PHIẾU mô tả dự án dạy học

Kiến thức bài học: - Thấy được mối nguy hại ghê gớm, toàn diện đến sức khoẻ và môi trường sống của con người, đạo đức trong xã hội của tệ nạn hút thuốc lá.. Kiến thức liên môn cần tích h

Phiếu thông tin về giáo

- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh: Thanh Hóa

- Phòng giáo dục và đào tạo Thạch Thành

- Trường THCS: Ngọc Trạo

Điệnthoại:03738910914;

Email:thcsngoctrao.tt@thanhhoa.edu.vn

- Thông tin về giáo viên :

1 Họ và tên: Nguyễn Thị Thìn

Ngày sinh.19.05.1977 Môn :Ngữ văn Điện thoại:0914620291; Email:thinthcsngoctrao@gmail.com

2 Họ và tên: Bùi Thị Thanh Bình

Ngày sinh: 20.11.1968 Môn :Giáo dục Điện thoại:01689901556; Email:

PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN

I TÊN DỰ ÁN:

Tích hợp kiến thức của các môn Lịch sử, Giáo dục công dân, Toán, Sinh

học khi dạy Bài 12 – Tiết 45 : Ôn dịch thuốc lá (Ngữ văn 8)

II MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

a Kiến thức bài học:

- Thấy được mối nguy hại ghê gớm, toàn diện đến sức khoẻ và môi trường sống của con người, đạo đức trong xã hội của tệ nạn hút thuốc lá

- Thấy được tác dụng của việc kết hợp chặt chẽ của hai phương thức biểu đạt lập luận và thuyết minh trong văn bản

- Tính khả thi trong những đề xuất, giải pháp được tác giả trình bày

- Việc sử dụng ngôn từ rễ hiểu sự giải thích với số liệu cụ thể làm sáng tỏ vấn

đề, bố cục chặt chẽ, hợp lí tạo nên tính thuyết phục của văn bản

b Kiến thức liên môn cần tích hợp:

- Môn Hoá Học: Thành phần cấu tạo của các chất trong thuốc lá (Hoá học lớp

8; Bài 6)

- Môn GDCD: + Hút thuốc lá nơi công cộng vừa là vi pham pháp luật vừa là

hành vi thiếu tôn trong người khác (GDCD lớp 8 - Bài 3 - Tôn trọng người khác)

+ HIV là loại vi rút gây suy giảm miễn dịch ở người AIDS là giai đoạn cuối của sự nhiễm HIV và biểu hiện ở nhiều triệu chứng khác nhau (GDCD lớp

8 - Bài 14: Phòng chống nhiễm HIV/ AIDS)

- Môn Sinh học: + Chất hắc ín làm tê liệt các lông mao ở vòm họng, phế quản,

nang phổi, tích tụ lại gây ho hen, viêm phế quản, ung thư vòm họng và phổi

+ Chất ô-xít các-bon thấm vào máu, không cho tiếp nhận ô-xi khiến sức khoẻ giảm sút

+ Chất ni-cô-tin làm co thắt các động mạch, gây bệnh huyết áp cao,tắc

động mạch ,nhồi máu cơ tim,có thể tử vong ( Sinh học lớp 8 - Bài 20- 22)

- Môn Toán: Tính toán những con số cho thấy số tiền mà người nghiện thuốc lá

phải bỏ ra để mua thuốc lá mỗi tháng và cả năm

- Môn Âm nhạc: Bài hát nói về tác hại của thuốc lá

- Môn Mĩ thuât: Vẽ tranh tuyên truyền về chiến dịch phòng, chống hút thuốc lá

- Môn Ngữ văn: Các phương pháp tác giả đã sử dung trong văn bản để thuyết

minh về tác hại của thuốc lá (Ngữ văn 8 - Tiết 47: Phương pháp thuyết minh)

- Môn Lịch sử: Mặt trái của những tiến bộ về KHKT đối với xã hội loài người.

