Giáo án Sinh học 9 bài 23: Đột biến số lượng nhiễm sắc thể

- Nêu được hậu quả của biến đổi số lượng ở từng cặp NST.. Đáp án: - Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.. - Đột biến cấu trúc NST làm thay đổi cấu trúc NST làm tha

GIÁO ÁN SINH HỌC 9 Bài 23: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

A/ Mục tiêu bài học :

1) Kiến thức :

- Nhận biết được hiện tượng thể dị bội Trình bày cơ chế phát sinh thể dị bội

- Nêu được hậu quả của biến đổi số lượng ở từng cặp NST

2) Kĩ năng : Rèn kỹ năng thu nhận thông tin, kỹ năng phân tích thông tin Kĩ năng hợp

tác, ứng xử, giao tiếp, lắng nghe tích cực

3) Thái độ:

- Học sinh năm rõ về đột biết vân dụng vào đời sống

- Giáo dục học sinh ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, cách sử dụng hợp lí các loại thuốc bảo vệ thực vật

B/ Chuẩn bị :

1 GV: Tranh phóng to hình 23.1; 23.2 SGK; H 29.1; 29.2 SGK.

2 HS: Tìm hiểu bài trước khi học

C/ Tổ chức các hoạt động học tập :

1 Kiểm tra kiến thức cũ:

Thế nào là đột biến cấu trúc NST? Tại sao đột biến cấu trúc NST thường gây hại cho sinh vật?

Đáp án: - Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST

- Đột biến cấu trúc NST làm thay đổi cấu trúc NST làm thay đổi số lượng và cách sắp xếp gen trên NST

2 Giảng kiến thức mới :

* Mở bài : Đột biến NST xảy ra ở 1 hoặc một số cặp NST: hiện tượng dị bội thể Tất cả bộ

NST: Hiện tượng đa bội thể

I/ Hiện tượng dị bội thể

* Hoạt động 1: Tìm hiểu về hiện tượng dị bội thể

* Mục tiêu: Trình bày được các dạng biến đổi số lượng ở một số cặp NST

* Cách tiến hành :

- GV kiểm tra kiến thức cũ của HS về:

- Thế nào là cặp NST tương đồng?

- Bộ NST lưỡng bội, đơn bội?

- 1 vài HS nhắc lại các khái niệm cũ

- GV cho HS quan sát H 29.1 và 29.2 SGK, yêu cầu HS trả

lời câu hỏi:

- Qua 2 hình trên, hãy cho biết ở người, cặp NST thứ mấy

đã bị thay đổi và thay đổi như thế nào so với các cặp NST

khác?

- HS quan sát hình vẽ và nêu được:

+ Hình 29.1 cho biết ở người bị bệnh Đao, cặp NST 21 có 3

NST, các cặp khác chỉ có 2 NST

+ Hình 29.2 cho biết người bị bệnh Tơcnơ, cặp NST 23 (cặp

NST giới tính) chỉ có 1 NST, các cặp khác có 2 NST

- Từ các VD trên, xây dựng cho HS khái niệm:

- Thế nào là thể dị bội? Các dạng dị bội thể?  kết luận

- Thể dị bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có

1 hoặc một số cặp NST bị thay đổi về số lượng

- Các dạng:

+ Thêm 1 NST ở 1 cặp nào đó (2n + 1)

+ Mất 1 NST ở 1 cặp nào

đó (2n -1) + Mất 1 cặp NST tương đồng (2n- 2)

II/ Sự phát sinh thể dị bội

* Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự phát sinh thể dị bội

* Mục tiêu: Giải thích được cơ chế phát sinh thể (2n+1) và thể (2n -1)

* Cách tiến hành

- GV cho HS quan sát H 23.2

- Sự phân li NST trong quá trình giảm phân ở 2

trường hợp trên có gì khác nhau?

*Cơ chế :

- Trong quá trình giảm phân hình thành giao tử sự không

- Các giao tử nói trên tham gia thụ tinh tạo thành hợp

tử có số lượng như thế nào?

- Các nhóm quan sát kĩ hình, thảo luận và nêu được:

+ Một bên bố (mẹ) NST phân li bình thường, mỗi giao

tử có 1 NST của mỗi cặp

+ Một bên bố (mẹ) NST phân li không bình thường, 1

giaotử có 2NST của 1cặp, 1giao tử không có NST nào

+ Hợp tử có 3 NST hoặc có 1 NST trong cặp tương

đồng

- GV treo H 23.2 yêu cầu 1 HS lên bảng trình bày cơ

chế phát sinh thể dị bội

- 1 HS lên bảng trình bày, HS khác nhận xét, bổ sung

- GV chốt lại kiến thức

- Cho HS quan sát H 29.2 và thử giải thích trường hợp

hình thành bệnh Tơcnơ (OX) có thể cho HS viết sơ đồ

lai minh hoạ

- Hậu quả của hiện tượng thể dị bội?

-HS quan sát hình và giải thích

GDMT: Các nhà máy công ty, xí nghiệp chế biến,

khai thác khoáng sản, chế tạo vũ khí hạt nhân….gây ô

nhiễm nguồn nước, môi trường…gây bệnh ung thư

phân li của 1 cặp NST tương đồng nào đó tạo thành 1 giao

tử mang 2 NST trong 1 cặp

và 1 giao tử không mang NST nào của cặp đó

- Sự thụ tinh của các giao tử bất thường này với các giao

tử bình thường sẽ tạo ra các thể dị bội (2n +1 ) và (2n – 1) NST gây đột biến

* Hậu quả: Thể đột biến (2n

+ 1) và (2n -1) có thể gây ra những biến đổi về hình thái (hình dạng, kích thước, màu sắc) ở thực vật hoặc gây bệnh

ở người như bệnh Đao, bệnh Tơcnơ

3 Củng cố bài giảng: Khoanh tròn câu trả lời đúng nhất trong các câu sau :

a Sự không phân li của 1 cặp NST tương đồng xảy ra ở các tế bào sinh dục của cơ thể 2n sẽ cho loại giao tử nào?

b 2n + 1, 2n -1 d n, n + 1, n – 1

b Sự biến đổi số lượng NST thường thấy ở dạng nào :

a Thể 3 nhiễm

b Thể 1 nhiễm

c Thể 0 nhiễm

d Cả a,b và c Đáp án : d

c Viết sơ đồ minh hoạ cơ chế hình thành thể 2n +1

4 Hướng dẫn học tập ở nhà:

- Học bài và trả lời câu hỏi 1, 2,3 SGK

- Đọc trước bài 24

D Rút kinh nghiệm :