CHUYÊN ĐỀ ĐẠO ĐỨC

- Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi tiểu học từ 6-10 tuổi, suy nghĩcủa các em còn non nớt, kinh nghiệm sống của các em ở trình độ thấp, tư duy cụthể còn chiếm vai

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Bác Hồ đã từng dạy chúng ta “Người có tài mà không có đức là người vô dụng Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó” Đối với ngành giáo dục, Người căn dặn: “Dạy cũng như học, phải chú trọng cả tài lẫn đức Đức là đạo đức cách mạng, đó là cái gốc quan trọng”

- Do vậy, giáo dục đạo đức là một bộ phận rất quan trọng trong quá trình dạyhọc, là mặt trận hàng đầu của các trường phổ thông Đặc biệt ở bậc Tiểu học lạicàng quan trọng hơn vì đây là bậc học đầu tiên, là nền tảng để các em hình thànhthói quen ban đầu về các chuẩn mực hành vi đạo đức Việc giáo dục đạo đức ởtrường Tiểu học thông qua các tiết học đạo đức là vô cùng cần thiết

- Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi tiểu học từ 6-10 tuổi, suy nghĩcủa các em còn non nớt, kinh nghiệm sống của các em ở trình độ thấp, tư duy cụthể còn chiếm vai trò quan trọng, có tính bắt chước nên cung cấp cho học sinhnhững chuẩn mực đạo đức là viên gạch đầu tiên cho sự hình thành nhân cách ngườicông dân, người chủ của xã hội tương lai

- Mặt khác nó giúp cho các em hình thành cơ sở ban đầu, như một “Sức đềkháng” chống lại sự xâm nhập của những cái xấu từ bên ngoài và gội rửa nhữngcái xấu đã bị tiêm nhiễm, những cái đi ngược với chuẩn mực đạo đức mà xã hội đãquy định

II MỤC TIÊU.

Môn Đạo đức ở trường Tiểu học nhằm giúp học sinh:

- Có hiểu biết ban đầu về một số chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp luậtphù hợp với lứa tuổi trong các mối quan hệ của các em với bản thân, gia đình, nhà

trường, cộng đồng, môi trường tự nhiên và ý nghĩa của việc thực hiện theo cácchuẩn mực đó.

- Từng bước hình thành kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân vànhững người xung quanh theo chuẩn mực đã học; kỹ năng lựa chọn và thực hiệncác hành vi ứng xử phù hợp chuẩn mực trong các quan hệ và tình huống đơn giản,

cụ thể của cuộc sống; biết nhắc nhở bạn bè cùng thực hiện

- Từng bước hình thành thái độ tự trọng, tự tin; yêu thương, tôn trọng conngười; yêu cái thiện, cái đúng, cái tốt; không đồng tình với cái ác, cái sai, cái xấu

- Bên cạnh đó, dạy – học môn Đạo đức theo chuẩn kiến thức kỹ năng là nhucầu cần thiết của Ngành giáo dục Tiểu học hiện nay Ngoài dạy theo Chuẩn kiếnthức kỹ năng còn chú trọng việc Rèn kỹ năng sống – Giáo dục Bảo vệ môi trườngcho các em cũng là yêu cầu mà các em cần đạt được sau mỗi phần, mỗi chủ điểm

và sau mỗi năm học

III NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN ĐẠO ĐỨC Ở LỚP MỘT.

1 Cấu trúc chương trình môn Đạo đức bậc Tiểu học:

- Chương trình môn Đạo đức ở Tiểu học gồm một hệ thống các chuẩn mựchành vi đạo đức lựa chọn từ các chuẩn mực ứng xử phù hợp với các chuẩn mựcđạo đức xã hội

- Việc lựa chọn các chuẩn mực hành vi đạo đức và sắp xếp chúng thànhchương trình thực hiện các nguyên tắc sau:

+ Đảm bảo phù hợp với mục tiêu giáo dục ở bậc Tiểu học

+ Nhận thức rõ mục tiêu môn Đạo đức

+ Chuẩn bị cho học sinh những cơ sở ban đầu cần thiết cho sự hình thành vàphát triển nhân cách con người công dân, người chủ xứng đáng trong tương lai củadân tộc, biết sống và học tập trong xã hội đổi mới

+ Cung cấp cho học sinh những hành vi ứng xử trong các mối quan hệ, đốivới bản thân, đối với người khác, đối với gia đình, nhà trường, xã hội

+ Đảm bảo tính truyền thống và hiện đại, tính dân tộc trong hành vi ứng xử

+ Đảm bảo tính cụ thể phù hợp với các lứa tuổi của chuẩn mực hành vi.+ Đảm bảo tính đồng tâm của các chuẩn mực hành vi từ lớp 1 đến lớp 5.

- Chuẩn kiến thức kỹ năng môn Đạo đức được biên soạn theo chương trình,kế hoạch dạy học quy định và được cấu trúc theo tuần - bài, dựa vào hệ thống trongsách giáo khoa các lớp 1, 2, 3, 4, 5 đang được sử dụng ở các trường Tiểu học trongtoàn quốc

- Rèn kỹ năng sống môn Đạo đức được biên soạn theo từng bài dạy; các kỹnăng cơ bản cần được giáo dục; Phương pháp / kỹ thuật dạy học tích cực có thể sửdụng

- Giáo dục Bảo vệ môi trường trong môn Đạo đức biên soạn theo từng bàidạy; Nội dung tích hợp; Mức độ tích hợp

2 Cấu trúc chương trình môn Đạo đức lớp 1.

- Chương trình Đạo đức lớp 1 được thiết kế theo hướng xác định quyền tráchnhiệm, bổn phận đối với học sinh Bao gồm 14 chuẩn mực hành vi đạo đức phùhợp với lứa tuổi học sinh theo năm mối quan hệ trong cuộc sống như:

+ Quan hệ của các em với bản thân ở các bài: Em là học sinh lớp Một; Gọngàng, sạch sẽ

+ Quan hệ của các em với gia đình ở các bài: Gia đình em; Lễ phép với anhchị, nhường nhịn em nhỏ

+ Quan hệ của các em với nhà trường ở các bài: Nghiêm trang khi chào cờ;

Đi học đều và đúng giờ; Trật tự trong giờ học; Lễ phép vâng lời thầy giáo, cô giáo;

+ 14 bài x 2 tiết = 28 tiết

+ Dành cho địa phương: 3 tiết

+ Ôn tập học kì I: 1 tiết

+ Kiểm tra học kì I: 1 tiết

+ Ôn tập cuối năm: 1 tiết

+ Kiểm tra cuối năm: 1 tiết

Tổng cộng: 35 tiết

+ Thời gian 1 tiết 30-35 phút

- Dạy – học môn Đạo đức là dạy học sinh những hành vi ứng xử phù hợpvới các chuẩn mực đạo đức xã hội và quyền của trẻ em trong các tình huống đơngiản, cụ thể của cuộc sống hằng ngày Nội dung môn Đạo đức kết hợp giữa giáodục quyền với giáo dục trách nhiệm, bổn phận của học sinh Hơn nữa, môn Đạođức không chỉ giáo dục bổn phận, trách nhiệm của học sinh đối với gia đình, nhàtrường, xã hội và môi trường tự nhiên, mà còn giáo dục trách nhiệm của các em đốivới chính bản thân mình

IV PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 1.

1 Giới thiệu vở bài tập Đạo đức 1.

a Về cấu trúc nội dung: Môn Đạo đức lớp Một không có sách giáo khoa

mà chỉ có vở bài tập đạo đức Vở bài tập đạo đức 1 có các dạng bài tập chính sau:

- Quan sát tranh và kể chuyện theo tranh

- Nhận xét về các hành vi của các nhân vật trong tranh

- Xử lí tình huống

- Đóng vai

- Liên hệ tự liên hệ

- Múa hát, đọc thơ, kể chuyện, diễn kịch, tô màu tranh, vẽ tranh, … về chủđề bài học.

b Về cách trình bày.

