TRỰC KHUẨN HO GÀ(Bordetella pertussis)Đặc điểm sinh vật họcDạng que ngắnGram âm, có thể có vỏKhông di độngKhông sinh nha bàoVi khuẩn hiếu khí.Môi trường nuôi cấy thích hợp là Bordet Gengou (môi trường chứa khoai tây, glycerol và 1520% máu).Để có thể ức chế vi khuẩn khác, có thể thêm vào môi trường Penicillin G 0,5µgml.Ngoài ra thể thêm vào môi trường than hoạt tính.
Trang 1TRỰC KHUẨN HO GÀ
(Bordetella pertussis)
Trang 3Đặc điểm sinh vật học
Môi trường nuôi cấy thích hợp là Bordet - Gengou (môi trường chứa khoai tây, glycerol và 15-20% máu)
Để có thể ức chế vi khuẩn khác, có thể thêm vào môi trường Penicillin G 0,5µg/ml
Ngoài ra thể thêm vào môi trường than hoạt tính
Trang 6Pha I
Tương ứng với khuẩn lạc dạng S
Vi khuẩn hình bầu dục, có vỏ, đứng riêng
rẽ hoặc từng đôi, ít khi thành chuỗi, có độc lực
Kháng nguyên đặc hiệu của pha I là những kháng nguyên mạnh tạo được miễn dịch đối với bệnh ho gà
Trang 7Pha IV
Tương ứng với khuẩn lạc dạng R, vi khuẩn hình sợi t o hơn và hay xếp thành chuỗi ngắn, không có vỏ, không có độc lực, mất kháng nguyên pha I
Trang 9Độc tố
Trực khuẩn ho gà sản xuất các yếu tố làm thành độc lực và có vai trò quan trọng trong
cơ chế bệnh sinh:
Trang 10Độc tố ho gà
Bản chất protein, do vi khuẩn ở pha I tiết
ra, làm tăng lượng AMP vòng dẫn đến sự tăng tiết dịch và chất nhầy đường hô hấp
Kháng thể kháng độc tố ho gà có vai trò bảo vệ chống nhiễm trùng
Trang 11Độc tố Adenylate cyclase
Có thể xâm nhập vào tế bào đường hô hấp làm tăng tiết AMP vòng, ức chế hiện tượng hoá hướng động bạch cầu đa nhân trung tính và ức chế hiện tượng thực bào
Độc tố này có vai trò bảo vệ vi khuẩn trong giai đoạn sớm của bệnh
Trang 12Độc tố tế bào khí quản
Gây tổn thương đặc hiệu các tế bào lông chuyển của biểu mô đường hô hấp
Trang 13Khả năng gây bệnh ở người
B pertussis gây bệnh ho gà, thường gặp ở trẻ em, rất dễ lây và gây thành dịch
Bệnh ho gà lây trực tiếp qua đường hô hấp, lây nhất ở thời kỳ đầu của bệnh
Vi khuẩn phát triển ở liên bào đường hô hấp, không vào máu
Trang 14Khả năng gây bệnh ở người
Vi khuẩn giải phóng các độc tố gây thương tổn đường hô hấp và gây nên các dấu hiệu toàn thân của bệnh ho gà
Trang 15Chẩn đoán vi sinh vật
Trang 16Chẩn đoán trực tiếp
Chủ yếu là phân lập vi khuẩn
Lấy bệnh phẩm tốt nhất là ở thời kỳ đầu của bệnh
Xác định khuẩn lạc điển hình, nhuộm gram
để xác định hình thể vi khuẩn và làm phản ứng ngưng kết với kháng huyết thanh đặc hiệu
Trang 18Chẩn đoán gián tiếp
Tìm kháng thể kháng độc tố ho gà trong huyết thanh bệnh nhân
Trang 19Phòng bệnh và điều trị
Trang 20Phòng bệnh
Trang 21Phòng bệnh không đặc hiệu
Phát hiện bệnh sớm và chữa trị kịp thời
Cách ly bệnh nhân và hạn chế tiếp xúc, nhất là những bệnh nhân đang ở thời kỳ đầu của bệnh
Trang 22Phòng bệnh đặc hiệu
Vaccine ho gà hiện nay là vaccine chết, được làm từ vi khuẩn ho gà ở pha I
Dùng vaccine ho gà tiêm đồng loạt cho trẻ
em dưới 1 tuổi để gây miễn dịch cơ bản
Tiêm nhắc lại sau 1 năm để củng cố miễn dịch và sau 5 năm tiêm nhắc lại một lần nữa
Trang 23Phòng bệnh đặc hiệu
Ngoài ra có thể dùng huyết thanh miễn dịch hoặc globulin miễn dịch người để phòng bệnh và chữa bệnh ho gà ở trẻ còn bú
Trang 24Kháng sinh chọn lọc là erythromycin.