1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

N văn 9. tuần 1-10

100 365 0
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Phong Cách Hồ Chí Minh
Tác giả Lờ Anh Trà
Người hướng dẫn GV: Nguyễn Thị Nga
Trường học Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm
Chuyên ngành Ngữ Văn
Thể loại Giáo án
Năm xuất bản 2008 - 2009
Thành phố Việt Nam
Định dạng
Số trang 100
Dung lượng 638,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

-Bác không chịu ảnh hưởng một cách thụ động I / Đọc- hiểu văn bản 1/ Chú thích sgk 2 / Đọc văn bản 3/ Thể loại: thuyết minh-nghị luận văn bản nhậtdụng II / Phân tích văn bản 3.1 / Sự

Trang 1

TUẦN : 01 Ngày soạn : ……/……/2008

Văn bản : PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH

( Lê Anh Trà)

I/ Mục tiêu cần đạt

-Giúp hs :

+Thấy được vể đẹp trong phong cách HCM là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại , dântộc và nhân loại , thanh cao và giản dị

+Từ lòng kính yêu và tự hào về Bác , hs có ý thức tu dưỡng học tập rèn luyện theo gương Bác

+Tích hợp với Tiếng Việt ở bài “Các phương châm hội thoại”

+Rèn kĩ năng đọc và tìm hiểu , phân tích văn bản nhật dụng

II / Chuẩn bị

1.GV: -Soạn giáo án

-Những tư liệu liên quan đến tính giản dị của Bác

2.HS: đọc văn bản và soạn bài ; sưu tầm, nghiên cứu tranh ảnh, tài liệu về Bác

III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học

A / Ổn định tổ chức : kiểm tra sỉ số

B / Kiểm tra bài cũ : kiểm tra sự chuẩn bị của HS

C/ Bài mới

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài

HCM không những là nhà yêu nước , nhà cách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hóa thế giới ,vẻ đẹp văn hoá chính lànét nổi bật trong phong cách HCM

Hoạt động 2 Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản

Hs đọc chú thích

Gv hướng dẫn đọc: giọng chậm rãi,bình tĩnh,

khúc chiết Gv đọc mẫu một đoạn

Hs đọc – nhận xét

Vbản này thuộc kiểu văn bản gì ?

Hoạt động 3: Hướng dẫn phân tích văn bản

Hỏi: Trong cuộc đời hoạt động của mình HCM

đã tiếp xúc ,tiếp thu các nền văn hoá như thế

nào?

? Uyên thâmcó nghĩa là gì ?

? Thái độ tiếp thu văn hoá các nước của Bác

như thế nào?

-Bác không chịu ảnh hưởng một cách thụ động

I / Đọc- hiểu văn bản

1/ Chú thích (sgk)

2 / Đọc văn bản

3/ Thể loại: thuyết minh-nghị luận (văn bản nhậtdụng )

II / Phân tích văn bản

3.1 / Sự tiếp thu văn hoá nhân loại của HCM đểtạo nên phong cách HCM

-Người đã từng đặt chân đến nhiều vùng đất khácnhau trên thế giới

-Người thông thạo nhiều ngoại ngữ nên có khảnăng giao tiếp với nhiều người, nhiều nền văn hoákhác nhau của P Đông ,P Tây

-Người học hỏi ,tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đếnmức uyên thâm

-Tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa văn hoánhân loại

-Tiếp thu văn hoá nhân loại nhưng không làm mất

Trang 2

mà biết chọn lọc cái đẹp , cái hay

-Trên nền tảng văn hoá dân tộc mà tiếp thu

những ảnh hưởng quốc tế

? Sự tiếp thu ấy đã đem lại kết quả gì?

-Gv : Đây chính là nét nhân loại tính hiện đại

trong phong cách HCM

- Dù tiếp xúc với nhiều nền văn hoá tiên tiến

của nhân loại nhưng Bác có một lối sống rất

giản dị

? Lối sống giản dị của Bác thể hiện ở những

điểm nào ?

? Aùo trấn thủ?

? Tác giả sử dụng biện phát nghệ thuật gì ?

tác dụng ?

? Ở lớp 7 em đã học những văn bản nào nói

về lối sống giản dị của Bác ?

-Văn bản : Đức tính giản dị của Bác

? Vậy văn bản này chỉ đề cập đến đức tính

giản dị của Bác hay còn đề cập đến vấn đề

nào khác?

- Nói đức tính giản dị của Bác là nói về

phong cách sống , phong cách HCM mà cốt

lõi là vẻ đẹp văn hoá đựoc kết hợp hài hoà

giữa văn hoá dân tộc và văn hóa nhân loại

- Gv :Trong thực tế yếu tố nhân loại và dân

tộc , truyền thống và hiện đại luôn có xu

hướng loại trừ nhau Nhưng Bác lại kết hợp

hài hoà những yếu tố ấy bởi nhờ cóbản lĩnh ý

chí của người chiến sỹ cách mạng và tình cảm

cách mạng

? Cách sống giản dị của Bác có phải là lối

sống khắc khổ , khác người không ?

- Không tự thần thánh hoá , không tự làm cho

khác đời , không phải là lối sống khắc khổ mà

là lối sống có văn hoá đã trở thành quan niệm

thẩm mỹ , cái đẹp là sự giản dị tự nhiên ,

thanh cao

? Cách sống của Bác gợi cho ta nhớ đến

những nhà hiền triết nào ?

- Nguyễn Trãi , Nguyễn Bỉnh Khiêm đây là

bản sắc dân tộc

=>Tạo ra một nhân cách , một phong cách rất VN ,rất phương Đông nhưng cũng rất mới , rất hiện đại

2 / Lối sống giản dị thanh cao của HCM

- Nơi ở , nơi làm việc :+ Nhà sàn nhỏ cạnh ao , đơn

sơ + có phòng khách , làmviệc và phòng ngủ

- Trang phục : bộ quần áo bà ba nâu , áo trấn thủ ,dép lốp hết sức đơn sơ

- Ăn uống đạm bạc : cá kho , rau luộc ,dưa ghém…

=>Liệt kê và bình luận : tạo sức thuyết phục

- Lối sống giản dị , thanh cao

Trang 3

ba nhân cách lớn ,ba nhà văn hoá có lối sống

vừa thanh cao vừa giản dị

?Sự so sánh đó nói lên điều gì?

- Cho thấy Bác rất P Đông ,gắn bó sâu sắc với

vẻ đẹp tinh thần dân tộc

Hoạt động 4.Tổng kết

? Tìm những nét tiêu biểu về nt ?

- Kể và bình luận < hs tìm >

- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu có liệt kê

- Sử dụng những từ Hán –Việt tạo sự gần gũi

với các hiền triết

- Nt so sánh ,đối lập nhằm làm nổi bật vẻ đẹp

phong cách văn hoáHCM

? Qua phân tích hãy cho biết nội dung chính

của văn bản ?

- Hs tự làm

II/ Tổng kếtù < ghi nhớsgk>

IV/ Luyện tập (sgk)

D / Củng cố

? Em hiểu gì về phong cách HCM ?

Đ/ Dặn dò

- Làm luyện tập

- Soạn văn bản tiếp theo

………

TUẦN : 01 Ngày soạn : ……/……/2008

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI

I / Mục tiêu cần đạt

- Giúp hs

+ Nắm được nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất

+Biết vận dụng phương châm này trong giao tiếp

-Tích hợp với văn bản :Lợn cưới áo mới

II / Chuẩn bị :Soạn bài

III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học

-Địa điểm Ba học bơiở sông hay hồ , hồ nào?

?Vậy Ba trả lời : Học ở dưới nước, thì câu trả lời

I / Phương châm về lượng

1/ Ví dụ:

Vdụ1:- An :Cậu học bơi ở đâu ? -Ba :Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ còn đâu

Trang 4

có đáp ứng điều An muốn hỏi không ?

-Không Vì nội dung mà An cần biết không phải

? Từ vd trên hãy cho biết bài học trong giao tiếp

Cần nói cho có nội dung ,không thiếu

Hs đọc

? Vì sao truyện lại gây cười ?

-Các nhân vật nói nhiều hơn những điều cần nói

?Người có lợn cưới và áo mới phải hỏi và trả lời

như thế nào để người nghe đủ biếtđiều cần hỏi

và trả lời?

-Hỏi: bác có thấy con lợn nào chạy qua đây

không ?

-Trả lời: nãy giờ tôi chẳng thấy con lợn nào

chạy qua đây cả

? Vậy cần phải tuân thủ yêu cầu gì khi giao

tiếp?

-Trong giao tiếp không cần nói nhiều hơn những

điều cần nói

? Từ vd 1 và vd 2 hãy cho biết khi giao tiếp ta

cần tuân thủ những điều gì để đảm bảo phương

châm về lượng ?

- Hs đọc ghi nhớ sgk

Hoạt động 2: Tìm hiểu phương châm về chất

- Hs đọc ,tóm tắt câu chuyện

?Truyện phê phán những điều gì ?

- Tính nói khoác

? Vậy trong giao tiếp điều gì cần tránh ?

- Không nên nói những điều mà mình không tin

là thật

? Nếu không chắc bạn mình nghỉ học thì em có

trả lời vói thầy cô là bạn ấy nghỉ học vì ốm

không?

- Không

? Vậy trong giao tiếp ta cần tránh những điều gì?

- Đừng nói những điều mà mình không có bằng

chứng xác thực

? Từ 2 vd trên khi giao tiếp ta cần tuân thủ

Vdụ2 <sgk > Lợn cưới ,áo mới -Bác có thấy con lơnï cưới của tôi chạy quađây không?

- Từ lúc tôi mặc áo mới này tôi chẳng thấy conlợn nào chạy qua đây cả

2/ Kết luận :ghi nhớ <sgk>

-Cần nói cho có nội dung -Nói không thiếu ,không thừa

II / Phương châm về chất

1/ Ví dụ : Quả bí khổng lồ

Trang 5

những điều gì ?

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 3: Hướng dẫn hs làm luyện tập

?Dựa vào phương châm về lượng để phân tích

lỗi về lượng trong những câu sau:

-Thừa cụm từ (nuôi ở nhà ) vì gia súc đã hàm

chứa nghĩ là thú nuôi trong nhà

-Thừa cụm từ (có hai cánh )vì tất cả các loại

chim đều có hai cánh

- Hs chép và làm vào vở bài tập

Vi phạm phương châm vềlượng

? Giải thích tại sao người noí hay dùng những

cụm từ này:

2/ Kết luận <ghi nhớ sgk >

Đừng nói những điều mà mình không tin là đúnghay không có bằng chứng xác thực

II / Luỵện tập

Bài tập 1 : Phân tích lối diễn đạt a/ Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà b/ Eùn là một loài chim có hai cánh

Bài tập 2 : Điền từ thích hợp a/ nói có sách mách có chứng b/ nói dối

c/ nói mò d/ nói nhăng noi cuội e/ nói trạng

 Phương châm về chấtBài tập 3 :

-Rồi có nuôi đựoc không ? Bài tập 4 :

a/ Như tôi được biết, tôi tin rằng…

Để đảm bảo phương châm về lượng

 Báo cho người nghe biết được tính xácthực của nhận định hoặc thông tin mà mìnhđưa ra chưa được kiểm nghiệm chưa đượckiểm chứng

b/ Như tôi đã trình bày, như mọi người đã biết …

 Đe åđảm bảo phương châm về lượng Nhằmbáo cho người nghe biết việc nhắc lại nộidung cũ là do chủ ý của người nói

TUẦN : 01 Ngày soạn : ……/……/2008

SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I/ Mục tiêu cần đạt : Giúp hs :

+ Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh , làm cho văn bản thuyếtminh sinh động , hấp dẫn

+ Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh

Trang 6

II / chuẩn bị

- Hs xem lại kiểu văn bản thuyết minh ở lớp 8

III / Tiến trình hoạt động day – học

A/ Ổn định tổ chức

B / Kiểm tra bài cũ

C/ Bài mới

Hoạt động 1 :Ôn lại kiến thức về kiểu VB thuyết minh

?Văn bản thuyết minh là gì ?

-Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời

sống sống nhằm cung cấp tri thức ( hiểu biết ) về đặc điểm,

tính ctính chất, nguyên nhân của các hiện tượng sự vật trong

tự nhiên xã hội bằng phương thúc trình bày , giới thiệu, thiệu,

giải thích

? Đặc điểm chủ yếu của văn bản thuyết minh là gì ?

- Tri thức khách quan, phổ thông , xác thực

? Các phương pháp thuyết minh là gì ?

- Phương pháp :Nêu định nghĩa , giải thích ,liệt kê ,

nêu vd , dùng số liệu , so sánh , phân tích , phân loại …

Hoạt động 2 Đọc và nhận xét văn bản có sử dụng

BPNT

- Hs đọc văn bản

? Văn bản thuyết minh đặc điểm của đối tượng nào ?

? Văn bản có cung cấp tri thức khách quan về đối

tượng không ?

- Có Đó là đá , nước làm nên vẻ đẹp của vịnh Hạ

Long

? Đặc điểm ấy có dễ dàng thuyết minh bằng cách liệt

kê , đo đếm không ?

- Thông thường người ta dùng phương pháp liệt kê

nhưng Nguyên Ngọc lại dùng phương pháp khác đó là

Đá và Nước đem đến cho du khách những cảm giác

thú vị nên không dùng phương pháp liệt kê mà dùng

tưởng tượng ,liên tưởng, miêu tả

? Vấn đề sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận được tác giả

thuyết minh bằng phương pháp nào ?

? Ngoài ra tác giả còn dùng biện pháp nghệ thuật nào

để cho bài văn sinh động ?

? Những biện pháp nhệ thuật này có tác dụng gì?

I / Tìm hiểu một số biêïn pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh ( thuyết minh sự vật hiện tượng một cách hình tượng , sinh động)

1/Ví dụ : văn bản Hạ Long Đá và Nước -Sự hấp dẫn kỳ diệu của Hạ Long

- Giải thích (giới thiệu ):-Nước tạo nên sự dichuyển

- Miêu tả so sánh :con thuyền mỏng nhưchiếc lá tre nó bập bềnh lên xuống

- Nhân hoá:Đa ùlà các thập loại chúng sinh

Trang 7

? Như vậy tác giả đã trình bày được sự lỳ lạ củaHạ

Long chưa ?trình bày được nhờ biện pháp nào ?

- Nhân hoá , liên tưởng , miêu tả

? Các biện pháp NT có tác dụng như thế nào trong VB

thuyết minh?

? Sử dụng BPNT trong VB thuyết minh phải đảm bảo

yêu cầu gì?

- Sử dụng hợp lý ,không lạm dụng

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 3 Hướng dẫn hs luyện tập

? Văn bản có tính chất thuyết minh không ?

(có phải là văn bản thuyết minh không ?)

- Truyện vui có tính chất thuyết minh

? Tính chất thuyết minh thể hiện ở điểm nào ?

? Những phương pháp thuyết minh nào được sử dụng?

? Bài thuyết minh này có gì đặc biệt ?

- Yếu tố thuyết minh , yếu tố nhệ thuật kết hợp

rất chặt chẽ

? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?

? Biện pháp nghệ thuật có tác dụng gì ?

- Gây hứng thú cho người đọc nhỏ tuổi vừa là truyện

vui vừa thêm tri thức

- Liên tưởng : tưởng tượng về những cuộcdạo chơi ( có thể )

=> Vịnh Hạ Long không chỉ là đá vànướcmà là một thế giới sống có hồn

=>Như một lời mời gọi du khách đến với HạLong

2 / Kết luận : ghi nhớ < sgk >

II / Luyện tập

Bài tập 1 :Ngọc Hoàng sử tội ruồi xanh

-Giới thiệu loài ruồi rất hệ thống :tính chấtchung về họ , giống , loài về các tập tínhsinh sống , sinh đẻ , đặc điểm cơ thể Cungcấp các kiến thức chung đáng tin cậy về loàiruồi , thức tỉnh ý thức giữ gìn về sinh chung ,phòng bệnh , ý thưcù diệt ruồi

- Phương pháp thuyết minh:

+ Định nghĩa :ruồi thuộc họ côn trùng haicách mắt lưới

+ Phân loại : các loại ruồi…

+ Số liệu : số vi khuẩn , số lượng sinh sảncủa các loài ruồi

+ Liệt kê : mắt lưói , chân có chất dính

Ht : như 1 bản tường thuật phiên toà Ctrúc : như biên bản 1 cuộc tranh luận pháplý

Nd : giống như 1 câu chuyện về loài ruồi-Biện pháp nghệ thuật :Nhân hoá , miêu tả…

TUẦN : 01 Ngày soạn : ……/……/2008

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

Trang 8

I/ Mục đích cần đạt

- Giúp hs biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh để làm cho văn bảnthuyết minh thêm sinh động

- Rèn luyện tư tưởng của học sinh

II / Chuẩn bị

- Hs làm dàn ý về cái nón , cái quạt

- Viết phần mở bài

III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học

A / Ổn định tổ chức

B / Kiểm tra bài cũ

? Để một bài thuyết minh thêm sinh động , có hình tượng , người viết phải sử dụng những biện phápnghệ thuật nào ?

C/ Bài mới

Hoạt động 1 Kiểm tra việc chuẩn bị của hs

Hoạt động 2 Trình bày và thảo luận về cái quạt ,cái nón

2/ Yêu cầu

- Về nội dung : Nêu được công dụng , cấu tạo chủng loại ,lịch sử của cái quạt , cái nón

- Về hình thức : Vận dụng một số biện pháp nghệ thuật để làm cho bài viết tươi vui hấp dẫn

3 / Lập dàn y ùvề cái nón

Mb : Giới thiệu chung về chiếc nón

Tb : + Lịch sử chiếc nón

+ Cấu tạo của chiếc nón

+ Quy trình làm ra chiếc nón

+ Giá trị kinh tế , văn hoá , nghệ thuâït của chiếc nón

Kb : Cảm nghĩ chung về chiếc nón trong đòi sống hiện tại

4/ Hs từng tổ trình bầy –lớp góp ý nhận xét

- Gv nhận xét ,bổ sung

Hoạt động 3 Trình bày và thảo luận về cái quạt.

( Cách làm như trên)

TUẦN : 01 Ngày soạn : ……/……/2008

Văn bản : ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH

( G Mác-Két )

I / MuÏc tiêu cần đạt

- Giúp hs

Trang 9

+ Hiểu đựoc nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản : Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ toàn bộsự sống trên trái đất , nhiệmvụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó , là đấu tranhcho một thế giói hoà bình

+ Thấy được nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ cụ thể , xác thực , cách so sánh rõ ràng , giàusức thuyết phục , lập luận chặt chẽ

II / Chuẩn bị

- Soạn bài

- Những tư liệu liên quan đến chiến tranh hạt nhân

III/ Tiến trình tổ chức hoạt động daỵ – học

A/ Ổn định tổ chức

B / Kiểm tra bài cũ

? Em hiểu gì về phong cách HCM?

? Sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc với tinh hoa văn hoá nhân loại , giản dịvà thanh cao thể hiện như thế nào trong phong cách HCM ?

C/ Bài mới

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài

Ngày nay chúng ta đang sống trong một thế giới mà trình độ khkt đang phát triển với một tốc độđáng kinh ngạc , những thành tựu của hôm nay rất có thể chỉ ngày mai đã thành lạc hậu Đã có những

ý kiến bị quan cho rằng trong khi các của cải xã hội tăng theo cấp số cộng thì dân số trái đất lại tăngtheo cấp số nhân , con người ngày càng đói khổ Tuy nhiên nhờ sự phát triển như vũ bão của khkt , củacải xã hội ngày càng dồi dào hơn , số người đói ngày càng giảm đi , song mặt trái của sự phát triển củakhkt thì hầu như rất ít người có thể nhận thức được Bài học hôm nay của nhà văn G.Mac-ket đã giónglên một hồi chuông cảnh tỉnh nhân loại trước nguy cơ đang hiện hữu của một cuộc chiến tranh hạt nhânthảm khốc

Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc- hiểu văn

bản

Hướng dẫn đọc , giọng đọc rõ ràng , dứt

khoát , đanh thép ,chú ý các từ Unicep , Pao

- Gv đọc mẫu đoạn 1.Hs đọc tiếp

- Lớp nhận xét

? Văn bản này thuộc loại văn bản gì ?

- Giải thích từ khó

? Đây là một loại văn bản nghị luận em hãy

nêu luận điểm và luận cứ của văn bản ?

Luận điểm :

- Chiến tranh hạt nhân là một thảm hoạ,

thảm khốc đang đe doạ toàn thể loài người

- Đấu tranh để loại bỏ nguy cơ ấy vì một

thế giới hoà bình là nhiệm vụ của toàn thể

nhân loại

? Hệ thống luận cứù được triển khai như thế

nào?

I / Đọc – hiểu văn bản

1/ tác giả tác phẩm < sgk >

2/ Đọc ,tóm tắt tác phẩm

-Văn bản nhật dụng : mang tính nghị luận chính trị xãhội

3/ Phân tích :

Trang 10

- Luận cứ :

+ Nguy cơ chiế tranh hạt nhân (kho vũ khí

hạt nhân đựơc tàng trữ có khả năng huỷ

diệt cả trái đất và các hành tinh trong hệ

mặt trời

+ Chạy đua vũ trang đã làm mất đi khả

năng để con người được sống tốt đẹp hơn

+Chiến tranh hạt nhân chẳng những đi

ngược laị lý trí cuả con người mà còn phản

lại sự tiến hoá của tựï nhiên

+ Nhân loại phải có nhiệm vụ ngăn chặn

cuộc chiến tranh hạt nhân cho 1 thế giới

hoà bình

? Các luận cú này có thuyết phục không ?

Các luận cứ đều có luận chúng rõ rãng ,

riêng luận cú 4 không có luận chứng những

lời tâm sự tha thiết mang âm diệ sót xa làm

thuyết phục người đọc

? Nhận xét hệ thống luận cứ ?

- Các luận cứ này rất mạnh lạc , chặt chẽ ,

sâu sắc đó chính là bộ xương vững chắc của

văn bản , tạo nên tính thuyết phục cơ bản

của lập luận

? Nhận xét cách mở đầu của tác giả?

- Mở đầu bằng 1 câu hỏi rồi tự trả lời bằng

1 thời điểm rất cụ thể , con số cụ thể , cách

tính toán đơn giản

? Những thời điểm con số được nêu ra có

tác dụng gì ?

Tác giả muốn chứng minh cho người đọc

bằng những chứng cú xác thực , thu hút

người đọc và gây ấn tượng mạnh mẽ và tính

chất hệ trọng đang đựoc nói tới

? Ở đoạn này tác giả sử dụng biện pháp

nghệ thuật gì ?

So sánh hiểm hoạ hạt nhân , thanh gươm Đa

mô két , dich hạch

? Em hiểu gì về thanh gươm Đa- mô -clét

và dịch hạch ?

? Tác dụng của so sánh ?

? Tại sao gọi đây là hiểm hoạ ?

