phiéu mô tả hồ sơ dạy học

- Môn công nghệ: Học sinh vận dụng kiến thức về bảo quản và chế biến lương thực, thực phẩm đã được học ở lớp 6, tính chất của đất trồng ở lớp 7, lớp 10 để giải thích được cơ sở khoa học

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC

1 Hồ sơ dạy học:

- Tên chủ đề: Bảo tồn nghề truyền thống Cốm Làng Vòng

- Tên giáo viên dạy: Hà Thị Thúy

- Thời gian: tháng 10/2014

- Thời lượng: 4 tiết

- Xác định vị trí kiến thức liên môn Môn học Nội dung

(Tên bài trong SGK)

Vị trí của bài trong SGK

Thời điểm trong PPCT cũ

Thời điểm trong PPCT mới

Thời gian thực hiện

Sinh học Các thành phần hóa học

của tế bào

Bài 3,4 Tiết 5, 6, 5, 6

Tháng 10

Công

nghệ

Đất trồng Bảo quản và chế biến lương thực, thực phẩm

Bài 8,9,10, 40,42,43

Tiết 13,

14, 15,

16, 17

6,7,8,9

Địa lí Địa lí ngành trồng trọt

Vai trò, các nhân tố ảnh hưởng và đặc điểm phân

bố các ngành dịch vụ

31 35

28 43

Lịch sử Kinh tế thủ công nghiệp

truyền thống

Sự hưng khởi của các đô thị trong lịch sử Việt Nam (thế kỉ XVII)

Bài 18, 22 Tiết 24,

28

28, 29

Anh The story of my village

(Câu chuyện làng tôi)

Bài 8 Tiết 44, 8,9

2 Mục tiêu dạy học

2.1 Mục tiêu bài học

a Kiến thức

- Nêu được lịch sử hình thành và phát triển của nghề sản xuất cốm ở làng Vòng

- Trình bày được thuận lợi và khó khăn về tự nhiên (đất, khí hậu ) tới trồng lúa nếp

- Trình bày được thành phần hóa học của tế bào có trong hạt cốm Vận dụng những kiến thức về thành phần hóa học của cốm để giải thích sự dẻo, thơm của cốm

- Nêu được quá trình bảo quản hạt lúa nếp non và cốm

- Giải thích được quá trình làm mất lượng nước tự nhiên trong sản phẩm cốm

- Nêu được đặc điểm, tính chất và đề xuất biện pháp cải tạo và sử dụng loại đất trồng phù hợp với cây lúa nếp

- Trình bày được những hình thức kinh doanh sản phẩm cốm tại làng Vòng và nguyên nhân làm cho nghề cốm đang bị mai một

-Trình bày được các giải pháp để bảo tồn nghề sản xuất cốm ở làng Vòng

- Sử dụng được các từ vựng theo chủ điểm, từ Tiếng Anh chuyên ngành

b Kỹ năng

- Rèn luyện kĩ năng thu thập, xử lí thông tin, trình bày báo cáo

- Biết tổ chức Sêminar khoa học

- Phân tích được bản đồ, biểu đồ, bảng số liệu thống kê

- Sử dụng thành thạo công nghệ thông tin để thiết kế slide trình chiếu, mẫu văn bản, Videoclip, poster

- Rèn luyện kĩ năng lập kế hoạch, kĩ năng hợp tác, giải quyết vấn đề, kĩ năng đánh giá, kĩ năng giao tiếp xã hội

- Rèn luyện kĩ năng dịch thuật, viết bài luận bằng Tiếng Anh

c Thái độ

- Có niềm tin vào khoa học, ham học hỏi, hứng thú tìm hiểu về các hoạt động sản xuất kinh doanh trong đời sống con người tại địa phương

- Có ý thức giữ gìn, tôn trọng và tự hào về các làng nghề truyền thống và sản phẩm truyền thống ở địa phương

- Nâng cao trách nhiệm với cộng đồng, có ý thức phát huy, truyền bá các sản phẩm thủ công nghiệp truyền thống của Việt Nam

2.2 Các kiến thức liên môn học sinh cần có để vận dụng giải quyết các vấn đề dự án đặt ra:

- Môn Sinh học: Đặc điểm hóa học của chất Saccalozo, lipit có trong tế bào

được học ở lớp 10, giá trị dinh dưỡng và khẩu phần ăn ở lớp 8 để giải thích vấn

đề “dẻo, thơm của cốm” là do sự phân nhánh, sắp xếp các phân tử theo các nguyên tắc khác nhau tạo nên, là sự tồn tại thích nghi của một dạng vật chất trong

tự nhiên

- Môn công nghệ: Học sinh vận dụng kiến thức về bảo quản và chế biến lương

thực, thực phẩm đã được học ở lớp 6, tính chất của đất trồng ở lớp 7, lớp 10 để giải thích được cơ sở khoa học của quá trình làm mất lượng nước tự nhiên trong hạt lúa nếp non để tạo ra sản phẩm có tính thẩm mỹ cao, có giá trị kinh tế trong quá trình bảo quản và đặc điểm của đất trồng phù hợp với cây lương thực