(Lịch sử lớp 8 - Bài 8: Sự phát triển của KHKT)

2 Kỹ năng :

- Tích hợp với phần tập làm văn để viết bài văn thuyết minh

- Vận dụng kiến thức liên môn để đọc - hiểu văn bản: Môn Toán, Hóa học, Sinh học, GDCD, Lịch sử, Mĩ thuật, Âm nhạc

- Rèn kỹ năng đọc - hiểu, phân tích một văn bản nhật dụng thuyết minh về vấn

đề khoa học xã hội bức thiết

- Rèn luyện kỹ năng sống như: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng suy nghĩ sáng tạo, kỹ năng ra quyết định, kỹ năng tự quản bản thân: có ý thức trách nhiệm với bản thân, kiên định, không đua đòi hút thuốc lá Vận động mọi người không nên hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe của bản thân, mọi người và môi trường sống lành mạnh

3 Thái độ:

- Giáo dục các em thái độ “nói không với thuốc lá” và các tệ nạn xã hội khác

- Học sinh có hứng thú học tập, tích cực tham gia các hoạt động sôi nổi, đa dạng, phong phú, để tiếp nhận kiến thức

4 Năng lực cần hình thành:

- Học sinh vận dụng hiểu biết của mình về kiến thức liên môn để giải quyết mọi vấn đề đặt ra trong bài học

- Phát triển năng lực cảm thụ một vấn đề bức thiết trong đời sống xã hội qua một tác phẩm văn học

- Năng lực sáng tạo: Phát hiện những tác hại khác của thuốc lá đối với cộng đồng

- Năng lực tự quản bản thân: Bản thân biết được những tác hại của thuốtranhsvaf chủ động phòng tránh

III ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC:

- Học sinh khối 8 cấp THCS Trường Ngọc Trạo– Thạch Thành – Thanh Hóa

- Lớp dạy: 8A - Số lượng 26 em

- Những cơ sở khoa học để học sinh tham gia học theo dự án:

+ Học sinh đã được học các văn bản nhật dụng ở lớp dưới, có liên quan đến vấn đề bức thiết của cuộc sống như: Vấn đề bảo vệ tài nguyên đất; vấn đề dân số, các tệ nạn xã hội cần tránh; vấn đề về di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh; vấn đề hạnh phúc gia đình, quyền trẻ em…

+ Học sinh đã được tiếp thu kiến thức trong chương trình học của THCS

về các bộ môn khoa học khác như: Toán, Hóa học, sinh học, GDCD, Lịch sử,

Mĩ thuật, Âm nhạc,… do đó có thể vận dụng các kiến thức của các bộ môn khoa

học này để giải quyết các vấn đề khi tham gia học theo dự án

+ Học sinh được học bằng các thiết bị máy móc khoa học công nghệ như máy chiếu, và bài giảng điện tử của giáo viên trong các giờ học

+ Học sinh có khả năng vận dụng kiến thức lí thuyết đã được học vào thực tiễn cuộc sống, từ đó các em thêm tự tin và nâng cao hiểu biết

IV Ý NGHĨA CỦA DỰ ÁN:

Trong vài năm trở lại đây, việc áp dụng dạy học kết hợp kiến thức liên môn học vào để giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm rất cần thiết và đã được nhiều giáo viên vận dụng Để làm tốt điều đó người giáo viên

bộ môn không chỉ nắm chắc môn mình dạy mà còn phải nắm được kiến thức các môn học khác để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học của mình một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất

Trong quá trình giảng dạy , chúng tôi nhận thấy việc tích hợp đã giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tư duy, sáng tạo trong học tập và ứng dụng vào thực

tế đời sống bằng kiến thức môn học của mình Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tư duy, sự sáng tạo trong học tập và ứng dụng vào thực tiễn Song khi dạy tích hợp kiến thức liên môn, người giáo viên bộ môn cần thật khéo léo Nếu không thì vô hình người thầy biến giờ dạy Văn thành giờ dạy bộ môn khác

Dự án dạy học tích hợp kiến thức liên môn trong bài Ôn dịch thuốc lá cũng

là một cách đổi mới trong phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục; thực hiện tốt hơn việc kết hợp dạy học trong nhà trường với thực tiễn cuộc sống tạo cho học sinh mối liên hệ giữa kiến thức được học trong nhà trường với thế giới bên ngoài, giúp các em có năng lực giải quyết các vấn đề trong thực tế

* Cụ thể:

- Đối với dự án này, khi thực hiện sẽ giúp các em học sinh nắm được, hiểu rõ:

Hút thuốc lá đang là một vấn nạn toàn cầu Hiện nay, hàng ngày, hàng giờ

ở đâu và lúc nào cũng có người hút thuốc lá Sự nguy hiểm của nó vô cùng lớn ở chỗ không thể thấy ngay tác hại mà nó gặm nhấm từ từ Hút thuốc lá đang đe doạ ghê gớm tính mạng của loài người trên thế giới