- Vở bài tập đạo đức 1 chủ yếu được trình bày rất nhiều tranh ảnh nhưng tấtcả đều là tranh vẽ, màu sắc còn đơn điệu, chủ yếu sử dụng màu xanh, màu đen

2 Một số phương pháp dạy – học môn Đạo đức ở lớp Một

Như đã trình bày ở trên, phương pháp dạy – học môn Đạo đức ở lớp Một rấtphong phú, đa dạng Sau đây là một số phương pháp chủ yếu:

- Phương pháp động não: Là phương pháp giúp cho học sinh, trong một thờigian ngắn, nảy sinh được nhiều ý tưởng, nhiều giả định về một vấn đề nào đó

- Phương pháp đóng vai: Là phương pháp tổ chức cho học sinh thực hànhmột số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định

- Phương pháp trò chơi: Là phương pháp giúp học sinh phát hiện và chiếmlĩnh những nội dung học tập thông qua việc chơi một trò chơi nào đó

- Phương pháp thảo luận nhóm: Là phương pháp nhằm giúp học sinh thamgia một cách chủ động, tích cực vào quá trình học tập, tạo điều kiện cho các em cóthể chia sẻ kinh nghiệm, ý kiến hay để giải quyết một vấn đề nào đó

- Phương pháp kể chuyện: Dạy – học Đạo đức ở lớp Một có thể bắt đầu bằngmột truyện kể đạo đức, truyện kể về cách ứng xử của nhân vật trong một tìnhhuống cụ thể (thường là gương tốt), để từ đó giáo viên hướng dẫn học sinh phântích, khái quát thành chuẩn mực hành vi đạo đức các em cần nắm và thực hiện.Phương pháp kể chuyện rất phù hợp với học sinh lớp Một Nó giúp cho bài đạođức đến với trẻ một cách tự nhiên, nhẹ nhàng, sống động Hiệu quả của phươngpháp kể chuyện phụ thuộc vào chất lượng truyện và nghệ thuật kể của giáo viên

Mỗi phương pháp và hình thức dạy – học môn Đạo đức đều có mặt mạnh vàmặt hạn chế riêng, phù hợp với từng loại bài riêng, từng khâu riêng của tiết học Vìvậy không quá lạm dụng hoặc phủ định hoàn toàn một phương pháp và hình thứcdạy học nào Điều quan trọng là căn cứ vào nội dung, tính chất từng bài; căn cứvào trình độ học sinh và năng lực, sở trường của giáo viên; căn cứ vào điều kiện,

hoàn cảnh cụ thể của từng đối tượng học sinh mà lựa chọn, sử dụng kết hợp cácphương pháp và hình thức dạy học một cách hợp lý và đúng mức.

* Ví dụ: Khi dạy bài 4, Gia đình em (Tiết 1) chúng tôi tiến hành như sau: Hoạt động 1: Thảo luận nhóm 4 (Thời gian 2 phút)

Kể về gia đình em (* RKNS: Kĩ năng giới thiệu về những người thân trong

gia đình; Kĩ năng giao tiếp, ứng xử với những người trong gia đình)

Bước 1: Giáo viên chia học sinh thành từng nhóm, mỗi nhóm 2 em và hướngdẫn học sinh cách kể về gia đình mình

+ Gia đình em có những ai?

+ Mọi người trong gia đình đối xử với nhau như thế nào?

Bước 2: Học sinh tự kể về gia đình mình trong nhóm, một vài học sinh kểtrước lớp Giáo viên chốt lại ý chính

Hoạt động 2: Cho học sinh xem tranh gia đình 1,2 con; Pháp lệnh dân số

(Điều 10/ 2003)

** GDBVMT: - Gia đình chỉ có hai con góp phần hạn chế gia tăng dân số,góp phần cùng cộng đồng BVMT

Hoạt động 3: Thảo luận nhóm 2: (Thời gian 5 phút)

