b). Đối với giáo viên chủ nhiệm: Là người trực tiếp thay mặt nhà trường giáo dục học sinh, là người thực hiện sự phối hợp, liên kết bền chặt với giáo viên chuyên, các đoàn thể trong nh[r]
Trang 1PHÒNG GD- ĐT MANG THÍT CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHŨ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG TIỂU HỌC Độc lập - Tự do - Hạnh phúc CHÁNH HỘI A
CHUYÊN ĐỀ Giaó dục đạo đức học sinh tiểu học thông qua các môn học.
I LÝ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ:
Chương trình môn Đạo đức được xem là một phương tiện quan trọng để thực hiện nhiệm vụ giáo dục tư tưởng, tình cảm, cho học sinh một cách trực tiếp Giáo viên khi dạy môn Đạo đức là làm cho những tri thức đạo đức, những chuẩn mực về hành vi đạo đức có trong bài học được thấm sâu, bền vững, trở thành kĩ năng sống, thói quen hàng ngày của các em Để có kết quả giáo dục tốt giáo viên phải chú tâm đi sâu tìm hiểu đặc trưng, biết lựa chọn phương pháp dạy thích hợp với môn học Ở đây đòi hỏi khả năng tự trao dồi của giáo viên rất lớn Tổ chức mở chuyên đề cho giáo viên môn Đạo đức để tất cả giáo viên nắm bắt Đưa ra các phương pháp dạy học theo hướng tích cực nhằm gây hứng thú cho học sinh như thảo luận nhóm, đóng vai, phỏng vấn … Hiện nay
để góp phần với nhà trường nâng cao giáo dục đạo đức cho học sinh Ngoài dạy môn Đạo đức quy định các em còn học các môn như: Tập đọc, Kể chuyện, Văn miêu tả, Tự nhiên xã hội, Khoa học, Lịch sử, Âm nhạc, Mĩ thuật … ở các lớp từ 1 đến 5 Qua đó giúp các em ý thức trong từng việc làm, từng hành động, các em sống có lý tưởng, có ước mơ, nhận thức được cáy hay, cái đẹp, làm việc thiện, xa lánh cái dữ, cái xấu đối với cuộc sống xung quanh Nhận thức được tầm quan trọng trên tôi chọn chuyên đề: “
Giáo dục đạo đức học sinh tiểu học thông qua các môn học ” Nhằm góp phần xây
dựng nền tảng hành vi đạo đức, lối sống, giáo dục các em trong cư xử với ông bà, cha
mẹ, bạn bè và mọi người xung quanh
II THỰC TRẠNG:
Trong quá trình giáo dục, để đạt kết quả cao thì không dễ chút nào bởi vì trong thực tế một lớp bao giờ cũng có sự chênh lệch về trình độ, sự tiếp thu của mỗi học sinh khác nhau Học sinh chậm hiểu thường có tâm lí ít tự tin trong học tập, thụ động, còn
những người không thực sự tâm huyết với nghề thì việc giáo dục đạo đức học sinh bằng
lý thuyết suôn Có em vì điều kiện mưu sinh nhưng cũng có em vì bạn bè rủ rê hàng quán, chơi điện tử, bi da… mà xa rời học tập và những em bố mẹ li dị, rượu trà, bạo lực gia đình làm cho con cái chán học, hành vi ở trường của thầy cô cũng tác động rất lớn đến việc hình thành nhân cách học sinh VD: Trong buổi chào cờ giáo viên nghiêm trang thì học sinh cũng nghiêm trang Giáo viên ngồi nói chuyện thì các em cũng ngồi nói chuyện Nghe tiếng trống đánh vào lớp giáo viên chưa lên lớp thì các em cũng từ
từ không vào lớp, tình trạng này hiện nay một số nơi trong xã hội và thực tế ở một số trường vẫn còn xảy ra phần nào ảnh hưởng tính gương mẫu của người lớn, thầy cô gáo đới với học sinh nói chung và học sinh
1 Thuận lợi
Phần lớn cơ sở vật chất của trường có khá đủ phương tiện dạy học
Trang 2Giáo viên đạt trình độ chuyên môn, có đầy đủ sách, tài liệu nghiên cứu, phương tiện dạy học biết lựa chọn hình thức, phương pháp đổi mới dạy học, biết ứng dụng công nghệ thong tin trong dạy học, có trách nhiệm, yêu nghề mến trè hết lòng vì học sinh thương yêu
Học sinh phần lớn có sách giáo khoa, vở bài tập, đồ dùng học tập
2 Khó khăn
Một số ít giáo viên còn lơ là trong việc chậm trong việc sử dụng giáo án trình chiếu, dạy theo phương pháp truyền thống, chưa kết hợp tốt với phương pháp tích cực
