Kiến thức - Học sinh trình bày được khái niệm và nguyên nhân đột biến gen.. - Trình bày được tính chất biểu hiện và vai trò của đột biến gen đối với sinh vật và con người.. Biến dị di tr
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 9 BÀI 21: ĐỘT BIẾN GEN
I MỤC TIÊU.
1 Kiến thức
- Học sinh trình bày được khái niệm và nguyên nhân đột biến gen
- Trình bày được tính chất biểu hiện và vai trò của đột biến gen đối với sinh vật và con người
- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát và phân tích thu nhận kiến thức từ hình vẽ.
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC.
- Tranh phóng to hình 21.1 SGK
- Tranh ảnh minh hoạ đột biến có lợi và có hại cho sinh vật
III HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC.
1 Ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số
2 Bài mới
GV cho HS nhắc lại khái niệm biến dị
GV: Biến dị có thể di truyền được hoặc không di truyền được Biến dị di truyền là những biến đổi trong ADN và NST làm biến đổi đột ngột, gián đoạn về kiểu hình gọi là đột biến, biến đổi trong tổ hợp gen gọi là biến dị tổ hợp Hôm nay chúng ta tìm hiểu về những biến đổi trong ADN
Hoạt động 1: Đột biến gen là gì?
Mục tiêu:
- GV yêu cầu HS quan sát H 21.1, thảo luận
nhóm hoàn thành phiếu học tập
- GV kẻ nhanh phiếu học tập lên bảng
- Gọi HS lên làm
I Đột biến gen là gì?
- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit
Trang 2- GV hoàn chỉnh kiến thức.
Phiếu học tập: Tìm hiểu các dạng đột biến
gen
Đoạn ADN ban đầu (a)
Có cặp nuclêôtit
Trình tự các cặp nuclêôtit là: T G A T X
- Đoạn ADN bị biến đổi: A X T A G
Đoạn
ADN
Số
cặp
Nu
Điểm khác so với đoạn (a)
Đặt tên dạng biến đổi
b
c
d
4
6
5
Mất cặp G – X
Thêm cặp T – A
Thay cặp T –
A bằng G - X
Mất 1 cặp Nu
- Thêm 1 cặp Nu
Thay cặp Nu này bằng cặp
Nu khác
- Đột biến gen là gì? Gồm những dạng nào?
- Các dạng đột biến gen: mất, thêm, thay thế một hoặc một số cặp nuclêôtit
Hoạt động 2: Nguyên nhân phát sinh đột biến gen
Hoạt động của GV và HS Nội dung
-GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK
- Nêu nguyên nhân phát sinh đột biến gen?
- GV nhấn mạnh trong điều kiện tự nhiên là do
sao chép nhầm của phân tử ADN dưới tác
động của môi trường (bên ngoài: tia phóng xạ,
hoá chất bên trong: quá trình sinh lí, sinh
hoá, rối loạn nội bào)
II Nguyên nhân phát sinh đột biến
gen
- Tự nhiên: Do rối loạn trong quá trình tự sao chép của ADN dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài của cơ thể
- Thực nghiệm: Con người gây ra các
Trang 3đột biến bằng tác nhân vật lí, hóa học.
Hoạt động 3: Vai trò của đột biến gen
Hoạt động của GV và HS Nội dung
- GV yêu cầu HS quan sát H 21.2; 21.3; 21.4
và tranh ảnh sưu tầm để trả lời câu hỏi:
- Đột biến nào có lợi cho sinh vật và con
người? Đột biến nào có hại cho sinh vật và
con người?
- Cho HS thảo luận:
- Tại sao đột biến gen gây biến đổi kiểu
hình?
- Giới thiệu lại sơ đồ: Gen mARN prôtêin
tính trạng
- Tại sao đột biến gen thể hiện ra kiểu hình
thường có hại cho bản thân sinh vật?
- GV lấy thêm VD: đột biến gen ở người: thiếu
máu, hồng cầu hình lưỡi liềm
- Đột biến gen có vai trò gì trong sản xuất?
- GV sử dụng tư liệu SGK để lấy VD: đột biến
tự nhiên ở cừu chân ngắn, đột biến tăng khả
năng chịu hạn, chịu rét ở lúa
III Vai trò của đột biến gen
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường có hại cho bản thân sinh vật vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin
- Đột biến gen đôi khi có lợi cho con người, → ý nghĩa trong chăn nuôi, trồng trọt
4 Củng cố
? Đột biến gen là gì? Tại sao nói đa số đột biến gen là có hại?
- Bài tập trắc nghiệm:
Một gen có A = 600 Nu; G = 900Nu Đã xảy ra đột biến gì trong các trường hợp sau:
a Nếu khi đột biến, gen đột biến có: A = 601 Nu; G = 900 Nu
Trang 4b Nếu khi đột biến, gen đột biến có: A = 599 Nu; G = 901 Nu
c Nếu khi đột biến, gen đột biến có: A = 599 Nu; G = 900 Nu
d Nếu khi đột biến số lượng, thành phần các nuclêôtit không đổi, chỉ thay đổi trình tự phân bố các nuclêôtit thì đay là đột biến gì?
Biết rằng đột biến chỉ đụng chạm tới 1 cặp nuclêôtit
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Đọc trước bài 22
IV RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY