- Nêu đựơc nguyên nhân phát sinh và một số biểu hiện của đột biến gen 2 Kĩ năng : Rèn kỹ năng quan sát, kỹ năng thu nhận thông tin 3 Thái độ: Học sinh nhận thức đúng đắn về đột biến ge
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 9 Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN A/ Mục tiêu bài học :
1) Kiến thức :
- Học sinh nêu được khái niệm biến bị và phát biểu được khái niệm đột biến gen.
- Kể dược các dạng đột biến gen
- Nêu đựơc nguyên nhân phát sinh và một số biểu hiện của đột biến gen
2) Kĩ năng : Rèn kỹ năng quan sát, kỹ năng thu nhận thông tin
3) Thái độ: Học sinh nhận thức đúng đắn về đột biến gen
B/ Chuẩn bị :
1 GV: Tranh phóng to hình 21.1 SGK
2 HS: Sưu tầm Tranh ảnh minh hoạ đột biến có lợi và có hại cho sinh vật
C/ Tổ chức các hoạt động học tập:
1 Giảng kiến thức mới :
* Mở bài : GV: biến dị là gì? HS trả lời
GV: Biến dị có thể di truyền được hoặc không di truyền được Biến dị di truyền là những biến đổi trong ADN và NST làm biến đổi đột ngột, gián đoạn về kiểu hình gọi là đột biến, biến đổi trong tổ hợp gen gọi là biến dị tổ hợp Hôm nay chúng ta tìm hiểu về những biến đổi trong ADN
- Học sinh trình bày được khái niệm và nguyên nhân đột biến gen
- Trình bày được tính chất biểu hiện và vai trò của đột biến gen đối với sinh vật và con người
* Các hoạt động dạy – học:
I/ Đột biến gen là gì?
* Hoạt động 1: Tìm hiểu về đột biến gen
* Mục tiêu: Hiểu và trình bày được khái niệm đột biến gen
* Cách tiến hành :
Trang 2Hoạt động của GV - HS Nội dung
- GV yêu cầu HS quan sát H 21.1, thảo luận nhóm hoàn thành
phiếu học tập GV kẻ nhanh phiếu học tập lên bảng
- Đột biến gen là gì? Gồm những dạng nào?
- Nhận biết một số dạng đột biến?
- HS quan sát kĩ H 21.1 chú ý về trình tự và số cặp nuclêôtit
- Thảo luận, thống nhất ý kiến và điền vào phiếu học tập
- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- 1 HS phát biểu, các HS khác nhận xét, bổ sung
- GV hoàn chỉnh kiến thức
- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen
- Các dạng: mất,
thêm, thay thế, đảo vị trí một hoặc một số cặp nuclêôtit
II/ Nguyên nhân phát sinh đột biến gen
* Hoạt động 2: Tìm hiểu về nguyên nhân phát sinh đột biến gen
* Mục tiêu: Chỉ ra được các nguyên nhân phát sinh đột biến gen
* Cách tiến hành
-GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK
- Nêu nguyên nhân phát sinh đột biến gen?
- HS tự nghiên cứu thông tin mục II SGK và trả lời, rút ra kết
luận
- GV nhấn mạnh trong điều kiện tự nhiên là do sao chép nhầm
của phân tử ADN dưới tác động của môi trường (bên ngoài: tia
phóng xạ, hoá chất bên trong: quá trình sinh lí, sinh hoá, rối
loạn nội bào)
- LH: Việc sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật tại địa
phương em, gia đình em hiện nay, việc lạm dụng quá mức các
loại thuốc bảo vệ thực vật đã và đang làm ô nhiễm môi trường
nước, đất, không khí
- NN tự nhiên: Do
rối loạn trong quá trình tự sao chép của ADN dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể
- NN thực nghiệm:
Con người gây ra các đột biến bằng tác nhân vật lý hoặc
Trang 3GDMT: Cần sử dụng hợp lí thuốc bảo vệ thực vật, không vứt bỏ
thuốc bảo vệ TV còn thừa bừa bãi… để bảo vệ môi trường đất,
nước
- Lắng nghe GV giảng và tiếp thu kiến thức
hóa học
III/ Vai trò của đột biến gen
* Hoạt động 3: Tìm hiểu về vai trò của đột biến gen
* Cách tiến hành
- GV yêu cầu HS quan sát H 21.2; 21.3; 21.4 và tranh ảnh sưu tầm
để trả lời câu hỏi:
- Đột biến nào có lợi cho sinh vật và con người? Đột biến nào có
hại cho sinh vật và con người?
- Cho HS thảo luận:
- Tại sao đột biến gen gây biến đổi kiểu hình?
- HS thảo luận và trả lời
- GV Giới thiệu lại sơ đồ: Gen mARN prôtêin tính trạng
- Tại sao đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường có hại cho bản
thân sinh vật?
- GV lấy thêm VD: đột biến gen ở người: thiếu máu, hồng cầu hình
lưỡi liềm
- Đột biến gen có vai trò gì trong sản xuất?
- GV sử dụng tư liệu SGK để lấy VD: đột biến tự nhiên ở cừu chân
ngắn, đột biến tăng khả năng chịu hạn, chịu rét ở lúa
- HS lắng nghe HS liên hệ thực tế
Đột biến gen đôi khi có lợi cho con người có ý nghĩa trong trồng trọt và chăn nuôi
Đa số thường có hại cho bản thân sinh vật
- Là nguồn nguyên liệu cho chọn giống và tiến hóa.
2 Củng cố bài giảng:
Đột biến gen là gì? Tại sao nói đa số đột biến gen là có hại?
Trang 4Một gen có A = 600 Nu; G = 900Nu Đã xảy ra đột biến gì trong các trường hợp sau:
a Nếu khi đột biến, gen đột biến có: A = 601 Nu; G = 900 Nu
b Nếu khi đột biến, gen đột biến có: A = 599 Nu; G = 901 Nu
c Nếu khi đột biến, gen đột biến có: A = 599 Nu; G = 900 Nu
d Nếu khi đột biến số lượng, thành phần các nuclêôtit không đổi, chỉ thay đổi trình tự
phân bố các nuclêôtit thì đây là đột biến gì? (đảo vị trí cặp nu)
Biết rằng đột biến chỉ đụng chạm tới 1 cặp nuclêôtit
3 Hướng dẫn học tập ở nhà
Học bài và trả lời câu hỏi SGK
Đọc trước bài 22
D Rút kinh nghiệm :