Một số ít học sinh thiếu sách giáo khoa và vở bài tập, ít đọc sách ở thư viện, ít phát biểu trong giờ học
Một số gia đình do cha mẹ buông lỏng giáo dục, phó mặc cho xã hội, cho nhà
trường “trăm sự nhờ thầy”
III NỘI DUNG, GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1 Nội dung
a) Chương trình giáo dục tiểu học trong đó môn đạo đức không kém phần quan trọng dạy đạo đức không chia theo giai đoạn lớp 1-2-3 rồi đến lớp 4-5 mà được hình thành từ quá trình phát triển tâm sinh lý của học sinh trong từng độ đuổi, đồng thời chịu ảnh hưởng phần lớp ở giáo dục của gia đình, nhà trường đó là những gương tốt của ông
bà, cha mẹ, thầy cô và những người xung quanh Thông qua các môn học chúng ta cần quan tâm giáo dục đạo đức học sinh tiểu học là điều rất cần thiết nhằm góp phần giáo dục toàn diện Các môn học có nội dung dục tích hợp đạo đức như Tiếng việt, kể chuyện, làm văn, tự nhiên xã hội, khoa học, lịch sử, âm nhạc, mĩ thuật vv…ít nhiều đều
có nội dung giáo dục trong từng bài học Do đó, nhiệm vụ của giáo viên phải làm sao cung cấp những tri thức về các hành vi đạo đức này cho các em
- Môn Tiếng việt từ lớp 1 đã gắn giáo dục cho học sinh biết lễ phép, tính trung thực, thật thà, yêu thương, giúp đỡ bạn, kính trọng, chia sẽ giúp đỡ người già có hoàn cảnh khó khăn giáo dục các em biết quý trong bác nông dân đổ công sức làm ra hạt gạo… bài: “Người ăn xin”, sách giáo dục CN lớp 1 tập 3 trang 28 “Bài Hạt gạo làng ta” trang 42 tập 3 sách giáo dục CN lớp 1
- Môn Tập đọc lớp 2 giáo dục các em biết đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ bạn bè, gặp khó khăn, biết nhớ ơn, kính trọng thầy, kính yêu ông bà cha mẹ…như bài
“ chiếc bút mực”, bài “ Người thầy cũ, người mẹ hiền” bài “Bà cháu”…
- Môn Tập đọc lớp 3 giáo dục sự chăm chỉ, cần cù, đức tính kiên trì, vượt khó khăn, biết giúp đỡ người khác khi gặp khó khăn… như bài “ Ông tổ nghề thêu” , bài “ Một buổi tập thể dục”…
- Môn Tập đọc lớp 4-5 giáo dục các em mức nhận thức sâu sắc hơn như giáo dục các em tính kiên trì nhẫn nại, lòng dũng cảm nhu bài “ Văn hay, chữ tốt”, bài “ Bốn anh tài” lớp 4; giáo dục tình cảm yêu quê hương, giáo dục truyền thống đấu tranh xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, lòng thành kính thiêng liêng đối với Tổ tiên, tôn sư trọng đạo và nhận biết điều hay lẻ phải, tránh thói hư tật xấu … như bài “ Phong cảnh đền Hùng”, bài “Nghĩa thầy trò”…
- Môn Kể chuyện lớp 2 giáo dục tích hợp đạo đức về lời nói lịch sự, nhã nhặn, lễ phép đối với người lớn, đức tính chăm chỉ, cần cù, ý thức bảo vệ môi trường… như bài
Trang 3“ Đáp lời an ủi, lời chia vui”, bài “ Chiếc rể đa tròn” , bài “ Mảnh giấy vụn”…
- Môn Kể chuyện lớp 3 giáo dục các em tình cảm thiêng liêng đối với cha mẹ, ông bà, tính cảnh giác, không chủ quan dù là việc nhỏ… như bài “ Người đi săn và con vượn”, bài “ Cuộc chạy đua trong rừng” …
- Môn Kể chuyện lớp 4-5 giáo dục dề cao lòng nhân hậu của con người, tính kỉ luật trong học tập và công việc, biết tôn trong sự lo toan trong công việc, không phân biệt nam hay nữ … như bài “ Sự tích Hồ Ba Bể ”, bài “ Chiếc đồng Hồ”, bài “ Lớp trưởng của tôi”…
- Môn Tự nhiên xã hội lớp 1 giáo dục cho học sinh biết quý ông bà cha mẹ, thân tiện với các thành viên trong gia đình, lòng kính trọng thầy cô, đoàn kết với các bạn, ý thức giữ gìn lớp học, phát huy tinh thần trường lớp lá nhà, thầy trò là chủ có trách nhiệm trong bảo quản tài sản của lớp, của trường… như bài 11 “Gia đình” TNXH lớp 1 , bài “ Lớp học “… lớp 2-3 giáo dục tình cảm thương yêu, kính trọng chăm sóc ông bà cha mẹ trong gia đình, ý thức bảo vệ môi trường… như bài “ Các thế hệ trong gia đình” lớp 3, bài “ Giữ sạch môi trường xung quanh, nhà ở lớp học
