cải cách thủ tục hành chính đất đai

Trong tiến trình đổi mới đất nước cùng với quá trình chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế , việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và nhà nước ta. Đặt biệt trong bối cảnh đất nước ngày càng hội nhập sâu rộng vào quá trình toàn cầu hóa thì việc cải cách thủ tục hành chính(TTHC) luôn là vấn đề bất thiết.Những năm qua, công tác cải cách thủ tục hành chính luôn được Chính phủ, Bộ Tài nguyên Môi trường xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt các đơn vị toàn Ngành tập trung thực hiện công tác cải cách TTHC để đáp ứng thực tiễn phát triển kinh tế xã hội của nước ta.Nếu cải cách hành chính luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu thì cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai luôn được quan tâm được biệt. Bởi một thời gian dài, các thủ tục hành chính trên lĩnh vực này đã thật sự gây khó khăn và là rào cản cho người dân, doanh nghiệp trong từng hoạt động.

A. PHẦN MỞ ĐẦU

Trong tiến trình đổi mới đất nước cùng với quá trình chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế , việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và nhà nước ta Đặt biệt trong bối cảnh đất nước ngày càng hội nhập sâu rộng vào quá trình toàn cầu hóa thì việc cải cách thủ tục hành chính(TTHC) luôn

là vấn đề bất thiết

Những năm qua, công tác cải cách thủ tục hành chính luôn được Chính phủ, Bộ Tài nguyên- Môi trường xác định là một trong những nhiệm

vụ trọng tâm Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt các đơn vị toàn Ngành tập trung thực hiện công tác cải cách TTHC để đáp ứng thực tiễn phát triển kinh

tế - xã hội của nước ta

Nếu cải cách hành chính luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu thì cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai luôn được quan tâm được biệt Bởi một thời gian dài, các thủ tục hành chính trên lĩnh vực này đã thật

sự gây khó khăn và là rào cản cho người dân, doanh nghiệp trong từng hoạt động

B.PHẦN NỘI DUNG

I Lý luận chung về cải cách thủ tục hành chính

1.Thủ tục hành chính

Thủ tục hành chính là trình tự thực hiện thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước hoặc cá nhân, tổ chức được ủy quyền hành pháp để giải quyết công việc của nhà nước, cá nhân và tổ chức, do đó thủ tục hành chính là cơ sở và là điều kiện cần thiết để cơ quan nhà nước giải quyết công việc của dân và của tổ chức theo pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và của tổ chức có công việc cần giả quyết Vì vậy thủ tục hành chính càng đơn giản thì tránh được sự phiền hà, sách nhiểu, rút ngắn được thời gian, làm cho công việc được giải quyết nhanh chóng Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực kinh tế Khi thủ tục hành chính thông thoáng, hiệu quả thì càng thu hút được các nhà đầy tư nước ngoài và nước ta làm ăn và tạo ra ngồn vốn cho nên kinh ế, giải quyết công

ăn việc làm, góp phần vào công cuộc phát triển đất nước

Thủ tục hành chính thông thoáng lành mạnh còn tạo nên sự thống nhất trong hoạt động của bộ máy nhà nước, chống tệ nạn , quan liêu, cửa quyền, tùy tiện hách dịch, tăng cường pháp chế Xã hội chủ nghĩa Thủ tục hành chính đảm bảo thực hiện quyền con người một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất, đảm bảo quyền tự

do, dân chủ, tạo ra cách thực hiện công việc nhanh gọn, khoa học nhất Chương trình tổng thể cải cách TTHC năm 2001-2010 đề ra mục tiêu cải cách thủ tục hành chính là: xây dựng một nền hành chính trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại hóa, hoạt động có hiệu lực, hiểu quả dưới sự lãnh đạo của Đảng; đội ngủ cán bộ, công chức có phẩm chất, năng lực đáp ứng nhu cầu xây dựng, phát triển đất nước Đến năm 2010 hệ thống hành chính về cơ bản được cải cách phù hợp yêu cầu quản lý kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Một trong những đặc điểm cơ bản của nước ta là tổ chức và hoạt động theo trật tự pháp lý, nghĩa là pháp luật quy định về cơ cấu tổ chức, thẩm quyền và trình