- Môn Địa lí: Điều kiện sinh trưởng của cây lúa và các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát

triển ngành dịch vụ

- Môn Lịch sử: Sự hình thành và phát triển ngành thủ công truyền thống, nghề Cốm

ở làng Vòng Vai trò của nghề làm Cốm và những sản phẩm từ nghề làm Cốm đã góp phần tạo ra bản sắc văn hóa truyền thống của Thăng Long xưa và Hà Nội ngày nay

Cùng với các làng thủ công truyền thống khác, làng Vòng với nghề làm Cốm đã góp phần tạo nên sự thịnh vượng của đô thị cổ Thăng Long trong lịch sử

- Môn GDCD: Mối quan hệ giữa công dân với cộng đồng đưa ra giải pháp bảo tồn nét

văn hóa trong làng nghề sản xuất Cốm

- Môn Tiếng Anh: Học sinh có vốn từ vựng phong phú được vận dụng để diễn đạt,

trình bày một báo cáo khoa học

3 Đối tượng dạy học

Chủ đề dạy học này được chúng tôi tổ chức theo phương pháp dạy học dự án

cho học sinh khối 10, trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành Mỗi lớp chia

thành các nhóm nhỏ để thực hiện các hoạt động học tập Phần lớn các em học sinh tích cực, chủ động chăm chỉ, chịu khó học hỏi, rất hào hứng với mô hình học tập dự án… Tuy nhiên, một số em còn lúng túng khi viết báo cáo, khi phân tích

số liệu, chưa thành thạo khi sử dụng các phần mềm thiết kế sản phẩm học tập Vì thế, việc học tập qua dự án, cũng giúp các em củng cố và rèn thêm các kĩ năng

này

4.Ý nghĩa của chủ đề

Trường Nguyễn Tất Thành là một trường học ở quận nội thành của Hà Nội, việc dạy học gắn với sản xuất kinh doanh tại địa phương rất khó thực hiện

Vì vậy, khi triển khai dự án học tập với chủ đề “ Bảo tồn nghề truyền thống Cốm làng Vòng” đã có ý nghĩa đối với thực tiễn dạy học và đời sống, có tác

động sâu sắc tới suy nghĩ và hành động của các em học sinh

Cụ thể là:

- Hoc sinh rất chủ động, tích cực đi tìm hiểu để có kiến thức về vấn đề bảo quản lương thực, thực phẩm, thành phần hóa học của tế bào, điều kiện sinh trưởng của cây lúa, đặc điểm của đất trồng, biện pháp cải tạo đất trồng, lịch sử hình thành và

Vòng và các giải pháp nhằm mở rộng sản xuất, kinh doanh gắn với bảo tồn và bền vững

- Rèn luyện kĩ năng

+ Giải quyết vấn đề: Khi học sinh tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất, kinh doanh Cốm, các em đã phát hiện ra vấn đề “ Cốm bị nhuộm bằng chất hóa học để mau đạt lợi nhuận trong kinh doanh”, điều này gây hại đến sức khỏe của người sử dụng Kết thúc dự án học tập, học sinh đã đề xuất phương pháp nhuộm Cốm bằng một số cây tạo màu Hiện nay, các em đang giải quyết tiếp nhiệm vụ vừa đặt ra

+ Hợp tác: Học sinh đã biết phân chia công việc theo năng lực của từng thành viên trong nhóm và các thành viên đó tự chịu trách nhiệm với công việc đã nhận và kết nối với nhau để tạo thành sản phẩm học tập hoàn chỉnh

+ Kỹ năng giao tiếp xã hội: Học sinh đã biết cách tiếp cận, cách trình bày để được tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất Cốm ở Làng Vòng tự tin, tự chủ và mạnh dạn trong giao tiếp

+ Huy động được sự tham gia của cha mẹ học sinh vào các hoạt động học tập ngoài trường học của các em (Phụ huynh giúp con đi lấy mẫu phân tích thành phần dinh dưỡng của cốm ở Viện dinh dưỡng, chuẩn bị cho con máy ảnh, hướng dẫn con thu thập thông tin khi con đi thực tế…)

