QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CUNG CẤP DỊCH VỤ CÔNG

Dịch vụ công là những hoạt động phục vụ các nhu cầu cơ bản, thiết yếu của người dân Vì lợi ích chung của toàn xã hội, do nhà nước chịu trách nhiệm trước xã hội ( trực tiếp đảm nhận hay ủy quyền cho khu vực tư nhân thực hiện) Nhằm đảm bảo ổn định và công bằng xã hội.

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

CUNG CẤP DỊCH VỤ CÔNG`

Tiến sĩ: Nguyễn Thị Ngọc MaiTrường: Đại học Nội vụ Hà Nội

- Xã hội hóa dịch vụ công

- Quan điểm và phương hướng

-Dịch vụ công là những hoạt động phục vụ các nhu cầu cơ bản, thiết yếu của người dân

- Vì lợi ích chung của toàn xã hội, do nhà nước chịu trách nhiệm trước xã hội ( trực tiếp đảm nhận hay ủy quyền cho khu vực

tư nhân thực hiện)

- Nhằm đảm bảo ổn định và công bằng xã hội

Các đặc trưng của dịch vụ công

- Là các hoạt động có tính chất phục vụ trực tiếp;

- Đáp ứng các lợi ích chung, thiết yếu của cộng đồng

- Do nhà nước chịu trách nhiệm trước xã hội

- Do Nhà nước hoặc các cơ quan công quyền được NN ủy quyền thực hiện

- Đảm bảo tính công bằng và hiệu quả

- Không vì mục tiêu lợi nhuận

Phạm vi dịch vụ công

Theo nghĩa rộng: tất cả những hoạt động nhằm thực hiện chức năng vốn có của chính phủ, bao gồm các hoạt động ban hành chính sách, pháp luật, an ninh quốc phòng, cho đến những hoạt động y tế, giáo dục, giao thông công cộng.

Những vấn đề tồn tại trong DVC

- Một chuyến xe tải nếu đi 1 chiều Hà Nội – Hải Phòng khi về̀ lỗ 400.000 đồng/chuyến.

- Mỗi đầu xe mỗi tháng mất 40 triệu đồng để trả BOT cao tốc Hà Nội – Hải Phòng; xe giường nằm xuất phát từ bến Nước Ngầm đi Hà Tĩnh mất 20 triệu đồng/tháng.(Ông Khúc Hữu Thanh Hải, Giám đốc công ty CPVT Đất Cảng)

Những vấn đề tồn tại trong DVC

- Chi phí cho 1km đường cao tốc 4 làn tại

25 bang ở Mỹ là 7 triệu USD, Trung Quốc năm 2006 là 4 triệu USD nay điều chỉnh là

Những vấn đề tồn tại trong DVC

1.Những tổ chức cung ứng DVC chủ yếu (giáo dục, y tế) đang được quản lý giống như cơ quan hành chính công quyền

Xã hội hóa giáo dục

-Chức năng đào tạo, dạy học từ chỗ là việc độc

quyền của nhà nước sang việc nhà nước tạo cho

xã hội có thể, có quyền và cơ hội được tổ chức

thực hiện

-Tinh gọn được bộ máy

-nhà nước sẽ “giảm tải” nhiều công việc có tính sự

vụ để tập trung vào nhiệm vụ hoạch định chính sách, thanh tra, kiểm tra các hoạt động của xã hội trên hầu hết các lĩnh vực thuộc đối tượng quản lý của nhà nước

-quá trình xã hội hoá sẽ giảm nguồn tài chính công chi cho giáo dục công lập do nhà nước đảm nhiệm.

Xã hội hóa giáo dục

-Xã hội hóa là tiến trình năng động và cạnh tranh lành mạnh

-Xã hội hóa và cạnh tranh sẽ dẫn đến đầu tư vật chất cho giáo dục:

-Như vậy, xã hội hoá giáo dục chính là sự hỗ

trợ tích cực và hữu hiệu không những giúp tinh giản biến chế trong khu vực hành chính dịch vụ công mà còn là cuộc cải cách tổng thể mang tính cách mạng Bằng việc xuất hiện hàng loạt các trường ngoài công lập, nguồn lực không mất đi, không giảm đi mà chỉ chuyển đổi chủ thể quản lý