Khi tham gia thực hiện dự án học sinh được nghiên cứu tìm tòi trong tài liệu và tìm hiểu từ thực tế đời sống do đó các em sẽ thấy được một số liệu thống

kê khủng khiếp về hậu hoạ của việc hút thuốc lá (theo các nhà nghiên cứu dự đoán cuối thế kỉ 21 số người chết vì hút thuốc lá sẽ lên đến 1 tỷ người) Hút thuốc lá không chỉ ảnh hưởng đến sức khoẻ của người hút mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người xung quanh (hút thuốc lá thụ động) Ngoài ra còn tổn thất lớn về kinh tế, suy đồi nhân cách, đạo đức của thế hệ trẻ,

Hút thuốc lá nguy hiểm như vậy nhưng việc ngăn chặn lại không dễ chút nào Bởi đây là loại gây nghiện khó bỏ Hút thuốc lá không như những loại bệnh

mà bác sĩ có thể tìm cách điều trị, dùng thuốc để ngăn chặn Mà vấn nạn hút thuốc lá có thể chấm dứt được hay không tuỳ thuộc vào con người Do đó sự nỗ lực của con người “nói không với thuốc lá” là vô cùng quan trọng và cấp thiết hiện nay Đây không phải là nhiệm vụ, trách nhiệm của một cá nhân mà là của

cả cộng đồng

- Mặt khác dự án này còn mang lại một ý nghĩa thực tiễn trong đời sống xã hội góp phần giúp học sinh hình thành những kĩ năng sau:

+ Rèn luyện kỹ năng làm bài văn thuyết minh về một vấn đề xã hội liên quan đến sức khỏe của cá nhân và cộng đồng, cũng như vấn đề có tính khoa học + Có thêm những hiểu biết và nhận thức đầy đủ cụ thể về tệ nạn xã hội, ô nhiễm môi trường sống, ảnh hưởng đến kinh tế gia đình

+ Nâng cao nhận thức cho học sinh, để các em thấy được tầm quan trọng cũng như vai trò ý nghĩa của việc phải lên án và bài trừ các tệ nạn xã hội, làm trong sạch môi trường sống “Ngôi nhà chung” của chúng ta

+ Có nhận thức đầy đủ để tích cực tham gia vào những công việc có ích cho cộng đồng và xã hội

+ Quan trọng hơn cả là qua dự án này học sinh có khả năng vận dụng kiến thức các môn Toán, Hóa học, sinh học, GDCD, Lịch sử, Mĩ thuật, Âm nhạc….để giải quyết những vấn đề thực tế ở môn Ngữ văn Từ thức tế đó các

em thấy được vai trò và lợi ích của việc học tập từ kiến thức cấp THCS tránh những suy nghĩ lệch lạc

* Thực tế tôi thấy:

Khi bài soạn có kết hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong sách giáo khoa Từ đó bài dạy sẽ trở nên sâu sắc, sinh động hơn Học sinh có hứng thú học bài, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo nhiều hơn

Từ đó vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn

V THIẾT BỊ DẠY HỌC:

- Thiết bị dạy học: Máy chiếu đa năng, bảng, phấn…

- Đồ dùng dạy học, tư liệu trong bài: Giáo án soạn giảng bằng phần mềm PowerPoint, các tranh ảnh liên quan đến tệ nạn hút thuốc lá

- Phiếu học tập của học sinh, bút chì, bút dạ, nam châm…

VI TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

- Hoạt động dạy học: Dạy học theo PPCT chính khóa

- Cách thức học: Học trong lớp

- Tiến trình dạy học: Theo tiến trình, phương pháp của một giờ học bình thường, phương pháp kiểm tra đánh giá, các hoạt động của học sinh, của giáo viên được cụ thể bằng tiết dạy ( có băng hình kèm theo)

PHẦN MÔ TẢ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HĐ1:

1 Kiểm tra bài cũ:

2 Giới thiệu bài mới: GV chiếu hình ảnh cho HS quan sát:

(Hình ảnh ở các phiên chợ vùng quê hiện nay)

(Ở bệnh viện) (Ở trường học)

Hiện nay, có một số thói quen, tập tục có hại vẫn đang tồn tại và còn được xem như một thú vui, một nét văn hoá riêng biệt mang đặc trưng vùng miền

Thói quen đó còn được ví von say sưa: “Thuốc lào chồng hút vợ say – Thằng bé châm đóm lăn quay ra nhà” hay “Một điếu thuốc lào nâng cao sĩ diện” Không

chỉ thuốc lào, hút thuốc lá cũng được xem là thể hiện đẳng cấp “sang trọng”, “trí thức” hay còn được xem là sự “trưởng thành” của tuổi trẻ Chao ôi! Họ có biết đâu rằng thói quen đó, cái thứ gọi là sự thể hiện “văn hoá, đẳng cấp” ấy dù là thuốc lào hay thuốc lá cũng là một loại độc dược cả mà thôi Chúng đang hàng ngày, hàng giờ rút kiệt sức khoẻ con người? Văn bản “Ôn dịch thuốc lá” của tác giả Nguyễn Khắc Viện mà chúng ta tìm hiểu hôm nay sẽ trả lời cho câu hỏi đó