- Nó đựơc tàng trữ đang ở thế tiềm tàng

nhưng ghê ngớm nhất ,khiếp nhất do con

-3.1 / Nguy cơ Chiến tranh hạt nhân Ngày 08/ 08/ 2006

Hơn 5000 đầu đạn hạt nhân (4 tấn thuốc nổ / người)

- Làm mất 12 lần sự sống trên trái đất

- Tiêu diệt cả hành tinh xung quanh hệ mặt trời và 4hành tinh nữa

- Đè nặng lên chúng ta như thanh gươm Đa-mô-clet

=> NT so sánh :Tăng sức thuyết phục cho luận cứ

Trang 11

người gây ra và thức tế đã gây ra 1 phần ở

nhật bản <1945>

? Các nước sử dụng và sản xuất ra vũ khí

hạt nhân để làm gì ?

Các nước chưa sử dụng vì không tránh khỏi

cả hai bên cùng chết nên sản xuất để đối

đầu răn đe thách thức nhau vậy đẩy thế giới

vào cuộc chạy đua một kho chứa thần chết

và đặc biệt là quá trình chạy đua này vô

cùng phi lý và tốn kém

? Sự tốn kém và tính chất vô lý của cuộc

chiến tranh hạt nhân đã được tác giả chỉ ra

bằng những chứng cứ nào ? Ở những mặt

nào ?

? Tác giả dùng cách nói như thế nào ?

- Cách nói so sánh đối chiếu

? Cách đưa dẫn chứng và so sánh của tác

giả như thế nào ?

D/c cụ thể, so sánh hợp lý

? Tại sao lạicó thể vô lý ?

- Chạy đua và chuẩn bị chiến tranh hạt

nhân là 1 việc làm điên rồ , phản nhân đạo

? Từ bảng so sánh trên em hãy nêu nhận

xét cách lập luận từ đó rút ra kết luận gì ?

* Nghệ thuật lập luận đơn giả mà có tính

thuyết phục cao không thể bác bỏ được , tác

giả đưa ra những con số biết nói khiến cho

người đọc phải ngạc nhiên bất ngò trước

những sự thật đó

* Chạy đua vũ tranh chuẩn bị chiến tranh

hạt nhân nó tước đi khả năng làm cho đời

sống con người tốt đẹp hơn , nhất là đối với

những nước nghèo , đi ngược lại lý trí mạnh

3.2 Chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạtnhân hết sức tốn kém và làm mất đi khả năng để conngười sống tốt đẹp hơn

Về xã hội:

-100 tỷ đo la để giải quyết những vấn đề cấp bách cứutrợ y tế giả quyết cho 500 triệu trẻ em TG =chi phí cho

100 máy bay ném bon chiến lược , 700 tên lửa vượt đạichâu

Về y tế:

- Kinh phí chương trình phòng bệnh 14 năm bao vệ hơn

1 tỷ người khỏi bênh sốt rét và cứu hơn 14 triệu trẻ mechâu phi = giá của 10 chiếc tàu sân bay mang vũ khíhạt nhân

Về thực phẩm:

Số lượng calo trung bình cho 575 triêïu người thiếu dinhdưỡng không bằng sản xuất 149 chiếc tên lửa MX Về giáo dục:

- Xoá nạn mù chữ cho toàn thế giới = 2 chiếc tầu ngầmchở vũ khí hạt nhân

=> Toàn diện và cụ thể đáng tin cậy nhiều lĩnh vựcthiết yếu , bình thường của đời sống xh đựơc đối sánhvới sự tốn kém cho việc chạy đua vũ trang -> đó lànhững sụ thật hiển nhiên , phi lý

3.3 Chiến tranh hạt nhân chẳng những đi ngược lại lý trícon người mà còn phản lại sự tiến hoá củatự nhiên

Trang 12

mẽ của con người

? Vì sao có thể nói chiến tranh hạt nhân

không những đi ngược lại lý trí con người

mà còn đi ngược lại lý trí của tự nhiên nữa ?

? Lý trí tự nhiên là gì ?

Lý trí tự nhiên :quy luật của tụ nhiên , lôgic

tất yếu của tự nhiên

? Vì sao CTHN đi ngược lại lý trí tự nhiên?

- Vì chiến tranh hạt nhân không chỉ tiêu

diệt nhân loại mà cả sự sống trên trái đất

? Để minh chứng cho luận cú này tác giả đã

đưa ra những dẫn chứng như thế nào ?

-Suy luận logic , thống kê nóng bỏng ?

?Em suy nghĩ gì về lối cảnh báo của tác

giả ?

- Đến đây hiểm hoạ hạt nhân đã được

nhận thức sâu hơn , tính chất phản tự

nhiên , phản tiến hoá của nó , đây

không chỉ là sự phê phán mà còn là

sự kết tội

Học sinh đọc phần Nhiệm vụ

? Ở đoạn này tác giả muốn nói điều gì ?

Nhận xét ?

- Lời kêu gọi không hẳn là thống thiết và

mạnh mẽ nhưng là lời tâm sự thấm tía tận

đáy lòng

? Kết thúc lời kêu gọi tác giả đưa ra lơì đề

nghị gì ?

? Em hiểu gì về lời đề nghị của tác giả

- Nhân loại cần giữ gìn kí ức của mình lịch

sử sẽ lên án những thế lực hiếu chiến đẩy

nhân loại vào hiểm hoạ hạt nhân

- Thể hiện sự khủng khiếp của thảm hoạ

hạt nhân

? Trong luận cứ 4 này ( luận điểm thứ 2 )

tác gia ûcó đưa ra dẫn chứng không ?

- Tác giả không đưa ra dẫn chứng,con số

thống kê nào nhưng cách dẫn dắt vấn đề,

lời tâm sự mang âm điệu xót xa của tác giả

đã tác động mạnh đến lương tri của con

người tiến bộ

? Tại sao văn bản này được đặt tên là Đấu

- 300 triệu năm bướn mới bay được -180 bông hồng mới nở hoa

- Hàng triệu năm trải qua quá trình tiến hoá lâu dài conngười mới hình thành

- Nhưng chỉ cần 1 cái nhấn nút thì tất cả những quátrình tiến hoá tự nhiên trở về điểm xuất phát

3.4 Nhiệm vụ đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhâncho một thế giới hoà bình

- Chúng ta chống lại vũ khí hạt nhân ,đòi hỏi một thếgiới không có vũ khí , 1 cuộc sống hoà bình , công bằng

- Tìm mọi cách để ngăn chặn chiến tranh

- Cần lập 1 nhà băn chuyên lưu trữ trí nhớ sau thảmhoạhạt nhân

Trang 13

tranh cho một thế giới hoà bình ( trong khi

dung lượng luận điểm 2 không dài )?

- Luận điểm thứ nhất chiếm ¾ dung lượng

của bài viết song luận điểm 1 chỉ là những

bằng chứng để nói tới luận điểm 2 Luận

điểm 2 là trọng tâm

- Vì nguy cơ chiến tranh hạt nhân , cuộc

chạy đua vũ trang tốn kém và phi lý nên

phải đấu tranh chống lại nó

Hoạt động 3: Tổng kết

? Nhận xét về cách lập luận của tác giả?

Lập luận hết sức hợp lý.Tác giả nêu lên sức

huỷ diệt của chiến tranh ở nhiều phương

diện

- Hệ thống lý lẽ gắn chặt với hệ thống d/c

chính xác

- Từ sức tàn phá của CT ,tác giả nêu lên

nhiệm vụ chống CTHN một cách tự

nhiên,mang tính thuyết phục cao

? Emhiểu gì về thảm hoạ hạt nhân ? Nhiệm

vụ của mỗi chúng ta?

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 4 :Hướng dẫn luyện tập.

Hs làm theo sgk

II/ Tổng kết (sgk)

III/ Luyện tập

TUẦN : 02 Ngày soạn : ……/……/2008

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI < tiếp >

I / Mục tiêu cần đạt

Giúp hs :

+Nắm được nội dung phương châm quan hệ , phương châm cách thức và phương châm lịch sự

+Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp

Trang 14

? Để đảm bảo phương châm về lượng , về chất trong giao tiếp chúng ta phải làm như thế nào ? cho vd ?

C/ Bài mới

Hoạt động 1

? Thành ngữ này dùng để chỉ tình huống hội thoại

như thế nào ?

- Dùng chỉ tình huống hội thoại mà trong đó mỗi

người nói một đằng , không khớp nhau , không hiểu

nhau

? Điều gì sẽ xảy ra < hậu quả > nếu xuất hiện

những tình huống hội thoại như vậy ?

- Con người sẽ không giao tiếp với nhau đựơc và

những hoạt động của xh trở nên rối loạn

? Từ đó em rút ra bài học gì trong giao tiếp ?

? Vậy đảm bảo phương châm quan hệ thì khi giao

tiếp phải như thế nào ?

? Trường hợp sau có đảm baỏ phương châm quan

hệ không ?

- Khách : nóng quá !

- Chủ nhà : mất điện rồi

- Cô gái: anh ơi qủa khế chín rồi kìa

- Chàng trai : cành cây cao lắm

- Gv : nếu xét nghĩa hiển ngôn thì câu đáp không

tuân theo phương châm quan hệ Tuy nhiên đây là

những tình huống giao tiếp bình thường và tự nhiên

vì người nghe hiểu và đáp lại câu nói qua hàm ý ,

suy nghĩ mới biết được , khi cô gái nói ( quả khế

chín )chàng trai hiểu không đơn giản làmột thông

báo mà là một yêu cầu hái quả khế cho nên chàng

trai mới đáp (cao lắm ) -> phương châm quan hệ

được đảm bảo

- Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 2 Tìm hiểu phương châm cách thức

? 2 thành ngữ này dùng để chỉ cách nói như thế nào

?

- (dây cà ra dây muống )-> chỉ cách nói rườm rà

dài dòng

- (Lúng búng như gậm hạt thị) -> chỉ cách nói ấp

úng không thành lời , không rành mạch

? Cách nói đó ảnh hưởng như thế nào đến giao tiếp

< hậu quả của những cách nói đó > ?

I / PHương châm quan hệ

1/ Ví dụ : Thành ngữ: Ông nói gà bà nói vịt -> Mỗi người nói một đằng , mỗi người nói mỗiđề tài khác nhau , không khớp nhau

2/ Kết luận < Ghi nhớsgk >

- Khi giao tiếp cần nói đúng vào đề tài giao tiếp ,tránh nói lạc đề

II/ Phương châm cách thức :

1/ Ví dụ Thành ngữ :

- Dây cà ra dây muống => nói dài dòng , rườmrà

- Lúng búng như ngậm hột thị => nói ấp úngkhông thành lời , không rành mạch

Trang 15

- Người nghe không hiểu hoặc hiểu sai nội dung

của người nói

- Làm cho giao tiếp không đạt được kết quả mong

muốn

? Qua vd trên em có thể rút ra bài học gì trong giao

tiếp ?

Hs đọc ghi nhớ2

Hs đọc truyện :Mất rồi

? Trong truyện cười “ mất rồi ” vì sao ông khách lại

hiểu nhầm như vậy ?

- Cậu bé trả lời quá rút gọn

? Vậy mức độ của ngắn ngọn ?

- Ngắn ngọn nhưng phải đủ ý

- Hs phân tích vd

Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn

của ông ấy

? Có thể hiểu câu noí trên theo mấy cách ?

- Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy về

truyện ngắn

(Của ông ấy biểu nghĩa cho nhận định )

- Tôi đồng ý với người nào đó về nhận định

truyệng ngắn của ông ấy

( Của ông ấy biểu nghĩa cho truyện ngắn )

? Baì học rút ra khi giao tiếp ?