Tỉ lệ khu vực tư trong hệ thống GD

Kinh nghiệm xã hội hóa giáo dục

Đài Loan có Luật trường Tư thục, trong đó quy định cụ thể thủ tục thành lập, điều kiện để giữ chức vụ trong hội đồng quản trị (HĐQT), chi tiết đến mức nêu rõ “ những người kết hôn với nhau hoặc có họ trong vòng 3 đời nội ngoại tộc không được vượt quá tỉ lệ 1/3 trong HĐQT trường ” (Điều 18) Luật cũng quy định trong trường hợp nào thì thành viên HĐQT bị bãi miễn, trong điều kiện nào thì cuộc họp HĐQT được xem là hợp lệ, trong trường hợp nào hiệu trưởng được phép/không được phép tham gia họp HĐQT Lưu ý là Luật quy định HĐQT không được kiêm nhiệm chức vụ hiệu trưởng hoặc các chức

vụ hành chính khác trong trường, không được hưởng lương mà chỉ

có bồi dưỡng họp và công tác phí.

Luật Tư thục của Đài Loan có quy định mọi khoản thu của trường được sử dụng cho các chi phí trong kế hoạch, nếu còn dư thì bổ sung vào quỹ (Điều 62) Mức thu cũng nằm trong một phạm vi được cơ quan thẩm quyền quy định Luật bắt buộc các trường đăng ký thành lập Quỹ (Điều 35 đến 40) Trong trường hợp vi phạm

có thể bị buộc giải thể.

Khu vực tư sẽ phát triển tốt nhất trong bối cảnh có sự phân chia hợp lý giữa hai khu vực công tư Do nguồn lực công hạn hẹp, các trường công cần được sử dụng cho mục tiêu phục vụ lợi ích công, tức những lĩnh vực cần đầu

tư nguồn lực mạnh và thị trường không thể đáp ứng, như nghiên cứu cơ bản hay các chuyên ngành có ít người học, nhưng cần thiết cho xã hội; còn những lĩnh vực khác thì để khu vực tư tự lo liệu “Khu vực tư, chủ yếu là phân khúc hấp thụ nhu cầu, là nơi người học chịu chi phí với quan điểm coi GDĐH như một sự đầu tư cá nhân có tỉ lệ hoàn vốn tương xứng” (James 1987, dẫn theo D Levy,

2015, tr 55) Khu vực công, do được bao cấp từ nguồn vốn ngân sách, phải là nơi đáp ứng nhu cầu công bằng về

cơ hội giáo dục, là điều mà khu vực tư chỉ có thể đáp ứng được một phần.

Luật Đài Loan quy định trong một số trường hợp cần thiết, nhà nước cũng sẽ cấp ngân sách cho trường tư, mức cấp phụ thuộc vào chất lượng hoạt động của trường Tài sản cho tặng nhà trường được miễn thuế.

Thái Lan quy định Nhà nước hỗ trợ trường tư thành lập các Quỹ Đầu tư Phát triển, miễn thuế cho hàng hóa trang thiết bị dùng trong giảng dạy và nghiên cứu, hỗ trợ trong việc chia sẻ nguồn lực (thư viện, phòng thí nghiệm) giữa các trường công

và tư.

Trung Quốc quy định chính phủ cấp quận/hạt (county) có thể thành lập các quỹ để bao cấp cho việc phát triển trường tư, ở cấp cao hơn có thể bao cấp trực tiếp cho các trường, cấp hoặc cho trường thuê các tài sản công đang bị bỏ không, hoặc cấp đất Các trường tư cũng được ưu đãi về thuế, được nhận tài sản quyên tặng của cá nhân, tổ chức, và doanh nghiệp theo các quy định của luật pháp Hơn thế nữa, chính phủ còn khuyến khích các tổ chức tiền tệ cho trường tư vay

để phát triển.

- Giao thông công cộng

- Cung cấp điện

- Cung cấp nước sạch

- Vệ sinh môi trường

- Khuyến nông- lâm-ngư nghiệp

- Thủy lợi

Theo đánh giá độc lập của Diễn đàn kinh tế thế giới, năm 2009 Việt Nam xếp hạng 111 trong số các quốc gia trên thế giới về chất lượng kết cấu hạ tầng, đứng sau hầu hết các nước trong khu vực