(Tích hợp kiến thức dân gian và thực tiễn)

HĐ2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung về văn bản

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

GV chiếu chân dung tác giả và

hỏi: Với sự hiểu biết của bản thân

em hãy giới thiệu vài nét về tác giả

Nguyễn Khắc Viện?

HS trả lời;

GV chốt:

- Nguyễn Khắc Viện ( 1913 –

1997)

- Ông là người am hiểu nhiều về

khoa học tự nhiên và khoa học xã

hội, đặc biệt là y học, ông là tấm

gương tiêu biểu trong việc bảo vệ

và chăm sóc sức khỏe con người

2 Văn bản:

? Hãy cho biết xuất xứ của văn bản

- Xuất xứ: Trích trong “ Từ thuốc lá đến ma túy – Bệnh nghiện”, NXB Giáo dục, Hà Nội.1992

? Văn bản có nhan đề “Ôn dịch, thuốc lá” Em hiểu thế nào là ôn dịch?

? Việc tác giả dùng dấu phẩy và việc đảo từ ôn dịch trước từ thuốc lá trong nhan đề có dụng ý gì ?

- Ý nghĩa nhan đề:

+ Nhấn mạnh tính chất nghiêm trọng, tác hại của thuốc lá

+ Tỏ thái độ lên án, nguyền rủa, tẩy chay nạn dịch này

+ Dấu phảy được sử dụng theo lối tu từ để nhấn mạnh sắc thái biểu cảm, gây sự chú ý cho người đọc

? Em biết gì về lịch sử ra đời của cây thuốc lá và việc sản xuất thuốc lá? (Tích hợp Lịch sử)

HS: trình bày ->GV nhận xét và bổ sung

Cây thuốc lá xuất hiện cách đây khoảng 4000 năm Lịch sử sản xuất thuốc

lá vào ngày 12/10/1492 từ người da đỏ Thuốc lá được đưa vào Châu Âu vào năm 1556, sau đó lan khắp các châu lục Do lợi nhuận khổng lồ từ thuốc lá, người ta không ngừng cải tiến máy móc, kĩ thuật sản xuất thuốc lá Từ thuốc lá cuộn tay, hít bột, hút bằng tẩu, được thay bằng thuốc lá đầu lọc Qua các công trình nghiên cứu cho thấy thuốc lá trở thành một trong 4 phát minh huy diệt

nhiều người nhất trên thế giới ( súng trường AK, bom nguyên tử, thuốc nổ (Bài 8- Lịch sử 8 : Mặt trái của những tiến bộ về KHKT)

3 Đọc – Giải thích từ khó: Đọc văn bản - chú thích một số từ khó

4 Bố cục, kiểu loại văn bản, phương thức biểu đạt:

- Bố cục: 3 phần

+ P1: từ đầu ->AIDS: Thông báo về nạn dịch thuốc lá

+ P2: Tiếp ->con đường phạm pháp: Tác hại của thuốc lá

+ P3: Phần còn lại: Chiến dịch chống thuốc lá

- Kiểu loại: Văn bản nhật dụng.

- PTBĐ chính: Nghị luận + Thuyết minh.

HĐ3: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chi tiết văn bản

1 Thông báo nạn dịch thuốc lá:

GV: Yêu cầu học sinh đọc thầm SGK, đoạn từ đầu ……năng hơn cả AIDS

? Những tin tức nào được thông báo cho phần mở đầu của văn bản?

HS: Nạn dịch hạch, thổ tả, AIDS

? Đặc biệt, AIDS được xem là “căn bệnh thế kỉ” Nhưng so với nạn AIDS, ôn dịch thuốc lá được đánh giá như thế nào ?

- Ôn dịch thuốc lá…… nặng hơn cả AIDS

? Em hiểu gì về AIDS?( Tích hợp Sinh học, Y học và GDCD)

HS Vận dụng kiến thức môn Sinh học và bài 14 GDCD 8 giải thích về bệnh AIDS:

- HIV là loại vi rút gây suy giảm hệ miễn dịch ở người

- AIDS là giai đoạn cuối của sự nhiễm HIV và biểu hiện ở nhiều triệu chứng khác nhau

? Nhận xét về đặc điểm từ ngữ thuyết minh từ các thông tin trên ?

