Học sinh vận dụng: - Viết được các phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của cacbon và xác định đúng vai trò của cacbon trong mỗi phản ứng đó.. - Vận dụng được những tính chất
Trang 1SỞ GD-ĐT THỪA THIÊN HUẾ TRƯỜNG THPT GIA HỘI
ĐỀ CƯƠNG GIÁO ÁN DỰ GIỜ
Bài 15: CACBON
Sinh Viên Kiến Tập : Tống Ngọc Trâm Anh Giáo Viên giảng dạy : Trần Thị Kim Phượng
Huế, ngày 15 tháng 11 năm 2018
Trang 2I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
Học sinh biết:
- Vị trí cacbon trong bảng hệ thống tuần hoàn, cấu hình electron nguyên tử
- Cấu trúc và tính chất vật lý của các dạng thù hình chính của cacbon
- Tính chất hóa học cơ bản của cacbon
Học sinh hiểu:
- Cacbon có tính phi kim yếu, tính khử
- Vai trò quan trọng của cacbon đối với đời sống, trong kĩ thuật và quá trình chuyển hoá giữa các dạng thù hình của cacbon
Học sinh vận dụng:
- Viết được các phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của cacbon và xác định đúng vai trò của cacbon trong mỗi phản ứng đó
- Vận dụng được những tính chất vật lí và hoá học của cacbon để giải các bài tập và giải thích một số hiện tượng thường gặp trong đời sống và trong kĩ thuật
- Biết sử dụng các dạng thù hình của cacbon trong các mục đích khác
nhau.
2. Kỹ năng
- Viết được công thức electron, công thức cấu tạo của một số phân tử
cụ thể
- Dự đoán được kiểu liên kết hoá học có thể có trong phân tử gồm 2 nguyên tử khi biết hiệu độ âm điện của chúng
3. Thái độ:
- Nghiêm túc, hợp tác, biết vận dụng các kiến thức vào thực tế
- Khả năng tư duy, phân tích, làm việc nhóm
- Có ý thức bảo vệ môi trường
4. Các năng lực cần hướng cho học sinh:
Năng lực chung:
- Năng lực tự học
- Năng lực tính toán
- Năng lực hợp tác, làm việc nhóm hiệu quả
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực suy luận tư duy, logic
- Năng lực phân tích, tổng hợp và giải quyết vấn đề một cách sáng tạo
Năng lực đặc thù môn hóa học
Trang 3- Năng lực thực hành thí nghiệm hóa học.
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn
BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC YÊU CẦU CẦN ĐẠT Nội dung kiến
CACBON - Nêu được
khái niệm, TCVL, trạng thái tự nhiên, ứng dụng
- So sánh các dạng thù hình
- Cách nhận biết các hiện tượng liên quan
- Xác định và minh họa các tính chất đặc trưng
- Giải thích tính OXH và tính khử
- Dự đoán tính chất, kiểm tra
và kết luận tính chất của
cacbon
- Sử dụng cacbon có hiệu quả trong thực tế
- Giải được bài tập liên quan
- Giải thích các hiện tượng liên quan đến thực tiễn
- Bài tập liên quan đến tính khử của cacbon
- Một số dạng thù hình của cacbon
- Tính chất hoá học cơ bản của cacbon
- Phương pháp đàm thoại, gợi mở, nêu vấn đề
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp hoạt động nhóm
IV. CHUẨN BỊ
1. Đối với giáo viên:
- Mô hình than chì, kim cương, than hoạt tính (phần mềm máy tính)
- Một số hình ảnh cacbon trong tự nhiên
- Một số hình ảnh ứng dụng của cacbon
- Thí nghiệm phản ứng của cacbon với oxi; cacbon với axit HNO3 đặc
nóng (video)
2. Đối với học sinh:
- Xem lại kiến thức về cấu trúc tinh thể kim cương (lớp 10), tính chất hoá học của cacbon (lớp 9)
- Chuẩn bị bài mới
Trang 4V. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp: (1 phút)
2. Kiểm tra bài cũ: (Tiến hành trong bài học)
3. Bài mới:
Dự kiến tiến trình diễn ra
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NĂNG LỰC CẦN ĐẠT
Hoạt động tạo tình huống
- GV nêu vấn đề: Trong thực tế
đời sống hàng ngày chúng ta có
gặp cacbon không? Nêu một vài
ví dụ?