Hệ thống hạ tầng giao thông vận tải của Việt Nam còn nghèo nàn, tiêu chuẩn kỹ thuật ở mức thấp và lạc hậu, thiếu đồng bộ, thiếu liên kết Hệ thống đường bộ xuyên quốc gia đã quá tải và xuống cấp so với nhu cầu phát triển, nhưng việc đầu tư mở rộng và nâng cấp đang gặp nhiều khó khăn vì thiếu vốn Tuyến đường sắt Bắc - Nam đang ở vào thế độc tuyến, chưa tạo được các liên kết dạng mạng, còn thiếu những tuyến đường sắt dẫn đến các khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển Chất lượng đường sắt hiện nay đang được đánh giá là quá kém, khổ hẹp không thể chạy tàu với tốc độ cao

Quy hoạch đất dành cho giao thông quá thấp và bất hợp lý Chỉ 13% đất dành cho giao thông, trong đó nội thành Hà Nội có diện tích 83

km 2 nhưng diện tích đường giao thông chỉ có 5,2 km 2 (đạt 6,18%) Tại Thành phố Hồ Chí Minh, diện tích đường cũng chỉ có 7,8%

Đất cho giao thông tĩnh chưa được 1%, trong khi đó, theo tiêu chuẩn chung trên thế giới đất cho giao thông tĩnh phải từ 3% - 3,5%.

Mục tiêu can thiệp của Nhà nước vào thị trường

-Hướng đến hai mục tiêu:

1 Đảm bảo hiệu quả kinh tế: giải quyết các

vấn đề về:

+ Tác động ngoại ứng

+ Độc quyền thị trường

+ Thông tin không đầy đủ

2 Bảo đảm công bằng xã hội ( trong các dịch

vụ về y tế, giáo dục, điện, nước sinh hoạt)

Vai trò của Nhà nước đối với việc bảo đảm cung cấp dịch vụ công cho xã hội

- Sự cần thiết sự can thiệp của NN vào

Dân số tăng nhanh và khả năng cung ứng

có hạn của NN

NHÀ NƯỚC BAO CẤP DỊCH VỤ CÔNG

Khoản kinh phí bao

Căn cứ để xác định được những dịch vụ công nào nhà nước cần trực tiếp cung ứng:

(1) tính chất và tầm quan trọng của lợi ích công liên quan;

(2) loại hình dịch vụ và đối tượng sử dụng;

(3) đặc điểm kỹ thuật và kinh tế của việc sản xuất;

(4) năng lực quản lý của chính quyền;

(5) năng lực kiểm tra giám sát của chính quyền đối với nhà cung cấp dịch vụ

Chuyển một số thẩm quyền quản lý dịch vụ công từ chính quyền trung ương sang cho chính quyền địa phương:

Ở Anh, chính phủ chỉ rõ các hoạt động cho

125 cơ quan cung ứng dịch vụ công, trong đó những người lãnh đạo cơ quan có các mục tiêu hoạt động rõ ràng và được trao thêm quyền tự chủ để thực hiện các mục tiêu đó

Tại Canada, chính phủ đã xóa bỏ một số trợ cấp giao thông và nông nghiệp, bán hệ thống hàng không, hàng hải cho tổ chức phi lợi nhuận, chuyển giao phần lớn các sân bay cho các nhà chức trách địa phương…

Ở Singapore, dịch vụ giao thông công cộng được

chuyển giao cho tư nhân Chính phủ chỉ quản lý việc cung ứng dịch vụ này và tạo ra sự cạnh tranh giữa các tổ chức cung ứng dịch vụ bằng cách cấp giấy

phép hoạt động cho nhiều nhà cung ứng khác nhau nhằm giữ giá ở mức độ thấp.

Cung cấp nước sinh hoạt:

Anh đạt 88% tỷ lệ dân số được các công ty tư nhân

cung cấp nước sinh hoạt, Pháp đạt 73%.

Cung cấp điện sinh hoạt:

Xã hội hóa diễn ra trên 3 công đoạn: phân phối điện, cung cấp điện, chuyển tải

Tại Anh đều do tư nhân đảm nhiệm Tại Đức khâu phân phối điện do NN đảm nhận Tại Trung Quốc , các nhà đầu tư tư nhân tự lập các dự án phát điện

Nhà nước trực tiếp tổ chức một

số dịch vụ công

• Dịch vụ không thể xác định được đặc tính của đầu ra

• Dịch vụ khó cạnh tranh

• Dịch vụ có sự nhạy cảm về chính trị

Loại dịch vụ mà Nhà nước

và tư nhân phối hợp cung cấp

• Loại hình dịch vụ này Nhà nước vẫn giữ quyền can thiệp, điều tiết để duy trì, định hướng việc phân phối và sử dụng dịch vụ