tự thực hiện thẩm quyền của cơ quan nhà nước, cán bộ công chức nhà nước trong việc giải quyết công việc nổi bộ của nhà nước và công việc liên quan đến cá nhân

tổ chức Quản lý nhà nước cũng giống như bất kỳ một hoạt động nối tiếp nhau theo môt trình tự nhất định, nói cách khác nó diễn ra theo một thủ tục nhất định.Thủ tục

theo nghĩa tiếng việt là cách thức tiến hành công viêc theo một trình tự hay một luật lệ đã quen Có thể nhận tấy rõ hai yếu tố cấu thành khái niệm thủ tục: thứ

nhất, thủ tục trước hết là cách thức hành động hay cách thức thực hiện hành vi và thứ hai thủ tục là hoạt đông được tiến hành theo một trình tự nhất định Giữa cách thức thực hiện và trình tự thực hiện có mối quan hệ chặt chẽ, thống nhất trong khái niệm thủ tục Trong khoa học pháp lý của nhà nước khi khái niệm thủ tục hành chính hầu hết các nhà nghiên cứu đã thể hiện được hai yếu tố trên Một số nhà nghiên cứu cho rằng “ nếu xem xét bất kỳ một hoạt động quản lý nào đều có thề nhận thấy tính kế tiếp, lien tục các hành động, mà bên cạnh đó phương pháp, cách thức thực hiện các phương pháp cũng vô cùng quan trọng” Các nhà nghiên cứu khác khi định nghĩa về thủ tục hành chính đã xác định: “ thủ tục hành chính là cá quy định của nhà nước về trật tự, thời gian thực hiện những hành vi hợp pháp của các bên tham gia quan hệ quản lý hành chính nhà nước, nhằm thực hiện quyền và nghĩa vụ mỗi bên”

Một trong những vấn đề về thủ tục hành chính gây nhiều tranh cải trong

khoa học luật hành chính là vấn đề phạm vi cụ thể cả khái niệm thủ tục hành

chính.

Loại ý kiến thứu nhất cho rằng: Thủ tục hành chính là trình tự mà luật hành chính quy định, theo đó các cơ quan quản lý hành chính nhà nước giải quyết các tranh chấp về quyền và xử lý các vi phạm pháp pháp luật

Loại ý kiến hứ hai quan niệm: Thủ tục hành chính là thủ tục được luật hành chính xác lập bất kỳ việc cá biệt, cụ thể nào

Loại ý kiến thứ ba hiểu về thủ tục hành chính một cách rộng nhất, xem thủ tục hành chính do luật hành chính quy định trong thực hiện mọi hình thức hoạt động của mọi cơ quan quản lý nhà nước, tức là ngoài các hoạt động của mọi cơ quan quản lý nhà nước, tức là ngoài hoạt động các việc cá biệt, cụ thể còn bao gồm các trình tự hoạt động sáng tạo pháp luật

Từ tất cả những vẫn đề trình bày ở trên có thể đưa ra định nghĩa về tục hành

chính như sau: thủ tục hành chính là trình tự thực hiện thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước hoặc cá nhân tổ chức được ủy quyền hành pháp trong việc thực hiện công việc của nhà nước và cá kiến nghị yêu cầu thích đáng của công dân, tổ chức nhằm thi hành nghĩa vụ hành chính bảo đảm công vụ nhà nước phục vụ nhân dân.