Hs đọc ghi nhớ < sgk >

Hoạt động 3 : Tìm hiểu phương châm lịch sự

Hs đọc truyện “Người ăn xin ”

? Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé trong truyện vừa

cảm thấy mình nhận được từ người kia một cái gì

đó ?

- Vì cả hai đều nhận được sự chân thành và tôn

trọng của nhau ( cậu bé không tỏ ra khinh biệt , xa

lánh mà có lời nói thái độchân thành tôn trọng

? Em rút ra bài học gì ?

Hs đọc ghi nhớ

? Nguyên tắc giao tiếp ?

- Không đề cao quá mức cái tôi , mà đề cao quan

tâm đến người khác

Hoạt động 4 : Hướng dẫn học sinh làm bài tập

? Những câu tục ngữ, cao dao đó khuyên ta điều

gì ?

? Tìm những câu tục ngữ, ca dao khác?

 Không hiểu , hiểu sai

2/ Kết luận < Ghi nhớ sgk>

- Khi giao tiếp cần chú ý nói ngắn ngọn rànhmạch

- Tránh nói mơ hồ

III / Phương châm lịch sự

1 / Ví dụ :

- Truyện Người ăn xin

2/Kết luận< Ghi nhớ sgk>

-Khi giao tiếp cần tế nhị và tôn trọng người khác

III / Luyện tập :

Bài 1 :

Trang 16

- Chim khôn kêu tiếng rảnh rang

Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe

- Một câu nhịn chín câu lành

- Chẳng được miếng thịt miếng xôi

Cũng được câu nói cho nguôi tấm lòng

Hs thảo luận nhóm

? Biện pháp tu từ nào có liên quan đến phương

châm lịch sự?

? Cho vd ?

- Khi chê người khác nói dở thì ta nói “ chưa hay”

Hs thảo luận nhóm

? Mỗi từ trên liên quan đến phương châm hội thoại

nào ?

- Phương châm lịch sự a, b, c ,d

- Phương châm cách thức : e

? Tại sao khi nói phải dùng đến những cách diễn

đạt như sau ?

-Khẳng định vai trò ngôn ngữ trong đời sống vàkhuyên ta trong giao tiếp nên dùng những lời lẽlịch sự nhã nhặn

Bài 2 : -Nói giảm , nói tránh

Bài 3 :Điền từ a/ Nói mát < p/c lịch sư >

b/ Cực chẳnhg đã tôi phải nói -Người nói phải nói điều mà người nói nghĩ sẽlàm tổn thương thể diện người đối thoại -> tuânthủ phương châm lịch sự

c/ Đừng nói leo -Báo hiệu cho người nghe biết rằng người đókhông tuân thủ phương châm lịch sự và phảichấm dứt sự không tuân thủ đó

Trang 17

TUAĂN : 01 Ngaøy soán : ……/……/2008

SÖÛ DÚNG YEÂU TOÂ MIEĐU TẠ TRONG VAÍN BẠN THUYEÂT MINH

I / MÚc tieđu caăn ñát

- Cụng coẫ kieân thöùc veă vaín bạn thuyeât minh

- Reøn luyeôn kyõ naíng veă yeâu toâ mieđu tạ trong vaín bạn thuyeât minh

B/ Kieơm tra baøi cuõ

? Söû dúng moôt soâ bieôn phaùp ngheô thuaôt coù taùc dúng gì trong vaín bạn thuyeât minh ?

C / Baøi môùi

Hoát ñoông 1 : Ñóc vaø tìm hieơu baøi

Hs ñóc

? Ñoâi töôïng thuyeât minh ?

- Cađy chuoâi trong ñôøi soâng VN

? Haõy giạ thích nhan ñeă vaín bạn ?

- Nhaân mánh vai troø quan tróng cụa cađy chuoâi

ñoâi vôùi ñôøi soâng vaôt chaât ,tinh thaăn cụa ngöôøi

VN töø xöa ñeân nay

- Nhaân mánh thaùi ñoô ñuùng ñaĩn cụa con ngöôøi

trong vieôc nuođi troăng chaím soùc vaø söû dúng coù

hieôu quạ giaù trò cụa cađy chuoâi

? Tìm nhöõng cađu vaín thuyeât minh veă nhöõng ñaịc

ñieơm cụa cađy chuoâi ?

Hs thạo luaôn < hoát ñoông nhoùm >

? Phöông phaùt thuyeât minh ?

- Giôùi thieôu ,giại thích , lieôt keđ

? Tìm nhöõng cađu vaín coù yeâu toâ mieđu tạ ?

Hoát ñoông 2 : Chư ra nhöõng cađu vaín coù tính

mieđu tạ veă cađy chuoâi

? Theo yeđu caău chung cụa vaín bạn thuyeât minh

baøi naøy coù theơ boơ sung nhöõng gì ?

- Thuyeât minh veă thađn chuoâi , laù chuoâi , hoa

I / Vai troø yeâu toâ mieđu tạ trong vaín bạn thuyeât minh

1/ Ví dú : Cađy chuoâi trong ñôøi soâng VN

- Ñoâi töôïng : cađy chuoâi

-Thuyeât minh -Ñoán 1: cađu 1,3,4 -Ñoán 2: cađu 5 -Ñoán 3: cađu 7,8,10,11,13,14,15,16,17,18,19,

-Ñ1 :…thađn meăn noõn leđn nhö nhöõng trú coôt nhaünboùng

-Ñ3 :…quạ ñaõ chín cuõng cho ta höông vò ngócngaøo, haâp daên

-…chuoâi tröùng cuoâc khi chín voû coù nhöõng loâm ñoâmnhö tröùng cuoâc

-…buoăng chuoâi daøi töø ngón uoân tróu xuoâng goâc cađy-Chuoâi xanh coù vò chaùt ñeơ soâng caĩt aín vôùi thòt lôïnluoôc

Trang 18

chuối , gốc chuối , các loại chuối…

? Cho biết công dụng của thân cây chuối , lá

chuối ,bẹ chuối , nõn , …

- Thân chuối non thái làm rau sống rất mát , thân

chuối tươi làm phao , bẹ lhơi khô làm nguyên

liệu đan giỏ xuất khẩu

- Hoa chuối thái nhỏ ăn sống

- Lá chuối dùng để gối bánh chưng , bánh nếp

- Lá khô dùng để lót ổ mùa đông , gói bánh gai

- Nõn chuối ăn sống rất mát

- Quả chuối :

+ Chuối hột làm thuốc

+ Chuối tiêu chữa hắc lào

+ Chuối tây tẩm bột rán

? Tại sao tác giả không thuyết minh những yếu

? Những yếu tố miêu tả có ý nghĩa như thế nào

trong văn bản trên ?

- Làm cho đối tượng thuyết minh thêm nổi bật ,

giúp người đọc hiểu rõ đối tượng thuyết minh

? Vậy vai trò ý nghĩa của yếu tố miêu tả trong

văn bản thuyết minh ?

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 4 : Giải bài tập

- Bổ sung yếu tố miêu tả

Hs tự làm

- Gợi ý

- Thân cây chuối hình tròn mát rượi mọng nước ,

thân gồm nhiều lớp bẹ có thể dễ dàng bóc ra

phơi khô tước lấy sợi

- Lá chuối tươi xanh rờn nay sào xạc trong gió ,

vẫy óng ả dưới ánh trăng

- Lá chuối khô có mầu vàng dai nhăn nheo

- Nõn chuối màu trắng tinh khiết cuộn tròn

- Bắp chuối to có màu hồng nhạt 1 cái búp lửa

của thiên nhiên kì diệu

- Quả chuối hình tròn cong khi chín có màu vàng

Học sinh tự tìm

2 / Kết luận- Ghi nhớ < sgk >

Miêu tả làm cho đối tượng thuyết minh thêm sinhđộng ,hấp dẫn ,nỗi bật,gây ấn tượng

II / Luyện tập

Bài tập 1 Bổ sung yếu tố miêu tả

Trang 19

Hs hoạt động nhóm

- Dùng bút chì gạch chân nhưng câu có yếu tố

miêu tả

Bài tập 2 : Tìm những yếu tố miêu tả

- Tách … có tai

- Chén… không có tai

- Có uống … rất nóng

Bài 3 : Tìm những yếu tố miêu tả

TUẦN : 02 Ngày soạn : ……/……/2008

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG YẾU TỔ MIÊU TẢ TRONG

VĂN BẢN THUYẾT MINH

I/ Mục tiêu cần đạt

- Tiếp tục ôn tập củng cố về văn bản thuyết minh

- Giúp hs rèn luyện kỹ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

II / Chuẩn bị

- Hs ôn tập chuẩn bị trước ở nhà

- Gv soạn giáo án

III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học

A/ Ổn định tổ chức

B/ Kiểm tra bài cũ

- Kiểm tra chuẩn bị bài của hs

? Vai trò yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh ?

- Đề bài yêu cầu thuyết minh con trâu ở làng quê

VN tức là con trâu trong đời sống ở làng quê VN

Như vậy ta đang phải làm rõ vị trí , vai trò của

con trâu trong đời sống của người nông dân ,

trong nghề nông của người VN

I/ Tìm hiểu đề ,tìm ý,lập dàn ý

- Đề bài: Con trâu ở làng quê Việt Nam a/ Tìm hiểu đề

+ Thể loại:Thuyết minh + Nội dung thuyết minh :Con trâu ở làng quêViệt Nam

b/ Tìm ý ,lập dàn ý + Mở bài:Giới thiệu chung về con trâu + Thân bài:

Trang 20

- Hoặc phân ra

- Con trâu trong đơì sống vật chất

+ Là tài sản lớn

+ Là công cụ lao động quan trọng

+ Là nguồn cung cấp thực phẩm ,đồ mĩ nghệ

- Con trâu trong đời sống tinh thần

+ Con trâu các lễ hội ,đình đám

Hoạt động 2: Thực hiện làm bài bằng các hoạt

động trên lớp

HS đọc bài thuyết minh ở sgk

? Nhận xét

- Bài viết viết chỉ đơn thuần thuyết minh đầy đủ

những chi tiết KH về con trâu – chưa có yếu miêu

tả

? Nhiệm vụ của chúng ta ?

Bổ sung các biện pháp NT để bài viết sinh

động ,hấp dẫn

- HS xây dựng đoạn mở bài

Nội dung cần thuyết minh ?Yếu tố miêu tả cần sử

dụng trong mở bài?

- Mở bàibằng nhiều cách

Gợi ý: Ở VN đến bất kì miền quê nào đều thấy

hình bóng con trâu trên đồng ruộng ,nó đóng vai

trò quan trọng trong đời sống người nông thôn

Việt Nam

Hoặc :+ Nêu thiên nhiên ,ca dao

+ Tả cảnh trẻ chăn trâu

Dựa vào thuyết minh để giới thiệu thuyết minh

con trâu trong từng việc và có sự miêu tả

? Hình dung cảnh con trâu ung dung gặm cỏ,cảnh

trẻ ngồi trên lưng trâu thổi sáo để viết đoạn văn

có yếu tố miêu tả ?

- HS viết nháp ,gọi đọc ,một số bạn phân

tích đánh giá

- Giáo viên nhận xét ,bổ sung

- Học sinh viết đoạn kết bài

? Cần nêu ý gì? Cần miêu tả hình ảnh gì?