- Môn Lịch sử lớp 4-5 giáo dục học sinh noi gương tinh thần yêu nước, truyền thống hào hùng của dân tộc, biết ơn Đảng, Bác Hồ Truyền thống đấu tranh bất khuất của bà Trưng, Bà Triệu, của dân tộc… như bài “ Khởi nghĩa hai bà Trưng” lịch sử lớp 4…
- Môn Âm nhạc giáo dục các em tinh thần đoàn kết, lòng yêu thiên nhiên yêu, yêu quý tác phẩm, tác giả, yêu con người Việt Nam hình thánh lòng yêu nước…thông qua bài “ Lớp chúng mình đoàn kết”, bài “ Thếu nhi thế giới liên hoan”…
- Môn Mĩ thuật dạy qua các chủ đề cảnh vật thiên nhiên, đất nước con người qua
đó lồng giáo dục học sinh yêu cảnh vật, hình thành lòng yêu tổ quốc, yêu con người Việt Nam cần cù, sáng tạo…
- Ngoài ra trong các tiết sinh hoạt ngoài giờ lên lớp, tiết sinh hoạt Sao, Đội, giờ chào cờ …cũng góp phần giáo dục đức tính noi gương thiếu nhi vượt khó, gan dạ, dũng cảm như Mạc Đỉnh Chi, Kim đồng, Lê Văn Tám, Nguyễn Bá Ngọc, Hồ Văn Mên …
2 Gỉai pháp:
a) Hiệu trưởng trực tiếp “lên kế hoạch – tổ chức chỉ đạo thực hiện - giám sát kiểm tra- xử lý kết quả “ công tác giáo dục học sinh nói chung và giáo dục đạo đức (GDĐĐ )
học sinh nói riêng; quán triệt những Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, Ngành về công tác GDĐĐ học sinh; chỉ đạo các thành viên trong Hội đồng Giáo dục (Phó Hiệu trưởng, giáo viên bộ môn, Đoàn Thanh niên, Ban đại diện Cha mẹ học sinh, … đặc biệt với giáo viên chủ nhiệm) trong công tác GDĐĐ học sinh Qua giáo viên chủ nhiệm (GVCN) truyền đạt đến từng học sinh tất cả những quy định của Nhà trường về tiêu chuẩn đánh gía, những điều cấm, những điều nên làm và những tác hại khi vi phạm kỷ luật Thiết lập các kế hoạch phối hợp chặt chẽ với các tổ chức chính trị xã hội ngoài nhà trường
b) Đối với giáo viên chủ nhiệm: Là người trực tiếp thay mặt nhà trường giáo dục học sinh, là người thực hiện sự phối hợp, liên kết bền chặt với giáo viên chuyên, các
đoàn thể trong nhà trường, giữa “Gia đình - Nhà trường - Xã hội” Giáo dục đạo đức
học sinh là một công việc đòi hỏi sự kiên trì, cần phải có tâm huyết với nghề; có
Trang 4phương pháp chủ nhiệm tốt với một kế hoạch toàn diện, hợp lý Từ việc tìm hiểu, nắm bắt hoàn cảnh gia đình, năng lực từng học sinh, học sinh có hoàn cảnh khó khăn … đến việc xử lý tình huống Đòi hỏi cần có sự nghiêm khắc của người thầy đồng thời phải có tấm lòng yêu thương, thể hiện trách nhiệm, lòng vị tha như một người cha đối với con cái; thông cảm chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, giúp đỡ các em vượt qua khó khăn, dành thời gian để tâm sự và cho các em những lời khuyên bảo chân tình; tạo được niềm tin động lực cho học sinh phấn đấu hoàn thiện Hình ảnh người thầy ảnh hưởng không nhỏ đến học sinh, chính vì vậy giáo viên chủ nhiệm không những cần năng lực chuyên môn, mà còn đòi hỏi phải thật sự là tấm gương sáng về tác phong, tư cách đạo đức; chuẩn mực trong trang phục, lời nói, cách ứng xử… như vậy lời nói của giáo viên chủ nhiệm mới
lịch của từng học sinh và điều tra hoàn cảnh cho học sinh, tình hình hoạt động sống, hoàn cảnh gia đình mình Từ đó GVCN phải có biện pháp giáo dục đối với từng em Đặc biệt chú ý những em mồ côi, sống với ông bà Ngoài ra yêu cầu GVCN thường xuyên liên hệ với PHHS bằng sổ liên lạc, bằng thư mời để thông báo tình hình học sinh cho phụ huynh nắm