Thủ tục hành chính do pháp luật quy định, toàn bộ các quy phạm về thủ tục hành chính điều chỉnh mới là thủ tục hành chính, còn tất cả các hoạt động tổ chức tác nghiệp cụ thể nào đó trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước không được các quy phạm thủ tục hành cính điều chỉnh thì không phải là thủ tục hành chính

Thủ tục hành chính là một trong các hình thức thủ tục pháp là thủ tục lập pháp, thủ tục hành pháp và thru tục tư pháp, cũng như mọi hiện tưởng có tính thủ tục khác cụ thể là cá hình thức thủ tục TTHS, TTDS, TTHC… thủ tục hành chính

có đặc điểm chung cơ bản sau: Là hình thức của các quy phạm thực chất phát sinh

từ quy phạm thực chất nhưng lại là phương tiện đảm bảo thực hiện quy phạm thự chất Song bản thân thủ tục hành chính là loại thủ tục riêng, có đặc điểm riêng, chứng tỏ nó là một hiện tượng pháp lý có tính chất độc lập tương đối, đó là cá đặc điểm sau:

Một là: Thủ tục hành chính là thủ tục được áp dụng trong quản lý hành chính nhà nước( lĩnh vực chấp hành điều hành) Nói cách khác tủ tục hành chính được thi hành ngoài tình tự tòa án, nó có thể nói đây là một đặc điểm rất quan trọng của thủ tục hành chính, nó cho phép phân biệt thủ tục hành chính với các hình thức thủ tục khác thường được gọi là thủ tục tố tụng được tiếng hành tại tòa án

Hai là: thủ tục hành chính được xác định bởi các quy phạm pháp luật hành chính

Quy phạm pháp luật hành chính bao gồm quy phạm nội dung và quy phạm thủ tục Quy phạm nội dung trực tiếp quy định những quyền và nghĩa vụ cơ bản của cá chủ thể quản lý và đối tượng quản lý nhà nước quy phạm thủ tục quy định các cách thức thực hiện quy phạm nội dung ( bao gồm quy phạm nội dung, luật hành chính

và một số quy phạm nội dung của các ngành luật như hôn nhân gia đình, dân sự,

…)

Ba là: thủ tục hành chính là thủ tục thực hiện các hoạt động quản lý nhà nước hay thủ tục hành chính được thwucj hiện bởi các chủ thể quản lý hành chính nhà nước

là: các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, cá nhân được nhà nước trao quyền, trong đó quan trọng nhất phải kể đến các cơ quan hành chính, các cán bộ, công chức trong hệ thống cơ quan này Vì các cơ quản đó không chỉ thực hiện phần lớn các thủ tục hành chính mà còn thực hiện những thủ tục liên quan đến các hoạt động quản lý hành chính quan trọng nhất Ngoài các cơ quản hành chính, các cơ quan nhà nước khác cũng tiến hành các thủ tục hành chính khi thực hiện các hoạt động quản lý hành chính nhà nước nhưu khi cơ quan đó xây dựng , cũng cố chế độ công tác nội bộ, các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục hành chính khi tiến hành các hoạt đọng quản lý hành chính đươc nhà nước trao quyền trong những trường hợp cụ thể do pháp luật định

Bốn là thủ tục hành chính có tính mềm dẻo, linh hoạt Hoạt động quản lý hành chính nhà nước vốn phong phú, đa dạng Nội dung cà cách thức tiến hành từng

hoạt động cụ thể chịu sự tác dộng của rất nhiều yếu tố khác nhau như thẩm quyền, năng lực của chủ thể quản lý, đặc điểm của đối tượng quản lý, điều kiện, hoàn cảnh diễn ra hoạt động quản lý… Do đó, thủ tục hành chính phải có tính mềm dẻo và linh hoạt nhằm giúp cho sự vận dụng của cá chủ thể trong hoạt động quản lý được

dễ dàng hơn

2 Cải cách thủ tục hành chính

Theo nghĩa chung nhất, cải cách là một biện pháp được thực hiện để giải pháp được thực hiện để giải quyết những đòi hỏi của thực tiễn với mục tiêu rõ ràng, chương trình cụ thể và yêu cầu phải hoàn tất trong một thời gian nhất định

