Thị trường các công cụ nợ

Thị trường vốn là một trong những cá nhân và tổ chức giao dịch chứng khoán tài chính. Các tổ chức và tổ chức trong khu vực công và tư nhân cũng thường bán chứng khoán trên thị trường vốn để gây quỹ. Do đó, loại thị trường này bao gồm cả thị trường sơ cấp và thứ cấp. Bất kỳ chính phủ hoặc công ty nào đều yêu cầu vốn (quỹ) để tài trợ cho hoạt động của mình và tham gia vào các khoản đầu tư dài hạn của riêng mình. Để làm điều này, một công ty tăng tiền thông qua việc bán chứng khoán cổ phiếu và trái phiếu trong tên của công ty. Chúng được mua và bán tại các thị trường vốn.

CH Đ 3: NGHIÊN C U V TH TR Ủ Ề Ứ Ề Ị ƯỜ NG CÔNG C N Ụ Ợ

I Vai trò th tr ị ườ ng công c n : ụ ợ

- B t kỳ chính ph ho c công ty nào đ u yêu c u v n (quỹ) đ tài tr cho ho t ấ ủ ặ ề ầ ố ể ợ ạ

đ ng c a mình và tham gia vào các kho n đ u t dài h n c a riêng mình.ộ ủ ả ầ ư ạ ủ Đ ểlàm đi u này, m t công ty tăng ti n thông qua vi c bán ch ng khoán - c phi u ề ộ ề ệ ứ ổ ế

và trái phi u trong tên c a công ty.ế ủ Chúng được mua và bán t i các th trạ ị ường

hi u su t c a công ty trong tệ ấ ủ ương lai

- Th trị ường này có th để ược chia thành hai ph n chính: th trầ ị ường s c p và th ơ ấ ị

trường th c p.ứ ấ Th trị ường s c p là n i mà các v n đ m i đơ ấ ơ ấ ề ớ ược đ a ra l n ư ầ

đ u tiên, v i b t kỳ giao d ch ti p theo nào đang di n ra trên th trầ ớ ấ ị ế ễ ị ường th ứ

c p.ấ

3 Th tr ị ườ ng trái phi u ế :

M tộ trái phi uế là m t kho n đ u t n mà m t nhà đ u t vay ti n cho m t ộ ả ầ ư ợ ộ ầ ư ề ộ

th c th (công ty ho c chính ph ), v n vay trong m t kho ng th i gian nh t đ nh v i ự ể ặ ủ ố ộ ả ờ ấ ị ớlãi su t c đ nh.ấ ố ị Trái phi u đế ượ ử ục s d ng b i các công ty, thành ph , ti u bang và chính ở ố ể

ph Hoa Kỳ và nủ ước ngoài đ tài tr cho nhi u d án và ho t đ ng khác nhau.ể ợ ề ự ạ ộ Trái phi u có th đế ể ược mua và bán b i các nhà đ u t trên các th trở ầ ư ị ường tín d ng trên toànụ

th gi i.ế ớ Th trị ường này đượ ọc g i là th trị ường n , tín d ng ho c thu nh p c đ nh.ợ ụ ặ ậ ố ị Nó

là l n h n nhi u trong đi u kho n danh nghĩa r ng th trớ ơ ề ề ả ằ ị ường ch ng khoán th ứ ế

gi i.ớ Các lo i trái phi u chính là trái phi u doanh nghi p, trái phi u thành ph , và trái ạ ế ế ệ ế ốphi u kho b c Hoa Kỳ, ghi chú và hóa đ n, đế ạ ơ ượ ọc g i chung là "Kho b c".ạ

4 Th tr ị ườ ng ti n t ề ệ:

- Th trị ường ti n t là m tề ệ ộ phân khúc c a th trủ ị ường tài chính, trong đó các công

c tài chính có thanh kho n cao và các kỳ h n r t ng n đụ ả ạ ấ ắ ược giao d ch.ị Th ị

trường ti n t đề ệ ượ ử ục s d ng b i nh ng ngở ữ ười tham gia nh m t phư ộ ương ti n ệ

đ vay và cho vay trong ng n h n, t vài ngày đ n dể ắ ạ ừ ế ưới m t năm.ộ Ch ng khoán ứ

th trị ường ti n t bao g m cácề ệ ồ ch ng nh nứ ậ thương lượ ti n g ing ề ử (CD), ch p ấ

nh n c a ngân hàng, hóa đ n tín phi u Mỹ, gi y thậ ủ ơ ế ấ ương m i, ghi chú đô th , ạ ịeurodollars, quỹ liên bang và các th a thu n mua l i.ỏ ậ ạ Các kho n đ u t vào th ả ầ ư ị

trường ti n t cũng đề ệ ượ ọc g i là các kho n đ u t ti n m t do các kỳ h n ng n ả ầ ư ề ặ ạ ắ

c a h ủ ọ

- Th trị ường ti n t đề ệ ượ ử ục s d ng b i nhi u ngở ề ười tham gia, t m t công ty gây ừ ộquỹ b ng cách bán gi y thằ ấ ương m i ra th trạ ị ường cho m t nhà đ u t mua đĩa ộ ầ ư

CD nh m t n i an toàn đ gi ti n trong ng n h n.ư ộ ơ ể ữ ề ắ ạ Th trị ường ti n t thề ệ ường

được xem là m t n i an toàn đ đ t ti n do tính ch t l ng c a ch ng khoán và ộ ơ ể ặ ề ấ ỏ ủ ứcác kỳ h n ng n.ạ ắ B i vì chúng c c kỳ th n tr ng, ch ng khoán th trở ự ậ ọ ứ ị ường ti n tề ệmang l i l i nhu n th p h n đáng k so v i h u h t các ch ng khoán khác.ạ ợ ậ ấ ơ ể ớ ầ ế ứ Tuy nhiên, có nh ng r i ro trong th trữ ủ ị ường ti n t mà b t kỳ nhà đ u t nào cũng ề ệ ấ ầ ư

c n ph i bi t, bao g m c r i ro m c đ nh trên các ch ng khoán nh gi y ầ ả ế ồ ả ủ ặ ị ứ ư ấ

thương mại

5 Th tr ị ườ ng ti n m t ho c giao ngay ề ặ ặ :

- Đ u t vào th trầ ư ị ường ti n m t ho c "ề ặ ặ giao ngay " r t tinh vi, v i c h i cho c ấ ớ ơ ộ ảhai kho n l l n và l i nhu n l n.ả ỗ ớ ợ ậ ớ Trong th trị ường ti n m t, hàng hóa đề ặ ược bán

b ng ti n m t và đằ ề ặ ược giao ngay l p t c.ậ ứ Theo cùng m t mã thông báo, h p ộ ợ

đ ng mua và bán trên th trồ ị ường giao ngay có hi u l c ngay l p t c.ệ ự ậ ứ Giá được thanh toán b ng ti n m t "ngay t i ch " theo giá th trằ ề ặ ạ ỗ ị ường hi n t i.ệ ạ Đi u này ề

đ c bi t khác v i các th trặ ệ ớ ị ường khác, trong đó các giao d ch đị ược xác đ nh theo ịgiá kỳ h n.ạ

- Th trị ường ti n m t ph c t p và tinh t , và nói chung không phù h p v i các ề ặ ứ ạ ế ợ ớnhà giao d ch thi u kinh nghi m.ị ế ệ Các th trị ường ti n m t có xu hề ặ ướng b chi ị

ph i b i các nhà đ u t th trố ở ầ ư ị ường th ch nh các quỹ phòng h , các công ty ể ế ư ộ

h p danh h n ch và các nhà đ u t c a công ty.ợ ạ ế ầ ư ủ B n ch t c a các s n ph m ả ấ ủ ả ẩ