- Chiếu 1 số hình ảnh về kim
cương, đồ trang trí, bút chì, khẩu
trang y tế Gợi mở để học sinh
dự đoán nguyên tố sẽ được học
trong bài hôm nay
- GV giới thiệu: Cacbon là
nguyên tố đặc biệt trong bảng
tuần hoàn, nó có khả năng tạo
nhiều hợp chất quan trọng Trong
tiết học này chúng ta sẽ cùng
nghiên cứu về nguyên tố cacbon
và đơn chất cacbon.
- Lắng nghe và suy nghĩ trả lời
- Quan sát hình ảnh
- Năng lực tái hiện kiến thức
- Năng lực tư duy, logic
- Năng lực quan sát
Hoạt động 1: Vị trí và cấu hình electron nguyên tử.
- Chia lớp thành 4 nhóm Yêu cầu
hoàn thành phiếu học tập số 1
- GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
nội dung
- Thảo luận nhóm, dựa vào SGK và bảng HTTH để hoàn thành phiếu học tập số 1
-Năng vận dụng kiến thức cũ để hình thành kiến thức mới
-Năng lực tư duy, suy luận logic
-Năng lực hợp tác, làm việc nhóm
Hoạt động 2: Tính chất vật lí
- Sử dụng mô hình cấu tạo mạng
tinh thể kim cương, than chì
Hướng dẫn HS quan sát Chia lớp
thành 2 nhóm hoàn thành phiếu
học tập số 2
- Quan sát mô hình
- Dựa vào mô hình và SGK hoàn thành phiếu học tập số 2
-Năng lực tư duy, suy luận logic
- Năng lực hợp tác, làm việc nhóm
Trang 5+ Nhóm 1: Thực hiện nội dung về
kim cương
+ Nhóm 2: Thực hiện nội dung về
than chì
- Mời nhóm khác nhận xét phần
trình bày của từng nhóm
- GV nhận xét, bổ sung và chốt lại
nội dung kiến thức Lưu ý: Bổ
sung kiến thức về than hoạt tính
- Lắng nghe, ghi bài vô vở
- HS suy nghĩ trả lời
Hoạt động 3: Tính chất hoá học
.- Yêu cầu HS: Từ số OXH của
cacbon hãy dự đoán tính chất hóa
học Minh họa bằng các phản ứng
hóa học và nêu vai trò của cacbon
trong phản ứng đó
- Kết luận về TCHH của cacbon
- Hướng dẫn HS: Có thể nhớ lại
hoặc nghiên cứu SGK để dự đoán
và nêu ra phản ứng minh hoạ tính
chất hoá học của cacbon là tính
khử (tác dụng với oxi và oxit kim
loại); tính oxi hoá (tác dụng với
hiđro và với kim loại)
- GV cho HS tái hiện tại các thí
nghiệm phản ứng của cacbon với
O2 và HNO3 bằng cách chiếu
video thí nghiệm hóa học và giới
thiệu về phản ứng của cacbon với
H2 và kim loại
- GV lưu ý: Phản ứng của cacbon
với oxi ở sinh ra CO, là chất khí
rất độc do đó khi đun bếp than,
không nên để bếp ở trong phòng
kín, tránh ngạt thở
Phản ứng toả nhiều nhiệt, liên hệ
- Trả lời
- Suy nghĩ trả lời câu hỏi
- Xem video, lưu ý thao tác thí nghiệm tạo NO2 rất độc
- Viết phương trình hoá học của phản ứng và xác định vai trò của cacbon trong mỗi phản ứng
- Năng lực suy luận, phân tích và tổng hợp
-Năng lực giải quyết vấn đề và kết luận
-Năng vận dụng kiến thức cũ để hình thành kiến thức mới
-Năng lực thực hành thí nghiệm hóa học
Trang 6với thực tế đời sống hàng ngày về
phản ứng đốt cháy cacbon
Hoạt động 4: Ứng dụng
- Hướng dẫn HS suy ra từ tính
chất vật lí, hoá học của cacbon và
liên hệ những hiểu biết thực tế đời
sống Hãy nêu một số ứng dụng
của cacbon?
