PHIẾU mô tả hồ sơ dạy học

Mục tiêu dạy học: Áp dụng kiến thức Môn Sinh học để giải thích sự thích nghi của thực vật đối với sự biến đổi của môi trường để tồn tại và phát triển Học sinh cần vận dụng kiến thức của

Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi của giáo viên

1 Tên hồ sơ dạy học: Hướng động.

2 Mục tiêu dạy học:

Áp dụng kiến thức Môn Sinh học để giải thích sự thích nghi của thực vật đối với sự biến đổi của môi trường để tồn tại và phát triển

Học sinh cần vận dụng kiến thức của môn Hóa học để giải thích về tính hướng hóa và hướng nước ở thực vật

Học sinh cần vận dụng kiến thức của bộ môn Vật lí để giải thích về tính hướng trọng lực ở thực vật

3 Đối tượng dạy học của bài học

- Đối tượng học sinh: Khối lớp 11 Trường THPT Mậu Duệ.( Lớp 11B1, 11B2)

- Số lượng : 51 học sinh

- Đặc điểm: Đa số các em học sinh là người dân tộc thiểu số, nhận thức còn chậm

4 Ý nghĩa của bài học:

- Ý nghĩa:

Học sinh giải thích được các hiện tượng trong thực tế của thực vật trong tự nhiên

- Vai trò:

Biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, đời sống sản xuất

Giải thích được cơ chế chung của các kiểu hướng động do tốc độ sinh trưởng không đều của các tế bào ở hai phía của cơ quan vì nồng độ Auxin khác nhau

5 Thiết bị dạy học, học liệu.

- Tài liệu: Sách giáo khoa, thiết kế bài giảng, chuẩn kiến thức kỹ năng, giáo án

- Đồ dùng dạy học: Bảng, phấn, màn hình, máy vi tính, máy powerpoint

- Sử dụng công nghệ thông tin để trình chiếu các hình ảnh mô phỏng tính hướng động ở thực vật giúp cho học sinh từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng phát hiện và lĩnh hội kiến thức

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

I MỤC TIÊU BÀI HỌC.

1 Kiến thức:

- Phát biểu được định nghĩa về tính cảm ứng, hướng động Phân biệt được hướng động dương và hướng động âm

- Nêu được các tác nhân của môi trường gây ra hiện tượng hướng động

- Trình bày được vai trò của hướng động đối với đời sống của cây, từ đó giải thích được sự thích nghi của cây đối với sự biến đổi của môi trường để tồn tại và phát triển

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh

3 Thái độ:

- Biết vận dụng các kiến thức về hướng động vào thực tiễn sản xuất Có ý

thức bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường sống của sinh vật trên Trái đất

II CHUẨN BỊ.

1 Giáo viên: Giáo án, SGK, tranh hình 23.1, 23.2, 23.3.SGK.

2 Học sinh: SGK, đọc trước bài học.

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC.

1 Ổn định tổ chức lớp học: Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra bài cũ.

3 Bài mới

Đặt vấn đề: Tại sao một số cây mọc luôn hướng về một phía? Do những

cây đó chịu kích thích của 1 hoặc một số yếu tố của môi trường và có phản ứng để thích nghi

Đó chính là tính cảm ứng của thực vật

- Cảm ứng là gì? Cho ví dụ về tính cảm ứng?

- Cảm ứng là phản ứng của sinh vật đối với kích thích

GV: Khả năng phản ứng của thực vật đối với kích thích gọi là Tính cảm

ứng Còn ở động vật là phản ứng.

- Tính cảm ứng ở thực vật và động vật có giống nhau không? Cảm ứng có vai trò như thế nào đối với sinh vật?để biết được chúng ta vào bài hôm nay

-GV giới thiệu hình 22.1 các cây non ở

các điều kiện chiếu sáng khác nhau

?Có nhận xét gì về sự sinh trưởng của các

cây non ở các chậu?

-HS: Ở các điều kiện chiếu sáng khác

nhau, cây non có phản ứng sinh trưởng

rất khác nhau

+ ở điều kiện chiếu sáng một hướng, thân

cây non sinh trưởng về phía nguồn sáng

+Khi không có ánh sáng, cây non mọc

vống lên và có màu vàng úa

+Ở điều kiện chiếu sáng bình thường, cây

non mọc khỏe, thẳng, lá có màu xanh lục

-GV: Có phải tất cả các cơ quan của cây

ở hình 22.1.a đều mọc quay về phía ánh

sáng?

-HS: Không, chỉ một hoặc một số cơ

quan phản ứng

I/ KHÁI NIỆM HƯỚNG ĐỘNG.

1 Định nghĩa

-GV: Đây là hình thức phản ứng của cơ

quan thực vật đối với tác nhân kích thích

từ một hướng xác định Đó chính là

hướng động ở thực vật.Vậy hướng động

là gì?

-HS trả lời

-GV: Có mấy loại hướng động?Cơ chế?

Sự khác nhau các loại hướng động đó

như thế nào?

-GV: cơ chế chung?

