LUẬT MỘT SỐ NƯỚC THỦ TỤC HẢI QUAN

CHƯƠNG MỞ ĐẦUĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC I.. CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG CỦA LUẬT HẢI QUAN ViỆT NAM II.. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU VÀ NHIỆM VỤ CỦA MÔN HỌC III..

GV: PGS-TS NGUYỄN- THỪA - LỘC

Viện Thương mại và kinh tế quốc tế

Nhìn

H i ỏi

Th o ảo lu n ận Thay đ i suy ngh ổi suy nghĩ ĩ

Thay đổi suy nghĩ ành i h nh vi

Thành công

LỜI MỞ ĐẦU

• VN có quan hệ TM với hơn 180 quốc gia, vùng lãnh

thổ và có tới 103 quốc gia đầu tư vào VN

• Để thiết lập, phát triển quan hê KD với đối tác nước ngoài phải hiểu biết cặn kẽ về luật pháp, phong tục tập quán, những nét đặc trưng về VHXH quốc gia của đối tác

• Ông cha ta đã đúc kết kinh nghiệm: "nhập gia tùy

tục", một trong các thủ tục đầu tiên quan trọng nhất

mà tất cả các doanh nhân, DN phải thực hiện đúng và đầy đủ là thủ tục hải quan cho HH XK, NK

CHƯƠNG MỞ ĐẦU

ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG

PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC

I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG CỦA LUẬT HẢI QUAN

ViỆT NAM

II ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU VÀ NHIỆM

VỤ CỦA MÔN HỌC

III NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

MÔN HỌC VÀ MỐI QUAN HỆ VỚI CÁC MÔN

HỌC KHÁC

I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG CỦA LUẬT HẢI QUAN VIỆT NAM

1 Sự cần thiết và vai trò của Luật Hải quan

• Ở châu Âu do SX sớm phát triển đã có nhà buôn chuyên nghiệp Do không thể bán hết khối lượng SP lớn ở TT

trong nước, các nhà buôn đã tìm kiếm TT mới ở nước

ngoài

• Cùng với tập quán buôn bán giữa các quốc gia đã hình thành đường dây buôn bán nằm ngoài sự kiểm soát của nhà nước

• Vì vậy các nước đều phải có luật pháp, phải có cơ quan chức năng ngăn ngừa, phòng chống gian lận trong lĩnh vực TM

• Cơ quan Hải quan ra đời để kiểm tra HH, thu thuế XNK, tăng nguồn thu cho ngân khố quốc gia; góp phần bảo vệ

SX trong nước, phát triển TMQT và thu hút đầu tư

Nhà nước có chức năng quản lý kinh tế thông qua

chiến lược, kế hoạch, luật pháp, chính sách, chế độ, các tiêu chuẩn định mức KTKT và các công cụ khác Trong lĩnh vực Hải quan nhà nước ban hành pháp luật

HQ để quản lý

Pháp luật HQ là tập hợp các qui phạm pháp luật để

điều chỉnh quan hệ kinh tế phát sinh trong lĩnh vực HQ.

PL HQ ra đời cùng hoạt động của ngành HQ đã làm tốt

vai trò là công cụ PL hoàn thành nhiệm vụ “ gác cửa nền kinh tế ” mà Đảng và Chinh phủ giao

Vai trò pháp luật HQ

• Đảm bảo sự tuân thủ PL trong QLNN về HQ

• Tạo thuận lợi thông thoáng cho hoạt động XNK góp phần thúc đẩy hoạt động XNK, đầu tư, du lịch phát triển

• Đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế và các khoản thu khác cho NS quốc gia

• Thực hiện các cam kết quốc tế mà VN đã ký kết trong quá trình hội nhập

2 Nội dung và đặc điểm của Luật Hải quan

2.1.Nội dung cơ bản của Luật Hải quan các quốc gia :

+ Nguyên tắc, chính sách QLNN về HQ

+ Những qui định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức hoạt động của HQ

+ Qui định về thủ tục HQ

+ Qui định về thu thuế HQ

+ Qui định về khiếu nại, tố cáo, giải quyết tranh chấp và

xử lý vi phạm

+ Các qui định khác: qui định về bán phá giá, phòng

chống BL và VC HH trái phép qua biên giới

2.2 Đặc điểm của Luật Hải quan Việt Nam

a Là Luật chuyên ngành có phạm vi rộng lớn

Trong hoạt động ngành HQ phải thực hiện rất nhiều văn bản qui phạm PL khác nhau

Không chỉ là luật kinh tế mà còn liên quan đến Hiến pháp, Bộ Luật Hình sự, Bộ Luật Dân sự, Luật Tố tụng Hình sự, Luật Tố tụng Dân sự, Luật TM, Luật DN, Luật Đầu tư

nước ngoài, Luật Thuế XK, Thuế NK, Pháp lệnh về HĐ

kinh tế

Mà còn liên quan chặt chẽ với các điều ước, thông lệ quốc tế mà VN đã tham gia ký kết và cam kết thực hiện khi gia nhập WTO

b Là Luật áp dụng : Là hoạt động thực hiện Luật của

CQ HQ, và chủ thể tham gia XNK HH, vật phẩm, ngoại hối, tiền tệ, XNC và của cơ quan chức năng có liên quan.

• Thực hiện Luật HQ là bắt buộc đối với tất cả chủ thể

tham gia XNK HH; thực hiện bằng sự kiểm tra giám sát của các CQ chức năng; bằng tính cưỡng chế thực hiện

PL HQ; thực hiện chế tài bằng phạt tiền, phạt tù hoặc cả hai hình thức.

• Việc áp dụng Luật HQ phụ thuộc vào từng loại hình,

từng đối tượng, từng tính chất cụ thể riêng biệt.

• Việc áp dụng luật không máy móc mà phải linh hoạt,

chính xác, khách quan, thống nhất và đồng bộ Áp dụng Luật HQ phải tuân thủ trình tự chặt chẽ và khoa học

c Luật Hải quan VN đang trên đường hài hòa theo các chuẩn mực

chung của luật pháp HQ quốc tế.

• Là thành viên chính thức của WTO, WCO, VN đã gửi văn kiện gia nhập Nghị định thư sửa đổi Công ước Kyoto năm 1999 VN có 3

năm để thực hiện các chuẩn mực của Công ước và 5 năm để thực hiện các chuẩn mực chuyển tiếp.

• Ngoài ra chúng ta vẫn phải thực hiện các công ước khác mà VN đã tham gia ký kết Để thực hiện điều này Luật HQ và các hệ thống văn bản PL khác phải nội luật hóa từng bước các cam kết theo lộ trình phù hợp

• Là khối lượng công việc đồ sộ với ngành HQ và cơ quan liên quan.

• Là khó khăn lớn nhất khi biên soạn Giáo trình và học tập môn này này: vừa phải cập nhật các qui định hiện hành, vừa phản ánh được

xu thế biến động trong tương lai.

2.3 Yêu cầu hoàn thiện Luật Hải quan VN

mặt với một yêu cầu có tính thời đại:

nước, là sự phát triển của KHCN;

của các DN, của hành khách XNC trong và ngoài

nước

hàng cấm qua biên giới

+ Thủ tục HQ thông thoáng, thuận lợi

+ Tạo môi trường pháp lý KD bình đẳng

+ Nâng cao hiệu lực QLNN trong lĩnh vực HQ

+ Phù hợp với các chuẩn mực và cam kết quốc tế

II ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU VÀ

NHIỆM VỤ CỦA MÔN HỌC

1 Đối tượng nghiên cứu của môn học

Trước hết , nghiên cứu các vấn đề chung về Luật

HQ của các quốc gia trên thế giới và Luật HQ của một số quốc gia có quan hệ đầu tư, TM

thường xuyên với số lượng kim ngạch lớn với các DN Việt Nam: Liên minh Châu Âu, Trung

Quốc, Nhật Bản và một số nước ASEAN

Thứ hai, nghiên cứu các quy định pháp luật HQ

Việt Nam

2 Phạm vi nghiên cứu của môn học

Thứ nhất, chỉ giới thiệu những qui định chung

nhất về Luật HQ của VN và của một số quốc gia trên thế giới mà không có điều kiện trình bày

quy trình nghiệp vụ cụ thể và những vấn đề nảy sinh, những vướng mắc cần giải quyết vì đã có giáo trình khác như: Kinh tế HQ; Nghiệp vụ HQ; Thanh tra và phòng chống buôn lậu nghiên cứu

Thứ hai, chỉ tập trung trình bày các quy định của một số chế độ HQ thường gặp như chế độ XK,

NK đối với HH và phương tiện, chế độ gia công, tạm nhập, quá cảnh Mà không có điều kiện giới thiệu tất cả chế độ HQ của các quốc gia đối với

HH, phương tiện XNK và hành lý XNC.