được giao d ch đòi h i ph i ti p c n v i các thông tin chi ti t, sâu r ng và phân ị ỏ ả ế ậ ớ ế ộtích kinh t vĩ mô và kỹ năng giao d ch cao.ế ị

6 Forex và th tr ị ườ ng liên ngân hàng :

- Th trị ường liên ngân hàng là h th ng tài chính và giao d ch ti n t gi a các ệ ố ị ề ệ ữngân hàng và t ch c tài chính, ngo i tr các nhà đ u t bán l và các bên giao ổ ứ ạ ừ ầ ư ẻ

d ch nh h n.ị ỏ ơ Trong khi m t s giao d ch liên ngân hàng độ ố ị ược th c hi n b i các ự ệ ởngân hàng thay m t cho các khách hàng l n, h u h t giao d ch liên ngân hàng ặ ớ ầ ế ị

di n ra t các tài kho n c a chính ngân hàng.ễ ừ ả ủ

- Th trị ường ngo i h i là n i giao d ch ti n t ạ ố ơ ị ề ệ Th trị ường ngo i h i là th trạ ố ị ường

l n nh t, l ng nh t trên th gi i v i giá tr giao d ch trung bình vớ ấ ỏ ấ ế ớ ớ ị ị ượt quá 1,9 nghìn t đô la m i ngày và bao g m t t c các lo i ti n t trên th gi i.ỷ ỗ ồ ấ ả ạ ề ệ ế ớ Ngo i ạ

h i là th trố ị ường l n nh t trên th gi i v t ng giá tr ti n m t đớ ấ ế ớ ề ổ ị ề ặ ược giao d ch, ị

và b t kỳ ngấ ười nào, công ty hay qu c gia nào cũng có th tham gia vào th ố ể ị

trường này

- Không có th trị ường trung tâm đ trao đ i ti n t ;ể ổ ề ệ giao d ch đị ược th c hi n trênự ệ

qu y.ầ Th trị ường ngo i h i m c a 24 gi m t ngày, năm ngày m t tu n và các ạ ố ở ử ờ ộ ộ ầ

lo i ti n t đạ ề ệ ược giao d ch trên toàn th gi i trong s các trung tâm tài chính l nị ế ớ ố ớ

c a London, New York, Tokyo, Zürich, Frankfurt, H ng Kông, Singapore, Paris và ủ ồSydney

- Cho đ n g n đây, giao d ch ngo i h i trên th trế ầ ị ạ ố ị ường ti n t ph n l n là lĩnh v cề ệ ầ ớ ự

c a các t ch c tài chính l n, các t p đoàn,ủ ổ ứ ớ ậ ngân hàng trung ương, các quỹ phòng

h và các cá nhân vô cùng giàu có.ộ S xu t hi n c a internet đã thay đ i t t c ự ấ ệ ủ ổ ấ ả

đi u này, và bây gi có th cho các nhà đ u t trung bình đ mua và bánề ờ ể ầ ư ể ti n ề

tệ d dàng v i m t cú click chu t thông qua tài kho n môi gi i tr c tuy n.ễ ớ ộ ộ ả ớ ự ế (Đ ể

đ c thêm, hãy xemọ Th trị ường liên ngân hàng ngo i h iạ ố )

7 Th tr ị ườ ng chính so v i th tr ớ ị ườ ng th c p ứ ấ :

- Th trị ường chính phát hành ch ng khoán m i trên sàn giao d ch.ứ ớ ị Các công ty, chính ph và các nhóm khác có đủ ược tài chính thông qua ch ng khoán n ho c ứ ợ ặ

v n ch s h u.ố ủ ở ữ Th trị ường chính, còn đượ ọc g i là "th trị ường phát hành m i", ớ

được h tr b i các nhóm b o lãnh, bao g m các ngân hàng đ u t sẽ thi t l p ỗ ợ ở ả ồ ầ ư ế ậ

m c giá b t đ u cho m t ch ng khoán c th và sau đó giám sát vi c bán hàng ứ ắ ầ ộ ứ ụ ể ệ

tr c ti p cho nhà đ u t ự ế ầ ư

- Các th trị ường chính là n i các nhà đ u t có c h i đ u tiên tham gia vào m t ơ ầ ư ơ ộ ầ ộ

đ t phát hành b o m t m i.ợ ả ậ ớ Công ty phát hành ho c nhóm nh n ti n thu đặ ậ ề ược

t vi c bán hàng, sau đó đừ ệ ượ ử ục s d ng đ tài tr cho ho t đ ng ho c m r ng ể ợ ạ ộ ặ ở ộkinh doanh

Thị trường th c p là n i các nhà đ u t mua ch ng khoán ho c tài s n t các ứ ấ ơ ầ ư ứ ặ ả ừnhà đ u t khác, thay vì t phát hành t các công ty phát hành.ầ ư ự ừ y ban Ch ng Ủ ứkhoán và Giao d ch (SEC) đăng ký ch ng khoán trị ứ ước khi phát hành chính, sau đó

h b t đ u giao d ch trênọ ắ ầ ị th trị ường th c pứ ấ trên S Giao d ch Ch ng khoán ở ị ứNew York, Nasdaq ho c đ a đi m khác n i ch ng khoán đặ ị ể ơ ứ ược ch p nh n niêm ấ ậ

y t và giao d ch.ế ị Th trị ường th c p là n i mà s lứ ấ ơ ố ượng l n giao d ch trao đ i ớ ị ổ

x y ra m i ngày.ả ỗ Th trị ường s c p có th th y s bi n đ ng gia tăng trên th ơ ấ ể ấ ự ế ộ ị

trường th c p vì r t khó đ đánh giá chính xác nhu c u c a nhà đ u t đ i v i ứ ấ ấ ể ầ ủ ầ ư ố ớ

m t ch ng khoán m i cho đ n vài ngày giao d ch đã x y ra.ộ ứ ớ ế ị ả Trong th trị ường s ơ

c p, giá thấ ường được đ t trặ ước, trong khi trên th trị ường th c p ch có các l c ứ ấ ỉ ự

lượng c b n nh cung và c u xác đ nh giá c a ch ng khoán.ơ ả ư ầ ị ủ ứ

- Th trị ường th c p t n t i đ i v i các ch ng khoán khác, ch ng h n nh khi cácứ ấ ồ ạ ố ớ ứ ẳ ạ ưquỹ, ngân hàng đ u t ho c các t ch c nh Fannie Mae mua các kho n th ầ ư ặ ổ ứ ư ả ế

ch p t vi c cho vay.ấ ừ ệ Trong b t kỳ giao d ch th trấ ị ị ường th c p nào, s ti n thu ứ ấ ố ề

được sẽ chuy n đ n m t nhà đ u t thay vì tr c ti p đ n công ty / th c th ể ế ộ ầ ư ự ế ế ự ể

ti m n.ề ẩ

II Các công c trên th tr ụ ị ườ ng ti n t : ề ệ

1 Tín phi u kho b c (T-bills) ế ạ :

Tín phi u kho b c là lo i gi y n do chính ph phát hành có kỳ h n dế ạ ạ ấ ợ ủ ạ ưới m t ộnăm đ bù đ p thi u h t t m th i c a Ngân sách Nhà nể ắ ế ụ ạ ờ ủ ước và là m t trong nh ng côngộ ữ

c quan tr ng đ Ngân hàng Trung ụ ọ ể ương đi u hành chính sách ti n t (t i Vi t Nam, ề ề ệ ạ ệtín phi u kho b c do B Tài chính phát hành).ế ạ ộ

2 Đ c đi m ặ ể :

- Là công c vay n ng n h n có tính l ng cao nh t, tính l ng d a trên th i gian ụ ợ ắ ạ ỏ ấ ỏ ự ờchuy n đ i nhanh; chi phí cho vi c chuy n đ i phù h p, để ổ ệ ể ổ ợ ược mua bán ráo ri t ế

nh t, do kỳ h n thanh toán ng n nên tín phi u kho b c nhà nấ ạ ắ ế ạ ước ch u m c giao ị ứ

đ ng giá t i thi u, và do đó ít r i ro Cùng v i vi c chính ph đ m b o chi tr : ộ ố ể ủ ớ ệ ủ ả ả ảChính ph tăng thu ho c vay ti p ho c phát hành ti n đ tr n ủ ế ặ ế ặ ề ể ả ợ

- B i các đ c đi m trên mà tín phi u kho b c có lãi su t là th p nh t trong h ở ặ ể ế ạ ấ ấ ấ ệ

th ng các công c vay n ng n h n.ố ụ ợ ắ ạ

- Tín phi u kho b c đế ạ ược phát hành dưới hình th c chi t kh u: TP kho b c khôngứ ế ấ ạ

tr lãi và đả ược bán m c chi t kh u so v i mênh giá và đở ứ ế ấ ớ ược kho b c chu c l i ạ ộ ạ

v i đ y đ m nh giá khi đ n h n Đớ ầ ủ ệ ế ạ ược phát hành ra dưới nhi u hình th c khácề ứnhau đ l a ch n ngể ự ọ ười mua cho phù h p : loai tín phi u kho b c có l i t c ợ ế ạ ợ ứ

được tr trả ước, lo i tín phi u kho b c có l i t c đạ ế ạ ợ ứ ược tr sau, lo i tín phi u khoả ạ ế

b c không ghi ph n lãi mà là chênh l ch gi a giá mua và giá bán b ng l i t c ạ ầ ệ ữ ằ ợ ứ

- Th i h n c a tín phi u kho b c thờ ạ ủ ế ạ ường ng n c th 3 tháng, 6 tháng , 1 năm v iắ ỏ ể ớ

m t hay nhi u m c m nh giá.ộ ề ứ ệ

- Tín phi u kho b c thế ạ ường được phát hành theo t ng lô b ng phừ ằ ương pháp đ u ấgiá Người mua ch y u là các ngân hàng, ngoài ra còn có các công ty và các trungủ ếgian tài chính khác

- Tín phi u kho b c thế ạ ường được coi là không có r i ro tín d ng (r i ro phá s n).ủ ụ ủ ả

3 Giá mua và giá bán tín phi u kho b c ế ạ :

Giá mua và giá bán tín phi u kho b c đế ạ ược niêm y t m t cách đ c bi t Không ế ộ ặ ệ

nh trái phi u dài h n tr lãi đ nh kỳ (coupon), tín phi u kho b c đư ế ạ ả ị ế ạ ượ ếc y t giá trên c ơ

s su t chi t kh u ngân hàng, ch không ph i trên c s m c giá Su t chi t kh u ở ấ ế ấ ứ ả ơ ở ứ ấ ế ấngân hàng được tính nh sau:ư

YD = D/F x 360/t

Trong đó:

YD = Su t chi t kh u ngân hàng (bi u th b ng s th p phân)ấ ế ấ ể ị ằ ố ậ

D = Kho n ti n chi t kh u tính b ng đô-la, là chênh l ch gi a m nh giá và giáả ề ế ấ ằ ệ ữ ệ

ch m đậ ược phát sinh thường xuyên do đó t o đi u ki n cho thạ ề ệ ương phi u phát tri n ế ể

Thương phi u thế ường có th i gian t i đa là 90 ngày b ng v i m t chu kỳ s n xu t kinh ờ ố ằ ớ ộ ả ấdoanh c a doanh nghi p Ngoài ra, th i h n c a thủ ệ ờ ạ ủ ương phi u có th đế ể ược th a thu n ỏ ậ

gi a bên th hữ ụ ưởng và bên nh n n ậ ợ

Thương phi u g m: h i phi u và l nh phi u.ế ồ ố ế ệ ế

- H i phi u là ch ng ch có giá do ngố ế ứ ỉ ười ký phát l p, yêu c u ngậ ầ ườ ịi b ký phát thanh toán không đi u ki n m t s ti n xác đ nh khi có yêu c u ho c vào m t ề ệ ộ ố ề ị ầ ặ ộ

th i gian nh t đ nh trong tờ ấ ị ương lai cho người th hụ ưởng

Hình 1 Sơ đồ khái quát cơ chế hoạt động của hối phiếu

L nh phi u là ch ng ch có giá do ngệ ế ứ ỉ ười phát hành l p, cam k t thanh toán ậ ếkhông đi u ki n m t s ti n xác đ nh khi có yêu c u ho c vào m t th i gian nh t đ nh ề ệ ộ ố ề ị ầ ặ ộ ờ ấ ịtrong tương lai cho người th hụ ưởng Thương phi u có 3 tính ch t: ế ấ

- Tính tr u từ ượng: Trên thương phi u không ghi c th nguyên nhân phát sinh ế ụ ểkho n n mà ch ghi các thông tin v s ti n ph i tr , th i h n tr ti n và ngả ợ ỉ ề ố ề ả ả ờ ạ ả ề ười

tr ti n ả ề

- Tính b t bu c: Qui đ nh ngắ ộ ị ười tr ti n ph i thanh toán cho ngả ề ả ười th hụ ưởng đúng h n, không đạ ược phép t ch i ho c trì hoãn vi c tr ti n ừ ố ặ ệ ả ề

- Tính l u thông: Thư ương phi u đế ược chuy n nhể ượng t ngừ ười th hụ ưởng sang

người khác b ng phằ ương pháp ký h u, nó có th chuy n hoá ra ti n khi mang ậ ể ể ề

đ n ngân hàng xin chi t kh u ho c c m c , tính ch t này khi n thế ế ấ ặ ầ ố ấ ế ương phi u ế

tr thành m t lo i phở ộ ạ ương ti n thanh toán thay cho ti n trong th i gian hi u ệ ề ờ ệ

l c và m nh giá thự ệ ương phi u.ế

* Đ c đi m c a th ặ ể ủ ươ ng phi u: ế

- Tính l ng cao, r i ro th p Cũng gi ng nh Tín phi u Kho b c, CP đỏ ủ ấ ố ư ế ạ ược mua bán

d dàng trên th trễ ị ường trước khi đáo h n Các nhà kinh doanh duy trì th trạ ị ường

CP b ng cách s n sàng mua l i CP khi nhà đ u t mu n bán CP trằ ẵ ạ ầ ư ố ước h n Đ n ạ ế

kì thanh toán, CP b thu h i b i ngân hàng thanh toán, t c ngân hàng đị ồ ơ ứ ược ngườiphát hành ch đ nh làm c quan thanh toán.ỉ ị ơ