-GV: Tuỳ theo tác nhân kích thích mà có

các kiểu hướng động tương ứng

Yêu cầu HS thảo luận nhóm Chia lớp

thành 5 nhóm, mỗi nhóm thực hiện một

nội dung trong bảng sau:

Các

kiểu

Tác nhân Hoạt động

sinh trưởng Hướng

sáng

Hướng

trọng

lực

Hướng

hóa

Hướg

nước

Hướg

tiếp

Hướng động (vận động định hướng):

là hình thức phản ứng của cơ quan thực vật đối với tác nhân kích thích

từ một hướng xác định

2 Phân loại:

Hướng động dương: Hướng tới

nguồn kích thích

Hướng động âm: Tránh xa hướng

kích thích

3 Cơ chế chung:

Do tốc độ ST không đều của các TB

ở 2 phía của cơ quan , vì nồng độ auxin khác nhau: auxin chủ động di chuyển từ phía bị kích thích (phía sáng) đến phía không bị kích thích (phía tối) Lượng auxin nhiều sẽ kích thích sự kéo dài của các TB Kết quả

là các TB phía không bị kích thích (phía tối) nồng độ auxin cao hơn, kích thích TB sinh trưởng nhanh hơn

II/ CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG.

1.Hướng sáng.

2 Hướng trọng lực.

3 Hướng hoá.

- Thân và cành hướng sáng dương có ý

nghĩa gì đối với cây?

GV lấy thêm những VD khác: Cây mọc ở

sát các bức tường cao luôn có hướng ra

phía xa tường có nhiều ánh sáng hơn

- Hướng sáng âm và hướng trọng lực

dương của rễ có ý nghĩa gì đối với đời

sống của cây?

- Hãy nêu vai trò của hướng hoá đối với

dinh dưỡng khoáng và nước của cây?

- Kể tên những loài cây trồng có hướng

tiếp xúc?

* liên hệ: chúng ta cần làm gì đảm bảo

cho sự phát triển của TV?

+phải tưới nước, bón phân hợp lý , tạo

điêu kiện cho bộ rễ phát triển, bảo vệ môi

trường đất

+ Trồng cây với mật độ phù hợp

+Không lạm dụng hóa chất độc hại với

cây trồng , hạn chế thải chất độc hại vào

môi trường không khí

+Trồng cây phù hợp với ánh sáng để tiết

kiệm diện tích, tăng năng suất cây trồng

4 Hướng nước

5 Hướng tiếp xúc.

III/ VAI TRÒ CỦA HƯỚNG ĐỘNG TRONG ĐỜI SỐNG CỦA THỰC VẬT.

- Để thân và cành tìm đến nguồn sáng thực hiện quang hợp

- Đảm bảo cho rễ mọc vào đất để giữ cây & để hút nước cùng các chất khoáng có trong đất

- Nhờ có tình hướng hoá, rễ cây sinh trưởng hướng tới nguồn nước và phân bón để dinh dưỡng

- Cây mướp, bầu, bí, dưa leo, nho, cây đậu côve

4 Củng cố:

- Gọi HS đọc phần ghi nhớ trong khung cuối bài học

- Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi cuối bài

Cau 1: Ứng dụng hướng động của TV vào sản xuất trồng trọt như thế nào? Câu 2: Hướng động là gì? Đặc điểm của tác nhân kích thích và đặc điểm việc trả lời kích thích?

Câu 3: Nêu hiện tượng hướng sáng, hướng nước đối với đời sống của cây? Câu 4: Vai trò của hướng hóa dương đối với sự dinh dưỡng khoáng và nước của cây?

(Lấy được nhiều nước và ion khoáng đảm bảo cho cây sinh trưởng tốt)

5 Dặn dò:

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Đọc trước bài 24

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP

Các kiểu Tác nhân Hoạt động sinh trưởng

Hướg sáng Ánh sáng - Thân, cành:Hg sáng dương

-Rễ:Hg sáng âm

Hướg trọng lực Trọng lực -Đỉnh thân:Hg trọng lực âm

- Đỉnh rễ: Hg trọng lực dương

Hướg hoá Hóa chất - Các Cq của cây ST hg tới nguồn hoá chất:

Hg hoá dương

- Các Cq của cây ST tránh xa nguồn hoá chất: Hg hoá âm

Hướg tiếp xúc Tiếp xúc Tua cuốn mọc thẳng cho đến khi tiếp xúc

với cọc rào Sự tiếp xúc đã kích thích sự sinh trưởng kéo dài của các tế bào tại phía ngược lại => tua quấn quanh cọc rào

7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập.

- Học sinh cần nêu được khái niệm về hướng động, thấy được vai trò và ý nghĩa của hướng động đối với đời sống thực vật

8 Các sản phẩm của học sinh.

- Kết quả học tập của học sinh qua khảo sát phiếu học tập.

Học sinh đã nắm được khái niệm hướng động, và thấy được hàm lượng Auxin ảnh hưởng đến tốc độ sinh trưởng của thực vật

* Kết quả giảng dạy của dự án cụ thể như sau:

+ Số học sinh thực hiện đáp ứng tốt yêu cầu 25 HS chiếm 49%

+ Số học sinh đáp ứng yêu cầu 15 HS chiếm 29,4%

+ Số học sinh không thực hiện được yêu cầu 11 HS chiếm 21,6%