Loại hình dịch vụ do Nhà nước bảo đảm cung cấp nhưng tư nhân hoàn toàn đảm nhiệm dưới sự kiểm soát của Nhà nước

Nhà nước can thiệp rất ít hoặc hầu như

không can thiệp mà chỉ tiến hành điều tiết

vĩ mô thông qua hệ thống pháp luật và các chính sách cụ thể

Dịch vụ hành chính công

• Những hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước nhằm giải quyết các công việc cụ thể liên quan đến quyền và nghĩa vụ cơ

bản của tổ chức và công dân theo thẩm

quyền hành chính- pháp lý

Các loại hình dịch vụ công trong lĩnh vực hành chính nhà nước

- Các hoạt động cấp phép

- Hoạt động cấp giấy xác nhận, chứng thực

- Thu các khoản đóng góp vào ngân sách

và các quỹ của Nhà nước

- Giải quyết khiếu nại, tố cáo

Nội dung quản lý nhà nước

về cung cấp dịch vụ công

1 Xây dựng chiến lược về

2 Quản lý chi tiêu công hướng tới dịch

vụ công cho đa số nhân dân

Xác định phạm vi

và trật tự ưu tiên

Dành tỉ trọng nhiều cho các lĩnh vực DV

thiết yếu

Xóa bỏ bất bình đẳng về hưởng thụ dịch vụ công giữa các địa phương

Phân cấp quản lý trong cung ứng dịch vụ công

Cung ứng dịch vụ công của khu vực công kém hiệu

quả hơn khu vực tư nhân

Theo khảo sát của Ngân hàng Thế giới WB ở 58 nước, trong báo cáo thường niên 1997 thì chỉ có 6% số người được hỏi cho là nhà nước cung ứng dịch vụ công có hiệu quả, còn 36% cho là không hiệu quả Đặc biệt dịch vụ xây dựng đường sá, dịch

vụ y tế là kém hiệu quả nhất.

Theo nhà kinh tế J.Stiglitz thì dự án xây dựng và dịch vụ nhà ở công cộng tốn kém hơn nhà ở khu vực tư nhân khoảng 20%, chi phí gom rác thải do khu vực công làm cao hơn khu vực tư nhân 20%, chi phí phòng cháy, chữa cháy của khu vực tư nhân (do nhà nước cấp tiền) thấp hơn khu vực công 47%.

Phương hướng đổi mới dịch vụ

hành chính công

Tại các nước phát triển, người ta thống kê 19 loại

dịch vụ công do chính phủ cung cấp bao gồm: điện, giáo dục, cứu trợ khẩn cấp, bảo vệ môi trường, dầu- khí, sức khoẻ-y tế, quân sự, bưu chính, ngân hàng công, phát thanh – truyền hình công, thư viện công,

an ninh công cộng, vận tải công, dịch vụ xã hội, viễn thông, quy hoạch đô thị, hạ tầng giao thông, xử lý

chất thải, hệ thống cung cấp nước Tuy nhiên, trải

qua thực tiễn, khi xét thấy trong bất cứ lĩnh vực nào

mà các dịch vụ do chính phủ cung cấp không có tính cạnh tranh về chất lượng và giá cả so với thị trường thì các nước bắt đầu triển khai tư nhân hoá một phần hoặc toàn bộ.

Câu hỏi thảo luận

1 Xã hội hóa các dịch vụ công có thể dẫn

đến các bất lợi nào?

2 Có thể chuyển giao các dịch vụ công

trong lĩnh vực hành chính nhà nước cho khu vực tư được không?

• http://vtv.vn/suc-khoe/tphcm-khong-dich-v

u-hoa-y-te-cong-tu-xa-hoi-hoa-20170615141636563.htm

• hoi-hoa-ben-xe-92715.htm

http://vtv.vn/video/phong-su-bat-cap-xa-•

http://vtv.vn/trong-nuoc/xu-huong-tich-cuc-trong-cung-ung-dich-vu-cong-20170404193302957.htm

• Dich vu cong truc tuyen

n-o-mot-so-quoc-gia-tren-the-gioi-20170409154532103.htm

•

http://vtv.vn/trong-nuoc/nhung-tien-ich-

cua-dich-vu-cong-truc-tuyen-20170409091205134.htm