TRỰC KHUẨN ĐÓNG DẤU LỢN

I.GIỚI THIỆU CHUNG Bệnh đóng dấu lợn Erysipelas suis là bệnh truyền nhiễm của loài lợn do vi khuẩn E.rhusiopathiae gây ra  Vi khuẩn gây xuất huyết, viêm da, ruột, thận và niêm mạc x

I.GIỚI THIỆU CHUNG

 Bệnh đóng dấu lợn (Erysipelas suis)

là bệnh truyền nhiễm của loài lợn do vi

khuẩn E.rhusiopathiae gây ra

 Vi khuẩn gây xuất huyết, viêm da, ruột,

thận và niêm mạc xuất huyết, lách

sưng to, bại huyết

Bệnh đóng dấu lợn

I.GIỚI THIỆU CHUNG

I.GIỚI THIỆU CHUNG

1) Ai phát hiện ???

→Trực khuẩn được Pasteur và Thuillier phát hiện năm 1882

Louis Pasteur Louis Thuillier

I.GIỚI THIỆU CHUNG

2) Vi khuẩn ký sinh ở ???

 Vi khuẩn thường ký sinh ở lợn khỏe

 Một số loài mang vi khuẩn: bồ câu, gà, chuột, quạ, loài nhai lại nhỏ …

 Người ta còn tìm thấy vi khuẩn sống trong cá, ếch, cua, tôm, côn trùng …

I.GIỚI THIỆU CHUNG

3) Vi khuẩn tồn tại ở ???

→ Vi khuẩn có khắp nơi trong: đất, nước, chỗ ẩm ướt, tối tăm, nơi sình lầy đọng nước, trong đất có hợp chất hữu cơ, thậm chí trong đất sét ướt

I.GIỚI THIỆU CHUNG

4) Bệnh xảy ra khi ???

→ Khi cơ thể lợn yếu → vi khuẩn xâm nhập qua vết thương , qua đường

tiêu hóa vào máu → gây bệnh

 Không có lông, không di động, không nha bào, giáp mô

 Trong canh trùng non, trong bệnh phẩm ở thể cấp tính vi khuẩn có hình gậy, đứng riêng lẻ

 Trong canh trùng già, trong cơ thể lợn mắc bệnh mạn tính vi khuẩn

có hình sợi tơ dài

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

Tiêu bản nhuộm Gram của trực khuẩn ĐDL

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

Tiêu bản nhuộm Gram của trực khuẩn ĐDL

 Thạch máu: không dung huyết

 Gelatin: mọc lan ngang ra thành những lông nhỏ xanh

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

Khuẩn lạc của trực khuẩn ĐDL trên thạch máu

 Sinh ure: âm tính (-)

 Khả năng dung huyết: âm tính (-)

 Calalase: âm tính (-)

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

4) Sức đề kháng

 Một số chất sát trùng thông thường

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

5) Khả năng gây bệnh

a) Trong tự nhiên

) Gây bệnh cho lợn , đặc biệt lợn từ 3-4 tháng đến 1 năm

) Lợn từ 1-2 tháng ít mắc do có miễn dịch thụ động, lợn trên 1 năm

có đề kháng cao và miễn dịch thu được

) Ở lợn : thời kỳ nung bệnh 1-8 ngày, trung bình 3-5 ngày

) Loài chim cũng cảm thụ bệnh: bồ câu, gà, vịt, vẹt, sáo ,…

) Trâu, bò, dê, cừu, chó cũng mắc bệnh

) Ở người : Sốt cao, nổi nốt đỏ trên da, sưng hạch và khớp

) Bại huyết nặng, chết sau 2-3 h hoặc 12-24 h khi thân nhiệt hạ

) Do chết nhanh nên chưa thể hiện các dấu hiệu lâm sàng

và bệnh tích đặc trưng

) Người ta gọi thể bệnh này là “ Bệnh đóng dấu lợn trắng ”