Cho học sinh xem tranh và kể lại nội dung tranh

Bước 1: Chia học sinh thành các nhóm và giao nhiệm vụ cho từng nhóm.Bước 2: Đại diện nhóm kể lại nội dung tranh, lớp nhận xét, bổ sung Giáoviên chốt lại nội dung từng tranh

Bước 3: Đàm thoại theo từng câu hỏi

Giáo viên rút ra kết luận

Cuối tiết học, giáo viên cho học sinh nhắc lại bài học, nêu câu hỏi chốt lạinội dung bài Nhận xét và dặn dò

Để nâng cao hiệu quả giờ dạy tốt Đạo đức lớp 1, đòi hỏi người thầy phảinắm được chuẩn kiến thức kỹ năng của môn học, bài học, biết lựa chọn sử dụngcác phương pháp trong một tiết dạy nói chung và một tiết dạy Đạo đức nói riêng,biết dạy theo chuẩn kiến thức cho từng đối tượng học sinh, lồng ghép chương trìnhnhư Rèn kỹ năng sống; Giáo dục bảo vệ môi trường là rất cần thiết Sự kết hợp hàihòa các phương pháp dạy học, lấy phương pháp này bổ trợ cho phương pháp kiatrong giảng dạy được coi như một nghệ thuật mà người thầy cần đạt tới.

3 Sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy - học

- Ngoài các phương pháp và hình thức dạy học ra thì đồ dùng dạy học là mộtphương tiện không thể thiếu trong mỗi tiết dạy Việc sử dụng đồ dùng dạy học phảinhịp nhàng, linh hoạt, sử dụng đúng lúc, đúng chỗ để phát huy hết tác dụng Để sửdụng đồ dùng đạt kết quả cao, chúng ta cần phải:

+ Nắm vững ý đồ của đồ dùng

+ Phát huy hết tác dụng của đồ dùng dạy học

+ Đưa đồ dùng đúng lúc, đúng chỗ

- Đồ dùng dạy học có tầm quan trọng trong sự thành công trong một tiết dạy Vìvậy, trước mỗi tiết dạy giáo viên phải chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng dạy học phùhợp với từng hoạt động của từng bài

V ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH.

- Theo thông tư 30 của Bộ GD & ĐT khi nhận xét học sinh phải tìm chođược sự tiến bộ của học sinh qua các minh chứng cụ thể Trong đánh giá phải giúphọc sinh thấy được mặt làm được và sự hạn chế cần khắc phục nhờ vào biện pháphổ trợ của giáo viên qua lời nhận xét Tuyện đối không được chê bai vì học sinhlớp Một rất thích được khen

- Hiện nay việc nhận xét ở 2 mức là hoàn thành và chưa hoàn thành nhưnghoàn thành là chủ yếu vì giáo viên phải luôn tìm biện pháp hổ trợ để học sinh tiến

bộ vươn lên

VI CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra kiến thức của tiết trước.

2 Bài mới: Giáo viên giới thiệu bài.

Trong mỗi tiết học có đến hai hoặc ba hoạt động Giáo viên cho học sinhthảo luận, đóng vai hoặc xử lý tình huống, giáo viên kết luận sau mỗi hoạt động

3 Củng cố: Học sinh có thể nêu kết luận chung, liên hệ thực tế, giáo dục

qua bài học

4 Dặn dò: Chuẩn bị bài tiết sau.

Nhận xét tiết học

- Để việc dạy học đạo đức đạt chuẩn theo yêu cầu của chương trình, khối 1chúng tôi rất mong nhận được sự quan tâm nhiều hơn nữa từ Ban giám hiệu nhà

GIÁO ÁN MINH HỌA

KẾ HOẠCH BÀI DẠYMôn : ĐẠO ĐỨC Bài 9 :LỄ PHÉP VỚI ANH CHỊ, NHƯỜNG NHỊN EM NHỎ(Tiết 2)

Ngày soạn: 1 /11/ 2017 Ngày dạy : 15 / 11/ 2017 I.Mục tiêu:

1.Kiến thức: Hs hiểu đối với anh chị cần lễ phép, đối với em nhỏ cần nhường

nhịn có như vậy anh chị em mới hòa thuận, cha mẹ mới vui lòng

2.Kĩ năng : Biết cư xử lễ phép với anh chị Biết nhường nhịn em nhỏ.Yêu quý

anh chị em trong gia đình

3.Thái độ : Tỏ ra lễ phép với người lớn, nhường nhịn em nhỏ trong gia đình cũng

như ngoài xã hội

II.Đồ dùng dạy học:

1.Giáo viên:

- Đồ dùng hố trang để chơi đóng vai

- 1 số bài hát, câu thơ, câu ca dao, các câu chuyện, tấm gương về chủ đề bài học…

2.Học sinh :

-Vở BT Đạo đức 1, thanh mặt Đúng-Sai

III Các hoạt động dạy học:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh I.Ổn định tổ chức:

-Gv nhắc nhở tư thế học tập của học sinh: Lớp -HS ngồi ngay ngắn, thẳng

chúng mình ngồi thật ngay ngắn để đón chào các

thầy cô giáo Tiết học Đạo đức ngày hôm nay, cô

xin trân trọng giới thiệu có các thầy cô giáo và

ban giám hiệu nhà trường đến thăm và dự giờ

Nào, lớp chúng ta cùng nổ một tràn pháo hoa để

đón chào các thầy cô.

II.Kiểm tra bài cũ:

- GV nói: Tiết học trước, các em đã học bài: Lễ

phép với anh chị, nhường nhịn em nhỏ tiết 1 Bây

giờ, cô cùng các em cùng nhau ôn lại kiến thức

cũ Nào , lớp mình cùng nghe câu hỏi của cô.

- Gọi HS1: trả lời câu hỏi sau:

1.Đối với em nhỏ, em phải như thế nào

+GV nhận xét

- Gọi HS2: trả lời các câu hỏi sau

1.Đối với anh chị, em phải như thế nào?

+GV nhận xét và nêu câu hỏi tình huống tiếp theo

2.Em có một chiếc ô tô đồ chơi Em bé thấy đòi

mượn Vậy em sẽ:

A Em cho bé mượn và chơi cùng bé

B Không cho em mượn

+Bạn nào có ý kiến khác không?

+Em chọn đáp án B: Không cho bé mượn Em

nghĩ như thế nào mà lại chọn đáp án B vậy?

+Hỏi 1 HS khác :

hàng

-HS lắng nghe

-HSTL: Đối với em nhỏ, em cần phải nhường nhịn

+HS khác TL: em chọn đáp án B

+HSTl tiếp: Tại vì em không muốn bị giành đồ chơi

+HS khácTL: Em chọn đáp án

A vì là anh chị thì phải biết

+GV chốt: Cô cũng đồng ý kiến với câu trả lời là

đáp án A Cho dù mình không thích nhưng chúng

ta cần phải nhường nhịn cho em trước bởi chúng

ta là anh, là chị mà Cô mong rằng, sau hôm nay,

bạn sẽ không còn lặp lại trường hợp này với em

mình nữa nhé.

III Bài mới:

1.Giới thiệu bài: Qua ôn lại kiến thức đã học,

cô nhận thấy các em về nhà có học bài, nắm

bài tốt Tuy nhiên, cách ứng xử của một số bạn

trong cuộc sống hằng ngày chưa hợp lý, vẫn

còn một số bạn chưa biết cách nhường nhịn em

nhỏ và lễ phép với anh chị, người lớn, thầy cô

Để cách em biết cách thể hiện , ứng xử lễ phép

với anh chị, nhường nhịn các em nhỏ như thế

nào thì hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu

qua phân môn đạo đức, bài 9: Lễ phép với anh

+Mời 1-2 HS khác đọc lại

-Yêu cầu HS nhìn vào SGK làm việc theo nhóm

đôi trong 2 phút

-GV y/c HS đóng SGK và hỏi các câu hỏi từng

tranh rồi mời các nhóm đôi trả lời?

- HS thảo luận nhóm đôi

-Đại diện nhóm trả lời: