Giáo án 12 cơ bản 3 cột

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung và mục tiêu cần đạt * GV lấy các ví dụ về các vật dao động trong đời sống: chiếc thuyền nhấp nhô tại chỗ neo, dây đàn ghita rung động, màng trố

Trang 1

Trường THPT Bắc Sơn Tổ : Lí - Tin - KTCN Giáo viên : Bùi Văn Tuyển

Chương I : DAO ĐỘNG CƠ Bài 1 : Dao động điều hoà

Chương trình chuẩn - Vật lí lớp 12 Tiết 1-2 Lớp dạy: 12A6 Năm học: 2015/2016

+ Định nghĩa dao động điều hoà

+ Li độ, biên độ, tần số, chu kì, pha, pha ban đầu là gì ?

- Viết được:

+ Công thức liên hệ giữa tần số góc, chu kì và tần số

+ Công thức vận tốc và gia tốc của vật dao động điều hoà

- Vẽ được đồ thị của li độ theo thời gian với pha ban đầu bằng 0

2 Kĩ năng :

- HS làm được các bài tập cơ bản về xác định các đại lượng đặc trưng từ phương trình của dao động

điều hoà

3 Tình cảm, thái độ:

- Đây là buổi học đầu năm, cần tạo không khí sôi nổi, tích cực, yêu thích môn học ngay từ đầu

II CHUẨN BỊ CHO GIỜ DẠY HỌC

1 Chuẩn bị của giáo viên :

- Nội dung: Nghiên cứu kĩ nội dung bài học; Chuẩn bị giáo án

- Thiết bị, đồ dùng dạy học: Thước dài; Hình 1.1; 1.6 (Sgk) phóng to

2 Chuẩn bị của học sinh :

- Chuẩn bị về kiến thức, bài tập: Ôn lại chuyển động tròn đều (chu kì, tần số và mối liên hệ giữa tốc độgóc với chu kì hoặc tần số)

- Chuẩn bị về đồ dùng học tập: Sách giáo khoa, vở ghi, vở bài tập, thước kẻ

III TIẾN TRÌNH GIỜ HỌC

Tiết 1

Hoạt động 1 (4 phút) : Ổn định lớp Giới thiệu chương trình vật lí 12.CB.

* Nội dung và mục tiêu cần đạt :

- Kiến thức : Học sinh nhận thức được nhiệm vụ học tập mới

- Kĩ năng :

* Phương pháp : Thuyết trình

Hoạt động 2 (6 phút) : Tìm hiểu về dao động cơ.

- Kiến thức : Học sinh nắm được khái niệm về dao động cơ, dao động cơ tuần hoàn

- Kĩ năng : Kĩ năng phân tích hiện tượng vật lí

* Phương pháp : Vấn đáp đàm thoại gợi mở

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung và mục tiêu cần đạt

* GV lấy các ví dụ về các vật

dao động trong đời sống: chiếc

thuyền nhấp nhô tại chỗ neo, dây

đàn ghita rung động, màng trống

- Học sinh thảo luận để trả lờicâu hỏi của GV, từ đó rút ra kháiniệm về dao động cơ và daođộng tuần hoàn Cho ví dụ

I Dao động cơ

1 Thế nào là dao động cơ

- Là chuyển động có giới hạntrong không gian lặp đi lặp lại

Trang 2

rung động  ta nói những vật

này đang dao động cơ

H: Như thế nào là dao động cơ ?

* Khảo sát các dao động trên, ta

- Dao động cơ có thể tuần hoàn

hoặc không Nhưng nếu sau

những khoảng thời gian bằng

nhau (T) vật trở lại vị trí như cũ

với vật tốc như cũ  dao động

2 Dao động tuần hoàn

- Là dao động mà sau nhữngkhoảng thời gian bằng nhau, gọi

là chu kì, vật trở lại vị trí như cũ

với vật tốc như cũ

Hoạt động 3 (20 phút): Tìm hiểu phương trình của dao động điều hoà.

- Kiến thức : Nêu được định nghĩa dao động điều hoà Viết phương trình, giải thích

- Kĩ năng : Kĩ năng hoạt động nhóm

* Minh hoạ chuyển động tròn

đều của một điểm M

H: Nhận xét gì về dao động của

P (hình chiếu của điểm M lên

trục 0x) khi M chuyển động ?

H: Khi đó toạ độ x của điểm P

có phương trình như thế nào ?

- Có nhận xét gì về dao động của

điểm P ?

* HS nghe giảng và quan sát

TL: Trong quá trình M chuyển

động tròn đều, P dao động trêntrục 0x quanh gốc toạ độ O

HS hoạt động nhóm : thiết lập

phương trình:

x = OMcos(t + )

TL: Biến thiên theo thời gian

theo định luật dạng cos

II Phương trình của dao động điều hoà

1 Ví dụ

- Toạ độ x = OP của điểm P có

phương trình:

x = OMcos(t + ) Đặt: OM = A

x = Acos(t + )

Vậy: Dao động của điểm P là dao

động điều hoà

Trang 3

->GV bổ xung: Vì hàm sin hay

cosin là một hàm điều hoà  dao

động của điểm P là dao động điều

* Gọi tên và đơn vị của các đại

lượng có mặt trong phương

trình

* Lưu ý:

- Qua ví dụ minh hoạ ta thấy giữa chuyển

động tròn đều và dao động điều hoà có

mối liên hệ gì ?

- Trong phương trình: x = Acos( t + )

ta quy ước chọn trục x làm gốc để tính

pha của dao động và chiều tăng của pha

tương ứng với chiều tăng của góc

- Nghe giảng, ghi nhớ kiến thức.