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

 Thể cấp tính

 Lợn ủ rũ, bỏ ăn, sốt 42-43 ̊C, nôn mửa, phân táo

 Run rẩy 4 chân, da khô, các niêm mạc đỏ thẫm hoặc nước mắt, mũi chảy làm khó

thở

 Ốm 2-3 ngày, da xuất hiện những vết đỏ ở tai, lưng, bụng, đùi…

- Các vết đỏ: hình vuông, bình hành, đa giác…trông như bị đóng dấu

- Các dấu lúc đầu đỏ tươi, sau đó đỏ thẫm hoặc tím bầm

 Khi lợn chết các dấu này chuyển sang màu xanh tím

 Bệnh tiến triển 3-5 ngày, lợn yếu dần, khó thở, thân nhiệt giảm, kiệt sức → chết

 Tỷ lệ chết 50-60%

- Viêm nội tâm mạc: van tim loét sùi→cản trở tuần hoàn→phù thũng phổi, bại liệt

- Viêm khớp xương: khớp bàn, gối làm đầu xương sần sùi, bao khớp sưng

- Hoại tử da: lưng, bụng, vai, đầu, tai…

 Bệnh kéo dài 2-3 tháng con vật có thể tự khỏi hoặc chết do kiệt sức

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

Lợn bị bệnh đóng dấu

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

Lợn bị bệnh đóng dấu

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

Viêm khớp xương bàn chân, gối làm lợn bị què khó đi lại

II.ĐẶC TÍNH SINH HỌC

b) Trong phòng thí nghiệm

Động vật Vị trí tiêm Liều lượng Thời gian chết Mổ khám

Chuột

bạch

Dưới da 0,3–0,4 ml 2 – 6 ngày Chỗ tiêm tụ máu, phổi, lách

sưng, gan màu tro nát

Lấy bệnh phẩm

Kiểm tra hình thái qua KHV

Nuôi cấy phân lập

Tiêm động vật thí nghiệm

III.CHẨN ĐOÁN

1) Chẩn đoán vi khuẩn học

III.CHẨN ĐOÁN

1) Chẩn đoán vi khuẩn học

) Bệnh phẩm: lấy máu, lách, gan ( thể cấp ) và tủy xương đốt sống

3-5 ( thể mạn )

) Kiểm tra hình thái qua KHV: lấy bệnh phẩm làm tiêu bản nhuộm

Gram hoặc Giemsa tìm vi khuẩn

) Nuôi cấy phân lập: cấy vào các môi trường nước thịt , thạch

máu , Pakker …quan sát tính chất mọc, kiểm tra hình thái

da chuột bạch hoặc bồ câu, theo dõi triệu chứng, bệnh tích

III.CHẨN ĐOÁN

 Chú ý: chỉ áp dụng để chẩn đoán bệnh ở thể

cấp hoặc mạn tính vì khi đó trong huyết

thanh lợn bệnh mới có kháng thể đặc hiệu

 Thường dùng: phản ứng ngưng kết nhanh

trên phiến kính

2) Chẩn đoán huyết thanh học

Phản ứng ngưng kết nhanh trên phiến kính

III.CHẨN ĐOÁN

 Phản ứng ngưng kết nhanh trên phiến kính

 Nguyên lý: Đối với các kháng nguyên hữu hình khi gặp kháng thể đặc hiệu sẽ ngưng kết với nhau thành đám lớn có thể quan sát bằng mắt

 Phương pháp tiến hành

 Chuẩn bị:

- Kháng nguyên : VK đóng dấu lợn tiêu chuẩn pha với nước sinh lý

- Kháng thể nghi : là máu lợn nghi bệnh được chống đông hoặc lấy huyết thanh

+ Đối chứng: nhỏ 1 giọt KN và 1 giọt nước sinh lý

+ Thí nghiệm: nhỏ 1 giọt KN và 1 giọt KT nghi

- Trộn đều, để 1-2 phút rồi đọc kết quả

 Đọc kết quả:

- Dương tính: vi khuẩn tập trung thành từng đám → mắc bệnh

- Âm tính: vi khuẩn phân tán đều giống phần đối chứng → không mắc bệnh

) Nuôi dưỡng, chăm sóc tốt

) Vệ sinh, tẩy uế chuồng trại thường xuyên

) Mua giống đảm bảo, cách ly 15 ngày mới nhập đàn

) Giết mổ đúng quy định

IV.PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

 Khi chưa có dịch

Tiêm phòng vacxin

IV.PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

 Khi chưa có dịch

Vệ sinh, tẩy uế chuồng trại

IV.PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

 Khi chưa có dịch

Giết mổ đúng quy định

) Xác lợn chết phải chôn sâu giữa 2 lớp vôi

) Tiêm phòng vacxin cho lợn khỏe

cuối cùng khỏi bệnh và đã thực hiện các biện pháp chống dịch, tiêu độc sát trùng đầy đủ

 Ngoài ra còn có vacxin đa giá Farrowsure B (nhập

ngoại)

IV.PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

b) Dùng kháng sinh

 Có 3 loại kháng sinh thường được sử dụng hiện nay:

 Penicillin tiêm bắp liều 25000-30000 UI/kg trọng lượng

 Lincomycin tiêm bắp liều 10 mg/kg trọng lượng

 Oxytetraxyclin 30-40 mg/kg trọng lượng, tiêm hoặc cho uống, liệu trình 3-5 ngày

 Nên kết hợp sử dụng các thuốc trợ tim, trợ sức và Vitamin B, C

 Chăm sóc và hộ lý tốt

IV.PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH

b) Dùng kháng sinh

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1) Giáo trình Vi sinh vật thú y

2) Một số bệnh quan trọng gây hại cho lợn