-Tạo ra mối quan hệ khăng khít giữa nhà trường và địa phương thông qua hoạt động của học sinh đặc biệt là khi học sinh được tham gia trực tiếp vào khâu sản xuất Cốm các em rất phấn khởi và đã thiết kế các poster để quảng bá cho làng nghề

- Khắc phục được tính rời rạc, hàn lâm của các môn khoa học riêng rẽ Giảm tải được một số nội dung học tập không thiết thực với đời sống thực của học sinh Góp phần đổi mới phương pháp dạy học và sinh hoạt chuyên môn của Giáo viên

- Ảnh hưởng của nội dung dạy học theo chủ đề: Dự án dạy học theo chủ đề nêu trên có ảnh hưởng trực tiếp, mạnh mẽ đến nhận thức, suy nghĩ và hành động của các em Kết thúc dự án, toàn bộ nội dung bài học được ghi lại và phổ biến rộng

rãi trên website có sức ảnh hưởng rộng khắp không chỉ trong phạm vị một lớp học, một trường học mà còn lan tỏa ra phạm vi khắp huyện, thành phố, cả nước

5 Thiết bị dạy học, học liệu

Các thiết bị được sử dụng như: máy tính, máy in, máy chiếu, các phần mềm ứng dụng như word, PowerPoint; phần mềm xử lý ảnh, trình duyệt Web, sách giáo khoa sinh học, văn học, địa lý, giáo dục công dân, các hình ảnh, đoạn video thu thập được

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

(Được thể hiện trong giáo án của giáo viên)

7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập

-Trước khi bắt đầu bài học, giáo viên cung cấp và thảo luận với học sinh về hệ thống mục tiêu cần đạt, những nội dung dạy học chính

- Học sinh sẽ được kiểm tra đánh giá thường xuyên trong suốt quá trình học Trước khi bắt tay vào dự án, học sinh sẽ nhận được nhiệm vụ học tập, kế hoạch học tập, để tự xác định nhu cầu, sở thích của bản thân, đăng ký nhiệm vụ, thời gian làm việc với giáo viên, mục tiêu học tập cần đạt

- Trong quá trình thực hiện dự án học sinh luôn dựa vào các tiêu chí đánh giá

để thực hiện các nhiệm vụ về nội dung và kỹ năng hoạt động nhằm đạt mục tiêu dạy học (phiếu làm việc nhóm, phiếu ghi chép, phiếu đánh giá sản phẩm)

- Khi trình bày dự án: giáo viên làm việc với cả lớp, từng nhóm trình bày sản phẩm, các nhóm chia sẻ, đánh giá nhận xét lẫn nhau (Phiếu đánh giá cho từng loại sản phẩm, kỹ năng thực hiện)

- Sau khi hoàn thành dự án: học sinh ghi chép vào phiếu phản hồi ý kiến, hoàn hoàn thành phiếu học tập, ghi chép cá nhân và báo cáo tổng kết

Công cụ đánh giá:

-Xây dựng mẫu phiếu đánh giá làm việc nhóm

-Xây dựng mẫu phiếu đánh giá việc trình bày kết quả

-Xây dựng các mẫu phiếu đánh giá nội dung học tập

Người đánh giá:

- Giáo viên và học sinh

Thời điểm đánh giá:

- Kết thúc bài dạy (sau 4 tuần)

Sản phẩm đánh giá:

- Bài viết của học sinh bằng bản word, Powerpoint, các ấn phẩm thông tin tuyên truyền, videoclip, hình ảnh được đăng tải trên website

- Biên bản làm việc nhóm

8 Các sản phẩm của học sinh

- Sau thời gian thực hiện dự án, mỗi nhóm học sinh đã làm được:

+ 1 bản trình chiếu PowerPoint đẹp, sinh động, đảm tốt các yêu cầu đã đặt ra

cả về nội dung và bố cục, hình thức

+ Tập san đánh máy : hình thức đẹp, bố cục nội dung chặt chẽ, khoa học + 2 Video clip (Tiếng Anh, tiếng Việt)

+ 2 Poster (Tiếng Anh, tiếng Việt)

- Sau buổi báo cáo, kết thúc dự án, giáo viên đánh giá kết quả của các học sinh trong lớp bằng cách yêu cầu học sinh hoàn thành phiếu đánh giá nội dung học tập với các yêu cầu cụ thể (phụ lục 4) và cho điểm Kết hợp với bản đánh giá này là các phiếu đánh giá kết quả thực hiện của giáo viên và học sinh (phụ lục 6,7)