LUẬN VĂN nghiệp vụ kiểm sát: Hoạt động của Kiểm sát viên khi kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn

Một số vấn đề KSV cần lưu ý khi kiểm sát giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn Thủ tục rút gọn trong tố tụng hành chính là thủ tục giải quyết vụ án hành chính khi có các điều

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 3 NỘI DUNG 4

1 Một số vấn đề KSV cần lưu ý khi kiểm sát giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn 4

2 Hoạt động của Kiểm sát viên khi kiểm sát việc giải quyết hành chính theo thủ tục rút gọn 4 2.1 Kiểm sát quyết định đưa vụ án ra giải quyếttheo thủ tục rút gọn.

4

2.2 Kiểm sát giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn 7

3 Thực tiễn và một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của KSV khi kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn 10 3.1 Thực tiễn kết quả hoạt động của Kiểm sát viên khi kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn 10 3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Kiểm sát viên khi kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn 14 KẾT LUẬN 15 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

LỜI MỞ ĐẦU

Thủ tục rút gọn trong tố tụng hành chính là một điểm mới đáng chú ý trong Luật TTHC năm 2015, thể hiện sự thể chế hoá đường lối cải cách tư pháp của Đảng và Nhà nước và cụ thể hoá các quy định tại Hiến pháp trong giải quyết các vụ án đơn giản Thủ tục rút gọn có ý nghĩa pháp lý đặc biệt quan trọng ở chỗ tạo điều kiện cho việc giải quyết vụ án hành chính được kịp thời, nhanh chóng khi đạt được những điều kiện nhất định, đồng thời tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức của các cơ quan có thẩm quyền Chính vì vậy, các cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải hết sức thận trọng và cân nhắc trong quá trình

áp dụng thủ tục rút gọn để giải quyết vụ án hành chính trên thực tế Do đó, đòi hỏi phải có sự kiểm tra, giám sát nghiêm ngặt việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn Cơ quan được Quốc hội giao nhiệm vụ thực hiện chức năng này chính là VKSND vì kiểm sát giải quyết

vụ án hành chính là một trong những khâu công tác thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của VKSND theo quy định tại Luật tổ chức VKSND năm

2014 Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này, em quyết định chọn vấn

đề “Hoạt động của Kiểm sát viên khi kiểm sát việc giải quyết vụ án hành

chính theo thủ tục rút gọn” để làm tiểu luận.

Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục các từ viết tắt và danh mục tài liệu tham khảo, bài tiểu luận được kết cấu thành các phần như sau:

1 Một số vấn đề KSV cần lưu ý khi kiểm sát giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn

2 Hoạt động của Kiểm sát viên khi kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn

3 Thực tiễn và một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của KSV khi kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn

NỘI DUNG

1 Một số vấn đề KSV cần lưu ý khi kiểm sát giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn

Thủ tục rút gọn trong tố tụng hành chính là thủ tục giải quyết vụ án hành chính khi có các điều kiện theo quy định của Luật này nhằm rút ngắn về thời gian và thủ tục so với thủ tục giải quyết vụ án hành chính thông thường nhưng vẫn bảo đảm giải quyết vụ án đúng pháp luật.1 Vì vậy, việc giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn chỉ do một Thẩm phán thực hiện Đây có thể được coi là một ngoại lệ của nguyên tắc Toà án xét xử tập thể trong tố tụng hành chính

Ngoài ra, trong quá trình áp dụng pháp luật để giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn, Toà án phải áp dụng những quy định tại Chương XIV Luật TTHC năm 2015 trước, sau đó áp dụng những quy định khác của Luật TTHC không trái với những quy định của Chương XIV đề giải quyết vụ án theo thủ tục rút gọn

Do đó, khi KSV kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính thì áp dụng những nội dung được đề cập ở mục 2 Tiểu luận này; trường hợp những nội dung dưới đây không đề cập thì áp dụng những quy định khác tương ứng như kiểm sát vụ

án hành chính theo thủ tục thông thường

2 Hoạt động của Kiểm sát viên khi kiểm sát việc giải quyết hành chính theo thủ tục rút gọn

2.1 Kiểm sát quyết định đưa vụ án ra giải quyếttheo thủ tục rút gọn

Khi nhận được quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn của Toà án kèm theo hồ sơ vụ án, KSV được phân công cần lưu ý những vấn đề sau:

Thứ nhất, điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn

1 Khoản 1 Điều 245 Luật TTHC năm 2015.

KSV phải kiểm tra, đối chiếu các điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn theo quy định tại Điều 246 Luật TTHC năm 2015 Theo đó, Toà án áp dụng thủ tục rút gọn để giải quyết vụ án hành chính khi có đủ các điều kiện sau:

(i) Vụ án có tình tiết đơn giản, tài liệu, chứng cứ đẩy đủ, rõ ràng, bảo đảm

đủ căn cứ giải quyết vụ án và Tòa án không phải thu thập tài liệu, chứng cứ;

(ii) Các đương sự đều có địa chỉ nơi cư trú, trụ sở rõ ràng;

(iii) Không có đương sự cư trú ở nước ngoài, trừ trường hợp đương sự ở

nước ngoài có thỏa thuận với đương sự ở Việt Nam đề nghị Tòa án giải quyết theo thủ tục rút gọn

Trường hợp xét thấy vụ án được đưa ra giải quyết theo thủ tục rút gọn có đủ các điều kiện nêu trên thì KSV nghiên cứu và trả lại hồ sơ cho Toà án KSV được phân công tham gia phiên toà theo thủ tục rút gọn thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định tại Mục 3 Chương XI Luật TTHC2 năm 2015

Khi phát hiện vụ án được đưa ra giải quyết theo thủ tục rút gọn thuộc một trong những trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 246 Luật TTHC năm 2015 thì KSV báo cáo ngay với Viện trưởng Viện kiểm sát để kịp thời kiến nghị với Chánh án Toà án đã ra quyết định theo quy định tại Điều 248 Luật TTHC3 năm 2015

Thứ hai, thời hạn ban hành quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục

rút gọn

Qua đánh giá, xem xét thấy vụ án hành chính có đủ điều kiện giải quyết theo thủ tục rút gọn thì Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án phải ra quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thụ lý

Thứ ba, hình thức của quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn

2 Khoản 1 Điều 11 Quy chế công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính (Ban hành kèm theo Quyết định số 282/QĐ-VKSTC ngày 01 tháng 08 năm 2017 của Viện trưởng VKSND tối cao) (sau đây gọi tắt là Quy chế số 282/2017).

3 Khoản 2 Điều 11 Quy chế số 282/2017.

Quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn phải được ban hành đúng theo Mẫu số 17 –HC ban hành kèm theo Nghị quyết số 02/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao ngày 13/01/2017 về Một số biểu mẫu trong tố tụng hành chính (sau đây gọi tắt là Nghị quyết số 02/2017)

Thứ tư, nội dung của quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn

Quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn phải đáp ứng đẩy đủ các nội dung theo quy định tại Khoản 2 Điều 247 Luật TTHC năm 2015, bao gồm: Ngày, tháng, năm ra quyết định; Tên Tòa án ra quyết định; Vụ án được đưa ra giải quyết theo thủ tục rút gọn; Tên, địa chỉ; số fax, thư điện tử (nếu có) của người khởi kiện, người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; Họ, tên Thẩm phán, Thư ký phiên tòa, Kiểm sát viên; họ, tên Thẩm phán, Kiểm sát viên dự khuyết (nếu có); Ngày, giờ, tháng, năm, địa điểm mở phiên tòa; Xét xử công khai hoặc xét xử kín;

Thứ năm, thời hạn gửi và việc gửi quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo

thủ tục rút gọn của Toà án cho đương sự

Theo quy định tại Khoản 3 Điều 247 Luật TTHC năm 2015, ngay sau khi ra quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục rút gọn, Toà án phải gửi quyết định cho đương sự và Viện kiểm sát

Thông qua việc kiểm sát các vấn đề liên quan đến quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn của Toà án, nếu phát hiện có vi phạm thì KSV sẽ báo cáo với Lãnh đạo Viện kiểm sát xem xét kiến nghị với Toà án để khắc phục Trường hợp không đồng ý với quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn, đương sự có quyền khiếu nại, Viện kiểm sát có quyền kiến nghị

Việc kiến nghị của Viện kiểm sát hoặc khiếu nại của đương sự về quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn của Toà án phải được thực hiện theo từng vụ án và được gửi cho Chánh án Toà án đã ra quyết định đó trong thời hạn