- Đ đ m b o s an toàn trong quá trình s d ng và thanh toán thể ả ả ự ử ụ ương phi u, cácế

ho t đ ng v thạ ộ ề ương phi u ph i đế ả ược đi u ch nh b i các văn b n pháp lu t ể ỉ ở ả ậ ở

t ng qu c gia, VN là lu t các công c chuy n nhừ ố ở ậ ụ ể ượng

* Lãi su t ấ :

- Thương phi u ko đế ược ghi trên thương phi u, nó chính là chênh l ch gi a giá ế ệ ữ

tr ngay và giá mua ch u Lãi su t thả ị ấ ương phi u ph thu c vào th i h n thanh ế ụ ộ ờ ạtoán, vào s v n c n vay, m c lãi su t chung c a th trố ố ầ ứ ấ ủ ị ường ti n t , s x p h ngề ệ ự ế ạtín nhi m c a ngệ ủ ười phát hành Lãi su t c a thấ ủ ương phi u cao h n 3 lo i trên vìế ơ ạ

m c r i ro cao h n.ứ ủ ơ

- Thương phi u phát sinh đ i v i các DN s n xu t và tiêu th Thông thế ố ớ ả ấ ụ ường, đ ể

gi i quy t nh ng lúc k t ti n m t đ t xu t trong thả ế ữ ẹ ề ặ ộ ấ ương m i vì hàng hóa c a ạ ủdoanh nghi p ch a bán k p, vì nhu c u nh p hàng m i, các công ty có th ký quĩ ệ ư ị ầ ậ ớ ể

và xin phép ngân hàng b o tr đ phát hành CP vay ti n Công ty đả ợ ể ề ược phép pháthành m t s lộ ố ượng CP nh h n tái s n ròng c a h (thỏ ơ ả ủ ọ ường nh h n ho c b ngỏ ơ ặ ằ75%) đ khi đáo h n mà công ty không tr để ạ ả ược ti n cho ngề ười mua CP, NHTM

sẽ căn c theo lu t tr ti n cho dân b ng cách mua l i CP đ ng th i phát m i tàiứ ậ ả ề ằ ạ ồ ờ ạ

s n đ thu n Đây đả ể ợ ược coi nh 1 kho n tín d ng c a ngân hàng đ i v i DN Nó ư ả ụ ủ ố ớ

có nhược đi m : b gi i h n b i s lể ị ớ ạ ở ố ượng v n.ố

- Cũng gi ng nh Tín phi u Kho b c, CP đố ư ế ạ ược mua bán d dàng trên th trễ ị ường

trước khi đáo h n Các nhà kinh doanh duy trì th trạ ị ường CP b ng cách s n sàng ằ ẵmua l i CP khi nhà đ u t mu n bán CP trạ ầ ư ố ước h n Đ n kì thanh toán, CP b thu ạ ế ị

h i b i ngân hàng thanh toán, t c ngân hàng đồ ơ ứ ược người phát hành ch đ nh làm ỉ ị

c quan thanh toán Đ đ m b o s an toàn trong quá trình s d ng và thanh ơ ể ả ả ự ử ụtoán thương phi u, các ho t đ ng v thế ạ ộ ề ương phi u ph i đế ả ược đi u ch nh b i ề ỉ ở

h th ng các văn b n pháp lý phù h p v i đi u ki n c th c a t ng qu c gia vàệ ố ả ợ ớ ề ệ ụ ể ủ ừ ốthông l qu c t ệ ố ế

b) Ch ng ch ti n g i có th chuy n nh ứ ỉ ề ử ể ể ượ ng (NCDs) :

- Ch ng ch ti n g i m t công c n do các ngân hàng ho c các t ch c tín d ng ứ ỉ ề ử ộ ụ ợ ặ ổ ứ ụkhác phát hành, cam k t tr lãi đ nh kỳ cho kho n ti n g i và sẽ hoàn tr v n ế ả ị ả ề ử ả ố

g c (đố ượ ọc g i là m nh giá c a ch ng ch ) cho ngệ ủ ứ ỉ ườ ử ềi g i ti n khi đ n ngày đáo ế

h n.ạ

- NCD thường có kì h n t 2 tu n đ n 12 tháng Lúc đ u, các ch ng ch ti n g i ạ ừ ầ ế ầ ứ ỉ ề ửkhông được phép bán l i và n u ngạ ế ườ ử ềi g i ti n rút v n trố ước h n thì sẽ ph i ạ ả

ch u ph t Đ tăng tính h p d n cho ch ng ch ti n g i này thì ngân hàng đã áp ị ạ ể ấ ẫ ứ ỉ ề ử

d ng lãi su t cao h n lãi su t c a lo i ti n g i cùng kỳ h n thông thụ ấ ơ ấ ủ ạ ề ử ạ ường khác

T i m t s nạ ộ ố ước khác trên th gi i thì ngân hàng còn phát hành cho phép ngế ớ ười

s h u lo i ch ng ch này có th bán chúng trở ữ ạ ứ ỉ ể ước h n (v i m t m c giá kh u ạ ớ ộ ứ ấ

c) H p đ ng mua l i (REPOS) ợ ồ ạ :

- H u h t h p đ ng repos có th i gian r t ng n thầ ế ợ ồ ờ ấ ắ ường t 3 đ n 14 ngày V th cừ ế ề ự

ch t đây là m t công c đ vay n ng n h n (thấ ộ ụ ể ợ ắ ạ ường không quá hai tu n) trongầ

đó s d ng tín phi u kho b c làm v t th ch p Nó không khác gì nhi u so v i ử ụ ế ạ ậ ế ấ ề ớquỹ liên bang tr đi u ki n các t ch c phi ngân hàng cũng có th tham gia.ừ ề ệ ổ ứ ể

- H p đ ng mua l i hoàn toàn là m t phát minh m i đây (1969) trong th trợ ồ ạ ộ ớ ị ường tài chính, nh m gia tăng thanh kho n cho h th ng tài chính, đ c bi t là các ằ ả ệ ố ặ ệngân hàng thương m i (NHTM) trong trạ ường h p thi u h t thanh kho n nh t ợ ế ụ ả ấ

th i H p đ ng mua l i này là m t ngu n v n quan tr ng đ i v i các NHTM ờ ợ ồ ạ ộ ồ ố ọ ố ớ(năm 2000, Mỹ ngu n này t o lở ồ ạ ượng thanh kho n trên 140 t đô-la), và ngả ỉ ười cho vay quan tr ng nh t th trọ ấ ở ị ường này là các công ty l n, có ngu n v n d i ớ ồ ố ồdào và nghi p v qu n lý r i ro v i các kho n vay ng n h n lo i này Trong r t ệ ụ ả ủ ớ ả ắ ạ ạ ấnhi u trề ường h p, ngợ ười cho vay là ngân hàng trung ương (NHTW) trong vai trò

“người cho vay cu i cùng” c a n n kinh t ố ủ ề ế

- Nh ng nhà buôn ch ng khoán chính ph thữ ứ ủ ường tham gia trong h p đ ng repos.ợ ồ

H có th bán ch ng khoán cho m t ngân hàng v i l i h a mua l i ch ng khoán ọ ể ứ ộ ớ ờ ứ ạ ứ