2 Định nghĩa

- Dao động điều hoà là dao độngtrong đó li độ của vật là một hàmcosin (hay sin) của thời gian

3 Phương trình

- Phương trình dao động điềuhoà:

x = Acos(t + ) (1.1)+ x: li độ của dao động

+ A: biên độ dao động, là xmax.(A > 0)

+ : tần số góc của dao động,đơn vị là rad/s

+ (t + ): pha của dao động tạithời điểm t, đơn vị là rad

+ : pha ban đầu của dao động, cóthể dương hoặc âm

4 Chú ý

Hoạt động 4 (7 phút): Tìm hiểu về chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hoà.

- Kiến thức :

+ Nêu được khái niệm về tần số, chu kì của dđđh

+ Viết được công thức liên hệ giữa tần số góc, chu kì và tần số

- Kĩ năng : Hoạt động nhóm

* Yêu cầu HS tìm hiểu khái niệm

về chu kì và tần số của dao động

điều hoà Đơn vị đo chu kì, tần

số

* Trong chuyển động tròn đều

giữa tốc độ góc , chu kì T và

* HS nghiên cứu SGK, rút rakhái niệm về chu kì và tần sốtrong dao động điều hoà

* Trả lời câu hỏi của GV, suy racông thức tính chu kì, tần số và

III Chu kì, tần số, tần số góc của dao động điều hoà

1 Chu kì và tần số

- Chu kì (kí hiệu và T) của dao

động điều hoà là khoảng thờigian để vật thực hiện một daođộng toàn phần

+ Đơn vị của T là giây (s).

- Tần số (kí hiệu là f) của dao

động điều hoà là số dao độngtoàn phần thực hiện được trong

Trang 4

tần số có mối liên hệ như thế

nào? Từ đó suy ra công thức tính

chu kì, tần số, tần số góc của dao

* Yêu cầu HS xác định biên độ,

-> Nghe GV nhận xét

HD

Tìm cách chuyển các phươngtrình đã cho về dạng tổng quát,

so sánh suy ra các đại lượng cầntìm

Hoạt động 5 (2 phút): Tổng kết Giao nhiệm vụ về nhà.

* Nhận xét, tổng kết giờ học :

* GV giao nhiệm vụ học tập về

nhà: Đọc trước phần bài còn lại

và làm bài tập cuối bài học

* Nghe nhận xét tổng kết giờhọc :

* Ghi nhận nhiệm vụ học tập vềnhà

IV RÚT KINH NGHIỆM SAU GIỜ DẠY:

(kí và ghi rõ họ tên) (kí và ghi rõ họ tên)

Tiết 2 (Tiếp)

Trang 5

Hoạt động 1 (7 phút): Kiểm tra bài cũ.

- Kiến thức : Kiểm tra sự chuẩn bị bài cũ của học sinh

- Kĩ năng :

* Phương pháp : Vấn đáp

* Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số

* Kiểm tra bài cũ :

H1 Nêu định nghĩa dao động

điều hoà Viết phương trình của

dao động Giải thích ?

H2 Nêu định nghĩa và viết công

thức liên hệ giữa chu kì, tần số,

tần số góc của dao động điều hoà

Trả lời như trong SGK

Hoạt động 2 (18 phút): Tìm hiểu về vận tốc và gia tốc trong dao động điều hoà.

- Kiến thức :

+ Viết được công thức vận tốc và gia tốc của vật dao động điều hoà

+ Nhận xét được đặc điểm của vận tốc và gia tốc ở các vị trí đặc biệt : vtcb và vị trí biên

trong dao động điều hoà ?

+ Suy ra giá trị vận tốc của dao

động khi vật ở biên, ở vtcb ?

* Từ gợi ý gia tốc là đạo hàm

bậc nhất của vận tốc theo thời

gian, GV yêu cầu HS :

+ Suy ra biểu thức của gia tốc ?

+ Nhận xét về gia tốc của vật

trong dao động điều hoà ?

* HS thực hiện yêu cầu của GV,rút ra kiến thức bài học

+TL: v = x’ = -Asin(t + )

+TL: Vận tốc là đại lượng biếnthiên điều hoà cùng tần số với liđộ

+HS nghiên cứu trả lời

* HS thực hiện yêu cầu của GV,rút ra kiến thức bài học

+TL: a = v’ = -2Acos(t + )+ Nhận xét : Gia tốc luôn ngượcdấu với li độ (vectơ gia tốc luôn

IV Vận tốc và gia tốc trong dao động điều hoà

Trang 6

+ Suy ra giá trị gia tốc của dao

động khi vật ở biên, ở vtcb ?

luôn hướng về VTCB)

+HS nghiên cứu trả lời

 a = 0

Hoạt động 3 (7 phút): Vẽ đồ thị của dao động điều hoà.

- Nhận xét đồ thị : là một đườnghình sin,

V Đồ thị trong dao động điều hoà

* Yêu cầu HS làm các bài tập 7 8

HS làm được các dạng bài tập cơbản về dao động điều hoà

Hoạt động 5 ( 3 phút): Tổng kết Giao nhiệm vụ về nhà.

A

t 0

T

Trang 7

IV RÚT KINH NGHIỆM SAU GIỜ DẠY

Trang 8

Tiết 3 BÀI TẬP

Vật lí 12-Chương trình chuẩn Tiết: 3 tiết Lớp dạy: 12A4 Năm học: 2016/2017

Trang 9

- Học sinh nắm được phương pháp giải và làm được các dạng bài tập cơ bản sau về dđđh:

Dạng 1: Xác định các đại lượng đặc trưng của dao động

Dạng 2: Viết biểu thức của vận tốc, gia tốc

Dạng 3: Vẽ đồ thị của dao động

3 Tình cảm, thái độ

- HS có thái độ nghiêm túc, tích cực trong học tập

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Tài liệu:

+ Chuẩn bị giáo án ôn tập theo chủ đề

+ Chuẩn bị phiếu học tập 1

- TBDH:

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Chuẩn bị về kiến thức, bài tập:

+ Ôn lại bài 1: Dao động điều hoà

+ Hoàn thành các bài tập 1, 2, 3 (Phiếu học tập 1)

- Chuẩn bị về đồ dùng học tập: SGK Vật Lí 12.CB; Vở ghi; Giấy nháp và các đồ dùng học tập khác

III PHƯƠNG PHÁP

- Hoạt động nhóm

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

NỘI DUNG 1 (9 phút): Ôn tập kiến thức trọng tâm

Nội dung và mục tiêu cần đạt: HS ôn lại kiến thức cơ bản về dao động điều hoà.