Cải cách thủ tục hành chính là điều kiện cần thiết để tăng cường củng cố mới quan hệ giữa nhà nước và nhân dân, tăng cường sự tham gia quản lý nhà nước của nhân dân Cải cách thủ tục được coi là khâu đột phá trong cải cách nền hành chính nhà nước, nghĩa là để tạo sự chuyển động của toàn bộ hệ thống nền hành chính quốc gia; thủ tục hành chính là khâu được chọn đầu tiền, cải cách thủ tục hành chính sẽ gây ra sự chuyển động của toàn bộ hệ thống khi bị tác động

Hiện nay thủ tục hành chính ở nước ta còn những nhược điểm: Hình thức đòi hỏi quá nhều giấy tờ, gây phiền hà cho nhân dân, nặng nề, nhiều cửa, nhiều cấp tủng gian, rườm rà, không rõ ràng về trách nhiệm; không phù hợp với yêu caaif của thời kỳ mở cửa và hội nhập Thủ tục hành chính thiếu thống nhất thường bị thay đổi một cách tùy tiện, thiếu công khai, minh bạch…

Hậu quả của nhược điểm trên là gây phiền hà cho việc thực hiện quyền tự

do, lợi ích và công việc chung của cơ quan, gây trở ngạu cho việc giao lưu và hợp tác giữa nước ta và nước ngoài, gây ra tệ cửa quyền, bệnh giấy tờ trong hệ thống

cơ quan hành chính, là nơi thuận lợi cho việc tham nhũng, lãng phí phát sinh, hoàn thành, gây phiền hà cho tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp

Cải cách hành chính là một sự thay đổi có kế hoạch, theo một mục tiêu nhất định, được xác định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền Cải cách hành chính không làm thay đổi bản chất của hệ thống hành chính, mà chỉ làm cho hệ thống này trở nên hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân được tốt hơn; các thể chế quản lý nhà nước đồng bộ, khả thi, đi vào cuộc sống hơn; cơ chế hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của

bộ máy, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính hiệu quả, hiệu lực hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế – xã hội của một quốc gia

Cải cách thủ tục hành chính có tác động to lớn đối với việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Thông qua việc cải cách thủ tục hành chính (mà đặc biệt là việc triển khai thực hiện thành công Đề án 30) sẽ gỡ bỏ những rào cản về thủ tục hành chính đối với môi trường kinh doanh và đời sống của người dân, giúp cắt giảm chi phí và rủi ro của người dân và doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục hành chính Thực tế triển khai Đề án 30 cho thấy, sau khi tất cả các giải pháp đơn giản hóa thủ tục hành chính được thông qua sẽ cắt giảm tối đa chi phí tuân thủ thủ tục hành chính mà xã hội phải gánh chịu, hàng chục nghìn tỷ đồng chi phí tiết kiệm được sẽ được tái phân bổ vào các hoạt động phục vụ việc đầu tư, tạo việc làm, qua

đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội

Bên cạnh đó, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ góp phần nâng cao hình ảnh của Việt Nam nói chung và các bộ, ngành, địa phương nói riêng trước cộng đồng trong nước và quốc tế, nâng cao vị trí xếp hạng của Việt Nam về tính minh bạch, môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh Đây là những giá trị vô hình nhưng có tác động to lớn đến việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước cụ thể là có ảnh hưởng tích cực đến việc đầu tư trong và ngoài nước, xuất nhập khẩu, việc làm, an sinh xã hội,… Theo báo cáo môi trường kinh doanh năm 2011 của Ngân hàng thế giới công bố ngày 04 tháng 11 năm 2010, thông qua hoạt động cải cách theo Đề án 30 đã đưa Việt Nam vào nhóm 10 nền kinh tế có nhiều sự cải thiện môi trường kinh doanh nhất và tăng 10 bậc trong bảng xếp hạng các nền kinh tế (đứng thứ 78 trong số 183 nền kinh tế) Tổ chức hợp tác phát triển kinh tế (OECD) cho rằng Đề án 30 của Việt Nam như một điểm sáng về cải cách trong khu vực và

mở ra cơ hội hợp tác giữa OECD và các nước ASEAN trong lĩnh vực cải cách thể chế

II Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai

1.Thực trạng thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đaai hiện nay

Lĩnh vực quản lý Đất đai là một trong những chức năng nhiệm vụ quản lý nhà nước của Bộ tài nguyên và môi trường Trong những năm qua thủ tục hành chính ở lĩnh vực đất đai, một số khâu vẫn còn phiền hà, tính công khai, minh bạch chưa được đảm bảo

Cải cách thủ tục hành chính được Đảng và chính phủ xác định là một nội dung quan trọng, là khâu đột phá của cách cải hành chính Nhưng tiến độ cải cách thủ tục hành chính còn chậm, công tác cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai trong thời gian qua nhìn chung chưa đạt được yêu cầu đề ra theo Chương trình tổng thể cải cách hành chính Trong lĩnh vực đất đai còn nhiều văn bản quy phạm pháp luật chồng chéo, thủ tục hành chính rườm rà, chưa hợp lý, văn bản cũ vừa mới ban hành chưa kịp áp dụng đã ban hành văn bản mới, gây khó khăn cho ngay cả cơ quan Nhà nước thực thi pháp luật lẫn người dân và doanh nghiệp; tỷ lệ giải quyết hồ sơ theo cơ chế một cửa trong lĩnh vực đất đai vẫn còn rất thấp

Kết quả rà soát TTHC cho thấy, nhà đầu tư đang phải thực hiện trung bình 18 thủ tục khác nhau đối với dự án đầu tư liên quan đến đất đai, xây dựng, môi trường Dù đã được cải cách khá nhiều, nhưng xem ra, để làm giấy tờ, thủ tục liên quan đến đất đai, người dân vẫn phải “chạy” Đa số các địa phương vẫn có tình trạng chồng chéo vì chỉ thiết lập được quy trình một đầu mối trong tiếp nhận và trả kết quả TTHC, nhưng trên thực tế người dân , nhà đầu tư vẫn phải nộp hồ sơ cho nhiều cơ quan chuyên môn khác nhau để được giải quyết lần lượt TTHC theo quy định của các luật khác nhau

Đơn cử như liên quan dến thực hiện cải cách TTHC trong lĩnh vực cấp phép xây dựng (GPXD) Việc ban hành văn bản, công bố các TTHC về cấp GPXD, quy định rõ trách nhiệm của cơ quan cấp phép và trách nhiệm của các cơ quan liên quan đã tạo điều kiện cho các các nhân, tổ chức xin GPXD Tuy nhiên, một trong các điều kiện để cấp GPXD là phải có giấy tờ hợp pháp về quyền sử dụng đất (QSDĐ), nhưng việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ lại là một câu chuyện khác Vì thế, có khi thủ tục cần cấp phép xây dựng không vướng, lại vướng giấy chứng nhận QSDĐ, nhất là những công trình theo tuyến hoặc những công trình xây dựng trên đất phải chuyền mục đích sử dụng đất càng vướng mắc trong quá trình cấp GPXD

Cán bộ địa chính cơ sở chưa có kinh nghiệm, thiếu kĩ năng, thụ động, gây khó dễ cho người dân Điều nay làm chậm trể quy trình cấp giấy phép, gây thiệt hại cho doanh nghiệp đầu tư, cho người dân Đây cũng là một trong những lí do khiến

“cò” giấy tờ đất xuất hiện

2 Nội dung cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai

Bộ TN&MT xác định, cải cách hành chính (CCHC) để đảm bảo công tác quản lý Nhà nước đồng thời tạo ra sự đơn giản, dễ dàng hơn cho người dân thực hiện và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, thông thoáng, thuận lợi thu hút nhà đầu tư Đất đai là lĩnh vực được Bộ TN&MT đẩy mạnh CCHC bởi đây là lĩnh vực nhạy cảm, là nguồn lực lớn cho phát triển, lại liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân và nhà đầu tư.

Thực hiện nghị quyết 38/CP của chính phủ về cải cách một nên hành chính nhà nước và thực hiện chương trình tổng thể về nền hành chính nhà nước giai đoạn

2001-2010;Thực hiện Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 của Chính phủ ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011- 2020; Bộ tài nguyên-môi trường đã xây dựng các Kế hoạch số 1199/KH-UBND ngày 09/4/2012, số 803/KH-1199/KH-UBND ngày 18/3/2013 và số 5592/KH-UBND ngày 26/12/2014 về thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính nhằm tập trung chỉ đạo thực hiện tốt công tác cải cách TTHC , đặc biệt là các thủ tục liên quan đến đất đai Kết quả đến nay như sau:

Một là: xây dựng Quy chế phối hợp giữa các Sở, ngành trong việc giải quyết thủ tục hành chính, trong đó quy định rõ trách nhiệm, thời gian giải quyết của từng đơn vị gắn liền với từng thủ tục hành chính Đây là một quy định cần thiết để xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị trong quá trình tham gia giải quyết TTHC, đảm bảo về thời gian cũng như tính chặt chẽ của hồ sơ, qua đó nâng cao nhận thức của từng cán bộ, công chức trong quá trình thực hiện nhiệm vụ

Hai là: Xây dựng Quy chế phối hợp trong việc rà soát TTHC: Theo Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ về kiểm soát TTHC đã quy định rõ trách nhiệm, thời gian thực hiện rà soát TTHC, trên cơ sở đó xây dựng phương án đơn giản hóa TTHC Ban hành Quy định thực hiện cơ chế “Một cửa liên thông” trong giải quyết một số thủ tục đầu tư đối với các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh, trong đó giao Sở Kế hoạch và Đầu tư làm đầu mối duy nhất tiếp nhận và trả kết quả cho doanh nghiệp; cắt giảm thời gian thực hiện TTHC (đặc biệt lĩnh vực đất đai) từ 50-70% so với quy định của Trung ương để tạo điều kiện thuận lợi và giải quyết nhanh gọn cho doanh nghiệp

Ba là:Về thành phần hồ sơ thực hiện theo Nghị định, Thông tư hiện hành (không yêu cầu phát sinh giấy tờ) Thực hiện chế độ tiếp nhận và thời gian giải quyết TTHC theo quy định, đảm bảo thuận lợi, nhanh gọn và đúng quy định của pháp luật Thực hiện đăng tải công khai các TTHC đã được công bố trên Trang thông tin điện tử của Sở Tài nguyên và Môi trường; đồng thời tại bộ phận “Một cửa” niêm yết các quyết định công bố thủ tục hành chính và tiếp nhận, hướng dẫn các tổ chức, công dân khi có ý kiến phản ánh về các quy định hành chính có liên quan Công khai các thủ tục, thông tin về quy hoạch sử dụng đất, bảng giá các loại đất và các chính sách liên quan

Bốn là: Thực hiện Luật Đất đai năm 2013 và các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thi hành luật có hiệu lực thi hành, sau khi có Thông báo số 347/TB-VPCP ngày 27/8/2014 của Văn phòng Chính phủ thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ

về đẩy mạnh cải cách TTHC trong lĩnh vực đất đai; Sở Tài nguyên và Môi trường

đã xây dựng Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước năm 2015 và để đảm bảo việc theo dõi, chỉ đạo và giám sát thực hiện công tác cải cách TTHC trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn tỉnh được thuận lợi, Sở Tài nguyên và Môi trường đã thành lập Tổ theo dõi thực hiện cải cách TTHC và phân công một đồng chí Lãnh đạo Sở trực tiếp phụ trách

Năm là: Để hoàn thiện thể chế nhằm đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai, Chính Phủ và Bộ tài nguyên môi trường đã chỉ đạo các Sở, ngành liên quan thường xuyên rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật chưa phù hợp, hủy bỏ các văn bản không còn hiệu lực, ban hành thể chế

để thu hút đầu tư, xây dựng khu, cụm công nghiệp, giải phóng mặt bằng để phục

vụ công tác quản lý, điều hành ngày càng tốt hơn

Sáu là: Thực hiện Quyết định số 1839/QĐBTNMT ngày 27/8/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc công bố các thủ tục hành chính mới ban hành trong lĩnh vực đất đai thuộc phạm vi, chức năng quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường; Sở Tài nguyên và Môi trường đã rà soát toàn bộ các TTHC có liên quan lĩnh vực đất đai ở 03 cấp (tỉnh, huyện, xã), báo cáo UBND tỉnh phê duyệt công bố theo quy định, trong đó: TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Tài nguyên và Môi trường 29 TTHC, TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp huyện

30 TTHC, TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp xã 18 TTHC Đồng thời rà soát, đề nghị UBND tỉnh hủy bỏ các thủ tục trái quy định hoặc hết hiệu lực Ngoài ra, để đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện, tỉnh đã chỉ đạo các Sở, ngành liên quan ban hành các văn bản quy định như trong công tác đăng ký giao dịch bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất trên địa bàn tỉnh, quy định về thực hiện công chứng hợp đồng, giao dịch, văn bản về bất động sản trên đia bàn tỉnh

3, thành tựu

Dấu mốc quan trọng trong CCHC về đất đai là việc Bộ TN&MT đã công bố

bộ TTHC về đất đai theo hướng cải cách đơn giản, rút gọn quy trình, cắt giảm một

số loại giấy tờ, thuận tiện trong việc nộp hồ sơ và nhận kết quả, cắt giảm thời gian

và chi phí thực hiện

Hiện, lĩnh vực đất đai có 41 thủ tục đối với nơi đã thành lập Văn phòng Đăng ký đất đai một cấp (giảm 30 thủ tục) và 62 thủ tục đối với nơi chưa thành lập Văn phòng Đăng ký đất đai một cấp (giảm 9 thủ tục)

Rà soát, bãi bỏ một số thủ tục, công việc không cần thiết trong giao đất, cho thuê đất và đăng ký, cấp giấy chứng nhận

Cùng với đó, Bộ TN&MT đã đẩy nhanh việc xây dựng hệ thống thông tin đất đai, cơ sở dữ liệu đất đai nhằm đơn giản và rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính Bộ quy định cụ thể nơi nộp hồ sơ và trả kết quả thực hiện thủ tục hành chính (TTHC) thông qua bộ phận một cửa; quy định rõ thời gian không quá 3 ngày sau khi có kết quả giải quyết TTHC phải trả kết quả cho tổ chức, cá nhân, trừ thời gian thực hiện nghĩa vụ tài chính

Đối với địa phương đã thành lập Văn phòng Đăng ký đất đai một cấp, các tổ chức

sử dụng đất được nộp hồ sơ tại các chi nhánh nơi gần nhất, qua đó đã giúp tiết kiệm được chi phí đi lại trong quá trình thực hiện thủ tục Đến nay, hầu hết các địa phương đã có đề án thành lập Văn phòng đăng ký đất đai và tổ chức phát triển quỹ đất và đã có 13/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thành lập, kiện toàn Văn phòng đăng ký đất đai một cấp

Nhằm đảm bảo thuận lợi cho nhà đầu tư tiếp cận đối với đất đai, rút ngắn thời gian thực hiện dự án đầu tư, Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành tiếp tục hoàn thiện cơ chế Nhà nước chủ động tạo quỹ đất sạch; quy hoạch phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế để nhà đầu tư tham gia đấu giá quyền sử dụng đất, rút ngắn thời gian thực hiện, sớm có mặt bằng thực hiện dự án

Thiết lập được đường dây nóng tiếp nhận phản ánh sai phạm: Cuối tháng 4,

Bộ Nội vụ đã công bố chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính cho thấy, chỉ số giải quyết thủ tục cấp sổ đỏ đã được cải thiện, từ gần 70% lên 74,4%, nhưng vẫn là con số thấp nhất trong số 6 thủ tục hành chính được khảo sát Trước đó, báo cáo về chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam năm 2015 do Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức cũng cho thấy, tình trạng nhũng nhiễu trong cấp sổ đỏ có xu hướng gia tăng ở các địa phương Đáng chú ý, khoảng 44% số người được khảo sát xác nhận phải "bôi trơn" khi làm sổ đỏ Có ý kiến cho rằng, điều này phản ánh đúng thực tế, vì thủ tục cấp sổ đỏ vẫn còn rườm

rà, phí và lệ phí chưa được công khai đầy đủ, người dân không nhận được kết quả đúng hẹn