đó vào ngày ti p theo Nó làm cho repo tr thành m t kho n cho vay có v t th ế ở ộ ả ậ ế

ch p Ngấ ười buôn ch ng khoán dùng repo đ đi u ch nh tính thanh kho n c a ứ ể ề ỉ ả ủ

h và t n d ng s tham gia này đ thay đ i lãi su t Fed cũng dùng repos đ ọ ậ ụ ự ể ổ ấ ể

th c hi n chính sách ti n t Fed sẽ đi u ch nh d tr c a ngân hàng thông qua ự ệ ề ệ ề ỉ ự ữ ủmua bán ch ng khoán trên th trứ ị ường repo và th i h n c a repos cho Fed cũng ờ ạ ủkhông bao gi vờ ượt quá 15 ngày Vì h p đ ng repos có tài s n th ch p là ch ng ợ ồ ả ế ấ ứkhoán kho b c nên chúng thạ ường có r i ro đ u t th p và vì v y có lãi su t ủ ầ ư ấ ậ ấ

th p.ấ

d) Ch p phi u ngân hàng (BAs) ấ ế

- Ch p phi u đấ ế ược xem nh m t lo i h i phi u có kì h n do các công ty phát ư ộ ạ ố ế ạhành và ra l nh cho ngân hàng tr m t s ti n nh t đ nh vào m t th i đi m nào ệ ả ộ ố ề ấ ị ộ ờ ể

đó trong tương lai, thông thường th i gian thanh toán là trong vòng 6 tháng Khi ờ

h i phi u đã đố ế ược ngân hàng đóng d u “ch p nh n” thanh toán thì nó sẽ tr ấ ấ ậ ởthành ch p phi u (coi nh đã đấ ế ư ược ngân hàng b o đ m chi tr ).Trên ch p ả ả ả ấphi u ghi rõ ngày và s ti n c n thanh toán.ế ố ề ầ

- Ch p phi u ngân hàng là m t trong nh ng công c c a th trấ ế ộ ữ ụ ủ ị ường tài chính ng nắ

h n c đi n và chi m t trong tạ ổ ể ế ỉ ương đ i nh tính theo kh i lố ỏ ố ượng Ch p phi u ấ ếngân hàng là nh ng h i phi u đã đữ ố ế ược ngân hàng ch p nh n, theo nghĩa là b o ấ ậ ảlãnh thanh toán

- Các h i phi u do các công ty phát hành và đố ế ượ ậc l p ra trong quá trình m u d ch ậ ị

qu c t N u ngân hàng ch p nh n là h i phi u ngân hàng thì ngân hàng sẽ ph iố ế ế ấ ậ ố ế ảđóng d u “ch p nh n” trên b m t c a h i phi u.Khi đó, ngân hàng đã đ m b oấ ấ ậ ề ặ ủ ố ế ả ả

m t cách vô đi u ki n thanh toán giá tr m nh giá c a t ch p phi u khi đáo ộ ề ệ ị ệ ủ ờ ấ ế

h n Tránh cho ngạ ười xu t kh u trên th trấ ẩ ị ường qu c t kh i r i ro Nh v y, ố ế ỏ ủ ư ậmôt ch p phi u là m t công c tài chính đấ ế ộ ụ ược thi t k đ chuy n r i ro thế ế ể ể ủ ương

m i qu c t vào m t bên th ba s n sàng ch p nh n r i ro đó Các ngân hàng ạ ố ế ộ ứ ẵ ấ ậ ủ

thương m i thạ ường s n sàng ch p nh n nh ng r i ro nh v y vì h là chuyên ẵ ấ ậ ữ ủ ư ậ ọgia trong vi c c p tín d ng, đánh giá các r i ro tín d ng và r i đ u các r i ro đó ệ ấ ụ ủ ụ ả ề ủlên hàng nghìn kho n n khác nhau Các ch p phi u có th i h n t 30-270 ngày ả ợ ấ ế ờ ạ ừ(trong vòng 90 ngày là ph bi n) và đổ ế ược xem là công c tài chính ng n h n có ụ ắ ạ

ch t lấ ượng thượng đ ng: kì h n ng n, r i ro th p, tính l u ho t cao là phẳ ạ ắ ủ ấ ư ạ ương

ti n tài tr có chi phí th p Do đó ch p phi u ngân hàng có m t th trệ ợ ấ ấ ế ộ ị ường th ứ

- Ngân hàng sẽ yêu c u ngầ ười mua ch u ph i kí quỹ vào g i ngân hàng m t ph n ị ả ử ộ ầ

ho c toàn b giá tr c a t h i phi u ho c séc, ho c ngân hàng sẽ đ ng ý cho vayặ ộ ị ủ ờ ố ế ặ ặ ồ

đ thanh toán h i phi u, bên c nh đó ngân hàng sẽ thu m t kho n phiêu đ m ể ố ế ạ ộ ả ả

b o thanh toán.ả

- Hai là, ngườ ở ữi s h u ch p phi u có th bán l i ch p phi u trên th trấ ế ể ạ ấ ế ị ường ti n ề

t v i giá chi t kh u Do đệ ớ ế ấ ược ngân hàng ch p nh n thanh toán nên ch p phi u ấ ậ ấ ếngân hàng là m t công c n có đ an toàn khá cao Khi c n ti n m t g p thì ộ ụ ợ ộ ầ ề ặ ấ

người ch s h u ch p phi u sẽ có th đem bán chúng trên th trủ ở ữ ấ ế ể ị ường ti n t ề ệCác công ty mu n phát hành h i phi u ph i kí g i m t món ti n b t bu c vào ố ố ế ả ử ộ ề ắ ộtài kho n c a h t i ngân hàng ho c đả ủ ọ ạ ặ ược ngân hàng đ ng ý cho vay đ đ m ồ ể ả

b o kh năng chi tr t i thi u Đi u này nh m h n ch r i ro cho ngân hàng v iả ả ả ố ể ề ằ ạ ế ủ ớ

t cách ch p nh n thanh toán h i phi u.ư ấ ậ ố ế

- Ch p phi u ngân hàng thấ ế ường đượ ử ục s d ng trong ngo i thạ ương, xu t nh p ấ ậ

kh u ho c trong th trẩ ặ ị ường mua bán ch u Khi mà ngị ười bán không tin vào kh ảnăng thanh toán c a ngủ ười mua thì h sẽ yêu c u ngọ ầ ười mua đ m b o thanh ả ảtoán t ngân hàng có uy tín, khi đã đừ ược ngân hàng kí d u “ch p nh n” chi tr , ấ ấ ậ ảthì lúc này người tr ti n không ph i là ngả ề ả ười mua n a mà là ngân hàng, do ữ

v yngậ ười bán được đ m b o khá ch c ch n v kh năng thanh toán c a h i ả ả ắ ắ ề ả ủ ốphi u.ế

- Do được ngân hàng ch p nh n thanh toán nên các ch p phi u là m t công c nấ ậ ấ ế ộ ụ ợ

có đ an toàn khá cao, nh t là khi ngân hàng ch p nh n là nh ng ngân hàng l n, ộ ấ ấ ậ ữ ớ

có uy tín Đ ng th i, ch p phi u có th đồ ờ ấ ế ể ược đem bán l i trên th trạ ị ường th ứ

c p v i giá chi t kh u, nh h n m nh giá khi c n v n.ấ ớ ế ấ ỏ ơ ệ ầ ố

*H n ch c a ch p phi u ạ ế ủ ấ ế :