* GV vấn đáp gợi mở dúp HS ôn

lại kiến thức cơ bản về dao động

điều hoà:

+ Phát biểu định nghĩa và viết

phương trình của dao động điều

hoà Giải thích ?

+ Viết biểu thức của vận tốc và

gia tốc trong dao động điều hoà

Xác định các giá trị của vận tốc,

gia tốc ở vị trí biên và ở vtcb ?

+ Chu kì, tần số trong dao động

điều hoà ? Công thức liên hệ

+ Mối liên hệ giữa dao động

điều hoà và chuyển động tròn

* Gia tốc :

a = v’ = -2Acos(t + ) = -2x

+ Ở vị trí biên : |amax| = 2A+ Ở VTCB : a = 0

+ Gia tốc luôn ngược hướng với

Trang 10

NỘI DUNG 2 (12 phút): Xác định các đại lượng đặc trưng của dao động.

Nội dung và mục tiêu cần đạt:

- HS nắm được phương pháp giải bài tập xác định các đại lượng đặc trưng của dao động.

- Làm được bài tập cụ thể về dạng này (Bài 1 Phiếu học tập 1).

H: Để xác định được các đại

lượng đặc trưng từ phương trình

của dao động chúng ta làm như

- HS hoạt động nhóm : hoànthành bài tập 1 (Phiếu học tập1)

(mỗi HS làm một ý)

- Cá nhân HS lên bảng trìnhbày; Các cá nhân khác theo dõi,nhận xét, bổ xung

- Nghe GV nhận xét

II Bài tập

Dạng 1: Xác định các đại lượng đặc trưng của dao động.

NỘI DUNG 3 (12 phút): Viết biểu thức của vận tốc, gia tốc.

- HS nắm được phương pháp giải bài tập viết biểu thức của vận tốc, gia tốc.

C2 Đạo hàm trực tiếp

II Bài tập

Dạng 2: Viết phương trình vận tốc, gia tốc từ phương trình dao động

Phương pháp:

C1 Xác định các đại lượng đặctrưng rồi thay vào phương trình

Trang 11

- Yêu cầu HS hoàn thành bài

(mỗi HS làm một ý)

NỘI DUNG 4 (10 phút): Vẽ đồ thị của dao động.

- HS nắm được các bước giải bài tập vẽ đồ thị của dao động.

II Bài tập

Dạng 3: Vẽ đồ thị của dao động tại thời điểm ban đầu

Trang 12

NỘI DUNG 5 (2 phút): Tổng kết Giao nhiệm vụ về nhà.

V RÚT KINH NGHIỆM SAU KHI DẠY

Tiết 4 Bài 2 : CON LẮC LÒ XO

Chương trình chuẩn – Vật lí lớp 12 Tiết 4 Lớp dạy: 12A4 Năm học: 2016/2017

Ngày soạn: 22/8/2016

Trang 13

I MỤC TIÊU HỌC SINH CẦN ĐẠT

1 Kiến thức:

- Viết được phương trình động lực học và phương trình dao động điều hoà của con lắc lò xo

- Viết được công thức tính chu kì, tần số của dao động điều hoà của con lắc lò xo

- Nêu được quá trình biến đổi năng lượng trong dao động điều hoà

2 Kĩ năng:

- HS giải được các bài tập đơn giản về dao động của con lắc lò xo.

- HS sôi nổi, tích cực trong giờ học

- Thiết bị, đồ dùng dạy học: Con lắc lò xo (Phiếu báo SDTBDH)

+ Ôn lại khái niệm lực đàn hồi và thế năng đàn hồi ở lớp 10

+ Đọc trước bài học

Hoạt động 1 (4 phút): Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.

* Nội dung và mục tiêu cần đạt:

- Kiến thức: Kiểm tra sự chuẩn bị bài cũ của học sinh

- Kĩ năng:

* Phương pháp: Vấn đáp

* Nêu câu hỏi kiểm tra : Hãy viết

công thức tính lực đàn hồi của lò

xo Giải thích ?

->GV nhận xét

* Ổn định lớp, báo cáo sĩ số

* Cá nhân HS trả lời câu hỏi của

GV, các cá nhân khác theo dõi,nhận xét

Công thức : Fr   k lr

k : độ cứng của lò xo ( N/m )

l



uur: độ biến dạng của lò xo (m)

Hoạt động 2 (6 phút): Tìm hiểu về con lắc lò xo.

- Kiến thức: HS nắm được cấu tạo của con lắc lò xo

- Kĩ năng:

* Phương pháp: Quan sát

- GV giới thiệu về con lắc lò xo

Yêu cầu HS mô tả cấu tạo của

xo có độ cứng k, khối lượngkhông đáng kể, đầu kia của lò xođược giữ cố định

Trang 14

2 VTCB: là vị trí khi lò xokhông bị biến dạng (con lắc lò

xo nằm ngang)

Hoạt động 3 (15 phút): Khảo sát dao động của con lắc lò xo về mặt động lực học.