- Con trâu trong nghề làm ruộng :là sứckéođể cày ,bừa,kéo xe…

- Con trâu tong lễ hội ,đình đám:

- Con trâu nguồn cung cấp thịt .da đểthuộc ,sừng dùng để làm đồ mỹ nghệ…

- Con trâu là tài sản lớn của người nông dânVN

- Con trâu và trẻ chăn trâu ,việc chăn trâu + Kết bài :Con trâu trong tình cảm của ngườinông dân

II/ Thực hành Xây dựng bài văn thuyết minh có yếu tố miêu tả / Mở bài

2/ Thân bài

- Con trâu trong nghề làm ruộng :Cày bừa ,kéoxe,chở lúa

- Con trâu trong lễ hội:

+Lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn – Hải Phòng +Lễ hội đâm trâu ở Tây Nguyên

-Con trâu gắn với tuổi thơ…

3/ kết bài

Trang 21

Hs viết ,đọc ,lớp nhận xét ,bổ sung.

D/Củng cố : Nhận xét giờ học

Đ/Dặn do:ø Làm tiếp bài tập còn lại

Chuẩn bị tư liệu để thuyết minh về cây tre VN

TUẦN : 03 Ngày soạn : ……/……/2008

Văn bản : TUYÊN BỐ THẾ GIỚI VỀ SỰ SỐNG CÒN, QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ

VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM

I/ Mục tiêu cần đạt

Giúp học sinh:

- Thấy được phần nào thực trạng cuộc sống trẻ em trên thế giới hiện nay ,tầm quan trọng của vấnđề bảo vệ ,chăm sóc trẻ em

- Hiểu được sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo vệ ,chăm sóc trẻ em

- Nắm được cách lập luận ,trình bày các luận cứ ,luận chứng xác thực, dễ hiểu

- Giáo dục về ý thức trách nhiệm đối với xã hội

II/Chuẩn bị

Soạn bài

III/ Tiến trình tổ chức hoạt đôïng dạy học

A/ Ổn dịnh tổ chức

B/ Kiểm tra bài cũ

? Tại sao chiến tranh hạt nhân là một hiểm hoạ?Nhiệm vụ của chúng ta?

? Sự gần gũi và khác biệt giữa chiến tranh hạt nhân với sóng thần ,động đất?

C/ Bài mới

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài

Sinh thời , Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn : “Trẻ em là tương lai của đất nước” Suy rộng

ra ,sự vận động và pháp triển của thế giới trong tương lai phụ thuộc rất nhiều vào cuộc sống và sự pháttriển của trẻ em hôm nay.Càng ngày ,vấn đề đó càng được nhận thức rõ ràng hơn trên phương diệnquốc tế Năm 1990, hội nghị cấp cao về trẻ em đã được tổ chức Tại đó các nhà lãnh đạo các nước đưa

ra bản tuyên bố “Tuyên bố về sự sống còn ,bảo vệ và phát triển của trẻ em” Bài học hôm nay đã tríchdẫn những ý cơ bản nhất của bản tuyên bố đó

Hoạt động2:Hướng dẫn đọc và phân tích bố cục

của văn bản

Văn bản trích từ tuyên bố của Hội nghị cấp cao

thế giới về trẻ em họp tại Liên Hợp Quốc ,nội

dung chính bàn về sự phát triển của trẻ em

Hướng dẫn đọc

- HS đọc rõ ràng ,mạch lạc

- Nhận xét cách đọc

- Giải thích khó (sgk)

?Kiểu loại văn bản ?

- Văn bản nhật dụng mang tính chính trị xã

Trang 22

?Tìm bố cục ?

- Bố cục :ba phần và phần nói về nhận thức

của thế giới về trẻ em và quyền sống

chúng trên thế giới hiện nay

+ Phần sự thách thức :Nêu lên những thực tế

những con số về cuộc sống khổ cực trên nhiều

mặt ,về tình trạng rơi vào hiểm hoạ của nhiều trẻ

em trên thế giới hiện nay

+ Phần cơ hội :Khẳng định những điều kiện

thuận lợi cơ bản để cộng đồng quốc tế có thể

đẩy mạnh việc chăm sóc bảo vệ trẻ em

- Phần nhiệm vụ :Xác định các nhiệm vụ cụ thể

mà từng quốc gia ,cộng quốc tế cần làm vì sự

sống còn và phát triển của trẻ em

? Phân tích tính hợp lí ,chặt chẽ của văn bản ?

- Kết cấu khá chặt chẽ ,hợp lí ,bằng một hệ

thống lí lẽ kết hợp với dẫn chứng nhằm

làm rõ vấn đề mặt khác mở đầu tác giả

nêu lên thực trạng rồi đến những cơ hội

và cuối cùng là nhiệm vụ.Cách trình bày

từ thực tiễn đến tư duy, dễ đến khó

=> T/động mạnh đến người nghe ,người đọc

Hsđọc

? Mở đầu văn bản thể hiện cách nhìn của cộng

đồng quốc tế vềđặc điểm tâm sinh lý và cuộc

sống của trẻ em như thế nào ?

- Trẻ em trong trắng ,hiểu biết ,ham hoạt

động , đầy ước vọng ,dễ tổn thương và

còn phụ thuộc

- Trẻ em phải được sống vui tươi ,thanh

bình ,dược chơi học và phát triển tương lai

của chúng phải được hình thành trong sự

hoà hợp và tâm tư

GV: Phân tích : Dễ bị tổn thương ,sống phụ

thuộc, hoà hợp và tâm tư

? Em nghĩ gì về cách nhìn như thế của cộng đồng

thế giới đối với trẻ em ?

- Đó là cách nhìn đầy tin yêu và trách nhiệm đối

với tương lai của thế giới ,đối với trẻ em

? Từ cách nhìn ấy ,cộng đồng quốc tế tổ chức hội

nghị cấp cao thế giới về trẻ em ,cùng nhau cam

kết và kêu gọi toàn thể nhân loại hãy đảm bảo

cho trẻ em một tương lai tốt đẹp hơn

Trang 23

? Vậy cảm nghĩ của em về lời tuyên bố này ?

- Cuộc sống của trẻ em là vấn đề quan

trọng và cấp thiết trong thời gian hiện nay

- Cộng dồng quốc tế đã có sự quan tâm tâm

đặc biệt

- Trẻ em thế giới có quyền kì vọng về

những lời tuyên bố này

Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc hiểu văn bản.

? Bản tuyên bố đã nêu ra những thực tế gì về

cuộc sống của trẻ em trên thế giới ?

- Bất hạnh

(? Dựa vào các mục 4,5,6 hãy khái quát những

bất hạnh mà trẻ em thế giới phải chịu đựng ?)

? Theo em nỗi bất hạnh nào là lớn nhất đối với

trẻ em ?

HS tự bộc lộ

? Nhận xét thực trạng?

? Tuyên bố cho rằng những nỗi bất hạnh của trẻ

emlà sự thách thức đối với các nhà chính trị , em

hiểu thế nào về nhận xét này ?

- Thách thức là những khó khăn trước mắt

cần phải ý thức để vượt qua mà các nhà

lãnh đạo đặt quyết tâm , vượt qua những

khó nhăn trong sự nghiệp vì trẻ em

? LHQ có nhận thức như thế nào trước nỗi bất

hạnh của trẻ em trên thới giới?

? Những nỗi bất hạnh đó của trẻ em được giải

thoát bằng cách nào ?

- Loại bỏ chiến tranh baọ lực

- Xoá đói nghèo

Hs đọc mục 6, 7

?TG có những điều kiện thuận lợi nào trong việc

cải thiện đời sống của trẻ em ?

? Những cơ hội ấy xuất hiện ở VN như thế nào ?

để nước ta có thể tham gia tích cực vào việc thực

(Hết tiết 1)3.2/ Sự thách thức Trẻ em đang là :+ Nạn nhân của chiến tranh và bạo lực của sựphân biệt chủng tộc ,sự xâm lược

+ Nạn nhân của đói nghèo ,khủng hoảng kinhtế ,vôgia cư ,dịch bệnh

+ Nạn nhân của suy dĩnh dưỡng và bệnh tật

=> Đây là những thách thức mà TG phải vượt qua

=> Nhận thức rõ thực trạng đau khổ trong cuộcsống của trẻ em và từ đó quyết tâm giúp các emvượt qua nỗi bất hạnh

3.3 / Cơ hội

- Các nước có đủ phương tiện và kiến thức để bảovệ sinh mệnh trẻ em , loại trừ một phần rất lớnnhững nỗi khổ của trẻ em

- Công ước quốc tế về quyến trẻ em tạo ra một cơhội để trẻ em thực sự được tôn trọng ở khắp nơitrên TG

- Không khí chính trị được cải thiện tạo sự hơpïtác quốc tế và đoàn kết quốc tế đẩy nền kinh tếpháp triển

Trang 24

hiện tuyên bố về quyền trẻ em ?

- Nước ta có đủ phương tiện và kiến thức để

bảo vệ sinh mệnh của trẻ em

-Trẻ em nước ta được chăm sóc và tôn trọng

( lớp học mầm non , phổ cập , bệng viên nhi

nhà văn hoá thiếu nhi , tiêm phòng )

- Chính trị ổn định , kinh tế tăng trưởng , hợp

tác quốc tế ngày càng được mở rộng

Hs đọc từ mục 11->17

? Những nhiệm vụ cụ thể nêu ra trong bản tuyên

bố là gì ?

? Phân tích toàn diện của nhiệm vụ ?

? Theo em trẻ em VN đã được hưởng những

quyền lợi gì từ những nỗ lực của Đảng và nhà

nước ta ?

- Quyền đựơc học tập , chữa bệnh , vui chơi …

? Qua bản tuyên bố em nhận thức như thế nào về

tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ và chăm sóc

trẻ em , về sự quan tâm của cộng đồng quốc tế

về vấn đề này ?

HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 4 : Hướng dẫn luyện tập

Hs phát biểu suy nghĩ về sự quan tâm của chính

quyền địa phương,của các tổ chức xã hội nơi

mình ở đối với trẻ em

- Đảm bảo cho trẻ em được học hết bậc Thcs

- Bảo đảm an toàn sinh đẻ và sức khoẻ sinh sảncho các bà mẹ ,biến gia đình thành mái ấm chocác em

- Cần tạo cho trẻ biết nguồn ngốc lai lịch củamình ,giúp các emý thức được giá trị của bảnthân trong môi trường sống ,giáo dục tính tự lậptinh thần trách nhiệm của các em đối với xh

- Các nước cần đảm bảo tăng trưởng kinh tế đềuđặn để có điều kiện chăn lo đến đời sống của trẻ

- Các nước cần có nỗ lực liên tục và hợp tác phốihợp hoạt động vì trẻ em

III/ Tổng kết

Bản tuyên bố đã khẳng định :

- Bảo vệ quyền lợi chăn lo đến sự pháp triển củatrẻ em là một trong những vấn đề quan trọng cấpbách có ý nghĩa toàn cầu

- Cam kết thực hiện những nhiệm vụ có tính toàndiện và sự sống còn của trẻ em , vì tương lai củanhân loại

IV/Luyện tập (sgk)

D / Củng cố

? Để xứng đáng vói sự quan tâm chăn sóc của Đảng , nhà nước và các tổ chức xh đối với trẻ em hiệnnay , em tự nhân thấy mình cần phải làm gì ?

Trang 25

Đ / Dặn dò

- Xem lại bài

- Soạn bài Người con gái Nam Xương

TUẦN : 03 Ngày soạn : ……/……/2008

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI < tiếp theo >

I / Mục tiêu cần đạt

Giúp hs

+ Nắm được mối quan hệ hội thoại và tình huống giao tiếp

+ Hiểu được phương châm hội thoại không phải là những quy định bắt buộc trong mọi tình huống giaotiếp vì nhiều lý do khác nhau , các phương châm hội thoại có khi không đựoc tuân thủ

B / Kiểm tra bài cũ

? Để tuân thủ phương châm về quan hệ , cách thức , lịch sự khi giao tiếp cần phải làm gì ?