Do th i h n ng n nên nh ng bi n đ ng v giá c a các công c tài chính do nh hờ ạ ắ ữ ế ộ ề ủ ụ ả ưởng

c a s bi n đ ng lãi su t th trủ ự ế ộ ấ ị ường là không đáng k , các công c c a th trể ụ ủ ị ường ti n ề

t thệ ường được phát hành theo d ng đạ ược chu n m c hóa cao và th trẩ ự ị ường th c p ứ ấ

c a chúng r t phát tri n H n n a thông thủ ấ ể ơ ữ ường các công c này đụ ược đ m b o b ng ả ả ằtài s n ho c các d ng đ m b o khác c a ngả ặ ạ ả ả ủ ười đi vay chúng là nh ng công c đ u t ữ ụ ầ ư

có tính thanh kho n cao và ít r i ro Do đó d n đ n l i nhu n đem l i t ch p phi u ả ủ ẫ ế ợ ậ ạ ừ ấ ếngân hàng th p h n so v i các công c th trấ ơ ớ ụ ị ường v n dài h n.ố ạ

đ nh c a c c d tr liên bang) Th trị ủ ụ ự ữ ị ường eurodollar r t r ng l n, ấ ộ ớ ước tính

t ng s lổ ố ượng c a th trủ ị ường vượt trên 1000 t USD, trong đó ho t đ ng c a ỷ ạ ộ ủEurodollar chi m t i 65 - 70% t ng doanh s h at đ ng toàn th trế ớ ổ ố ọ ộ ị ường euro currency nên theo nghĩa h p thì khi nói đ n eurocurrency thì ngẹ ế ười ta còn hi u ể

đó là th trị ường eurodollar Còn theo nghĩa r ng thì th trộ ị ường eurodollar là n i ơ

di n ra vi c trao đ i mua bán đ ng ti n USD n m ngoài nễ ệ ổ ồ ề ằ ước Mỹ

- Vì Mỹ có xu hở ướng áp đ t tr n lai su t ti n g i nên các công ty v i lặ ầ ấ ề ử ớ ượng d ự

tr đ ng đô-la l n thữ ồ ớ ường đượ ử ạc g i t i các ngân hàng ngoài biên gi i My đ ớ ể

nh n lãi su t cao h n.ậ ấ ơ

- Ch ng ch ti n g i Eurodollar (Eurodollar CDs): là m t công c vay n có kh ứ ỉ ề ử ộ ụ ợ ảnăng chuy n đ i, b ng đ ng đô-la do các ngân hàng ho c các t ch c tín d ng ể ổ ằ ồ ặ ổ ứ ụkhác c a Mỹ Châu Âu phát hành xác nh n các kho n ti n g i b ng đ ng đô-la ủ ở ậ ả ề ử ằ ồ

c a ngủ ườ ử ềi g i ti n

- Trái phi u Eurodollar (Eurodollar bonds): Trái phi u b ng đ ng đô-la đế ế ằ ồ ược pháthành b i các công ty Mỹ Châu Âu Nh v y Eurodollar bond là hình th c thu ở ở ư ậ ứhút đô-la Mỹ quay ngược v Mỹ Đây là m t công c kinh doanh ti n t (đô-la ề ộ ụ ề ệMỹ) dành cho các cá nhân hay t ch c bên ngoài nỏ ứ ước Mỹ d a vào s lên giá hay ự ự

m t giá c a đ ng ti n này trên th trấ ủ ồ ề ị ường h i đoái.ố

- Kỳ phi u Châu Âu (Euronotes) : Gi y h n thanh toán không đ m b o ng n h n ế ấ ẹ ả ả ắ ạ

được phát hành b i công ty tài chính hay công ty l n uy tín Thở ớ ường được phát hành dưới hình th c trái phi u vô danh và đứ ế ược bán có chi t kh u Kỳ phi u ế ấ ếChâu Âu có m nh giá b ng đ ng đô-la ho c đ n v ti n t Châu Âu.ệ ằ ồ ặ ơ ị ề ệ

III Th tr ị ườ ng trái phi u chính ph : ế ủ

1 Khái ni m: ệ

- Th trị ường trái phi u Chính ph là m t b ph n c a th trế ủ ộ ộ ậ ủ ị ường tài chính, đây chính là n i di n ra các ho t đ ng giao d ch mua bán các tài s n tài chính Trái ơ ễ ạ ộ ị ảphi u Chính ph là m t lo i ch ng khoán n do Chính ph phát hành, TPCP là ế ủ ộ ạ ứ ợ ủ

m t trong nh ng công c n c a Chính ph chính vì v y mà th trộ ữ ụ ợ ủ ủ ậ ị ường TPCP

được coi là th trị ường n ợ

- Trên th c t , v i s đa d ng c a TPCP v kỳ h n, lãi su t; do v y, TPCP khôngự ế ớ ự ạ ủ ề ạ ấ ậ

nh ng tham gia vào th trữ ị ường ti n t mà còn tham gia vào th trề ệ ị ường v n Tínốphi u kho b c sau khi phát hành đế ạ ược phép mua, bán trên th tru ng ti n tị ờ ề ệ

ho c chi t kh u, tái chi t kh u c m c t i ngân hàng theo quy đ nh c a Nhàặ ế ấ ế ấ ầ ố ạ ị ủ

nước, tín phi u kho b c là m t công c quan tr ng đ Ngân hàng Trung ế ạ ộ ụ ọ ể ương

th c hi n nghi p v th trự ệ ệ ụ ị ường m ở Thông qua vi c mua, bán tín phi u kho b cệ ế ạNgân hàng Trung ương th c hi n đi u hoà lự ệ ề ượng ti n cung ng và th c thi cácề ứ ựchính sách ti n t c a mình Vì v y, ngay c trong trề ệ ủ ậ ả ường h p NSNN không bợ ịthâm h t, thì B Tàichính v n có th phát hành tín phi u kho b c v i m c đíchụ ộ ẫ ể ế ạ ớ ụgóp ph n th c hi n các chính sách ti n t c a Nhà nầ ự ệ ề ệ ủ ước

- TPCP có kỳ h n (trung h n và dài h n) n u đáp ng đ các đi u ki n kỹ thu tạ ạ ạ ế ứ ủ ề ệ ậtheo quy đ nh c a TTGDCK thì đị ủ ược niêm y t trên th trế ị ường ch ng khoán V iứ ớ

s có m t c a TPCP và trái phi u đự ặ ủ ế ược Chính ph b o lãnh, trái phi u chínhủ ả ếquy n đ a phề ị ương đã góp ph n làm đa d ng hàng hoá trên th trầ ạ ị ường tài chính.Bên c nh đó là vi c m r ng và t do hoá th trạ ệ ở ộ ự ị ường v n trong nố ước là c h iơ ộ

t t đ cho các nhà đ u t th c hi n các giao d ch trái phi u trên th trố ể ầ ư ự ệ ị ế ị ường

- Thông qua các ho t đ ng giao d ch này góp ph n khai thông các lu ng v n trongạ ộ ị ầ ồ ố

n n kinh t , nâng cao v trí c a th trề ế ị ủ ị ường TPCP trong th trị ường tài chính

2 Các thành viên tham gia vào TTTPCP:

a) Ch th phát hành ủ ể :

Ch th phát hành trái phi u là m t t ch c đ ng ra huy đ ng v n b ng cáchủ ể ế ộ ổ ứ ứ ộ ố ằphát hành trái phi u cho các nhà đ u t thông qua vi c mua trái phi u Đ i v i TPCP,ế ầ ư ệ ế ố ớChính ph và các chính quy n đ a phủ ề ị ương là ch th phát hành trái phi u v i kh iủ ể ế ớ ố

lượng l n nh t ra th trớ ấ ị ường Đi u này là d hi u, vì không ph i lúc nào Chính phề ễ ể ả ủcũng có đ ngu n NSNN d tr đ bù đ p thi u h t NSNN và nh ng kho n chi l n choủ ồ ự ữ ể ắ ế ụ ữ ả ớ