- Nghệ thuật:

+ Sử dụng các thuật ngữ của ngành y tế ( ôn dịch, dịch hạch, thổ tả ,AIDS ) + Số liệu chính xác cụ thể

+ So sánh

->Tác dụng: gây sự chú ý cho người đọc

=> Ôn dịch thuốc lá đang đe doạ sức khoẻ và tính mạng của con người còn nặng hơn cả AIDS Đây là một vấn đề nghiêm trọng có tính chất toàn cầu.

GV (nhấn mạnh): Tác giả dựa vào kết luận của hơn năm vạn công trình

nghiên cứu để đưa ra nhận định Nó như một mệnh đề không cần chứng minh, không cần bàn luận

- GV khái quát chuyển ý

2 Tác hại của thuốc lá:

? Tác hại của thuốc lá được thuyết minh trên mấy phương diện, đó là những phương diện nào?

- Tác hại được thể hiện trên 2 phương diện:

+ Đối với cá nhân người hút

+ Đối với cộng đồng

a Tác hại của thuốc lá đối với cá nhân người hút thuốc lá.

? Để nói về tác hại của thuốc lá tác giả mượn lời nói của ai? về việc gì?

- Dẫn lời Trần Hưng Đạo bàn về việc đánh giặc ngoại xâm "Nếu đánh như vũ bão thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu"

? Khi dẫn lời Trần Hưng Đạo tác giả sử dụng biện pháp tu từ gì? ? Em hiểu câu nói này như thế nào?

- Nghệ thuật: So sánh

Giặc -> là thuốc lá; Tằm -> Ví như khói thuốc lá; Dâu -> Ví như sức khoẻ của con người

=> Khói thuốc lá đi sâu vào cơ thể, từ từ thấm dần đến một lúc nào đó

có thể gây ra những tác hại nghiêm trọng cho cơ thể

- GV: Yêu cầu hs đọc đoạn từ “khói thuốc lá ….cộng đồng”

- GV kiểm tra việc hiểu và nắm nghĩa một số thuật ngữ trong văn bản ở phần chú thích (Niêm mạc, nang phổi, hắc ín, ni-cô-tin)

? Thuốc là gây ảnh hưởng đến cá nhân người hút ở những mặt nào?

- HS trao đổi theo bàn câu hỏi sau:

? Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe của cá nhân người nghiện thuốc

lá được phân tích trên các chứng cứ nào?Tác giả dùng kiến thức lĩnh vực nào

để phân tích? (Tích hợp Sinh học, Y học, Hoá học)

- HS trả lời;

- GV chốt – kết hợp chiếu hình ảnh

* Về sức khỏe

+ Chất hắc ín làm tê liệt các lông mao ở vòm họng, phế quản, nang phổi,

tích tụ lại gây ho hen, viêm phế quản, ung thư vòm họng và phổi

(Phổi của người không hút thuốc lá) (Phổi của người hút thuốc lá)

+ Chất ô-xít các -bon thấm vào máu, không cho tiếp nhận ô-xi khiến sức khoẻ giảm sút

+ Chất ni-cô-tin làm co thắt các động mạch, gây bệnh huyết áp cao,tắc động mạch, nhồi máu cơ tim, có thể tử vong

(Viêm tắc động mạch) (Nhồi máu cơ tim)

GV phân tích: Cơ thể được cấu tạo bằng hàng tỉ tế bào, tất cả những tế

bào ấy đều cần ô xi Khi ta thở không khí xuyên thấm vào phổi Máu tiếp nhận ô

xi và chuyển tới toàn bộ cơ thế Ở những người hút thuốc lá, một số chất có khả năng ngăn cản phổi thực hiện chức năng của nó Bồ hóng và hắc ín của khói thuốc lá làm phổi và các ống dẫn đọng cáu ghét Điều đó thường dẫn đến các bệnh đường hô hấp (Tích hợp Sinh học 8 - bài 20-22)

- Qua các nghiên cứu khoa học cho thấy: trong khói thuốc lá có khoảng

4000 hóa chất, trong đó có hơn 400 hóa chất độc hại, đặc biệt có 43 hóa chất độc hại là nguyên nhân gây bệnh ung thư 80% ung thư vòm họng, ung thư phổi là

do hút thuốc lá Tuổi thọ của người rút thuốc giảm từ 5 – 8 tuổi

GV yêu cầu HS theo dõi đoạn văn từ : “ Tỉ lệ thanh niên…với điếu thuốc”