tiêu hóa ở khoang miệng

• Đặt vấn đề: (5 phút) • Ở lớp 6, các em đã được đọc câu chuyện “Chân, tay, tai, mắt, miệng”. Bạn nào hãy nhắc lại cho cô và cả lớp nghe nội dung chính của câu chuyện đó? Giáo viên đặt câu hỏi: + Theo các em, vì sao khi miệng không được ăn thì các bộ phận khác không hoạt động bình thường? + Vậy ở miệng đã diễn ra những hoạt động gì trong việc tiêu hóa thức ăn để thể hiện vai trò của mình? + Để giải đáp câu hỏi này, chúng ta vào bài ngày hôm nay: tiết 26 – bài 25: Tiêu hóa ởml khoang miệng. • Hoạt động 1: Tìm hiểu sự tiêu hóa ở khoang miệng (15 phút) Hoạt động của GV và HS Nội dung GV: bây giờ cô sẽ chia lớp thành 2 nhóm: Một nhóm đóng vai là bác sĩ, một nhóm đóng vai là bệnh nhân. Trong 1 phút, các bác sĩ hãy kiểm tra giúp cô, khoang miệng của bạn mình có những bộ phận nào? Số lượng của mỗi bộ phận đó là bao nhiêu? Thời gian kiểm tra, bắt đầu. Học sinh: sử dụng que đè lưỡi để kiểm tra Giáo viên: + Cô mời một bác sĩ cho cả lớp biết kết quả kiểm tra nào. + Sau đó, GV treo tranh H251: các cơ quan trong khoang miệng lên bảng. + Yêu cầu học sinh so sánh với các ý kiến đã nêu và hoàn thiện các cơ quan trong khoang miệng. (Giáo viên ghi các phần học sinh còn thiếu bằng phấn khác màu) Mở rộng: GV: vừa rồi, các bác sĩ đã đếm được các bạn có…. chiếc răng. Vậy, đó là những loại răng nào vậy? Chức năng của các loại răng đó? GV chốt lại: + Răng sữa (trẻ em) klcó 20 chiếc, răng người trưởng thành có 32 chiếc (mọc đủ). + Răng thì có các chức năng đặc trưng riêng biệt: vd răng cửa thì bản to  chức năng cắn, giữ mồi; răng nanh nhọn  xe mồi; răng hàm gồ ghề  nhai. Giáo viên: Bây giờ, các bác sĩ và bệnh nhân hãy nghỉ giải lao 5 phút, ăn miếng bánh mì và hoàn thành phiếu học tập cho cô. HS hoàn thành bảng kết hợp kiến thức lí, hóa học và kênh chữ trong sách để làm bài. Biến đổi thức ăn ở khoang miệng Các hoạt động Các thành phần tham gia Tác dụng của hoạt động Biến đổi lí học Tiết nước bọt Nhai Đảo, trộn thức ăn Tạo viên thức ăn Tuyến nước bọt Răng Răng, lưỡi, các cơ môi , má Răng, lưỡi, các cơ môi, má Ướt, mềm thức ăn. Mềm, nhuyễn thức ăn. Ngấm nước bọt. Tạo viên vừa nuốt Biến đổi hóa học Hoạt động của Enzym amilaza trong nước bọt Enzym amilaza Biến đổi một phần tinh bột (chín) trong thức ăn thành đường Mantozo GV đặt CH: các bác sĩ hãy lần lượt kể các hoạt động diễn ra trong khoang miệng? + Tiết nước bọt. + Nhai. + Đảo trộn thức ăn. + Hoạt động của enzym amilaza. + Tạo viên thức ăn. Các bệnh nhân sẽ nhận xét và bổ sung. GV chiếu đáp án của bảng, HS đối chiếu. GV mời HS trả lời CH đã nêu ở đầu bài: Vậy ở miệng đã diễn ra hoạt động gì trong việc tiêu hóa thức ăn? GV đặt CH: tại sao khi nhai bánh mì, cơm ta lại thấy vị ngọt? HS vận dụng kiến thức vừa học trả lời do dưới sự tác dụng của enzym amilaza đã phân giải tinh bột thành đường mantoza  vị ngọt. Giáo viên: Các bệnh nhân còn câu hỏi nào dành cho bác sĩ không nhỉ? Bệnh nhân hỏi bác sĩ: Có những bệnh nào mà răng miệng thường mắc phải? Bác sĩ: trả lời bệnh nhân bằng kiến thức của mình có (các bệnh về răng miệng thường gặp như: sâu răng, viêm lợi, nhiệt miệng, hôi miệng. để hạn chế các bệnh này thì điều quan trọng nhất mà chúng ta cần chú ý đó là phải vệ sinh răng miệng đúng cách và thay bàn chải định kì). Giáo viên: Rất cảm ơn kiến thức mà bác sĩ đã cung cấp cho cả lớp. 1. Tiêu hóa ở khoang miệng Khi đưa thức ăn vào miệng xảy ra các hoạt động: + Tiết nước bọt. + Nhai. + Đảo trộn thức ăn. + Hoạt động của enzym amilaza. + Tạo viên thức ăn. Biến đổi lí học: Nhai, đảo trộn thức ăn, tạo viên thức ăn.  chức năng: làm mềm nhuyễn thức ăn, giúp thức ăn thấm nước bọt, tạo viên để dễ nuốt. Biến đổi hóa học: hoạt động của enzym amilaza. enzym Tinh bột mantoza. amilaza

