QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG

Dịch vụ công là những hoạt động phục vụ các nhu cầu cơ bản, thiết yếu của người dân Vì lợi ích chung của toàn xã hội, do nhà nước chịu trách nhiệm trước xã hội ( trực tiếp đảm nhận hay ủy quyền cho khu vực tư nhân thực hiện) Nhằm đảm bảo ổn định và công bằng xã hội.

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG

Giảng viên: TS Nguyễn Thị Ngọc Mai

NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

1 TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH CÔNG VÀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG

1.1.Tổng quan về tài chính công

1.2.Tổng quan về quản lý tài chính công.

2.QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

2.1.Khái niệm ngân sách nhà nước

2.2.Quản lý thu ngân sách nhà nước

2.3.Quản lý chi ngân sách nhà nước

2.4 Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước

Định nghĩa Tài chính công

- Tài chính công là tổng thể các hoạt động thu, chi bằng tiền do Nhà nước tiến hành

- Phản ánh các quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình tạo lập và

sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm phục vụ thực hiện các chức năng của Nhà nước

- Đáp ứng các như cầu, lợi ích chung của toàn xã hội

- Tài chính công là tổng thể các hoạt động thu, chi bằng tiền do Nhà nước tiến hành

- Phản ánh các quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình tạo lập và

sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm phục vụ thực hiện các chức năng của Nhà nước

- Đáp ứng các như cầu, lợi ích chung của toàn xã hội

Chức năng của Tài chính công

Thu

từ Thuế,

vay nợ

Chi 1.chi tiêu dùng công

1.chi chuyển giao

2.chi đầu tư công

3.chi trả nợ

Trong việc đảm bảo duy trì sự tồn tại

và hoạt động của bộ máy nhà nước

+ Phân phối các nguồn tài chính đã tập trung trong các quỹ công cho các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước

+ Khai thác, động viên và tập trung các quỹ công cho các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước

+ Kiểm tra, giám sát để đảm bảo cho các nguồn tài chính đã phân phối được sử dụng một cách hợp lý, tết kiệm và hiệu quả nhẩt

Trong hệ thống tài chính của nền kinh tế quốc dân

+ Chi phối các hoạt động của tài chính tiền tệ

+ Hướng dẫn các hoạt động của tài chính tiền tệ

+ Điều chỉnh các hoạt động của tài chính tiền tệ

+ Thúc đẩy phát triển kinh tế

+ Thực hiện công bằng xã hội và giải quyết các vấn đề xã hội

+ Thực hiện mục tiêu ổn định của kinh tế vĩ mô

Tổng quan về quản lý Tài chính công

Quản lý tài chính công là hoạt động của các chủ thể quản lý tài chính công thông qua việc sử dụng có chủ định các phương pháp quản lý và các công cụ quản lý để tác động và điều khiển hoạt động của tài chính công nhằm đạt được các mục tiêu đã định

Bản chất của quản lý Tài chính công

Lập kế hoạch, tổ chức và điều hành

kiểm soát hoạt động liên quan đến

nhiệm vụ Thu- Chi của Chính phủ

Lựa chọn chính sách dưới khía

cạnh tài chính

Mục tiêu của quản lý Tài chính công

Xây dựng được kỷ luật tài

khóa tổng thể

Kiểm soát được nguồn thu và chi

của chính phủ

Mục tiêu của quản lý Tài chính công

Mục tiêu 1: Đảm bảo kỳ luật tài khóa

VD1: Dự án đường sắt Cát linh- Hà Đông theo hợp đồng ký kết năm 2008 tổng chi phí là 553 triệu USD, đến tháng 10/ 2015 dự án đã xong khoảng 70% nhưng nhà thầu xin điều chỉnh tăng lên 880 triệu USD.

VD 2: Năm 2014 dự kiến năm 2015 thu được từ dầu thô khoảng 62,4 nghìn tỷ đồng ( giả định giá dầu thô là 100USD/ thùng), tuy nhiên năm 2015, giá dầu thô giảm mạnh xuoongs52USD/ thùng,làm hụt thu so với NS khoảng 40%

Mục tiêu của quản lý Tài chính công

Mục tiêu 1: Đảm bảo kỳ luật tài khóa

-Đảm bảo các khoản chi nằm trong giới hạn cho phép;

- Các khoản thu được lên kế hoạch dựa trên những dự báo kinh tế đáng tin cậy (kế hoạch tài chính- ngân sách trung hạn);

- Nếu đề xuất thêm các khoản chi mới thì phải có các khoản thu tương ứng

Nội dung quản lý Tài chính công

Quản lý ngân sách nhà

nước

Quản lý các quỹ tài chính công ngoài ngân sách nhà

nước

Quản lý thu nhập công

Quản lý thu nhập công là sự tác động, điều hành của các cơ quan làm nhiệm vụ thu các khoản đóng góp theo quy định của Pháp luật vào ngân sách Nhà nước và các quỹ tiền tệ của Nhà nước nhằm đảm bảo huy động một cách hợp lý và hiệu quả Quá trình quản lý thu nhập công phải đảm bảo sự phối hợp giữa các khâu công việc, các bộ phận liên quan, đặc biệt là vai trò tổ chức, điều hành của các cơ quan chịu trách nhiệm thu các khoản đóng góp vào Ngân sách nhà nước như Tổng cục thuế, Tổng cục hải quan…

Cơ cấu thu nhập công

Thuế Phí

Các khoản thu khác

Thu thuế

- Là một hình thức động viên bắt buộc của Nhà nước

- Nhằm tập trung một bộ phận nguồn lực của cải của xã hội vào ngân sách nhà nước

- Đáp ứng như cầu chi tiêu của Nhà nước thích ứng với từng giai đoạn phát triển của đời sống xã hội

Các đặc điểm của Thuế

nguyện mà là bắt buộc, do tầm quan trọng như vậy nên công tác quản lý thuế luôn được thể hiện dưới dạng các văn bản có giá trị pháp lý cao như: Luật, pháp lệnh do Quốc hội hoặc Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua

- Tính không hoàn trả trực tiếp

Phân loại thuế

Thuế gián thu Thuế trực thu

Thuế trực thu

• Là các loại thuế điều tiết trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản của

người nộp thuế

• Thuế trực thu thường bao gồm các sắc thuế điều tiết vào thu

nhập của pháp nhân kinh doanh, thể nhân và các cá nhân

• Ở VN thuế trực thu bao gồm: thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế chuyển quyền sử dụng đất  

Thuế gián thu

•  Là loại thuế không trực tiếp điều tiết vào thu nhập hay tài sản của

người nộp thuế mà điều tiết gián tiếp thông qua giá cả hàng hoá, dịch vụ

• Thuế gián thu thường là các sắc thuế điều tiết thuế vào người tiêu dùng hàng hoá dịch vụ

• Ở VN thuế gián thu bao gồm: thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc

biệt, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

Phí-Lệ phí

+Phí : là khoản thu mang tính chất bù đắp một phần chi phí thường

xuyên và bất thường về các dịch vụ công

+ Lệ phí: là các khoản thu nhỏ, có tính ước lệ về việc cung cấp các

dịch vụ công do các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện

Phí và lệ phí là các khoản thu bắt buộc, có điều kiện và phát sinh thường xuyên, mang tính chất hoàn trả

( theo thống kê của nhóm chuyên gia Học viện tài chính hiện nay cả nước có ít nhất khoảng 1700- 1800 loại phí và lệ phí Riêng Bộ NN& PTNT có tới hơn 700 khoản thu)

Nếu bội chi ngân sách( tốc độ thu thấp hơn tốc độ chi, đặc biệt

là chi thường xuyên )

Tận thu các loại thuế, phí

làm giảm tiền mặt và vốn của DN

Ảnh hưởng đến cộng đồng doanh nghiệp

Quản lý chi ngân sách nhà nước

Đặc điểm chi ngân sách nhà nước

- Chi NSNN gắn với quyền lực Nhà nước;

- Chi NSNN gắn với những nhiệm vụ của Nhà nước trong từng thời kỳ;

- Chi NSNN là những khoản chi không hoàn trả trực tiếp

Chi ngân sách nhà nước

Chi đầu tư phát triển Chi thường xuyên

Chi đầu tư phát triển

• Là khoản chi lớn của NSNN nhưng không có tính ổn định;

• Xét theo mục đích và thời hạn tác động thì đầu tư phát triển mang tính chất chi cho tích lũy;

• Luôn gắn với việc thực hiện mục tiêu kế hoạch phát triển kinh tế -

xã hội trong từng thời kỳ

Nội dung chi đầu tư phát triển

Nhà nước

Chương trình mục tiêu

quốc gia, dự án Nhà nước

Chi thường xuyên

Chi thường xuyên là quá trình phân phối và sử dụng vốn NSNN để đáp ứng cho các nhu cầu chi gắn liền

với việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước và cung ứng dịch vụ công

Nội dung chi thường xuyên

PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1. Khái niệm: phân cấp quản lý ngân sách là việc xác định phạm vi, trách

nhiệm và quyền hạn của chính quyền nhà nước ở mỗi cấp, trong việc quản lý điều hành nhiệm vụ thu, chi ngân sách nhà nước.

Theo Luật NSNN 2002, điều 4 hệ thống ngân sách nhà nước bao gồm:

-. Ngân sách TW

-. Ngân sách Tỉnh (thành phố trực thuộc TW)

-. Ngân sách Huyện (quận, thành phố, thị xã trực thuộc tỉnh)

-. Ngân sách Xã, Phường

Tính tất yếu của việc phân cấp

Ngân sách Trung ương

• Quy mô lớn

• Phạm vi rộng

• Tài sản của Quốc gia

• Điều chỉnh hoạt động của cá nhân, tổ chức kinh tế chính trị xã hội

• Vay nợ viện trợ của chính phủ

• Chi phối ngân sách địa phương

Ngân sách địa phương

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội

về cơ chế đặc thù cho Tp.HCM.

Dự toán năm 2018, Quốc hội giao Tp.HCM là 376.000 tỷ đồng, tức là để hoàn thành dự toán năm 2018, thành phố

phải thu trên 1.000 tỷ đồng/ngày.

Thành phố hiện đang đóng góp gần 30% vào tổng thu ngân sách nhà nước hàng năm, và quan trọng hơn, đây là địa bàn

thể giai đoạn 2004 - 2006, tỷ lệ điều tiết của ngân sách Trung ương từ các khoản thu phân chia của Tp.HCM

là 71%, đến giai đoạn 2007 - 2010 tăng lên 74%, giai đoạn 2011 - 2016 tăng lên 77% và giai đoạn 2017 -

2020 hiện nay là 82%. 

Câu hỏi thảo luận

1. Những vấn đề đặt ra trong phân cấp quản lý ngân sách nhà

nước giữa Trung ương và địa phương?

2. Phân tích Vai trò của tài chính công trong việc duy trì hoạt động

của bộ máy nhà nước

• http://vtv.vn/video/thoi-su-19h-31-7-2016-163944.htm

• https://www.youtube.com/watch?v=kan_6RncNXE

• http://vtv.vn/video/dang-trong-cuoc-song-hom-nay-tinh-gon-bo-may-va-yeu-cau-hanh-dong-257023.htm

Thank you!