- Kiến thức:

+ Viết được phương trình động lực học và phương trình dao động điều hoà của con lắc lò xo

+ Viết được công thức tính chu kì, tần số của dao động điều hoà của con lắc lò xo

- Kĩ năng: Kĩ năng phân tích lực

* Phương pháp: Hoạt động nhóm

* Yêu cầu HS phân tích lực tác

dụng lên vật tại vị trí có li độ x

* Hướng dẫn HS áp dụng định

luật II Niu-tơn cho chuyển động

của vật , chiếu lên trục 0x để suy

ra công thức (2.2)

* Hướng dẫn HS so sánh (2.2)

với (1.4) để thấy rằng con lắc lò

xo dao động điều hoà Yêu cầu

HS suy ra công thức tính chu kì,

N của mặt phẳng, và lực đàn hồi Fr của lò xo Trong

đó trọng lực và phản lực cânbằng nhau

* Áp dụng định luật II Niutơncho chuyển động của vật suy racông thức:

a k x

m

 

* So sánh (2.2) với phương trình

vi phân của dao động điều hoà

a = -2x  dao động của con lắc

lò xo là dao động điều hoà

- Đối chiếu để tìm ra công thức

- Tần số góc và chu kì của conlắc lò xo

k m

- Lực luôn hướng về VTCB gọi

là lực kéo về Vật dao động điềuhoà chịu lực kéo về có độ lớn tỉ

lệ với li độ

Hoạt động 4 (10 phút): Khảo sát dao động của lò xo về mặt năng lượng.

- Kiến thức: Nêu được quá trình biến đổi năng lượng trong dao động điều hoà

Trang 15

* Phương pháp: Hoạt động nhóm

- Yêu cầu HS nhận xét, suy ra

công thức tính động năng của

con lắc lò xo

công thức tính thế năng của con

lắc lò xo

công thức tính cơ năng của con

lắc lò xo

H: Xét trường hợp khi không có

ma sát cơ năng của con lắc thay

đổi như thế nào ?

H: Cơ năng của con lắc tỉ lệ như

thế nào với biên độ A ?

- Động năng của con lắc lò xochính là động năng của vật daođộng :

2 d

1W

t

W kx (2.6)

3 Cơ năng của con lắc lò xo.

Sự bảo toàn cơ năng

a Cơ năng của con lắc lò xo làtổng của động năng và thế năngcủa con lắc

- Cơ năng của con lắc tỉ lệ vớibình phương biên độ dao động

- Khi không có ma sát, cơ năngcủa con lắc đơn được bảo toàn

* Yêu cầu HS làm các bài tập 4,

5, 6 trong SGK

* Cá nhân HS thực hiện yêu cầucủa GV (lên bảng trình bày) Các

HS khác làm bài tập vào vở,nhận xét bài làm của bạn

HS làm được các dạng bài tập

cơ bản về dao động điều hoà

4 D

5 D

Trang 16

Hoạt động 6 ( 3 phút): Tổng kết Giao nhiệm vụ về nhà.

IV RÚT KINH NGHIỆM SAU GIỜ DẠY:

Người soạn giáo án Người duyệt giáo án

Tiết 5 Bài 3 : CON LẮC ĐƠN

Chương trình chuẩn – Vật lí lớp 12 Tiết 5 Lớp dạy: 12A4 Năm học: 2016 / 2017

Ngày dạy: 07/9/2016

Trang 17

1 Kiến thức:

- Viết được phương trình động lực học và phương trình dao động điều hoà của con lắc đơn

- Viết được công thức tính chu kì, tần số của dao động điều hoà của con lắc đơn

- Nêu được ứng dụng của con lắc đơn trong việc xác định gia tốc rơi tự do

2 Kĩ năng:

- HS giải được các bài tập đơn giản về dao động của con lắc đơn.

- Thiết bị, đồ dùng dạy học: Con lắc đơn (Phiếu báo SDTBDH)

+ Ôn tập kiến thức về trọng lực, phân tích lực

- Phân tích, giảng giải kết hợp với vấn đáp gợi mở

IV TIẾN TRÌNH GIỜ HỌC

Hoạt động 1 (4 phút): Kiểm tra bài cũ.

* Kiểm tra bài cũ :

H: Hãy nhắc lại khái niệm về

trọng lực ?

-> Nhận xét, bổ xung

* Ổn định lớp, báo cáo tra sĩ số

GV Các HS khác theo dõi, nhậnxét, bổ xung câu trả lời của bạn

* Trọng lực là lực hấp dẫn doTrái Đất tác dụng lên vật Có :

- Phương thẳng đứng

- Chiều từ trên hướng xuống

- Độ lớn : P = m.g

Hoạt động 2 (5 phút): Tìm hiểu thế nào là con lắc đơn.

- GV cho HS quan sát con lắc

đơn Yêu cầu HS mô tả cấu tạo

- GV kích thích cho con lắc đơn

dao động Yêu cầu HS mô tả dao

động và nhận xét về vtcb của

con lắc

- Đặt vấn đề: Ta hãy xét xem dao

động của con lắc đơn có phải là

dao động điều hoà không

- HS quan sát và mô tả cấu tạocủa con lắc đơn

- HS quan sát và mô tả dao độngcủa con lắc đơn Nhận xét vềvtcb của con lắc

I Thế nào là con lắc đơn

2 VTCB: dây treo có phươngthẳng đứng

Trang 18

Hoạt động 3 (15 phút): Khảo sát dao động của con lắc đơn về mặt động lực học.

H: Dựa vào biểu thức của lực

kéo về (3.1), theo em con lắc

đơn có dao động điều hoà

về trong trường hợp này ?

Trong công thức mg/l có vai trò

là gì ?

- Yêu cầu HS dựa vào công thức

tính chu kì của con lắc lò xo, tìm

chu kì dao động của con lắc đơn

- HS ghi nhận từ hình vẽ, nghiêncứu Sgk về cách chọn chiềudương, gốc toạ độ

TL: Con lắc chịu tác dụng của

hai lực Tr và Pr

- P.tích : P P Pr  rt rn T Pr r nkhông làm thay đổi tốc độ củavật Thành phần Prt là lực kéovề

TL: Dù con lắc chịu tác dụng

của lực kéo về, tuy nhiên nóichung Pt không tỉ lệ với α nênnói chung là không

- HS phân tích để thấy rằng: Khi

-mg/l có vai trò là k

- HS so sánh để suy ra công thức(3.4)

độ cong s OM l�  .+ α và s dương khi con lắc lệchkhỏi VTCB theo chiều dương vàngược lại

2 Vật chịu tác dụng của các lực

Tr và Pr

- Phân tích P P Pr  rt rn thànhphần Prt là lực kéo về có giá trị:

Pt = -mg.sinα (3.1)

NX: Dao động của con lắc đơn

nói chung không phải là daođộng điều hoà

* Nếu  nhỏ thì sinα   (rad),khi đó:

Trang 19

Hoạt động 4 (8 phút): Khảo sát dao động của con lắc đơn về mặt năng lượng.

- Trong quá trình dao động, năng

lượng của con lắc đơn có thể có

ở những dạng nào?

- Động năng của con lắc là động

năng của vật được xác định như

thế nào?

- Biểu thức tính thế năng trọng

trường?

- Trong quá trình dao động mối

quan hệ giữa Wđ và Wt như thế

nào?

- Công thức bên đúng với mọi li

độ góc (không chỉ trong trường

hợp  nhỏ)

- HS thảo luận từ đó đưa rađược: động năng và thế năngtrọng trường

- HS vận dụng kiến thức cũ đểhoàn thành các yêu cầu

Wt = mgz trong đó dựa vào hình

vẽ z = l(1 - cos)

 Wt = mgl(1 - cos)

- Biến đổi qua lại và nếu bỏ quamọi ma sát thì cơ năng được bảotoàn

III Khảo sát dao động của con lắc đơn về mặt năng lượng

1 Động năng của con lắc

2

�

1W

Wt = mgl(1 - cos) (3.6)

3 Nếu bỏ qua mọi ma sát, cơnăng của con lắc đơn được bảotoàn

Hoạt động 5 (5 phút): Tìm hiểu các ứng dụng của con lắc đơn.

TL:

+ Đo chiều dài l của con lắc

+ Đo thời gian của số dao độngtoàn phần  tìm T

+ Tính g theo:

2 2

4 l g T





IV Ứng dụng: Xác định gia tốc rơi tự do

- Đo gia tốc rơi tự do :

2 2

4 l g T





Hoạt động 6 (6 phút): Củng cố Vận dụng.

7 Tìm T suy ra số dao động toàn

Trang 20

phần n = t/T

Hoạt động 7 ( 2 phút ): Tổng kết Giao nhiệm vụ về nhà.

V RÚT KINH NGHIỆM SAU GIỜ DẠY:

Trang 21

2 Kĩ năng:

- HS giải được các dạng bài tập cơ bản về dao động điều hoà của con lắc đơn :

+ Xác định chu kì, tần số dao động của con lắc đơn

+ Viết phương trình dao động của con lắc đơn

+ Bài toán áp dụng định luật bảo toàn cơ năng

- Nội dung: Chuẩn bị bài tập theo chủ đề ôn tập (Phiếu học tập 3)

- Thiết bị, đồ dùng dạy học:

+ Ôn lại về dao động điều hoà, dao động điều hoà của con lắc đơn

+ Hoàn thành các bài tập trong Phiếu học tập 3

- Vấn đáp gợi mở

Hoạt động 1 (10 phút) : Xác định chu kì, tần số dao động của con lắc.

* GV giới thiệu bài tập 1:

Hoạt động 2 (18 phút) : Viết phương trình dao động của con lắc đơn.

* GV giới thiệu bài tập 2 : * HS ghi nhận nhiệm vụ học tập

Dạng 2: Viết phương trình dao

động của con lắc đơn.

Trang 22

- Hướng dẫn HS phân tích và

giải bài toán bằng các gợi ý :

+ Phương trình li độ góc và

phương trình tốc độ góc của dao

động điều hoà của con lắc đơn

có dạng tổng quát như thế nào ?

+ Để viết được phương trình dao

> Yêu cầu HS giải bài tập 2

- Gọi HS lên bảng trình bày

+ Nghe giảng, rút ra phươngpháp giải

> HS hoạt động nhóm (Giải bàitập 2)

- Đại diện nhóm HS lên bảngtrình bày ; Các HS khác theo dõi,nhận xét

Phương pháp :B1 Xác định tần số góc :

0 0 0

0 0

cos0

sin/ cos

B2 Chọn gốc toạ độ trùng vớivtcb, chiều dương sang phải.Chọn mốc thời gian là lúc thảvật Theo bài ra ta có :

0 0

0 0 0

0 0



Hoạt động 3 (14 phút) : Bài toán áp dụng định luật bảo toàn cơ năng

Dạng 3 : Bài toán áp dụng định

Trang 23

* Giới thiệu bài toán số 3:

- Hướng dẫn HS phân tích

và giải bài toán bằng gợi ý

:

+ Viết biểu thức của động

năng, thế năng của con lắc

đơn tại vị trí có li độ góc

 ?

+ Động năng và thế năng

này liên hệ như thế nào

với cơ năng ban đầu của

> Suy ra biểu thức của v

- Đại diện nhóm HS lên bảng trìnhbày ; Các HS khác theo dõi, nhậnxét

21

vm khi vật đi qua vị trí cân bằng

Hoạt động 4 (3 phút) : Tổng kết Giao nhiệm vụ về nhà.