3 Nhiệm vụ của môn học

a Phổ biến những quy định cơ bản về Luật HQ Việt

Nam và của một số nước về khai HQ, kiểm tra HH, tính và thu thuế, quy định chống BL và VC HH trái phép qua biên giới

pháp luật HQ hiện đại là góp phần thực hiện chính sách của NN về phát triển kinh tế, VH, XH, KH và

CN; hợp tác và giao lưu quốc tế; bảo vệ chủ quyền

và an ninh quốc gia, lợi ích của NN, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, DN, của các đối tác

phẩm chất cần thiết cho học viên khi thực hiện các thủ tục HQ đối với HHXK, NK, phương tiện VC XC,

NC, QC

III NỘI DUNG, PP NGHIÊN CỨU VÀ MỐI QUAN HỆ VỚI CÁC MÔN HỌC KHÁC

1 N i dung của môn học ội dung của môn học

- Khái quát chung về Luật HQ quốc tế đề cập đến các quy định về tổ chức, nhiệm vụ, chính sách HQ, các

nguyên tắc hoạt động, quy định về thủ tục HQ theo Công ước Kyoto sửa đổi năm 1999

- Luật của một số quốc gia: EU, Nhật Bản, Trung Quốc, Philipin Indonesia.

- Những quy định chung về Luật HQ Việt Nam ;

- Thủ tục Hải quan;

- Qui định về thu Thuế HQ;

- Vi phạm hành chính và khiếu nại;

- Hội nhập kinh tế quốc tế của HQVN

2 Phương pháp nghiên cứu của môn học

- Là môn học thuộc nhóm luật chuyên ngành, Luật HQ

VN và quốc tế dựa trên cơ sở triết học DVBC và DVLS

mà trực tiếp là lý luận về Nhà nước và pháp luật làm

cơ sở PP luận nghiên cứu

- PL HQ là một công cụ quản lý của NN đối với các hoạt động kinh tế trong lĩnh vực HQ bắt buộc các chủ thể liên quan phải tuân thủ , để bảo vệ lợi ích chung của

XH, lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của

các DN trong nước và các đối tác nước ngoài

- Khi nghiên cứu môn học phải có quan điểm lịch sử cụ thê ̉ , các quy định của pháp luật HQ ban hành nhằm điều chỉnh quan hê giữa các chủ thể trong điều kiện cụ thể của đất nước

- Phương pháp áp dụng pháp luật HQ ở VN

3 Mối quan hệ với các môn học khác

a Môn học Kinh tế Hải quan nghiên cứu hoạt động của ngành HQ dưới giác độ kinh tế từ xác định chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy HQ quốc gia, bố trí lực lượng tại các vị trí trọng yếu, đề ra chính sách, nguyên tắc

hoạt động và QLNN về HQ nhằm bảo đảm nguyên tắc tập trung thống nhất đáp ứng yêu cầu đa dạng hóa, đa phương hóa các quan hệ đối ngoại

b Môn học Nghiệp vụ Hải quan nghiên cứu những nội

dung cơ bản về nghiệp vụ HQ, về trình tự thủ tục HQ trước, trong, sau khi thông quan XNK hàng hóa ở DN

c Môn học Thanh tra Hải quan và phòng chống buôn lậu nghiên cứu các hoạt động nghiệp vụ kiểm tra giám sát

HQ, kiểm tra sau thông quan, thực trạng và giải pháp phòng chống buôn lậu

NỘI DUNG

Bài 1:NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ LUẬT HẢI QUAN CỦA CÁC QUỐC GIA

Bài 2 : LUẬT HQ 1 SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI

Bài 3 : MỘT SỐ QUI ĐỊNH CHUNG VỀ LUẬT

HẢI QUAN VIỆT NAM

Bài 4 NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG VỀ THỦ TỤC HẢI QUAN VIỆT NAM

Bài 5 QUI ĐỊNH VỀ THU THUẾ HẢI QUAN

Bài 6 VI PHẠM PHÁP LUẬT HQ; KHIẾU NẠI, TỐ

CÁO VÀ KHỞI KIỆN HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH

VỰC HQ

Bài 7 HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ ĐỐI VỚI HQ

CÁM ƠN SỰ CHÚ Ý LẮNG NGHE,