03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định theo quy định tại Khoản 1 Điều 248 Luật TTHC năm 2015

KSV phải theo dõi thời hạn, thủ tục và nội dung giải quyết kiến nghị của Viện kiểm sát, khiếu nại của đương sự về quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn theo quy định tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều 248 Luật TTHC năm 2015 Quyết định của Chánh án có chấp nhận hay không chấp nhận với kiến nghị của VKS, khiếu nại của đương sự thì KSV vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định

2.2 Kiểm sát giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn

a Giai đoạn sơ thẩm

Trong quá trình kiểm sát giải quyết vụ án hành theo thủ tục rút gọn ở giai đoạn sơ thẩm, KSV cần lưu ý những vấn đề sau:

- Về thời hạn tố tụng: Thời hạn tố tụng khi giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn được quy định riêng biệt, chặt chẽ hơn thủ tục thông thường cụ thể: Khi xét thấy vụ án hành chính đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục rút gọn thì trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thụ lý vụ án, Thẩm phán được phân công phải ra quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn và mở phiên toà xét xử trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ra quyết định Ngoài ra, trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định, đương sự có quyền khiếu nại, Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kiến nghị với Chánh án Toà án đã ra quyết định Do đó, KSV phải đặc biệt quan tâm kiểm sát việc thực hiện thời hạn tố tụng của Toà án theo quy định của pháp luật khi giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn

- Việc tham gia phiên toà sơ thẩm vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn vẫn thực hiện theo quy định tại Khoản 2 Điều 25 Luật TTHC năm 2015 Thời hạn nghiên cứu hồ sơ để tham gia phiên toà của KSV là 03 ngày kể

từ ngày Viện kiểm sát nhận được hồ sơ vụ án do Toà án chuyển đến theo quy định tại Khoản 3 Điều 247 Luật TTHC năm 2015

- Việc xét xử sơ thẩm vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn do 01 Thẩm phán thực hiện Trình tự, thủ tục xét xử sơ thẩm được thực hiện theo quy

định tại Điều 249 Luật TTHC năm 2015 KSV cần phải căn cứ theo quy định tại Điều 249 này để kiểm sát việc xét xử sơ thẩm giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn của Toà án Theo đó, tại phiên toà sơ thẩm, sau khi khai mạc phiên toà, Thẩm phán tiến hành đối thoại (trừ trường hợp quy định tại Điều 135 Luật TTHC năm 2015) Trường hợp đương sự thống nhất được với nhau về việc giải quyết vụ án thì Thẩm phán lập biên bản đối thoại thành và ra quyết định công nhận kết quả đối thoại thành theo quy định tại Điều 140 Luật TTHC năm 2015 Trong trường hợp này, KSV cần chú ý đến thủ tục, nội dung đối thoại, từ đó kịp thời phát hiện vi phạm trong đối thoại của Toà án để yêu cầu Toà án khắc phục vi phạm theo quy định tại Điều 25 và Khoản 3 Điều 249 Luật TTHC năm 2015 Trường hợp đương sự không thống nhất được với nhau về việc giải quyết vụ án thì Thẩm phán tiến hành xét xử

- Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử hoặc tại phiên toà xét xử sơ thẩm vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn, nếu xuất hiện tình tiết mới thuộc Khoản 3 Điều 246 Luật TTHC năm 2015 thì KSV kiến nghị ngay với Toà án để chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường

- Các hoạt động kiểm sát khác của Kiểm sát viên trước khi mở phiên toà, tại phiên toà và sau phiên toà sơ thẩm xét xử vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn được thực hiện như quy định kiểm sát xét xử sơ thẩm theo thủ tục thông thường Chẳng hạn: Theo quy định tại Điều 24 Quy chế số 282/2017, sau khi kết thúc phiên toà, KSV thực hiện quyền xem biên bản phiên toà Trường hợp KSV yêu cầu ghi nhận sửa đổi, bổ sung vào biên bản phiên toà thì KSV phải ký xác nhận theo quy định tại Khoản 4 Điều