Trang 24

Tiết 7 Bài 4 : DAO ĐỘNG TẮT DẦN DAO ĐỘNG CƯỠNG BỨC

Chương trình chuẩn – Vật lí lớp 12 Tiết 7 Lớp dạy: 12A4 Năm học : 2016 / 2017

Ngày soạn : 07/9/2016

Ngày dạy : 14/9/2016

1 Kiến thức :

- Nêu được dao động riêng, dao động tắt dần, dao động cưỡng bức là gì

- Nêu được các đặc điểm của dao động tắt dần, dao động cưỡng bức, dao động duy trì

- Nêu được điều kiện cộng hưởng

2 Kĩ năng :

- Vận dụng được điều kiện cộng hưởng để giải thích một số hiện tượng vật lí liên quan và để giải bài tậptương tự như ở trong bài học

Trang 25

- Nội dung : Nghiên cứu kĩ nội dung bài học; Chuẩn bị giáo án

- Thiết bị, đồ dùng dạy học : Chuẩn bị TN Hình 4.3 Sgk

- Chuẩn bị về kiến thức, bài tập :

2

W m A + Đọc trước bài học

- Chuẩn bị về đồ dùng học tập : Sách giáo khoa, vở ghi, vở bài tập, thước kẻ

- Vấn đáp gợi mở Làm việc theo nhóm

Hoạt động 1 ( 5 phút ): Kiểm tra bài cũ Đặt vấn đề vào bài mới.

* Ổn định lớp

* Kiểm tra bài cũ:

H: Hãy viết biểu thức tính cơ

năng của vật dao động điều hòa

Nhận xét ?

> Nhận xét, cho điểm

* Đặt vấn đề vào bài mới : Trong

những bài trước, khi khảo sát dao động

của con lắc lò xo và con lắc đơn ta đã

bỏ qua ma sát và thấy rằng chúng dđđh,

vậy trong trường hợp không thể loại bỏ

hoàn toàn được ma sát thì dao động của

chúng sẽ như thế nào ?

* Ổn định lớp

GV Các HS khác theo dõi, nhậnxét câu trả lời của bạn

* Nghe giảng, ghi nhận nhiệm

W m A Nhận xét: Cơ năng không đổi và

tỉ lệ với bình phương của biên độdao động

Hoạt động 2 (8 phút): Tìm hiểu về dao động tắt dần.

- GV lấy ví dụ về dao động của

chiếc võng, phân tích để HS thấy

I Dao động tắt dần.

1 Thế nào là dao động tắt dần Dao động tắt dần là dao động có

biên độ giảm dần theo thời gian

2 Giải thích

Do lực cản của môi trường.

Trang 26

- Yêu cầu HS tìm hiểu SGK và

trong thực tế cho biết ứng dụng

của dao động tắt dần

chịu lực cản không khí (lực masát)  W giảm dần, do đó biên

độ của dao động giảm dần

Hoạt động 3 (6 phút): Tìm hiểu về dao động duy trì.

cho biết thế nào là dao động duy

trì

> GV phân tích dao động của

con lắc đồng hồ làm ví dụ

- Hoạt động nhóm : Tìm hiểu vềdao động duy trì

- HS nghe giảng, ghi nhận vềdao động duy trì của con lắc củađồng hồ quả lắc

II Dao động duy trì.

1 Dao động được duy trì bằngcách giữ cho biên độ không đổi

mà không làm thay đổi chu kìdao động riêng gọi là dao độngduy trì

2 Dao động của con lắc đồng hồ

là dao động duy trì

Hoạt động 4 (8 phút): Tìm hiểu về dao động cưỡng bức.

- GV tiến hành TN Hình 4.3

Yêu cầu HS quan sát và trả lời

C1

> Dao động theo của các con lắc

trên là dao động cưỡng bức

H: Thế nào là dao động cưỡng

bức ?

- Yêu cầu HS phân tích thêm ví

dụ về dao động cưỡng bức trong

thực tế

- Qua TN, yêu cầu HS nêu các

đặc điểm của dao động cưỡng

- Tìm hiểu ví dụ về dao độngcưỡng bức trong thực tế : Ví dụ

xe bị rung theo pít-tông ở động

cơ máy nổ

- HS suy nghĩ trả lời: (2 đặcđiểm của dao động cưỡng bức)

III Dao động cưỡng bức

1 Thế nào là dao động cưỡng bức

Dao động chịu tác dụng của mộtngoại lực cưỡng bức tuần hoàngọi là dao động cưỡng bức

Trang 27

Hoạt động 5 (9 phút): Tìm hiểu về hiện tượng cộng hưởng.

cho biết thế nào là hiện tượng

cộng hưởng; Điều kiện cộng

hưởng

- Hướng dẫn HS giải thích về

nguyên nhân gây nên hiện tượng

cộng hưởng

- Yêu cầu HS nghiên cứu Sgk để

tìm hiểu tầm quan trọng của hiện

tượng cộng hưởng

H: Hiện tượng cộng hưởng có

lợi hay có hại ? Cho ví dụ về

độ tiêu hao năng lượng do ma sátbằng tốc độ cung cấp năng lượngcho hệ

- HS nghiên cứu Sgk và trả lờicác câu hỏi

+ Cộng hưởng có hại: hệ daođộng như toà nhà, cầu, bệ máy,khung xe …

+ Cộng hưởng có lợi: hộp đàncủa các đàn ghita, viôlon …

IV Hiện tượng cộng hưởng

1 Định nghĩa

Hiện tượng biên độ dao độngcưỡng bức tăng đến giá trị cựcđại khi tần số f của lực cưỡngbức tiến đến bằng tần số riêng f0

của hệ dao động gọi là hiệntượng cộng hưởng

+ Cộng hưởng có lợi: hộp đàncủa các đàn ghita, viôlon …

Hoạt động 6 (6 phút): Củng cố Vận dụng.

W m A

Bài 6 : Dựa vào điều kiện cộng

hưởng : fcb = f0

* Nhận xét, tổng kết giờ học

nhà :

* Nghe nhận xét tổng kết giờhọc

* Ghi nhận nhiệm vụ học tập về

Trang 28

Tiết 8 Bài 5: TỔNG HỢP HAI DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ CÙNG PHƯƠNG, CÙNG TẦN SỐ

PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE-NEN

Chương trình chuẩn – Vật lí lớp 12 Tiết 8 Lớp dạy: 12A4 Năm học : 2016 / 2017

Ngày dạy : 20/9/2016

1 Kiến thức :

- Trình bày được nội dung của phương pháp giản đồ Fre-nen

- Nêu được cách sử dụng phương pháp giản đồ Fre-nen để tổng hợp hai dao động điều hoà cùng tần số,cùng phương dao động

2 Kĩ năng :

- Biểu diễn được dao động điều hoà bằng vectơ quay

Trang 29

- Làm được một số bài tập đơn giản về tổng hợp hai dao động điều hoà cùng tần số, cùng phương daođộng

3 Tình cảm, thái độ :

- Nội dung : Nghiên cứu kĩ nội dung bài học ; Chuẩn bị giáo án

- Thiết bị, đồ dùng dạy học : Hình 5.1 ; 5.2 phóng to

- Chuẩn bị về kiến thức, bài tập :

+ Ôn tập kiến thức về hình chiếu của một vectơ xuống hai trục toạ độ

Hoạt động 1 (3 phút): Ổn định lớp Đặt vấn đề vào bài mới.

* Ổn định lớp :

* Đặt vấn đề : Trong thực tế có

nhiều trường hợp một vật chịu

tác động của nhiều dao động…

* Ổn định lớp :

* Ghi nhận nhiệm vụ học tập

Hoạt động 2 (7 phút): Tìm hiểu về vectơ quay.

H: Ở bài 1, khi điểm M chuyển

động tròn đều thì hình chiếu của

vectơ vị trí OMuuuuurlên trục Ox như

thế nào ?

> Yêu cầu HS tìm hiểu cách biểu

diễn phương trình dao động điều

hoà bằng một vectơ quay

- Yêu cầu HS hoàn thành C1

TL: Hình chiếu của vectơ vị trí

OMuuuuurlên trục Ox dao động điềuhoà

- HS hoạt động nhóm : Tìm hiểucách biểu diễn phương trình daođộng điều hoà bằng một vectơquay -> cử đại diện nhóm trìnhbày

- Trả lời C1 :

I Vectơ quay

- Dao động điều hoà

x = Acos(t + ) được biểu diễnbằng vectơ quay OMuuuuurcó :

Hoạt động 3 (18 phút): Tìm hiểu phương pháp giản đồ Fre-nen. O x

Trang 30

Trường THPT Bắc Sơn Tổ : Lí - Tin - KTCN Giáo viên : Bùi Văn Tuyển Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung và mục tiêu cần đạt

- GV đặt vấn đề : Giả sử cần tìm

li độ của dao động tổng hợp của

hai dao động điều hoà cùng

+ Hướng dẫn HS vẽ hai vectơ

quay OMuuuur1và OMuuuur2biểu diễn hai

+ Vẽ hai vectơ quay OMuuuur1và

Nhận xét: Tổng hợp của hai dao

động điều hoà cùng phương,cùng tần một dao động điều hoà,cùng phương, cùng tần số với haidao động đó

b Biên độ và pha ban đầu củadao động tổng hợp :

Hoạt động 4 (6 phút): Tìm hiểu ảnh hưởng của độ lệch pha đến dao động tổng hợp.

- Từ công thức (5.1) ta thấy biên

+ Các dao động thành phầncùng pha :

Trang 31

+ Tương tự cho trường hợp

ngược pha và vuông pha

(n = 0,  1,  2, …)

Thì : A = A1 + A2

+ Tìm hiểu tương tự đối với cáctrường hợp ngược pha và vuôngpha

độ và pha ban đầu cuẩ dao động

Từ đó suy ra phương trình của

Kết quả: Phương trình dao độngtổng hợp

y

x O

Trang 32

Tiết 9 : BÀI TẬP VỀ TỔNG HỢP DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ

Chương trình chuẩn – Vật lí lớp 12 Tiết 9 Lớp dạy :12A4 Năm học : 2016 / 2017

Trang 33

- Nội dung : Chuẩn bị giáo án và bài tập theo chủ đề ôn tập

- Thiết bị, đồ dùng dạy học : Thước dài

- Chuẩn bị về kiến thức, bài tập : Làm các bài tập trong sgk

Hoạt động 1 (10 phút): Ôn tập kiến thức cơ bản

+ Viết công thức tổng quát xác

định biên độ và pha ban đầu của

- Biên độ và pha ban đầu của daođộng tổng hợp :

vuông pha :

 = 2 - 1 = (2n + 1)/2

(n = 0,  1,  2, …)

Thì : A2 = A1 + A2

Hoạt động 2 (10 phút): Tổng hợp hai dao động điều hòa cùng pha.

Bài 1 : Hãy tổng hợp hai dao

động điều hoà cùng phương,

* HS ghi chép và trả lời câu hỏicủa GV

II Bài tập Bài 1 : HD

Ta có :   2

Trang 34

giải bài toán bằng gợi ý :

+ Độ lệch pha của hai dao động

đã cho là bao nhiêu ?

+ Suy ra biên độ và pha ban đầu

x cos t cm

Hoạt động 3 (10 phút): Tổng hợp hai dao động điều hòa ngược pha

* Giới thiệu bài toán số 2 :

+ Độ lệch pha của hai dao động

đã cho là bao nhiêu ?