c) TPT hoạt động thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp- Kiểm tra thường xuyên công tác đội, theo dõi tốt công tác trực chấm của sao đỏ Phối hợp giữa chuyên môn và đội tổ chức các hoạt động ngoài giờ cho học sinh
d) Đối với tổ chức Đoàn thanh niên: Tăng cường vai trò của tổ chức Đoàn TNCS
HCM trong việc Tuyên truyền các nghị quyết của Đoàn, tổ chức thực hiện “Nền nếp –
Kỷ cương”; các phong trào thi đua trong học tập - sinh hoạt; các hoạt động nội, ngoại khoá; các hoạt động ”đền ơn đáp nghĩa- uống nước nhớ nguồn”… nhằm thu hút học
sinh đến tập thể, đến những hoạt động bổ ích; để giáo dục về lòng nhân ái, truyền thống, đạo lý con người Việt Nam qua đó để giáo dục đạo đức học sinh đ) Đối với cha mẹ học sinh: Cần trở thành gương tốt cho con, cháu học tập; có trách nhiệm tham gia đầy đủ các buổi họp PHHS; thường xuyên phối hợp tốt với GVCN - nhà trường để kịp thời nắm bắt các thông tin, trong công tác quản lý việc học tập, chăm lo giáo dục rèn luyện đạo đức của con em mình Mỗi cha mẹ học sinh cần quan tâm xây dựng tổ chức hội CMHS vững mạnh, có mối quan hệ thường xuyên với nhà trường; phát huy vai trò, chức năng Hội CMHS động viên, răn dạy con, cháu chấp hành nội qui của nhà trường, các chủ trương của Đảng và nhà nước
V KẾ QUẢ.
1.Trước khi thực hiện chuyên đề:
Giáo viên trong quá trình dạy và sinh hoạt vẫn vận dụng tích hợp giáo dục đạo đức cho học sinh Tuy nhiên khi giáo dục các em chưa đưa vào kế hoạch, ít có sự chỉ đạo sâu sắc của hiệu trưởng và sự kế hợp đồng bộ giữa giáo viên chủ nhiệm và các lực lượng giáo dục trong nhà trường nên thiếu sự bền vững hiệu quả không cao Kết qủa hảo sát bằng hình thức trắc nghiệm trong học sinh nhận thức về giáo dục đạo đức học sinh, tỉ lệ đạt 45%
2 Sau khi thực hiện chuyên đề:
Trang 5Qua 1 năm học thực hiện vận dụng chuyên đề “ Giáo dục đạo đức học sinh thông qua các môn học” có sự chỉ đạo của Hiệu trưởng có kế hoạch và lựa chọn nôi dung bài dạy được soạn theo chương trình các môn học thống nhất theo khối lớp, tạo điều kiện cho mỗi giáo viên đều có cẩm nan dạy tích hợp giáo dục đạo đức rất thuận lợikết quả hành vi đạo đức học sinh đạt tốt tỉ lệ 90%
VI BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
1.Thiết nghĩ dù ở môi trường giáo dục nào nếu Hiệu trưởng quan tâm và có tâm quyết về nâng cao giáo dục toàn diện cho học sinh chứ không riêng về môn đạo đúc thì nơi đó chất lượng giáo dục từng bước được cải thiện và nâng cao hơn
2 Giáo viên luôn luôn và quan tâm nhiều đến giáo dục đạo đức học sinh thì dù ở trong thời điểm nào trong tiết dạy, trong sinh hoạt, vui chơi, giáo tiếp thân thiện với học sinh cũng thực hiện tốt việc giáo dục dạy chữ - dạy người
3.Tất cả các thành viên trong nhà trường phải có ý thức trong việc giáo dục đạo đức học sinh Phụ trách chuyên môn phải làm cho giáo viên thấy rõ tầm quan trọng công việc giáo dục đạo đức học sinh là hình thành cho các em có nhân cách sống trung thực, kính trọng, đoàn kết, tình thương, lòng nhân ái xa lánh cái ác, cái xấu, hướng về cái thiện
VII KHẢ NĂNG NHÂN RỘNG.
1 Chuyên đề dược triển khai áp dụng có hiệu quả ở tất cả các lớp trường Tiểu học Chánh Hội A trong năm học 2018-2019
2 Chuyên đề có khả năng duy trì và áp dụng có hiệu quả năm học 2019-2020 và những năm học tiếp theo trong trường
Tóm lại, công tác giáo dục đạo đức học sinh là một công tác có ý nghĩa vô cùng
to lớn Ngoài tổ chức các hoạt động, phong trào, cần quan tâm đến công tác chủ nhiệm lớp Việc giảng dạy các bộ môn có tính giáo dục cao
Chánh Hội, ngày 29 tháng 9 năm 2019
NGƯỜI THỰC HIỆN
Nguyễn Văn Nghiêm