- Cho HS quan sát hình ảnh ứng
dụng của cacbon
- Từ kiến thức đã học, SGK và hiểu biết để trả lời câu hỏi
- Quan sát hình ảnh
- Năng lực nghiên cứu tài liệu
- Năng lực vẫn dụng kiến thức đã học vào thực tiễn
- Năng lực phân tích, tổng hợp
Hoạt động 5: Trạng thái tự nhiên
- Hướng dẫn HS dựa vào SGK và
các kiến thức ở môn Sinh học,
Địa lý trả lời câu hỏi:
+ Trong tự nhiên, cacbon tồn tại ở
những trạng thái nào?
+ Vai trò của cacbon trong đời
sống?
+ Kể tên một số địa danh có mỏ
than ở nước ta mà em biết?
- Cho HS quan sát hình ảnh một
số dạng tồn tại của cacbon trong
tự nhiên: các loại khoáng vật, than
đá, giới thiệu đôi nét về sự hình
thành nguồn cacbon đơn chất
trong tự nhiên và sự cần thiết tiết
kiệm khi khai thác và sử dụng
nguồn tài nguyên thiên nhiên này
- Tổ chức cho HS nghiên cứu tài
liệu, liên hệ với thực tiễn để biết
phương pháp điều chế các dạng
thù hình của cacbon
- Suy nghĩ trả lời
- Quan sát hình ảnh
- HS tự tóm tắt những nội dung chính của các phương pháp điều chế
- Năng lực tự học
- Năng lực tư duy, suy luận logic
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua kiến thức đã học
- Năng lực nghiên cứu tài liệu
- Năng lực vẫn dụng kiến thức đã học vào thực tiễn
- Năng lực phân tích, tổng hợp
Hoạt động 5: Củng cố, luyện tập.
Trang 7Viết phương trình phản ứng hoá
học xảy ra khi cho cacbon khử (ở
nhiệt độ cao ) với các oxit sau:
(làm cá nhân cho điểm tốt)
a Oxit sắt từ
b Chì (II) oxit
c Sắt (III) oxit
d Magie oxit
- Giải nhanh vào vở - Năng lực tự học
- Năng lực tư duy, suy luận logic
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua kiến thức đã học
4. Hoạt động tìm tòi, sáng tạo:
1. Vì sao khi nấu cơm bị khê người ta thường cho than củi vào? Do than
củi xốp có tính hấp phụ nên hấp phụ mùi khét của cơm làm cho cơm
đỡ mùi khê
2. Vì sao than đá chất thành đống lớn có thể bị bốc cháy? Do than tác
dụng với O2 trong không khí tạo ra CO2, phản ứng toả nhiệt Nhiệt toả
ra được tích góp dần, khi đạt tới nhiệt độ cháy của than thì than sẽ tự
bốc cháy
5. Dặn dò:
- Hoàn tất cả bài tập trong sách giáo khoa
- Chuẩn bị bài mới
Phiếu học tập số 1
- Xác định vị trí của cacbon trong bảng tuần hoàn?
- Viết cấu hình electron của cacbon?
- Nêu đặc điểm cấu tạo nguyên tử cacbon?
- Dự đoán các số oxi hoá của cacbon?
Phiếu học tập số 2: Hoàn thành bảng sau
Kim cương Than chì Tính chất vật lí
Cấu tạo
Trang 8Ứng dụng
Nhận xét của GVHD:
………
………
………
………
………
Giáo viên hướng dẫn Sinh viên kiến tập