+ Suy ra biên độ và pha ban đầu

Hoạt động 4 (12 phút): Tổng hợp nhiều dao động điều hoà

+ Trong trường hợp vật chịu tác

động của nhiều dao động cùng

* HS ghi chép bài tập và trả lờicâu hỏi của GV

- Cá nhân HS lên bảng trình bàybài giải ; Các HS khác theo dõi

và nhận xét

Bài 3 : HD

+ x1 và x2 ngược pha ta tổng hợptrước :

Trang 35

nhà :

Đọc trước bài 6 : Khảo sát thực

nghiệm các định luật dao động

của con lắc đơn và chuẩn bị báo

cáo theo mẫu

* Nghe nhận xét tổng kết giờhọc

Trang 36

Tiết 10-11 Bài 13 : THỰC HÀNH : Khảo sát thực nghiệm các định luật dao động của

- Nêu được cấu tạo của con lắc đơn

- Nêu được cách kiểm tra mối quan hệ giữa chu kì với chiều dài của con lắc đơn khi con lắc dao độngvới biên độ góc nhỏ

2 Kĩ năng :

- Biết cách sử dụng các dụng cụ và bố trí thí nghiệm

- Biết cách tiến hành thí nghiệm

- Biết cách tính toán các số liệu thu được từ thí nghiệm để đưa ra kết quả

3 Tình cảm, thái độ :

Trang 37

- Có ý thức thực hiện đúng quy trình và các quy định về an toàn

- Nội dung: Nghiên cứu kỹ bài 6 sgk; chuẩn bị phương án thực hành

- Thiết bị, đồ dùng dạy học : Chuẩn bị cho 4 nhóm học sinh, mỗi nhóm gồm :

+ 3 quả nặng có móc treo 50 g

+ 1 sợi dây mảnh dài 1 m

+ 1 giá thí nghiệm dùng treo con lắc đơn

+ 1 đồng hồ đo thời gian hiện số cổng quang điện

+ 1 thước 500 mm

- Kiến thức, bài tập: Đọc trước bài học để tìm hiểu về quy trình thực hành

- Thiết bị, đồ dùng học tập : Chuẩn bị bảng 6.1 ; 6.2 ; 6.3 và Mẫu báo cáo thực hành

- Thực hành theo nhóm

Tiết 10

Hoạt động 1 (4 phút ): Quán triệt mục đích thí nghiệm.

* GV quán triệt mục đích thí

nghiệm tới học sinh :

* Nghe giảng, ghi nhận nhiệm

vụ học tập

I Mục đích

Khảo sát thực nghiệm để pháthiện ảnh hưởng của biên độ, khốilượng, chiều dài con lắc đơn đốivới chu kì dao động T Từ đó tìm

ra công thức tính chu kì và ứngdụng đo gia tốc g tại nơi làm thínghiệm

Hoạt động 2 (4 phút ): Chia nhóm, cử nhóm trưởng và giao nhiệm vụ cho các nhóm.

Hoạt động 3 (6 phút ): Hướng dẫn học sinh tìm hiểu dụng cụ thí nghiệm.

II Dụng cụ thí nghiệm

Trang 38

+ 3 quả nặng có móc treo 50 g + 1 sợi dây mảnh dài 1 m + 1 giá thí nghiệm dùng treo conlắc đơn

+ 1 đồng hồ đo thời gian hiện sốcổng quang điện

+ 1 thước 500 mm

Hoạt động 4 (26 phút ): Các nhóm tiến hành thí nghiệm, thực hành

1

- Yêu cầu HS bố trí con lắc đơn

có m = 50 g, l = 50 cm

+ Hướng dẫn HS cho con lắc dao

động với biên độ A = 3 cm, đo

thời gian t của 10 lần dao động,

ghi kết quả vào bảng 6.1

- Yêu cầu HS tiến hành lại phép

đo trên với A = (6, 9, 18 cm)

2

có m = 50 g, l = 50 cm

đo trên với m = (100, 150 g)

3.

có m = 50 g, l = 50 cm

đo trên với l = (40, 60 cm)

1

- HS bố trí con lắc đơn có m =

50 g, l = 50 cm

+ Cho con lắc dao động với biên

độ A = 3 cm, đo thời gian t của

10 lần dao động, ghi kết quả vàobảng 6.1

- Tiến hành lại phép đo trên với

A = (6, 9, 18 cm)

2

50 g, l = 50 cm

- Tiến hành lại phép đo trên với

m = (100, 150 g)

3.

50 g, l = 50 cm

- Tiến hành lại phép đo trên với l

= (40, 60 cm)

III Tiến hành thí nghiệm

1 Chu kì dao động T của con lắc

đơn phụ thuộc vào biên độ daođộng như thế nào ?

Bước 2: Chu kì dao động T của

con lắc đơn phụ thuộc vào khốilượng m của con lắc như thếnào ?

Bước 3 Chu kì dao động T của

con lắc đơn phụ thuộc vào chiềudài của con lắc như thế nào ?

Trang 39

Hoạt động 5 (5 phút ) : Tổng kết Giao nhiệm vụ về nhà.

* Ghi nhận nhiệm vụ học tập về nhà

Tiết 11 ( Tiếp )

Hoạt động 1 (28 phút ) : Hướng dẫn học sinh hoàn thành bản báo cáo kết quả thí nghiệm

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi và

bài tập 1, 2, 3, 4 SGK trang 32

- HS thảo luận và làm bài tậptheo yêu cầu của GV

Bài 1 HD

Trang 40

- Cá nhân HS trả lời câu hỏi vàbài tập Các HS khác theo dõi,

- Vì : Khi đó kích thước của vật

là lớn so với chiều dài của conlắc : không thoả mãn điều kiệnchất điểm

Bài 4 HD

- Dùng con lắc có l dài sẽ cho kếtquả chính xác hơn

Hoạt động 3 (3 phút) : Tổng kết Giao nhiệm vụ về nhà.

nhà :

- Ôn lại kiến thức về phương

trình dao động điều hoà, các đại

lượng đặc trưng của chuyển

động

- Đọc trước bài 7 : Sóng cơ

* Nghe nhận xét tổng kết giờ học

* Ghi nhận nhiệm vụ học tập về nhà

V RÚT KINH NGHIỆM SAU GIỜ DẠY

Định dạng
Số trang	258
Dung lượng	3,37 MB
File đính kèm	Giáo án 12.CB.rar (655 KB)

Giáo án 12 cơ bản 3 cột

Bài 33. MẪU NGUYÊN TỬ BO MẪU NGUYÊN TỬ BO

Một vài ứng dụng của laze