C / Bài mới

Hoạt động 1

- Hs đọc truyện cười

? Chàng rể đã có hành động gì ?

- Chào hỏi mọi người ở trong làng

? Chào hỏi trong tình huống như thế nào ?

-Người Được chào hỏi ở trên cao đang làm việc

bị gọi xuống

? Vậy chàng có tuân thủ phương châm lịch sự

không ? vì sao ?

- Trong tình huống khác có thể coi là lịch sự

thể hiện sự quan tâm đến người khác còn

trong tình huống này thì đã làm phiền

quấy rối người khác

? Câu hỏi này có đúng chỗ đúng lúc không ? vì

- Khi giao tiếp không những phải tuân thủ

các phuơng châm hội thoại mà còn phải

I/ Quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp

1/ Ví dụ Truyện cười Chào hỏi

2/Kết luận (sgk)

Trang 26

nắm được các đặc điêûm của tình huống

giao tiếp như : Nói vói ai ? Nói khi nào ?

Nói ở đâu ? Nhằm mục đích gì? Từ đó mới

quyết định :Nói cái gì ?Nói như thế nào?

- Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 2

? Tìm các phương châm hội thoại không đựơc

tuân thủ trong hai tiết học trước

Hs tìm

-Trừ tình huống trong phương châm lịch sự các

tình huống còn lại đều không tuân thủ phương

châm hội thoại

? Câu trả lời của Ba có đát ứng được yêu cầu của

An không ?

- Không

? Phương châm hội thoại nào không được tuân

thủ ?

- Phương châm về lượng vì không cung cấp

lượng thông tin như An mong muốn

? Vì sao người nói không tuân thủ phương châm

hội thoại ấy ?

- Vì người nói không biết chính xác thời gian

chiếc máy bay đầu tiên được chế tạo

- Để tuân thủ phương châm về chất ( không nói

điều mà mình không có bằng chúng xác thực )

người nói trả lời một cách chung chung : Đâu

khoảng đầu thế kỉ XX (ưu tiên cho p/c về chất )

GV : Như vậy khi giao tiếp người nói ưu tiên cho

phương châm hội thoại này nên không tuân thủ

phương châm hội thoại khác

Hs xét vd 3

? Giả sử một người mắc bệnh ung thu giai đoạn

cuối thì sau khi khám bệnh bác sỹ có thể nói thâït

cho người bệnh biết không ?

- Không nên nói thật vì bệnh nhân hoảng sợ

tuyệt vọng mà nên động viên chữa khỏi vì

đay là việc cần làm

? Tình huống này thì phương châm hội thoại nào

không được tuân thủ ?

- Phương châm về chất ( vì đã nói điều mà mình

không tin là đúng

? Vậy có phải sự nói dối nào cũng đáng lên án ,

phê phán ?

II/Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại.

1/ Ví dụ Vd1:

An :- cậu có biết chiếc máy bay đầu tiên được

chế tạo vào năm nào không ?

Ba - Đâu khoảng đầu thế kỷ XX.

 Không tuân thủ p/c về lượng

 Đảm bảo p/c về chất

Trang 27

- GV : ưu tiên cho một yêu cầu khác quan trọng

hơn nên phương châm về chất không đựơc tuân

thủ

? Tìm tình huống khác

+ Người chiến sỹ sa vào tay giặc không tuân thủ

phương châm về chất

+ Nhận xét về học thức , tuổi tác

+Đánh giá về năng lực , năng khiếu

Hs đọc vd 4

? Có phải người nói không tuân thủ phương châm

về lượng hay không ?

- Xét nghĩa hiển ngôn thì phương châm về

lượng không đựoc tuân thủ nhiều vì câu

này có nội dung nghĩa là vẫn được tuân

thủ phương châm về lượng

? Vậy hiểu nghĩa của câu này như thế nào ?

- Tiền bạc chỉ là phương tiện sống chứ không

phải là mục đíc cuối cùng của con người

( khuyên bảo con người không nên chạy theo

đồng tiền mà quên đi những thứ khác quan trọng

hơn thiêng liêng hơn)

? Như vậy mục đích của người nói là gì ?

- Để người nghe hiểu câu nói theo một mục đích

hàm ý nào đó

? Vậy những trường hợp nào không tuân thủ

phương châm hội thoại mà người nghe không

phàn nàn ?

? Ngoài ra người nói không tuân thủ p/c hội thoại

do ?

Hs đọc ghi nhớ

Hoạt đông 3 :Hướng dẫn HS làm bài tập

Hs đọc bài tập 1

Thảo luận nhóm

? Câu trả lời không tuân thủ phương châm hội

thoại nào ?

? Phân tích ?

Một đứa trẻ 5 tuổi không thể nhận biết đươc tập

truyện ngắn Nam Cao nên câu nói của ông bố

với cậu bé không rõ ( đối vói người lớn đó là một

câu có thông điệp rõ ràng )

? Thái độ và lời nói của chân tay , tai , mắt ,

miệng đã vi phạm phương châm hội thoại nào ?

- Không tuân thủ p/c lịch sự

Vd2: Tiền bạc chỉ là tiền bạc

 Vẫn tuân thủ p/c về lượng

2/ Kết luận (ghi nhớ sgk)

III/ Luyện tập

Bài tập 1

Bài tập 2 Xác định p/c hội thoại không được tuân thủ

Trang 28

? Việc không tuân thủ phương châm đó có phù

hợp với tình huống giao tiếp không ? (có lý do

chính đáng không ?)

- Không thích hợp với tình huông giao tiếp

vì các vị khách không chào hỏi

- Lời lẽ thì giận dữ nặng nề , mà thái đo

này không có lý do chình đáng

?Em rút ra bài học gì trong giao tiếp ?

TUẦN : 03 Ngày soạn : ……/……/2008

BÀI VIẾT SỐ 1 ( THUYẾT MINH )

I/ Mục tiêu cần đạt

- Giúp hs viết đựoc bài văn thuyết minh theo yêu cầu có sử dụng biện pháp nghệ thuật và miêu tảmột cách hợp lý và có hiệu qủa

- Rèn luyện kỹ năng , tính sáng tạo óc tư duy trong quá trình làm bài

II / Chuẩn bị

- Xem lại thể loại chúng minh

- 2 bài đã học

III / Tiến trình hoạt động dạy – học

+ Hs biết thuyết minh đặc điểm của cái nón lá VN

+ Có kết hợp các biện pháp nghệ thuật và miêu tả cho bài làm sinh động và hấp dẫn hơn

3 / Dàn bài : chấm bài

Mb : Giới thiệu chung về chiếc nón

Tb : + Nguồn gốc chiếc nón + Cấu tạo , đặc điểm của chiếc nón + Cách làm

+ Các loạn nón + Công dụng

Kb : Cảm nghĩ của em về chiếc nón

4 / Hs viết

- Hs viết bài : biết làm dàn ý trước khi viết

Trang 29

- GV quan sát uốn nắn Đề 2: Cây tre Việt Nam (Cách làm như đề 1)

TUẦN : 04 Ngày soạn : ……/……/2008

CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG

( Nguyễn Dữ )

I/ Mục tiêu cần đạt

Giúp hs :

- Cảm nhận đựoc vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn người phụ nữ VN qua nhân vật Vũ Nương

- Thấy rõ số phận oan trái của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến

- Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tác phẩm :Nghệ thuật dựng truyện , xây dựngnhân vật ,sự sáng tạo trong việc kết hợp những yếu tố kì ảo với những tình tiết có thực tạo nênvẻ đẹp riêng của thể loại truyền kì

- Giáo dục hs lòng kính trọng ,biết ơn những người chị ,người mẹ và ý thức đấu tranh cho một XHbình quyền nam – nữ

B/Kiểm tra bài cũ

?Bản tuyên bố đã đưa ra những thực tế gì trong cuộc sống của trẻ em và nhiệm vụ các nước cầnlàm là gì ?

C/Bài mới

Đã từ lâu trong văn học thế giới cũng như văn học VN ,thân phận người phụ nữ luôn giữ một vị trítrung tâm và đối tượng chính để tác giả thể hiện quan niệm nhân sinh của mình Trong văn chươngnhân vật bi kịch của văn học thường là nhân vật nữ , những số phận và nạn nhân đau đớn của biết baothế lực Bài học hôm nay ta đi tìm hiểu số phận người phụ nữ thời phong kiến

Hoạt động 1 :Giới thiệu tác phẩm

HS đọc chú thích *

? Vài nét về cuộc đời sự nghiệp của Nguyễn Dữ

- GV:Thế kỉ XVI,chế độ phong kiến thời Hậu

Lê ,lâm vào tình trạng khủng hoảng ,suy yếu các

tập đoàn phong kiến Lê ,Trịnh,Mạc tranh giành

quyền lục gây nên chiến tranh loạn lạc liên miên

I / Đọc – hiểu văn bản :

1 / Vài nét về tác giả, tác phẩm 1.1 / Tác giả :

Nguyễn Dữ quê Thanh Miện– Hải Dương , sống

ở thêù kỉ thứ XVI , là học trò xuất sắc củaNguyễn Bỉnh Khiêm

- Làm quan một năm song cáo quan về sống ẩndật ( ở vùng rừng núi Thanh Hoá )

Trang 30

Hs đọc chú thích *

? Em hiểu thế nàog là truyền kỳ ?

- Ghi chép tản mạn những điều kì lạ vẫn được lưu

- Đọc diễn cảm ,chú ý phân biệt các đoạn tự sự

và những lời đối thoại

? Tóm tắt ?

- Câu chuyện kể về Vũ Thị Thiết – người

ocn gái quê ở Nam Xương , tính tình nết na

thuỳ mị Lấy chồng là Trương Sinh chưa

được bao lâu thì chồng phải đi lính , nàng ở

nhà phụng dưỡng mẹ già và nuôi con

nhỏ Để dỗ con nàng thường chỉ bóng mình

trên tường và bảo đó là cha nó , khi Trương

Sinh về thì con đã biết nói , đứa bé ngây

thơ kể với Trương Sinh về người cha đêm

đêm vẫn đến nhà Trương Sinh sẵn có tính

ghen mắng nhiếc và đuổi vợ đi , phẫn uất

Vũ Thị Thiết chạy ra sông Hoàng Giang tự

vẫn , khi hiểu nỗi oan của vợ thì đã muộn

Trương Sinh lập đàn giải oan cho vợ

? Tìm bố cục ? 3 phần

- P1 : Đầu -> cha mẹ đẻ mình ( cuộc hôn nhân

giữa Trương Sinh và Vũ Nương, vẻ đẹp thuỷ

chung hiếu thảo của nàng trong những ngày chồng

đi lính

- P2 : Tiếp -> đã già rồi ( nỗi oan khuất và cái chết

bi thảm của Vũ Nương ) hay Bi kịch Vũ Nương

- P3 : Còn lại : Vũ Nương được giải oan

? Văn bản này thuộc phương thức biểu đạt nào ?

- Tự sự

? Ngoài ra còn có phương thức biểu đạt nào khác ?

- Kết hợp với phương thức biểu cảm ( qua lời

nói thấm đẫm nước mắt của Vũ Nương )

Hoạt động 3 :Hướng dẫn đọc - hiểu văn bản

2 / Đọc ,tóm tắt tác phẩm

3 / Bố cục : 3Phần

Trang 31

- Thuỳ mị nết na tư dung tốt đẹp

? Theo em với những phẩm chất đó thì Vũ Nương

là 1 người như thế nào ?