166 Luật TTHC năm 2015 và hướng dẫn tại Điều 23 Thông tư liên tịch số 03/2016/TTLT-VKSNDTC-TANDTC của VKSND tối cao và TAND tối cao quy định việc phối hợp giữa VKSND và TAND trong việc thi hành một số quy định của Luật TTHC (sau đây gọi tắt là Thông tư liên tịch số 03/2016)

- Ngoài ra, bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án theo thủ tục rút gọn có thể bị kháng cáo, kháng nghị để yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết lại theo thủ tục rút gọn phúc thẩm Thời hạn kháng cáo đối với bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm theo thủ tục rút gọn là 07 ngày kể từ ngày tuyên án Trường hợp đương sự không có mặt tại phiên tòa thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày bản án, quyết định được giao cho họ hoặc được niêm yết

b Giai đoạn phúc thẩm

- Hoạt động kháng nghị của Viện kiểm sát đối với bản án, quyết định sơ thẩm của Toà án theo thủ tục rút gọn về căn cứ, thẩm quyền kháng nghị tương tự như kháng nghị đối với bản án, quyết định của Toà án theo thủ tục thông thường Tuy nhiên, cần lưu ý, thời hạn kháng nghị đối với bản

án, quyết định của Toà án cấp sơ thẩm theo thủ tục rút gọn của VKS cùng cấp là 07 ngày, của VKS cấp trên trực tiếp là 10 ngày kể từ ngày nhận được bản án, quyết định theo quy định tại Khoản 2 Điều 251 Luật TTHC năm 2015

Như vậy, thời hạn kháng nghị phúc thẩm của VKS ở thủ tục rút gọn ngắn hơn so với thủ tục thông thường Do đó, KSV phải chủ động, tích cực tiếp cận

hồ sơ, thông tin có liên quan đến vụ án, nhất là những vụ án mà KSV cùng cấp không tham gia phiên toà để nghiên cứu, phát hiện vi phạm và đề xuất nội dung

và căn cứ kháng nghị phúc thẩm đúng thời hạn Trường hợp không thể hoàn thành công việc trong thời hạn kháng nghị cho phép, VKS cấp dưới chủ động báo cáo, đề xuất với VKS cấp trên để thực hiện quyền kháng nghị phúc thẩm

- Khi kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn ở giai đoạn phúc thẩm, KSV phải đặc biệt lưu ý đến thời hạn tố tụng của Toà án

vì được quy định cụ thể và được rút ngắn so với thủ tục thông thường Cụ thể: Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thụ lý vụ án, tùy từng trường hợp, Tòa án cấp phúc thẩm ra một trong các quyết định sau đây: Tạm đình chị xét xử phúc thẩm vụ án; Đình chỉ xét xử phúc thẩm vụ án Hoặc Đưa vụ án

ra xét xử.4 Trường hợp Toà án cấp phúc ra quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm kèm theo hồ sơ vụ án cho VKS thì VKS phải nghiên cứu và trả lại hồ sơ vụ án cho Toà án trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ vụ án

- Việc xét xử phúc thẩm vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn do một Thẩm phán thực hiện Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Thẩm phán phải mở phiên tòa phúc thẩm Phiên toà

có mặt các đương sự, KSV VKS cùng cấp Tuy nhiên, nếu KSV vắng mặt thì Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử, trừ trường hợp VKS có kháng nghị phúc thẩm Trường hợp KSV tham gia phiên toà xét xử phúc thẩm

vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn thì KSV kiểm sát việc tuân theo pháp luật tại phiên toà của các chủ thể liên quan theo quy định tai Điều

253 Luật TTHC năm 2015 và phát biểu ý kiến của VKS về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án hành chính ở giai đoạn phúc thẩm sau khi kết thúc việc tranh luận và đối đáp

- Các hoạt động kiểm sát khác trước khi mở phiên tòa, tại phiên tòa và sau phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án theo thủ tục rút gọn được thực hiện như qui định kiểm sát xét xử sơ thẩm vụ án theo thủ tục thông thường

- Bản án, quyết định phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra bản án, quyết định và có thể bị xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm

3 Thực tiễn và một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của KSV khi kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn 3.1 Thực tiễn kết quả hoạt động của Kiểm sát viên khi kiểm sát việc

giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn

a Những kết quả Kiểm sát viên đạt được khi kiểm sát giải quyết vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn

4 Khoản 1 Điều 252 Luật TTHC năm 2015.