Nhận xét mối liên hệ giữa STT chu kì với số lớp electron của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì?. Cho biết số lượng các nguyên tố; số lớp electron, số đơn vị điện tích hạt nhân của
Trang 1Sơ lược về bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học.
I Mục tiêu bài học
Học sinh hiểu được nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn Biết cấu tạo bảng tuần hoàn lớp 9 gồm ô nguyên tố, chu kì, nhóm
Biết dựa vào vị trí của nguyên tố để suy ra cấu tạo nguyên tử, tính chất cơ bản của nguyên tố và ngược lại
II Chuẩn bị
GV
* Bảng tuàn hoàn lớp 9 phóng to
* Ô nguyên tố Mg phóng to
* Chu kì 2, 3 phóng to
* Nhóm I VII phóng to
* Sơ đồ cấu tạo nguyên tử phóng to ủa một số nguyên tố
HS: Ôn lại kiến thức về cấu tạo nguyên tử lớp 8.
III Tiến trình bài giảng.
A ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ
? Bài 4 – T95/SGK
C Nội dung bài giảng.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức và kĩ năng
GV giới thiệu bảng tuần hoàn các nguyên
tố hóa học
I Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn.
Trước kia, các nguyên tố được sắp xếp
Trang 2HS đọc SGK
? Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong
bảng tuần hoàn trước kia và ngày nay
GV: Mỗi giới hạn nhỏ trong bảng là một
ô nguyên tố GV viết ô nguyên tố Mg
trên bảng
? Ô nguyên tố Mg cho biết thông tin gì
về nguyên tố hóa học magiê ( KHHH, tên
nguyên tố, NTK, STT.)
? Ô nguyên tố cho biết những thông tin gì
về nguyên tố hóa học
? Lấy ví dụ với nguyên tố Na
GV lưu ý học sinh
GV giới thiệu chu kì ( chỉ trên bảng tuần
hoàn )
HS nghe, đọc SGK
? Chu kì là gì
theo chiều tăng của nguyên tử khối.
Ngày nay, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử.
II Cấu tạo bảng tuần hoàn.
1 Ô nguyên tố a) Ví dụ
12 Số hiệu nguyên tử:
12
Mg KHHH: Mg
Magiê Tên nguyên tố:
Magiê
24 NTK: 24 b) Kết luận
Ô nguyên tố cho biết:
* Số hiệu nguyên tử
* KHHH
* Tên nguyên tố
* NTK
Chú ý: Số trị của số hiệu nguyên tử bằng
số đơn vị điện tích hạt nhân bằng số electron trong nguyên tử bằng số thứ tự
của nguyên tố.
2 Chu kì a) Khái niệm - T96/SGK.
Trang 3GV đưa cấu tạo nguyên tử các nguyên tố
trong cùng một chu kì
? Nhận xét mối liên hệ giữa STT chu kì
với số lớp electron của nguyên tử các
nguyên tố trong một chu kì
? Bảng tuần hoàn có bao nhiêu chu kì, kí
hiệu của các chu kì
? Cho biết số lượng các nguyên tố; số lớp
electron, số đơn vị điện tích hạt nhân của
nguyên tử các nguyên tố trong từng chu kì
1, 2, 3
GV giới thiệu nhóm nguyên tố trên bảng
tuần hoàn
HS nghe, đọc SGK
? Nhóm nguyên tố là gì
GV giới thiệu cấu tạo nguyên tử của các
nguyên tố trong cùng một nhóm
? Cho biết mối liên hệ giữa số thứ tự của
nhóm với số electron lớp ngoài cùng của
nguyên tử các nguyên tố trong cùng một
nhóm
? Số lượng các nhóm trong bảng tuần
hoàn, kí hiệu của các nhóm
? Cho biết số electron lớp ngoài cùng,
điện tích hạt nhâncủa nguuuyên tử các
nguyên tố trong từng nhóm I, VII
* Dãy các nguyên tố mà nguyên tử có cùng số lớp electron
* Số thứ tự của chu kì có số trị bằng số
lớp electron
b) Cấu tạo
Bảng tuần hoàn có 7 chu kì
* Chu kì 1, 2, 3 là chu kì nhỏ
* Chu kì 4, 5, 6, 7 là chu kì lớn
Ví dụ:
QS bảng tuần hoàn thấy: chu kì 1, 2, 3 - T97/SGK
3 Nhóm a) Khái niệm – T96/SGK.
* Gồm các nguyên tố mà nguyên tử có cùng số electron lớp ngoài cùng và có tính chất tương tự nhau xếp thành cột
* Số thứ tự của nhóm có số trị bằng số
electron lớp ngoài cùng
VD: Các nguyên tố nhóm I, nguyên tử của chúng đều có 1 electron lớp ngoài cùng
b) Cấu tạo
Bảng tuần hoàn có 8 nhóm: I, II, …, VII, VIII
c) Ví dụ:
QD bảng tuần hoàn thấy: nhóm I, VII – T97/SGK
Trang 4D Củng cố
? Bài 3 –T101/SGK
E Hướng dẫn về nhà
* Làm bài 1, 2, 4, 7 – T101/SGK; Bài 31 2 – T35/SBT
* Đọc trước mục III, IV bài 31/SGK
Trang 5Sơ lược về bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học ( tiếp ).
I Mục tiêu bài học ( Như tiết 39 )
II Chuẩn bị ( Như tiết 39 )
III Tiến trình bài dạy
A ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ.
? Bài 4 – T101/SGK
C Nội dung bài giảng.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức và kĩ năng
HS quan sát cấu tạo các nguyên
tử trong cùng một chu kì ( Chu kì
2 )
? Nhận xét về sự biến đổi tính
chất của các nguyên tố trong một
chu kì
? Chứng tỏ sự biến đổi tính chất
ấy với chu kì 2, 3
III Sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn.
1 Trong một chu kì.
* Nhận xét:
Trong một chu kì, khi đi từ đầu tới cuối chu kì theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân:
- Số electron lớp ngoài cùng của nguyên tử tăng dần từ 1 đến 8 electron.
- Tính kim loại của các nguyên tố giảm dần đồng thời tính phi kim của các nguyên tố tăng dần.
* VD chu kì 2, 3 – T98/SGK.
2 Trong một nhóm
* Nhận xét
Trang 6HS quan sát sơ đồ cấu tạo
nguyên tử các nguyên tố trong
nhóm I
? Nhận xét sự biến đổi tính chất
của các nguyên tố trong một
nhóm
? Chứng tỏ sự biến đổi tính chất
ấy trong nhóm I, VII
? Nguyên tố A ở ô số mấy trong
bảng tuần hoàn
? Nguyên tử A có bao nhiêu
electron, các electron xếp thành
mấy lớp, lớp electron ngoài cùng
có bao nhiêu electron
? Điện tích hạt nhân nguyên tử
Trong một nhóm, khi đi từ trên xuốngdưới theo chiều tăng của điên tích hạt nhân:
- Số lớp electron của nguyên tử tăng dần từ 1 đến
7 lớp.
- Tính kim loại của các nguyên tố tăng dần đồng thời tính phi kim của các nguyên tố giảm dần.
* Ví dụ: Nhóm I, VII – T99/SGK.
IV ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
1 Biết vị trí của nguyên tố ta có thể suy đoán cấu tạo nguyên tử và tính chất của nguyên tố
Ví dụ
Biết nguyên tố A có số hiệu nguyên tử là 17, chu
kì 3, nhóm VII Hãy cho biết cấu tạo nguyên tử, tính chất của nguyên tố A và so sánh với các nguyên tố lân cận
Giải
Theo bài, nguyên tố A có số hiệu nguyên tử là 17 nên điện tích hạt nhân của nguyên tử A bằng 17 +,
có 17 electron
Nguyên tố A ở ô số 17, chu kì 3, nhóm VII
Nguyên tử của nguyên tố A có 3 lớp electron, lớp electron ngoài cùng có 7 electron
Nguyên tố A ở cuối chu kì 3, nên A là phi kim hoạt động mạnh, tính phi kim của A( Cl ) mạnh hơn nguyên tố đứng trước trong cùng một chu kì ,
có số hiệu nguyên tử là 16 ( S )
Nguyên tố A đứng gần đầu nhóm VII, tính phi kim của A yếu hơn nguyên tố đứng trên, số hiệu nguyên tử 9 ( Flo ), nhưng mạnh hơn nguyên tố
Trang 7nguyên tố A là bao nhiêu
? Nguyên tố A có tính chất như
thế nào so với các nguyên tố lân
cận ( đứng trước trong cùng chu
kì; đứng trên, đứng dưới trong
cùng một nhóm )
? Vị trí của X trong bảng tuần
hoàn và tính chất cơ bản của nó
? Nguyên tố X ở ô số mấy, chu kì
nào, nhóm nào trong bảng tuần
hoàn
? X là nguyên tố phi kim hay
nguyên tố kim loại
đứng dưới, số hiệu nguyên tử là 35 ( Br )
2 Biết cấu tạo nguyên tử của nguyên tố ta có thể suy đoán vị trí và tính chất nguyên tố đó
Ví dụ
Nguyên tử của nguyên tố X có điện tích hạt nhân
16 +, 3 lớp electron , lớp eluctron ngoài cùng có 6 electron Hãy cho biết vị trí của X trong bảng tuần hoàn và tính chất cơ bản của nó
Giải
Theo bài, nguyên tử nguyên tố X có điện tích hạt nhân là 16 +, 3 lớp electron, lớp ngoài cùng có 6 electron nên:
- X ở ô số 16, chu kì 3, nhóm VI trong bảng tuần hoàn
- Nguyên tố X đứng ở gần cuối chu kì 3, gần đầu nhóm VI nên X là một nguyên tố phi kim
D Củng cố
Trang 8? Bài 1 – T101/SGK.
E Hướngdẫn về nhà
* Làm bài 2, 5, 6, 7 – T101/SGK; Bài 4,5 – T103/SGK
* Đọc trước bài 32 – T102, 103/SGK