- Hoàn hảo và có đầy đủ phẩm chất đáng

quý theo tiêu chuẩn của lễ giáo :

Công,dung,ngôn,hạnh

?Cuộc hôn nhân của VN?

Chính vì cảm mến nàng mà Trương Sinh đem

trăm lạng vàng cưới về

?Cuộc hôn nhân đó dự báo điều gì ?

Một cuộc hôn nhân không hạnh phúc ( đem tiền

mua về.)

? Để làm rõ phẩm hạnh của Vũ Nương , tác giả

miêu tả Vũ Nương trong những hoàn cảnh nào ?

- Cuộc sống vợ chồng

- Tiễn chồng đi lính

- Khi xa chồng

- Khi bị chồng nghi oan

? Trong cuộc sống vợ chồng sau khi biết chồng ít

học , hay ghen Vũ Nương đã xử sự như thế nào ?

? Điều đó cho thấy Vũ Nương có đủ đức tính gì?

? Khi tiễn chồng nàng đã có những lời lẽ như thế

nào ?

+ Không mong chồng vinh hiển ,chỉ mong chồng

bình yên trở về ,thông cảm với những vất vả mà

chồng sẽ chịu đựng

? Nhận xét ?

- GV: Tình yêu ấy vượt lên trên mong ước vinh

hoa phú quý , ước mong lập tước phong hầu vốn

rất quen thuộc trong tâm tư những người có chồng

ra trận khi xưa

? Khi xa chồng VN đã chứng tỏ phẩm hạnh của

mình như thế nào ?

+ Nhìn bướn lượn đầy vườn , mây che kín núi thì

nỗi buồn gói lẻ chân trời không thể nào ngăn đựơc

“ Bướm lượn đầy vườn , mây che kín núi ” là chỉ

cái gì ?

- Bướm lượn : xuân sang

- Mây che: đông về

=> Hình ảnh ước lệ chỉ sự trôi chảy của thời gian

? Chi tiết trên chỉ đức tính gì của nàng ?

? Khi chồng đi vắng VN đã đối xử với mẹ chồng

như thế nào ?

4/ Phân tích 4.1 Phẩm hạnh của Vũ Nương

- Thuỳ mị ,nết na, tư dung tốt đẹp

- Trong cuộc sống vợ chồng : + Giữ gìn khuôn phép

+Chưa từng xảyra chuyện bất hoà

 Đoan trang , khéo léo , chừng mực

- Khi tiễn chồng đi lính :Lời lẽ đằm thắm thiết tha thể hiện tình yêuthương , nỗi lo lắng nhớ mong

Trang 32

? Những chi tiết trên nói lên điều gì ?

? Sự hiếu thảo của VN được thể hiện trong lời nói

của ai ?

- Mẹ chồng “ xanh kia quyết chẳng phụ con cũng

như con đã chẳng phụ mẹ ”

- Đây là cacùh đánh giá xác đáng , khách quan và

bà tin vào triết lý ở hiền gặp lành , nhưng triết lý

đó đã không thành hiện thực

? Từ những chi tiết đó em hãy khái quát phẩm

hạnh của VN

? Vậy trong xã hội phong kiến những người phụ nữ

như vậy có được hạnh phúc không ? Ta đi tìm sự

lý giải ở phần hai của câu chuyện

? Khi Trương Sinh đi lính trở về điều gì đã xảy ra ?

Nàng có được hạnh phúc như mong đợi không ?

- Mẹ mất

- Con biết nói ( chi tiết bắt đâù cho màn kịch)

- Vũ Nương không được hạnh phúc như mong

muốn mà nàng bị nghi oan

? Nỗi oan của Vũ Nương là gì ?

? Tác giả dẫn dắt câu chuyện như thế nào để nỗi

oan không thể thanh minh được ?

- Được nói ra từ miệng trẻ con “ cha Đản nín thin

thít …”

- Dân gian có ngạn ngữ gì ?

- “Đi hỏi già về nhà hỏi trẻ ”ø chàng đã tin ở con

=> Câu chuyện mỗi lúc lại thêm kịch tính

? Trước câu nói của con Trương Sinh đã xử sự như

thế nào ?

- Không tìm hiểu mà tin ngay lời nói của con mà

nội dung câu nói lại càng làm cho chàng tin hơn

- La um lên cho hả giận

- Mắng nhiếc và đuổi nàng đi

? Nhận xét về Trương Sinh ?

=> Cả ghen ,hồ đồ

? Vũ Nương có biết nỗi oan của mình không ?

- Không

? Trước hành động và thái đôï của Trương Sinh thì

Vũ Nương đã làm gì ?

( chú ý 3 lời thoại của Vũ Nương)

 Hiếu thảo

=>Vũ Nương là một người phụ nữ thuỳ mị, nết na,đoan trang, khéo leó, thuỷ chung , hiếu thảo =>Đẹp cả ngoại hình lẫn nội tâm

4.2 Nỗi oan của Vũ Nương (Bi kịch của VũNương)

-Bị chồng nghi oan: thất tiết

Trang 33

? Phân tích nỗi oan của VN ?

- VN hoàn toàn bị bất ngờ bởi nàng trong trắng

thuỷ chung bây giờ lại bị nghi oan mà không biết

nỗi oan của mình là do đâu.Vì thế nàng không thể

thanh minh đựơc mà chỉ phân trần và thất vọng

? Nỗi oan đó đẩy VN vào tình thế như thế nào?

- Nàng phải tìm đến các chết

? Việc VN tìm cái chết để minh oan cho mình điều

đó có hợp lý không ?

- Hợp lý vì :

+ Nàng không hiểu nỗi oan của mình

+ Một đời nàng mong sống một cuộc sống

hoàthuận, thủy chung vơí thú vui nghi gia nghi

thất , thế nhưng nàng lại bị một tội mà không thể

minh oan , danh dự bị bôi nhọ , nhà cửa , con cái

không còn , nàng trắng tay bơ vơ không lối thoát,

nàng đành tìm đến cái chết một cách bình tĩnh để

bảo vệ danh dự (tắm gội sạch )

+Xã hội trọng nam khinh nữ ấy không có chổ cho

nàng dung thân

? Nhận xét về cái chết của VN ?

- Cái chết của nàng là sự đầu hàng số phận

nhưng là lời tố cáo thói hồ đồ vũ phu của

đàn ông và luật lệ phong kiến

? VN chết nàng đã tự minh oan cho mình chưa?

Cái gì đã minh oan cho nàng ?

Chưa Cái bóng

Bình : Vì cái bóng mà nàng bị vu oan , nhờ cái

bóng mà nàng được minh oan , cái bóng vu vơ có

giá trị hơn cả phẩm hạnh một con người ( đây là

chi tiết nghệ thuật đặc sắc )

? Trước cái chết của VN nguyên nhân nào dẫn

đến ?

- Trương Sinh cả ghen , hồ đồ

- Con dại vô tình hại mẹ

Gv: đây là nguyên nhân trực tiếp

? Nguyên nhân gián tiếp?

-Chiến tranh phong kiến

- Chế độ phong kiến trọng nam khinh nữ chế

độ phụ quyền ấy từ chối mọi quyền làm chủ của

người phụ nữ , họ không được quyền bảo về mình ,

không được quyền quyết định hạnh phúc của mình

-Phân trần để chồng hiểu rõ mình -Đau đớn thất vọng không hiểu sao mình bị đốixử bất công

-Thất vọng tột cùng bế tắc hôn nhân không thểhàn gắn tuyệt vọng -> tự vẫn

Trang 34

, chế độ ấy dung túng cho thói vũ phu , hồ đồ của

nam giới nên cái chết của VN là không thể tránh

khỏi

GV :Đây chính là nguyên nhân sâu xa tạo nên bi

kịch của Vũ Nương

? Mượn bi kịch ghen tuông của Trương Sinh ,

Nguyễn Dữ muốn nói với chúng ta điều gì ?

- Phẩm hạnh của người phụ nữ trong chế độ

phong kiến

- Xử sự trong quan hệ vợ chồng

 Đó chính là tính nhân đạo hiện thực của tác

phẩm

? Nhận xét về VN ?

? Khi VN chết TS biết được nỗi oan của vợ, câu

chuyện kết thức được chưa ?

- Đựơc

? Tại sao tác giả viết tiếp đoạn cuối ? Chúng ta

tìm lời giải ở cuối câu chuyện

? Khi gặp Phan Lang thì VN đã có những lời lẽ

như thế nào ?

? Khi Phan Lang nhắc đến nhà cửa mồ mả thì VN

có thái độ như thế nào ?

? Sự thay đổi của VN đã nói lên điều gì ?

? Hình ảnh VN hiện về trong giây lát , mờ ảo biến

mất có ý nghĩa gì cho câu chuyện ?

- Hạnh phúc đã tan ,cuộc đời đã hết sao còn trở về

- Xã hội ấy không có chổ cho nàng dung thân

? Tìm những chi tiết kỳ ảo hiện thực của chuyện

- Hiện thực

+ Sông Hoàng Giang ( địa danh )

+ Cuối đời nhà Hồ (thơì điểm lịch sử )

+ Trân Thiên BÌnh ( nhân vật lịch sử )

+ Giặc minh xâm lược ( sự kiện lịch sử )

? Tìm yếu tố kỳ ảo?

? Yếu tố kì ảo có ý nghĩa gì ?

? Yếu tố kì ảo có làm giảm kịch tính của câu

chuyện không ?

- Không.Bởi chính sự hiện về ẩn hiện càng

làm tăng kịch tính

? Sự kết hợp giữa yếu tố kì ảo , hiện thực có ý

- Cái bóng =>Vu oan => Minh oan

- Nguyên nhân :+TSinh cả ghen ,hồ đồ+Con dại vô tình hại mẹ

4,3 / Vũ Nương ở thuỷ chung

- Thàgià ở chốn làng mây cung nước

- Tôi tất phải tìm về có ngày

- Trở về ẩn hiện trong giây lát -> biến mất

=>Nặng tình với đời , quan tâm đến chồng con ,phần mộ tổ tiên , khao khát được phục hồi danhdự

Trang 35

nghĩa gì ?

- Làm cho thế giới kì ảo lung linh mơ hồ trở

nên gần với cuộc sống thực làm tăng độ tin

cậy khiến người đọc không cảm thấy ngỡ

ngàng

? Nhận xét cách dẫn dắt của câu chuyện , cốt

truyện ?

- Trên cơ sở cốt truyện vợ chàng Trương tác giả

sắp xếp lại , thêm bớp một số tình tiết hoặc tô

đậm làm tăng thêm kịch tính -> chuyện hấp dẫn

sinh động

- Câu chuyện thắt nút mở nút bất ngờ

? Tác giả muốn gửi gắm điều gì qua câu chuyện ?

- Tố cáo xã hội phong kiến xem trọng quyền uy

của kẻ giàu, của người đàn ông trong gia đình

- Bày tỏ niềm cảm thông của tác giả đối với số

phận oan nghệt của người phụ nữ

? Cảm nhận của em về tác phẩm ?

HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 4 : Hướng dẫn luyện tập

Cho hs kể lại theo lời của mình

 Tăng thêm kịch tính cho cuộc đời nàng

 tố cáo xã hội phong kiến

Yếu tố kì ảo:

 Kết thúc có hậu

 Hoàn chỉnh tính cách Vũ Nương dù chếtnhưng phẩm chất tốt đẹp vẫn không chết ,nặng tình với quê hương , với chồng con ,khao khát được trả lại danh dự

III/ Tổng kết < ghi nhớ sgk >

-Nội dung -Nghệ thuật

IV Luyện tập

D / Củng cố

? Trong câu chuyện có chi tiết nào thoáng hé mở tránh thảm kịch không xảy ra không ? hãy tìm ?