IV Hạn chế, bất cập:

Mặc dù sở TN-MT đã thực hiện thống nhất sử dụng 54 TTHC mới trong lĩnh vực giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư… theo quyết định của Bộ tài nguyên môi trường, giúp tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư, đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận về QSDĐ,

sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, khắc phục tình trạng nhiều cơ quan quản lý, giảm ít nhất một nữa thời gian giải quyết các TTHC so với trước đây

Một là: Sự quan tâm, chỉ đạo của của lãnh đạo chưa thật sự sâu sát:

Việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính tại Sở mặc dù đã có chương trình,

kế hoạch cụ thể nhưng chưa tạo được bước đột phá mạnh mẽ Nguyên nhân cũng do lãnh đạo chưa thật sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát, nhiều quy trình, thủ tục đã đăng ký nhưng vẫn chưa áp dụng triệt để dẫn đến việc giải quyết hồ sơ còn mang tính chủ quan, bị phụ thuộc nhiều vào ý kiến chuyên môn liên quan của các ban ngành

Hai là: Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai thiếu sự phối

hợp đồng bộ giữa các ban ngành có liên quan:

Trong lĩnh vực quản lý sử dụng đất, đầu tư xây dựng, thực hiện dự án có sử dụng đất, có nhiều văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh, do nhiều cơ quan tham mưu và ban hành, rất nhiều văn bản trong số này mâu thuẫn chồng chéo nhau, quy định thêm thủ tục Trong khi Chính phủ đã chủ trương và đang trong quá trình cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính thì việc ban hành các văn bản chồng chéo, mâu thuẫn và thậm chí là thêm thủ tục này đã làm cho công tác cải cách thủ tục hành chính chưa đạt được kết quả; mặt khác, quá trình thực hiện nhiều cơ quan còn chưa phối hợp hoặc phối hợp chưa chặt chẽ, trình độ cán bộ công chức còn chưa cao khiến mục tiêu rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính khó đạt

Ba là: Thủ tục tham vấn ý kiến từ các cơ quan ban ngành trong quá trình xử lý hồ sơ mất nhiều thời gian:

Việc giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng hận quyền sử dụng đất phải căn

cứ trên quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, hiện trạng sử dụng đất và đầu tư xây dựng, … do vậy cần phải có ý kiến của các cơ quan chuyên môn, cơ quan chủ quản trong từng lĩnh vực thẩm định, có ý kiến

Ví dụ: Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức tôn giáo đang sử dụng đất cần phải có kiến của Ban Tôn giáo, Thành hội Phật giáo hoặc Tòa Tổng Giám mục, … ; ý kiến của cấp xã, phường, thị trấn nơi cơ sở tôn giáo sử dụng đất

về quá trình và hiện trạng sử dụng ; Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho

tổ chức kinh tế phải có ý kiến về quy hoạch, xây dựng của Sở Quy hoạch – Kiến trúc, Sở Xây dựng và Ủy ban nhân dân quận / huyện về chức năng quy hoạch, chỉ giới hành lang các công trình kỹ thuật; ngành nông nghiệp là chỉ giới về hàng lang

đê điều, hành lang thoát lũ và những công trình hạ tầng kỹ thuật thủy lợi; ngành điện là hành lang an toàn lưới điện; ngành thuế, tài chính xác định giá thuê đất, … Thực tế, phần lớn các quy trình thủ tục có quy định về thời gian thực hiện, như thời gian cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (đối với hồ sơ hợp lệ) theo quy định tại Nghị định 88/2009/NĐ-CP về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

là 50 ngày, trong đó tại Sở Tài nguyên Môi trường 13 ngày, Ủy ban nhân dân thành