đầu tư ,bài tiểu luận sẽ làm sáng tỏ những vấn đề sau :-Đánh giá toàn diện về thực trạng thủ tục hành chính, phát hiện những hạnchế của thủ tục hành chính tại Việt Nam -Nêu lên các yêu c
Trang 1Đề tài: Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam trong bối
cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
BÀI LÀM
Trang 2MỤC LỤC
Mở đầu 3
Chương I : Lý luận chung về cải cách thủ tục hành chính 5
1.1.Tổng quan về thủ tục hành chính 5
1.2.Những vấn đề cơ bản về cải cách thủ tục hành chính 6
1.2.1.Sự cần thiết 6
1.2.2.Khái niệm về cải cách thủ tục hành chính 7
1.2.3.Nội dung của cải cách thủ tục hành chính 7
1.2.4.Các nhân tố ảnh hưởng đến cải cách thủ tục hành chính 9
1.3.Kinh nghiệm cải cách thủ tục hành chính và bài học kình nghiệm cho Việt Nam 10
1.4.Kết luận chương I 12
Chương II: Thực trạng cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế 12
2.1.Tình hình cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam thời gian qua 12
2.2.Đánh giá chung về cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam 16
2.2.1.Kết quả đạt được 16
2.2.2.Hạn chế 18
2.2.3.Nguyên nhân của các hạn chế 18
Chương III:Giải pháp để đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam 3.1.Định hướng và quan điểm của nhà nước về cải cách thủ tục hành chính 19
3.1.1.Định hướng của nhà nước 19
3.1.2.Quan điểm của nhà nước về cải cách thủ tục hành chính 20
3.2.Giải pháp để đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế 20
Kết luận 23
Trang 3Tài liệu tham khảo 24
Mở Đầu1.Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam những năm đổi mới đã đạt được những thành tựu bước đầu rấtquan trọng, vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, ổn định và phát triển kinh tế -
xã hội, giữ vững và tăng cường chính trị, đưa đất nước cơ bản ra khỏi tình trạngkhủng hoảng Theo Ngân hàng Thế giới (WORLD BANK) thì tăng trưởng hàngnăm (GDP) của nước ta trong giai đoạn đổi mới tăng bình quân 8.2 % (1991 –1995) Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ quan hệ đối ngoại, mở rộng sự hợp tácnhiều mặt với các nước, nhất là trong khu vực và các nước công nghiệp pháttriển Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và viện trợ phát triển chính thức(ODA) liên tục tăng cao qua từng năm Song song với cải cách kinh tế, ViệtNam đã thực hiện có kết quả một số đổi mới quan trọng trong hệ thống chính trị,tiến hành cải cách một bước nền hành chính quốc gia, tiếp tục xây dựng Nhànước XHCN Việt Nam
Quá trình phát triển này có sự đóng góp không nhỏ của nền hành chính quốc giatuy nhiên đã tỏ ra còn nhiều mặt non yếu, chưa thích hợp với những thay đổinhanh chóng do kinh tế thị trường gây ra Bộ máy nhà nước còn quá cồng kềnh ,hiệu quả hoạt động chưa cao, nặng về quan liêu, cửa quyền, năng lực, phẩm chất
cả một bộ phận công chức chưa tương xứng với những yêu cầu đó
Cải cách thủ tục hành chính là một nhiệm vụ trọng tâm và là một trongnhững giải pháp hữu hiệu để tạo môi trường pháp lý thuận lợi thu hút các nguồnlực đáp ứng các nhu cầu phát triển đất nước của Việt Nam trong quá trình hộinhập quốc tế
2.Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam và sự cần thiết củacải cách thủ tục hành chính để phát triển kinh tế, xã hội thu hút các nguồn lực
Trang 4đầu tư ,bài tiểu luận sẽ làm sáng tỏ những vấn đề sau :
-Đánh giá toàn diện về thực trạng thủ tục hành chính, phát hiện những hạnchế của thủ tục hành chính tại Việt Nam
-Nêu lên các yêu cầu, định hướng hoàn thiện thúc đẩy cải cách thủ tụchành chính góp phần mang lại sự hiệu quả hơn trong quá trình cải cách thủ tụchành chính ở Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng: Cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam trong bối cảnh hộinhập kinh tế quốc tế
Phạm vi: Quá trình cải cách thủ tục hành chính của Việt Nam và địnhhướng
4.Phương pháp nghiên cứu của đề tài
Bằng những kiến thức đã được học trong nhà trường thông qua sự giảngdạy của thầy, cô giáo và những kiến thức tìm hiểu ngoài thực tế của công cuộccải cách hành chính và cải cách thủ tục hành chính của Đảng và Nhà nuớc tahiện nay bài tiểu luận sẽ sẽ dụng phương pháp luận biện chứng, phương pháptổng hợp,kết hợp với nghiên cứu tài liệu, giáo trình, tập bài giảng và các bài viếttrên tạp chí
5.Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
Cải cách thủ tục hành chính là một nội dung của cải cách hành chính,nhưng là nội dung phản ánh rõ nhất mối quan hệ giữa nhà nước và công dân,đồng thời là nội dung có nhiều bức xúc nhất của người dân, doanh nghiệp, cũngnhư có nhiều yêu cầu đổi mới trong quá trình hội nhập kinh tế
Cải cách thủ tục hành chính là tiền đề để thực hiện các nội dung cải cáchkhác như: nâng cao chất lượng thể chế; nâng cao trình độ, thay đổi thói quen,cách làm, nếp nghĩ của cán bộ, công chức; phân công, phân cấp thực hiện nhiệm
vụ giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp của bộ máy hành chính;thực hiện chính phủ điện tử, …
Trang 5Cải cách thủ tục hành chính có tác động to lớn đối với việc thúc đẩy pháttriển kinh tế – xã hội Thông qua việc cải cách thủ tục hành chính sẽ gỡ bỏnhững rào cản về thủ tục hành chính đối với môi trường kinh doanh và đời sốngcủa người dân, giúp cắt giảm chi phí và rủi ro của người dân và doanh nghiệptrong việc thực hiện thủ tục hành chính.
Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ góp phần nâng cao hình ảnh củaViệt Nam nói chung và các bộ, ngành, địa phương nói riêng trước cộng đồngtrong nước và quốc tế, nâng cao vị trí xếp hạng của Việt Nam cũng như của cácđịa phương về tính minh bạch, môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh.Đây là những giá trị vô hình nhưng có tác động to lớn đến việc phát triển kinh tế– xã hội của đất nước cụ thể là có ảnh hưởng tích cực đến việc đầu tư trong vàngoài nước, xuất nhập khẩu, việc làm, an sinh xã hội…
6.Kết cấu công trình nghiên cứu
Bài tiểu luận được chia làm 3 phần
Phần 1:Lý luận chung về cải cách thủ tục hành chính Phần 2:Thực trạng về công tác cải cách thủ tục hành chính ở Việt
Nam
Phần 3:Giải pháp để đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính ở Việt
Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
Chương I : Lý luận chung về cải cách thủ tục hành chính.
1.1.Tổng quan về thủ tục hành chính.
Thủ tục hành chính được định nghĩa theo khoản 1 Điều 3 Nghị định63/2010/NĐ-CP, là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do
cơ quan Nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc
cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức
Thủ tục hành chính được quy định để các cơ quan Nhà nước có thể thựchiện hoạt động quản lý Nhà nước Thông qua thủ tục hành chính, các cá nhân, tổ
Trang 6chức có thể dễ dàng thực hiện được quyền của mình.
*8 nội dung bắt buộc của thủ tục hành chính:
Theo khoản 2 Điều 8 Nghị định 63/2010/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sungtại Nghị định 92/2017/NĐ-CP, một thủ tục hành chính chỉ hoàn thành khi đápứng đủ 8 bộ phận tạo thành cơ bản sau:
- Tên thủ tục hành chính
- Trình tự thực hiện
- Cách thức thực hiện
- Thành phần, số lượng hồ sơ
- Thời hạn giải quyết
- Đối tượng thực hiện thủ tục hành chính
- Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính
- Trong một số trường hợp thủ tục hành chính phải có mẫu đơn,mẫu tờ khai hành chính; kết quả thực hiện thủ tục hành chính; yêu cầu,điều kiện; phí, lệ phí
Như vậy, một thủ tục hành chính phải đảm bảo đủ các nội dung nêu trên Thủtục hành chính càng được quy định rõ ràng, cụ thể bao nhiêu sẽ góp phần cảithiện môi trường kinh doanh cũng như đời sống nhân dân
1.2.Những vấn đề cơ bản về cải cách thủ tục hành chính.
1.2.1.Sự cần thiết.
Cải cách thủ tục hành chính là tiền đề để thực hiện các nội dung cải cáchkhác như: nâng cao chất lượng thể chế; nâng cao trình độ, thay đổi thói quen,cách làm, nếp nghĩ của cán bộ, công chức; phân công, phân cấp thực hiện nhiệm
vụ giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp của bộ máy hành chính;thực hiện chính phủ điện tử, …
Thông qua cải cách thủ tục hành chính, chúng ta có thể xác định căn bảncác công việc của cơ quan nhà nước với người dân, doanh nghiệp; qua đó chúng
ta có thể xây dựng bộ máy phù hợp và từ đó có thể lựa chọn đội ngũ cán bộ,
Trang 7công chức hợp lý, đáp ứng được yêu cầu công việc.
Cải cách thủ tục hành chính có tác động to lớn đối với việc thúc đẩy pháttriển kinh tế – xã hội Thông qua việc cải cách thủ tục hành chính sẽ gỡ bỏnhững rào cản về thủ tục hành chính đối với môi trường kinh doanh và đời sốngcủa người dân, giúp cắt giảm chi phí và rủi ro của người dân và doanh nghiệptrong việc thực hiện thủ tục hành chính
Vì vậy cải cách thủ tục hành chính là rất cần thiết trong bối cành hội nhậpkinh tế quốc tế
1.2.2.Khái niệm về cải cách thủ tục hành chính.
Cải cách hành chính là một sự thay đổi có kế hoạch, theo một mục tiêunhất định, được xác định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền Cải cách hànhchính không làm thay đổi bản chất của hệ thống hành chính, mà chỉ làm cho hệthống này trở nên hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân được tốt hơn; các thể chếquản lý nhà nước đồng bộ, khả thi, đi vào cuộc sống hơn; cơ chế hoạt động,chức năng, nhiệm vụ của bộ máy, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hànhchính hiệu quả, hiệu lực hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế – xã hội của mộtquốc gia
Cải cách thủ tục hành chính là cải cách các quy định pháp luật về trình tự,thủ tục thực hiện thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước, người cóthẩm quyền; cải cách các quy định về các loại thủ tục hành chính; cải cách việcthực hiện các thủ tục hành chính
1.2.3.Nội dung của cải cách thủ tục hành chính.
Thứ nhất, Đảm bảo tính pháp lý, hiệu quả, minh bạch và công bằng tronggiải quyết các công việc hành chính Cắt giảm và nâng cao chất lượng thủ thụchành chính trong tất cả các lĩnh vực quản lí nhà nước, nhất là thủ tục hành chínhliên quan tới người dân, doanh nghiệp Mở rộng cải cách thủ tục hành chínhtrong tất cả các lĩnh vực, xóa bỏ kịp thời những thủ tục không cần thiết về cấpphép, thanh tra, kiểm tra, kiểm soát, kiểm định và giám định Thủ tục hành chính
Trang 8liên quan đến cá nhân, tổ chức được cải cách cơ bản theo hướng gọn nhẹ, đơngiản, mỗi năm đều có tỉ lệ giảm chi phí mà các cá nhân, tổ chức phải bỏ ra khigiải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan hành chính nhà nước.
Thứ hai, Ban hành cơ chế kiểm tra cán bộ, công chức tiếp nhận và giảiquyết các công việc của dân Kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới các thủ tụchành chính theo qui định của pháp luật, quy định cụ thể, rõ ràng trách nhiệm của
cá nhân trong khi thi hành công vụ, đồng thời tiếp nhận, xử lí phản ánh, kiếnnghị của cá nhân, tổ chức về các qui định hành chính để hỗ trợ việc nâng caochất lượng các quy định hành chính và giám sát việc thực hiện thủ tục hànhchính của các cơ quan nhà nước các cấp Xử lí nghiêm người có hành vi sáchnhiễu, hách dịch, vô trách nhiệm bên cạnh đó khen thưởng những người hoànthành xuất sắc nhiệm vụ được giao Đi cùng với đó là cần phải đơn giản hóa thủtục hành chính
Thứ ba, Mở rộng thực hiện cơ chế “một cửa” trong việc giải quyết côngviệc của cơ quan hành chính nhà nước các cấp đối với tổ chức và cá nhân TheoQuyết định 181/QĐ – TTg ngày 04/09/2003 của Thủ tướng Chính phủ, việc thựchiện cơ chế “một cửa” được thực hiện là: tổ chức, công dân có nhu cầu giảiquyết công việc, chỉ cần đến một địa điểm tại cơ quan hành chính nhà nước ởđịa phương sẽ được cung cấp các thông tin cần thiết đầy đủ và chính xác nhất.Sau khi đã hoàn tất các thủ tục, hồ sơ, giấy tờ theo quy định, sẽ nhận được kếtquả của cơ quan hành chính nhà nước cũng tại địa điểm đó Nhờ vậy, giảmphiền hà và giảm tối đa thời gian giải quyết công việc của tổ chức, công dân; tạo
ra cơ chế dám sát của tổ chức, công dân đối với cán bộ, công chức của các cơquan hành chính nhà nước; góp phần đáng kể cải thiện mối quan hệ giữa cơquan hành chính với tổ chức và công dân, cải thiện môi trường sản xuất, kinhdoanh và đầu tư Theo đó cơ chế “một cửa, một cửa liên thông” được triển khai100% vào năm 2013 tại tất cả các cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương,bảo đảm mức độ hài long của nhân dân và doanh nghiệp về thủ tục hành chính
Trang 9đạt mức trên 80% vào năm 2020 (Nghị quyết 30c/NQ – CP).