đ u t phát tri n H u h t, Chính ph các qu c gia trên th gi i đ u s d ng hình th cầ ư ể ầ ế ủ ố ế ớ ề ử ụ ứhuy đ ng các ngu n v n nhàn r i trong xã h i thông qua vi c phát hành TPCP huyộ ồ ố ỗ ộ ệ

đ ng v n t trong nộ ố ừ ước và huy đ ng v n trên th trộ ố ị ường qu c t thông qua vi c phátố ế ệhành trái phi u qu c t Chính ph tham gia vào th trế ố ế ủ ị ường trái phi u v i t cách làế ớ ư

ch th phát hành, là ngủ ể ười cung c p hàng hóa cho th trấ ị ường tài chính Thông qua thị

trường này, Chính ph sẽ thu hút đủ ược các lu ng v n nhàn r i trong dân c ; thu hút cácồ ố ỗ ưnhà đ u t tham gia vào th trầ ư ị ường này và cu i cùng Chính ph sẽ t p trung đố ủ ậ ược m tộ

lượng ti n c n thi t đ đ u t cho các m c tiêu phát tri n kinh t -xã h i.ề ầ ế ể ầ ư ụ ể ế ộ

b) Các t ch c trung gian ổ ứ :

Khác v i các th trớ ị ường ph thông; th trổ ị ường TPCP mu n ho t đ ng đố ạ ộ ược ngoài

vi c tham gia c a ch th phát hành và nhà đ u t ra thì luôn t n t i ch th th ba đóệ ủ ủ ể ầ ư ồ ạ ủ ể ứ

là các t ch c trung gian T ch c trung gian là ngổ ứ ổ ứ ườ ứi đ ng ra k t n i các ho t đ ngế ố ạ ộmua, bán, trao đ i gi a ch th phát hành và nhà đ u t ; gi a các nhà đ u t v i nhau.ổ ữ ủ ể ầ ư ữ ầ ư ớCác t ch c trung gian trên th trổ ứ ị ường TPCP bao g m: ồ

- Th nh t, t ch c b o lãnh, đ i lý phát hành ứ ấ ổ ứ ả ạ

T ch c b o lãnh ho c đ i lý đ i v i trổ ứ ả ặ ạ ố ớ ường h p phát hành trái phi u theo phợ ế ương

th c b o lãnh phát hành ho c đ i lý phát hành là các công ty Ch ng khoán; Quỹ đ u t ;ứ ả ặ ạ ứ ầ ưCông ty tài chính; các t ch c Ngân hàng Đ th c hi n đổ ứ ể ự ệ ược vi c b o lãnh phát hànhệ ả

t c là t ch c này giúp cho t ch c phát hành th c hi n các th t c trứ ổ ứ ổ ứ ự ệ ủ ụ ước khi pháthành trái phi u ra th trế ị ường ch ng khoán; phân ph i trái phi u cho các nhà đ u t ,ứ ố ế ầ ư

nh n mua trái phi u đ bán l i ho c mua s trái phi u còn ch a phân ph i h t Trongậ ế ể ạ ặ ố ế ư ố ếkhi đó, T ch c đ i lý phát hành đổ ứ ạ ược chính t ch c phát hành trái phi u y thác choổ ứ ế ủ

th c hi n vi c bán trái phi u cho các nhà đ u t ự ệ ệ ế ầ ư

B o lãnh phát hành g m hai khâu c b n: T v n tài chính và phân ph i ch ngả ồ ơ ả ư ấ ố ứkhoán Các t ch c b o lãnh phát hành đổ ứ ả ược hưởng m t kho n phí nh t đ nh căn cộ ả ấ ị ứtrên s ti n thu đố ề ượ ừ ợc t đ t phát hành Phí b o lãnh phát hành đả ược quy đ nh theo m tị ộ

t l nh t đ nh ( Vi t Nam hi n nay phí b o lãnh phát hành trái phi u t i đa làỷ ệ ấ ị Ở ệ ệ ả ế ố0,15%/s ti n trái phi u nh n b o lãnh) Vi c b o lãnh phát hành thố ề ế ậ ả ệ ả ường được th cự

hi n theo m t trong các phệ ộ ương th c sau: ứ

 B o lãnh v i cam k t ch c ch n: ả ớ ế ắ ắ Là phương th c b o lãnh mà theo đó t ch c b oứ ả ổ ứ ảlãnh cam k t ngoài vi c th c hi n các th t c trế ệ ự ệ ủ ụ ước khi phát hành trái phi u raế

th trị ường ch ng khoán, phân ph i l i trái phi u cho các nhà đ u t và nh n muaứ ố ạ ế ầ ư ậ

l i trái phi u đ bán l i ho c mua s trái phi u còn l i ch a phân ph i h t.ạ ế ể ạ ặ ố ế ạ ư ố ế

 B o lãnh theo ph ả ươ ng th c c g ng cao nh t: ứ ố ắ ấ Là phương th c b o lãnh mà theoứ ả

đó t ch c b o lãnh th a thu n làm đ i lý cho t ch c phát hành T ch c b oổ ứ ả ỏ ậ ạ ổ ứ ổ ứ ảlãnh phát hành không cam k t bán toàn b s ch ng khoán mà ch cam k t sẽ cế ộ ố ứ ỉ ế ố

g ng h t s c đ bán ch ng khoán ra th trắ ế ứ ể ứ ị ường, nh ng ph n không phân ph iư ầ ố

h t sẽ đế ược tr l i cho t ch c phát hành.ả ạ ổ ứ

 B o lãnh theo phả ương th c bán t t c ho c không: Là phứ ấ ả ặ ương th c b o lãnh màứ ảtheo đó t ch c phát hành ch th cho t ch c b o lãnh phát hành n u không bánổ ứ ỉ ị ổ ứ ả ế

h t s ch ng khoán thì h y b toàn b đ t phát hành.ế ố ứ ủ ỏ ộ ợ

 B o lãnh theo ph ả ươ ng th c t i thi u - t i đa ứ ố ể ố :Là phương th c b o lãnh trung gianứ ả

gi a phữ ương th c b o lãnh c g ng cao nh t và phứ ả ố ắ ấ ương th c b o lãnh bán t t cứ ả ấ ả

ho c không Theo phặ ương th c này, t ch c phát hành ch th cho t ch c b o lãnhứ ổ ứ ỉ ị ổ ứ ả

ph i bán t i thi u m t t l nh t đ nh ch ng khoán phát hành N u lả ố ể ộ ỷ ệ ấ ị ứ ế ượng ch ngứkhoán bán được đ t t l th p h n t l yêu c u thì toàn b đ t phát hành sẽ bạ ỷ ệ ấ ơ ỷ ệ ầ ộ ợ ị

h y b ủ ỏ

- Th hai, t ch c đánh giá h s tín nhi m ứ ổ ứ ệ ố ệ

Là t ch c chuyên v đánh giá m c đ “Tín nhi m” c a các t ch c phát hành và x pổ ứ ề ứ ộ ệ ủ ổ ứ ế

h ng chúng theo năng l c thanh toán ti n lãi và v n vay theo kỳ h n đã cam k t c aạ ự ề ố ạ ế ủnhà phát hành trái phi u T i nhi u nế ạ ề ước đã hình thành nh ng t ch c chuyên mônữ ổ ứphân tích và đánh giá h s tín nhi m đ i v i nhà phát hành Hai công ty lâu đ i và n iệ ố ệ ố ớ ờ ổ

ti ng trong lĩnh v c này là hai công ty c a Mỹ: Công ty Moody và công ty Standard vàế ự ủPoors ( S & P), các công ty này đ a ra ký hi u trong vi c x p h ng trái phi u theo m cư ệ ệ ế ạ ế ứ

đ r i ro và cách x p h ng này độ ủ ế ạ ược s d ng ph bi n các nử ụ ổ ế ở ước M c đ “ tínứ ộnhi m” c a các công ty thệ ủ ường được x p theo các ch cái A, B, a, b…… dế ữ ưới đây là cách

x p h ng c a hai công ty nói trên: AAA th hi n ch t lế ạ ủ ể ệ ấ ượng cao nh t đó là vi c ch cấ ệ ắ

ch n hoàn tr đắ ả ược ti n lãi và ti n g c cho các nhà đ u t ch ng khoán; v i m c AAề ề ố ầ ư ứ ớ ứthì năng l c thanh toán ti n g c và lãi có ph n kém h n so v i AAA; ti p theo là cácự ề ố ầ ơ ớ ế

h ng A, BBB, BB,B, CCC, CC,C… và th p nh t là D (th hi n có nguy c v n ) Ngoài raạ ấ ấ ể ệ ơ ỡ ợ

người ta còn s d ng thêm các d u ( +) và (-) đ th hi n m c đ đánh giá chính xácử ụ ấ ể ể ệ ứ ộ

h n.ơ

- Th ba, t ch c môi gi i ch ng khoán ứ ổ ứ ớ ứ

Là t ch c có ch c năng t v n, giúp đ các nhà đ u t trong vi c ra quy t đ nh đ uổ ứ ứ ư ấ ỡ ầ ư ệ ế ị ầ

t và th c hi n các quy t đ nh đ u t đó T ch c môi gi i ch ng khoán cũng có thư ự ệ ế ị ầ ư ổ ứ ớ ứ ể

đ a ra các l i khuyên v ho t đ ng nghi p v đ i v i các công ty ch ng khoán và cácư ờ ề ạ ộ ệ ụ ố ớ ứ

t ch c tài chính ổ ứ

- Th t , hi p h i các nhà kinh doanh ch ng khoán ứ ư ệ ộ ứ

Hi p h i các nhà kinh doanh ch ng khoán là t ch c c a các công ty ch ng khoán vàệ ộ ứ ổ ứ ủ ứ

m t s thành viên khác ho t đ ng trong lĩnh v c ch ng khoán, m c đích là b o v l iộ ố ạ ộ ự ứ ụ ả ệ ợích cho các công ty thành viên nói riêng và cho toàn ngành ch ng khoán nói chung Hi pứ ệ

h i các nhà kinh doanh ch ng khoán thộ ứ ường là m t t ch c t đi u hành.ộ ổ ứ ự ề

c) S giao d ch ch ng khoán ở ị ứ :

S giao d ch ch ng khoán là trung tâm giao d ch có t ch c đ giao d ch các ch ngở ị ứ ị ổ ứ ể ị ứkhoán được niêm y t S giao d ch th c hi n v n hành th trế ở ị ự ệ ậ ị ường thông qua b máy tộ ổ

ch c bao g m nhi u b ph n khác nhau ph c v các ho t đ ng trên th trứ ồ ề ộ ậ ụ ụ ạ ộ ị ường s giaoở

d ch Ngoài ra, S giao d ch cũng ban hành nh ng quy đ nh đi u ch nh các ho t đ ngị ở ị ữ ị ề ỉ ạ ộgiao d ch ch ng khoán S , phù h p v i các quy đ nh lu t pháp v ch ng khoán vàị ứ ở ở ợ ớ ị ậ ề ứgiao d ch ch ng khoán.ị ứ

d) Ch th đ u t ủ ể ầ ư:

Ch th đ u t chính là nh ng ngủ ể ầ ư ữ ười tham gia mua các lo i ch ng khoán n doạ ứ ợChính ph phát hành N u phân lo i theo quy mô, t ch c c a các ch th đ u t thìủ ế ạ ổ ứ ủ ủ ể ầ ưphân chia thành các nhà đ u t cá nhân và các nhà đ u t có t ch c Thông thầ ư ầ ư ổ ứ ường,các nhà đ u t cá nhân là các h gia đình, nh ng ngầ ư ộ ữ ười dân có kho n ti n nhàn r i,ả ề ỗthay vì g i ti t ki m vào ngân hàng h quy t đ nh đ u t dử ế ệ ọ ế ị ầ ư ưới hình th c mua TPCP.ứCòn các nhà đ u t có t ch c là các công ty kinh doanh ch ng khoán, t ch c tàiầ ư ổ ứ ứ ổ ứchính, h là nh ng t ch c có quy mô, chuyên ho t đ ng kinh doanh trong lĩnh v cọ ữ ổ ứ ạ ộ ựmua, bán ch ng khoán và s d ng các ngu n v n kinh doanh c a mình đ đ u t vàoứ ử ụ ồ ố ủ ể ầ ưTPCP, vì đây là lĩnh v c đ u t khá an toàn, lãi su t TPCP thự ầ ư ấ ường n đ nh, ít có nh ngổ ị ữ

bi n đ ng l n và ngế ộ ớ ười phát hành đ m b o đả ả ược kh năng thanh toán cao và h s tínả ệ ốnhi m c a ch th phát hành r t cao.ệ ủ ủ ể ấ

3 Phân lo i: ạ

Th trị ường TPCP là m t b ph n c a th trộ ộ ậ ủ ị ường tài chính, là n i di n ra các ho tơ ễ ạ

đ ng mua bán tài s n tài chính Th trộ ả ị ường TPCP là m t b ph n không th tách r i thộ ộ ậ ể ờ ị

trường ch ng khoán; thông qua th trứ ị ường TPCP, Chính ph và các doanh nghi p sẽ thuủ ệhút và kh i thông đơ ược các ngu n v n nhàn r i trong dân c đ t p trung đ u t choồ ố ỗ ư ể ậ ầ ưcác m c tiêu dài h n đã đụ ạ ược ho ch đ nh Theo c ch ho t đ ng, th trạ ị ơ ế ạ ộ ị ường TPCPcũng bao g m có th trồ ị ường s c p và th trơ ấ ị ường th c p ứ ấ

a) Th tr ị ườ ng s c p ơ ấ :

-Là th trị ường đ th c hi n vi c phát hành m i các lo i TPCP, khác v i th trể ự ệ ệ ớ ạ ớ ị ường

th c p là n i mua, bán các lo i TP đã phát hành trứ ấ ơ ạ ước đó Nh v y, th trư ậ ị ường s c pơ ấ

là n i cung c p v n, thông qua ho t đ ng c a th trơ ấ ố ạ ộ ủ ị ường này nh ng lu ng ti n nhànữ ồ ề

r i trong dân chúng và các t ch c kinh t - xã h i có th đỗ ổ ứ ế ộ ể ược chuy n thành v n đ uể ố ầ

t dài h n cho ngư ạ ười phát hành ch ng khoán; th trứ ị ường này có đ c đi m là ho t đ ngặ ể ạ ộkhông liên t c và ch ho t đ ng khi có đ t phát ụ ỉ ạ ộ ợ

hành TPCP m i TPCP thớ ường được phát hành theo các phương th c sau:ứ

*Ph ươ ng th c bão lãnh phát hành trái phi u ứ ế