật có vú được nuôi trong nhà như trâu, bò, chó, mèo…(nhà xuất bản CAND, 2007,trang 486)

- Từ điển tiếng Việt phổ thông: súc vật là thú vật nuôi trong nhà (NXB Phương Đông,

2007, trang 799)

- Một số nhà bình luận BLDS: súc vật nói tại điều này bao gồm súc vật đã được thuần hóa

và chưa được thuần hóa, những súc vật nuôi như trâu, bò, hươu, nai…(Hoàng Thế Liên chủ biên, NXB chính trị quốc gia Hà Nội, 2009, tập II trang 784)

- Thực tiễn xét xử “súc vật” được hiểu khá “mở”

+ Bản án số 191/DS-PT ngày 19-8-2005 của TAND tỉnh Vĩnh Long liên quan đến ông Quy, Tòa án đã áp dụng điều 625 đối với tai nạn có sự hiện diện của bò, bò là súc vật + Bản án số 306/2007/DS-PT ngày 18-10-2007 của TAND tỉnh Kiên Giang lien quan đến con trâu của nhà ông Thum trên đường về nhà thì con trâu này đã chết Trâu nhà ông Nam

bị thương Tòa án đã áp dụng Điều 625: Trâu là súc vật

+ Bản án số 222/2007/DS-PT ngày 2-8-2007 của TAND tỉnh Kiên Giang liên quan đến chị Tha khi con chó nhà bà Thánh qua nhà chị Tha ăn xương, do giành miếng thịt với cháu Thoa nên con chó táp trúng miệng cháu Thoa làm chảy máu, tòa áp dụng điều 625: chó là súc vật

+ Bản án số 100/DS-PT ngày 7-6-2005 của TAND tỉnh Trà Vinh coi ngỗng là súc vật

Câu 4 Đoạn nào của bản án cho thấy thiệt hại là do chó gây ra?

Trả lời:

Đoạn của bản án cho thấy thiệt hại là do chó gây ra là: “05 con heo của bà Nga đi ăn trên đất của ông Nhã thì bị chó của ông Nhã cắn bị thương 01 con là thực tế có xảy ra, được các bên đương sự thừa nhận”

Câu 5 Đoạn nào của bản án cho thấy Tòa án đã vận dụng các quy định về bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra?

Trả lời:

Theo Điều 625 BLDS 2005 quy định: “1 Chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra cho người khác; nếu người bị thiệt hại do súc vật gây ra (…) nên chó nuôi của ông Nhã cắn chết heo nuôi của bà Nga”

Câu 6 : Suy nghĩ của anh/chị về việc Tòa án áp dụng các quy định về bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra?

Trả lời:

Trong bản án số 23/1017 thì tòa án đã áp dụng Điều 625 BLDS 2005 Theo đó Tòa án đã xác định trong việc này cả hai bên đều có lỗi là để thả rông súc vật để xảy ra hậu quả nên tòa án đã chia đôi giá trị của con heo đã chết Theo đó thả rông gia súc là tập quán nên Tòa đã áp dụng tập quán của vùng đó là chia đôi giá trị của con heo tại thời điểm hiện tại

Theo em cách xét xử này hoàn toàn hợp lý Vì trong việc này cả bên đều có lỗi Trong trường hợp bà Nga không thể sử dụng được tài sản bị thiệt hại thì không phải chia cho ông Nhã ½ con heo

Câu 7: Những điểm mới của BLDS 2015 so với BLDS 2005 về lỗi của người bị thiệt hại.

Trả lời:

Trong BLDS 2005, nguyên tắc bồi thường thiệt hại trong Điều 625 không có đề cập đến

lỗi của người bị thiệt hại Nhưng tại khoản 4 Điều 585 BLDS 2015 đã có bổ sung : “4.

Khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra.” Khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không

được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra Với lý lẽ công bằng, gây thiệt hại đến đâu bồi thường đến đó, nhưng trong nhiều trường hợp bên bị thiệt hại lại là bên có phần lỗi dẫn đến thiệt hại Luật quy định bên bị thiệt hại sẽ không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra

Câu 8” Suy nghĩ của anh chị về việc Tòa án xác định bà Nga có lỗi trong việc heo nhà bà Nga bị xâm hại?

Trả lời:

Theo nhóm thảo luận thì Tòa án đã xác định bà Nga thả rông heo dẫn dến heo nhà bà chạy sang đất nhà ông Nhã Lỗi của bà Nga được xác định do tập quán của nơi bà Nga sinh sống Ở đây Tòa Án đã bảo vệ tài sản của bà Nga bị thiệt hại vì nếu heo của bà Nga sang đất của ông Nhã mà bị thiệt hại thì sẽ không được bồi thường