1.2.4.Các nhân tố ảnh hưởng đến cải cách thủ tục hành chính
-Thứ nhất, năng lực nhận thức của chủ thể thủ tục hành chính
Bất kỳ một quan hệ xã hội nào cũng đòi hỏi có sự tham gia của các chủthể mối quan hệ đó Căn cứ vào dấu hiệu quyền lực, chủ thể của thủ tục hànhchính gồm chủ thể thực hiện thủ tục hành chính và chủ thể tham gia thủ tục hànhchính
Chủ thể thực hiện thủ tục hành chính là chủ thể sử dụng quyền lực nhànước, nhân danh Nhà nước tiến hành các thủ tục hành chính, bao gồm các cơquan, cán bộ, công chức, tổ chức xã hội, cá nhân được Nhà nước trao quyềnquản lý trong trường hợp cụ thể do pháp luật quy định Còn chủ thể tham gia thủtục hành chính là chủ thể phục tùng quyền lực nhà nước khi tham gia vào thủ tụchành chính, bao gồm các cơ quan, tổ chức, cá nhân Việc phân chia thành hainhóm chủ thể chỉ mang tính tương đối Tùy từng thủ tục hành chính cụ thể màxác định là chủ thể thực hiện thủ tục hành chính hay chủ thể tham gia thủ tụchành chính
-Thứ hai, hệ thống các quy định về thủ tục hành chính
Theo đánh giá chương trình đơn giản hóa thủ tục hành chính của ViệtNam, Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cho rằng: “Chính phủ ViệtNam đã đạt được nhiều thành tựu trong việc cải thiện quản trị công, nâng caochất lượng thể chế, kích thích năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bình đẳng Rất
ít quốc gia trên thế giới thực hiện được chương trình cải cách có quy mô như Đề
án 30”
Kết quả của Đề án 30 đã giúp Chính phủ nhận diện được khiếm khuyết,bất cập của hệ thống các quy định về thủ tục hành chính, đặc biệt là vấn đề chấtlượng của các quy định này Đề án 30 cho thấy, có thể loại bỏ rất nhiều quy địnhhành chính là rào cản cho hoạt động kinh doanh và đời sống của nhân dân màvẫn đảm bảo mục tiêu quản lý nhà nước Các quy trình xây dựng, ban hành các
Trang 10quy định hành chính trước đây nặng về tính hợp pháp của văn bản và các quyđịnh mà chưa chú trọng đến các yếu tố kinh tế, kỹ thuật Bên cạnh đó, nhữngyêu cầu hội nhập, những thách thức của cạnh tranh trong hội nhập quốc tế và cácbiến động kinh tế - xã hội trên quy mô toàn cầu cũng đòi hỏi Việt Nam phải tiếptục nỗ lực cải cách thủ tục hành chính bằng việc nâng cao chất lượng hệ thốngthể chế thủ tục hành chính Đây là một trong các nhiệm vụ trọng tâm đã đượcxác định tại Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI.
-Thứ ba, truyền thông và sự tham gia của các nguồn lực xã hội
Từ trước đến nay, truyền thông luôn là một trong những công cụ hữu hiệunhất trong việc nâng cao nhận thức của toàn xã hội, bao gồm cả trong và ngoài
bộ máy hành chính Việc huy động các đối tượng chịu ảnh hưởng thông thì nhậnthức của tất cả các đối tượng sẽ không đầy đủ, do đó, sẽ có những thiếu sót hoặchành vi không đúng Hoạt động tuyên truyền thông qua các phương tiện thôngtin đại chúng là con đường ngắn nhất để đưa đường lối, chủ trương, ccùng thamgia vào quá trình cải cách thủ tục hành chính nếu thiếu truyền hính sách củaĐảng và pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống, đem lại lợi ích cho nhân dân,cho cộng đồng doanh nghiệp, tổ chức giáo dục, cho sự phát triển của đất nước
1.3.Kinh nghiệm cải cách thủ tục hành chính và bài học kình nghiệm cho Việt Nam.
Trang 11-Cải cách thủ tục hành chính vẫn chưa thực sự là động lực mạnh mẽ chocải thiện môi trường kinh doanh Điều kiện kinh doanh chậm được cắt giảm, cónhững thủ tục hành chính được cắt giảm nhưng lại phát sinh những thủ tục hànhchính mới ở các nội dung khác Cắt giảm thủ tục hành chính ở những lĩnh vực
mà người dân, doanh nghiệp ít cần được giải quyết Tính liên thông trong cảicách thủ tục hành chính chưa cao
Qua những hạn chế này chúng ta cần phải rút ra những bài học kinhnghiệm để định hướng cải cách hành chính nói chung và cải cách thủ tục hànhchính nói riêng giai đoạn 2021-2030
1.3.2.Bài học kinh nghiệm.
Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp,toàn diện của các cấp ủy Đảng, sự quản lý điều hành của chính quyền và sựtham gia tuyên truyền, vận động và giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,các tổ chức chính trị - xã hội và các đoàn thể quần chúng Cần nâng cao nhậnthức của các cấp, các ngành về mục tiêu, ý nghĩa, tầm quan trọng của cải cáchthủ tục hành chính đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.Xác địnhnhững lợi ích thiết thực, hiệu quả mà cải cách thủ tục hành chính đem lại chongười dân, tổ chức, doanh nghiệp
Áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001:2015 trong cải cách thủ tục hành chính, đâyvừa là công cụ cải tiến lề lối làm việc, vừa là công cụ đánh giá hiệu quả, phânloại công chức
Công tác theo dõi, giám sát, kiểm tra về cải cách thủ tục hành chính phảiđược thực hiện thường xuyên nhằm tạo kết quả chuyển biến thực sự và rõ nét về
kỷ luật, kỷ cương hành chính, năng lực quản lý, điều hành và chất lượng dịch vụcông
Công tác cải cách thủ tục hành chính cần có sự đầu tư thỏa đáng về cácnguồn lực Trong đó, con người là nhân tố quyết định, đặc biệt là người đứng
Trang 12đầu, đội ngũ công chức trực tiếp phụ trách, tham mưu, chỉ đạo, điều hành vàthừa hành về công tác cải cách thủ tục hành chính.
do các cơ quan, các cấp chính quyền nhà nước quy định và trực tiếp giảiquyết Cùng với yêu cầu phát triển và hội nhập, cải cách thủ tục hành chính ởnước ta từng bước được định hình về nội dung, phương hướng triển khai vớinhững bước đi, cách làm nhằm bảo đảm bộ máy hành chính phục vụ tốt hơn nhucầu phát triển kinh tế - xã hội
Chúng ta phải đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính .nhằm bảo đảm tínhpháp lý, hiệu quả, minh bạch, công bằng trong khi giải quyết công việc hànhchính; loại bỏ những rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng để tham nhũng, gâykhó khăn cho dân.
Chương II: Thực trạng cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
2.1.Tình hình cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam thời gian qua
Thời gian qua, hoạt động cải cách thủ tục hành chính của các cơ quanquản lý hành chính nhà nước (HCNN) đã đạt được những kết quả khả quan Mốiquan hệ giữa cơ quan HCNN với người dân và doang nghiệp được cải thiệnđáng kể, thông qua một loạt các biện pháp như cải cách thủ tục hành chính gắnvới thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông; công khai hóa, minh bạch hóacác quy định về thủ tục hành chính (nhất là thủ tục hành chính về thuế và bảohiểm xã hội) Theo đó, các thủ tục hành chính được rà soát, sửa đổi, bãi bỏ theo