Trang 36

Đ / Dặn dò

- Làm luyện tập

Soạn : Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

………

TUẦN : 0 Ngày soạn : ……/……/2008

XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI

I / Mục tiêu cần đạt

- Giúp học sinh

+ Hiểu đựoc sự phong phú tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm của hệ thống xưng hô trong tiếng Việt + Hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xưng hô với tình huống giao tiếp

+ Nắm vững và sử dụng thích hợp từ ngữ xưng hô

II / Chuẩn bị

- Soạn bài

- Các tình huống hội thoại

III / Tiến trình tổ chức hoạt động dạy – học

A / Ổn định tổ chức

B / Kiểm tra bài cũ

? Khi sử dụng các phương châm hội thoại cần chú ý đặc điểm gì ?

? Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại ? cố ý hay vô ý ?

C/ Bài mới

Hoạt động 1 : Tìm các từ ngữ xưng hô

? Trong tiếng Việt ta thường gặp những từ ngữ

xưng hô như thế nào ? cách sử dụng chúng ? hs

tìm

- Tôi , tao , tớ , mình, mày , chúng ta , chúng nó ,

hắn , gã …

- Cách dùng :

- Ngôi thứ 1 : tôi , tao , chúng tao

- Ngôi thứ 2 : mày , mi , chúng mày

- Ngôi thứ 3 : nó , hắn , chúng nó

?Sắc thái biểu cảm?

- Suồng sã : mày – tao

- Thân mật : anh – chị

- Trang trọng : quý ông , quý cô

? Khi mẹ , bố mình là thầy cô giáo trong trường

thì trước mặt các bạn em xưng hô như thế nào ?

? Em họ cháu nhiều tuổi thì xưng hô như thế nào?

- Hs trả lời

- Hs đọc vd

? Xác định từ xưng hô trong đoạn trích ?

? Vai hội thoại ?

I/Từ ngữ xưng hô và việc sử dụng từ ngữ xưng hô

1/Ví dụ : (sgk)

- Đoạn 1:em-anh (DC-DM)

Trang 37

? Phân tích sự thay đổi xưng hô của Dế Choắt ở

hai đoạn trích trên ?

-Đ1 : Xưng hô bất bình đẳng của một kẻ ở vị thế

cảm thấy mình thấp hèn, nhờ vả người khác và

một kẻ ở vị thế mạnh kiêu căng , hách dịch

- Đ2 : có sự thay đổi xưng hô bình đẳng

? Giải thích sự thay đổi

- Vì tình huống giao tiếp thay đổi vị thế của 2

nhân vật không còn như ở đoạn 1 , Choắt không

coi mình là đàn em cần nhờ vả nương tựa Dế Mèn

mà nói với DM những lời trăng trối với tư cách là

một người bạn

? Từ hai bài trên hãy nhận xét về cách xưng hô

trong tiếng Việt ?

? Khi sử dụng xưng hô cần chú ý đến điều gì

- Cần lựa chọn từ xưng hô cho thích hợp

- Cần xưng khiêm hô tôn

Hs đọc ghi nhớ

Xưng hô trong tiếng Việt có :

- Hiện tượng kiêm ngôi( một từ dùng cho cả

ngôi thứ nhất và ngôi thứ hai

Vd:- Bà đọc sách cho cháu nghe đi !

(Bà:ngôi2;Cháu ngôi 1)

-Ừ,rồi bà đọc cho cháu nghe.( Bà: ngôi1;

Cháu ngôi2)

- Hiêïn tượng gộp ngôi

- Hiện tượng thay ngôi

Vd:thưa cô,tôi là bố cháu X

Hoạt động 2 Hướng dẫn hs làm bài tập

Hs đọc và cho biết yêu cầu của BT1?

? Lời mời trên có cách nhầm lẫn trong dùng từ

như thế nào ? vì sao ?

-Trong tiếng Anh chúng tôi , chúng em đều là we

Trong khi đó tiếng Việt lại khác

- Chúng ta ( ngôi gộp ) người nói – người nghe

- Chúng tôi ( ngôi trừ ) người nói

- Chúng mình ( ngôi gộp hoặc ngôi trừ )

? Sự xưng hô đó dẫn đến cách hiểu như thế nào ?

- Lễ thành hôn của học viên người châu Aâu

và 1 vị giáo sư Việt nam

? Tại sao trong các văn bản khoa học nhiều khi

tác giả chỉ là một người nhưng vẫn xưng chúng tôi

?

: Ta-chú mày (DM-DC)(cao - thấp)

- Đoạn 2:Tôi-anh (DM-DC;DC-DM) (nganghàng )

2/ Kết luận ( Ghi nhớ sgk)

II/ Luyện tập

1/ Phát hiện lỗi

- Chúng ta (đáng ra phải dùng :chúng em)

Trang 38

Hs thảo luận

 Khi nhấn mạnh ý kiến riêng của mình thì

nên xưng tôi

- Xưng với mẹ bình thường

- Xưng vơi sứ giả khác thường

- Hs thảo luận nhóm

Hs thảo luận

HS thảo luận nhóm

- Đây là xưng hô giữa một kẻ có quyền lực

(cai lệ)với một người dân bị áp bức chị Dậu

- Cách xưng hô của tên cai lệ ,hống

hách,trịch thượng

- Cách xưng hô chị Dậu lúc đầu nhún

nhường ,hạ mình ,sau thay đổi->thể hiện sự

thay đổi thành hành vi và cách ứng xử ->sự

phản kháng quyết liệt của của một người

dồn đến bước đường cùng

2/ Giải thích :

- Chúng tôi thay cho tôi :tăng tính khách quan

cho luận điểm khoa học trong văn bản vàthể hiện sự khiêm tốn của tác giả

3/ Phân tích từ xưng hô Ông – ta

->Cho ta thấy TG là 1 đứa bé khác thường 4/ Phân tích

Thầy-con ->thể hiện sự kính cẩn và lòng biết ơncủa vị tướng đối với thầy ->tôn sư trọng đạo

5/ Giải thích

-Trước 1945 người đứng đầu nước xưng là Trẫm

Người đứng đầu nước VN mới xưng tôi đồng bào

->gợi cảm giác gần gũi ,thân thiết 6/Phân tích sự thay đổi

TUẦN : 04 Ngày soạn : ……/……/2008

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

I/ Mục tiêu cần đạt

- Giúp học sinh

+Nắm được hai cách dẫn lời nói hoặc ý nghĩ cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

+Biết vận dụng vào bài viết và lời nói của mình

II / Chuẩn bị

- Soạn bài

III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học

A / Ổn định tổ chức

B/ Kiểm tra bài cũ

- Kiểm tra 15 phút( làm bài tập 6 )

Trang 39

“ Nhận xét cách thay đổi lời xưng hô của chị Dậu và giải thích lí do của sự thay đổi đó.

- Cháu van ông, nhà cháu vừa tỉnh được một lúc ,ông tha cho!

- Chồng tôi đau ốm,ông không được phép hành hạ!

- Maỳ trói ngay chồng bà đi,bà cho mày xem!

C / Bài mới

Hoạt động 1 : Phân biệt cách dẫn trực tiếp và cách

dẫn gián tiếp

Hs đọc

? Bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ của nhân

vật ? được ngăn cách bằng bộ phận đứng trước

bằng những dấu gì ?

- Phần in đậm là lời nói vì trước đó có từ nói trong

phần lời của người dẫn Được tách ra khỏi phần

câu đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc

kép

?Phần in đậm là lời nói hai ý nghĩ ?Nó được ngăn

cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì ? Ý nghĩ

của ai?

-Phần in đậm là ý nghĩ vì trước đó có từ nghĩ

-Được tách bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc

kép Ý nghĩ của ông hoạ sỹ

? Vậy lời dẫn trực tiếp là gì ?

?Ta cso thể đổi chỗ hai bộ phận này được không?

Nếu đựoc thì phải dừng dấu gì ? để ngăn cách giữ

hai bộ phận ?

- Ta có thể đổi đựợc

- Dùng dấu ngoặc kép và dấu ngoặc đơn ?

( dấu phẩy )

?Lời của nhân vật trong truyện gọi là gì ?

-Lời thoại và được viết tách riêng như kiểu viết 1

đoạn văn và đặt dấu ngạch ngang đầu dòng mỗi

lượt thoại

Hs đọc

? Trong vd a phần in đậm là lời nói hay ý nghĩ ?

được ngăn cách bằng dấu gì không ?

- Phần in đậm là lời nói Đây là nội dung của

lời khuyên , có thể thấy ở từ khuyên trong

trong lời người dẫn

I / Cách dẫn trực tiếp

1/Ví dụ:

Vd1 : Cháu nói:Đấy, bác cũng chẳng “thèm”người là gì ?

 Lời nói dẫn trực tiếp

Vd2 : Hoạ sỹ nghĩ thầm “ Khách tới bất ngờ ,chắc cu cậu chưa kịp quét dọn dẹp , chưa kịp gấpchăn chẳng hạn ”

 Ý nghĩ được dẫn trực tiếp

2 / Kết luận ( Ghi nhớ 1 (sgk) )Đẫn trực tiếp là nhắc lại nguyên văn lời nói củangười hoặc nhân vật Được đặt trong dấu ngoặckép

II / Lời dẫn gián tiếp

1/ Ví dụ (sgk)

Vd a : Lời nói Vdb : ý nghĩ

Trang 40

? Trong vd b : phần in đậm là lời nói hay ý nghĩ

- Là ý nghĩ vì trứoc đó có lời “ hiểu ” giữaý

nghĩ được dẫn và phần lời của người dẫn có

từ rằng

-Có thể thay rằng bằng là

?Lời dẫn gián tiếp có nhắc lại nguyên văn như

cách dẫn trực tiếp không ?

? Vậy cách dẫn gián tiếp là gì ?

Hs đọc

? Dấu hiệu của lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián

tiếp ?

- Đều đặt sau dấu hai chấm

- Lời dẫn trực tiếp có dấu “”

- Lòi dẫn gían tiếp không có dấu “”

? Lời dẫn trực tiết có thêm từ là , rằng được không

?

- Được Dù dẫn trực tiếp hay gián tiếp

Hoạt động 2 : Hướng dẫn hs luyện tập

Thảo luận nhóm

Hs làm

- Gợi y(ù Lấy trích dẫn làm lời dẫn )

- Lời dẫn trực tiếp : Trong “Báo cáo chính trị

tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của

Đảng” ,Chủ tịch HCM nêu rõ: “ Chúng ta

phải ghi nhớ… ”

- Câu nói có lời dẫn gián tiếp : Trong “Báo

cáo … Đảng”,Chủ tịch HCM khẳng định

rằng chúng ta phải …

Tương tự hs làm câu 2b,2c

2 / Kết luận : Ghi nhớ < sgk >

III / Luyện tập

Bìa tập 1 : :Nhận diện lời dẫn trực tiếp và giántiếp

a/ Lời ý nghĩ mà nhân vật gán cho chó

 Lời dâõn trực tiếp b/ Là ý nghĩ của nhân vật (lão tự bảo rằng…)

 Lời dẫn trực tiếp Bài 2 : Tạo câu có chứa lời dẫn

Ngày đăng: 20/08/2013, 14:10

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình bóng con trâu trên đồng ruộng ,nó đóng vai - N văn 9. tuần 1-10
Hình b óng con trâu trên đồng ruộng ,nó đóng vai (Trang 20)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

w