Tổ thi: Sinh học

Người thực hiện: Khuất Thị Thu Trang

Sinh học 8 – Bài 25:

TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

- Trình bày được các bộ phận tham gia quá trình tiêu hóa ở khoang miệng

- Trình bày được các hoạt động tiêu hóa diễn ra trong khoang miệng Vận dụng kiến thức liên môn nhận xét được hoạt động biến đổi thức ăn nào là chủ yếu trong tiêu hóa ở khoang miệng

- Mô tả được hoạt động nuốt và đẩy thức ăn từ khoang miệng xuống thực quản đến

dạ dày

2. Kỹ năng

- Rèn luyện kĩ năng hoạt động nhóm, thuyết trình thông qua hoạt động phân biệt những biến đổi thức ăn ở khoang miệng

- Rèn luyện kĩ năng quan sát tranh, video thông qua hoạt động tìm hiểu sự nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản

- Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức để ứng dụng vào thực tế: giữ gìn răng miệng…

3. Thái độ

- Giáo dục ý thức học sinh có thái độ giữ gìn vệ sinh răng miệng, ý thức không cười đùa khi ăn

- Giáo dục ý thức ăn đúng giờ, đúng bữa để cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể

II. Phương pháp

- Phương pháp bàn tay nặn bột

- Phương pháp hoạt động nhóm

III. Phương tiện chuẩn bị

1. Chuẩn bị của giáo viên

+ Chuẩn bị phim về tiêu hóa ở khoang miệng (sự nuốt và đẩy thức ăn từ miệng đến dạ dày), video về cách sơ cứu khi bị nghẹn thức ăn

+ Chuẩn bị phiếu học: bảng phân biệt biến đổi lí học và biến đổi hóa học khi tiêu hóa thức

ăn ở khoang miệng

+ Chuẩn bị mẫu vật thật: Xoài dầm chua, bánh mì, kem (sữa chua, đá)

2. Chuẩn bị của học sinh

- Sưu tầm các video, tranh ảnh về sự nuốt và đẩy thức ăn từ miệng đến dạ dày

- Đọc và bằng hiểu biết của mình trả lời trước các câu hỏi bài 25 trong sgk vào vở bài tập

IV. Tổ chức dạy học

1. Ổn định tổ chức lớp

2. Tiến trình dạy học

• Đặt vấn đề: (5 phút)

• Ở lớp 6, các em đã được đọc câu chuyện “Chân, tay, tai, mắt, miệng” Bạn nào hãy nhắc lại cho cô và cả lớp nghe nội dung chính của câu chuyện đó?

- Giáo viên đặt câu hỏi:

+ Theo các em, vì sao khi miệng không được ăn thì các bộ phận khác không hoạt động bình thường?

+ Vậy ở miệng đã diễn ra những hoạt động gì trong việc tiêu hóa thức ăn để thể hiện vai trò của mình?

+ Để giải đáp câu hỏi này, chúng ta vào bài ngày hôm nay: tiết 26 – bài 25: Tiêu hóa ởml khoang miệng

• Hoạt động 1: Tìm hiểu sự tiêu hóa ở khoang miệng (15 phút)

- - GV: bây giờ cô sẽ chia lớp thành 2 nhóm: Một

nhóm đóng vai là bác sĩ, một nhóm đóng vai là

bệnh nhân Trong 1 phút, các bác sĩ hãy kiểm

tra giúp cô, khoang miệng của bạn mình có

những bộ phận nào? Số lượng của mỗi bộ phận

đó là bao nhiêu? Thời gian kiểm tra, bắt đầu

- - Học sinh: sử dụng que đè lưỡi để kiểm tra

- Giáo viên:

+ Cô mời một bác sĩ cho cả lớp biết kết quả

kiểm tra nào

+ Sau đó, GV treo tranh H25-1: các cơ quan

trong khoang miệng lên bảng

+ Yêu cầu học sinh so sánh với các ý kiến đã

1. Tiêu hóa ở khoang miệng

Page 2

nêu và hoàn thiện các cơ quan trong khoang

miệng (Giáo viên ghi các phần học sinh còn

thiếu bằng phấn khác màu)

Mở rộng: GV: vừa rồi, các bác sĩ đã đếm được

các bạn có… chiếc răng Vậy, đó là những loại

răng nào vậy? Chức năng của các loại răng đó?

GV chốt lại:

+ Răng sữa (trẻ em) klcó 20 chiếc, răng người

trưởng thành có 32 chiếc (mọc đủ)

+ Răng thì có các chức năng đặc trưng riêng biệt:

vd răng cửa thì bản to  chức năng cắn, giữ

mồi; răng nanh nhọn  xe mồi; răng hàm gồ

ghề  nhai

- - Giáo viên: Bây giờ, các bác sĩ và bệnh nhân hãy

nghỉ giải lao 5 phút, ăn miếng bánh mì và hoàn

thành phiếu học tập cho cô

- HS hoàn thành bảng kết hợp kiến thức lí, hóa

học và kênh chữ trong sách để làm bài

Biến đổi

thức ăn ở

khoang

miệng

Các hoạt động

Các thành phần tham gia

Tác dụng của hoạt động

Biến đổi

lí học

- Tiết nước bọt

- Nhai

- Đảo, trộn thức ăn

- Tạo viên thức ăn

- Tuyến nước bọt

- Răng

- Răng, lưỡi, các

cơ môi , má

- Răng, lưỡi, các

cơ môi, má

- Ướt, mềm thức ăn.

- Mềm, nhuyễn thức ăn.

- Ngấm nước bọt.

- Tạo viên vừa nuốt Biến đổi

hóa học

Hoạt động của Enzym

amilaza trong nước bọt

Enzym amilaza Biến đổi

một phần tinh bột (chín) trong thức

ăn thành đường Mantozo

- - GV đặt CH: các bác sĩ hãy lần lượt kể các hoạt

động diễn ra trong khoang miệng?

- Khi đưa thức ăn vào miệng xảy

ra các hoạt động:

+ Tiết nước bọt

+ Nhai

+ Đảo trộn thức ăn

+ Hoạt động của enzym amilaza + Tạo viên thức ăn

- Biến đổi lí học: Nhai, đảo trộn

thức ăn, tạo viên thức ăn

 chức năng: làm mềm nhuyễn thức ăn, giúp thức ăn thấm nước bọt, tạo viên để dễ nuốt

+ Tiết nước bọt.

+ Nhai

+ Đảo trộn thức ăn

+ Hoạt động của enzym amilaza

+ Tạo viên thức ăn

- Các bệnh nhân sẽ nhận xét và bổ sung

- GV chiếu đáp án của bảng, HS đối chiếu

- GV mời HS trả lời CH đã nêu ở đầu bài: Vậy ở

miệng đã diễn ra hoạt động gì trong việc tiêu

hóa thức ăn?

- GV đặt CH: tại sao khi nhai bánh mì, cơm ta

lại thấy vị ngọt?

- HS vận dụng kiến thức vừa học trả lời do dưới

sự tác dụng của enzym amilaza đã phân giải

tinh bột thành đường mantoza  vị ngọt

- Giáo viên: Các bệnh nhân còn câu hỏi nào dành

cho bác sĩ không nhỉ?

- Bệnh nhân hỏi bác sĩ: Có những bệnh nào mà

răng miệng thường mắc phải?

- Bác sĩ: trả lời bệnh nhân bằng kiến thức của

mình có (các bệnh về răng miệng thường gặp

như: sâu răng, viêm lợi, nhiệt miệng, hôi miệng

để hạn chế các bệnh này thì điều quan trọng

nhất mà chúng ta cần chú ý đó là phải vệ sinh

răng miệng đúng cách và thay bàn chải định kì)

- Giáo viên: Rất cảm ơn kiến thức mà bác sĩ đã

cung cấp cho cả lớp

- Biến đổi hóa học: hoạt động của

enzym amilaza

enzym Tinh bột mantoza amilaza

3. Củng cố (3 phút)

- Giáo viên: Bây giờ cô có một trò chơi thi đua giữa 2 đội Các con có muốn tham gia không nào? Luật chơi của cô như sau:

• Cách chơi:

Page 4

- Sử dụng hình 25.1 SGK SH 8 trang 81 để xác định tên cơ quan và chức

năng cảu các cơ quan đó trong quá trình tiêu hóa

- Mỗi nhóm cử một HS bất kì lên bảng để tham gia trò chơi, các thành viên

còn lại sẽ là ban giám khảo quan sát đội còn lại:

+ Nhai, làm mềm và làm nhuyễn thức ăn  yêu cầu học sinh phải chỉ

được vào “răng hàm”.

+ Đảo trộn thức ăn, làm thức ăn thấm đẫm nước bọt  “lưỡi”

+ Tiết enzim tiêu hóa tinh bột  “Tuyến nước bọt”

+ Cắn, giữ thức ăn  “răng cửa”

- Hoặc giáo viên có thể hô tên bộ phận, HS chỉ nhanh và nêu chức năng

• Hình phạt:

- Những đội nào trả lời sai sẽ phải hát một bài về việc bảo vệ răng miệng

4. Dặn dò (1 phút)

Trả lời câu hỏi cuối bài sgk.tr 83

Đọc mục em có biết

Chuẩn bị báo cáo thực hành: B26: Thực hành tìm hiểu hoạt động của enzim trong nước bọt

Sơ đồ tư duy GV cần thể hiện trên bảng:

Page 5

- Nhờ hoạt động vo viên, lực đẩy của lưỡi  thức ăn được đưa xuống thực quản.

- Thức ăn qua thực quản xuống dạ dày là nhờ các cơ

thực quản.

+ Tiết nước bọt

+ Nhai

+ Đảo trộn thức ăn

+ Hoạt động của enzym

amilaza

+ Tạo viên thức ăn

Tiết nước bọt, nhai, đảo trộn thức

ăn, tạo viên thức ăn.

 chức năng: làm mềm nhuyễn thức ăn, giúp thức ăn thấm nước

Tinh bột mantoza

Tiêu hóa ở khoang miệng