Sinh 8 b7 b19 vận động tuần hoàn

IV. Hoạt động dạy học : Ổn định lớp: 1’ 1. Kiểm tra bài cũ: 2’ 2. Hoạt động: Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung Hoạt động 1: (15’) Các phần chính của bộ xương Bước 1: Đặt vấn đề GV đặt vấn đề: Trong cơ thể HS đưa ra các giả thuyết. I. Các phần chính của bộ xương: Bộ xương người gồm 3 phần chính: Xương đầu: + Xương sọ phát triển + Xương mặt (lồi cằm) Xương thân: + Cột sống nhiều đốt khớp lại, có 4 chỗ cong. + Lồng ngực: xương sườn, xương ức. Xương chi: + Đai xương: đai vai, đai hông. + Các xương: xương cánh, ống, bàn, ngón tay, xương đùi, ngón chân. Chức năng của xương là: + Tạo khung, nâng đỡ giúp cơ thể có hình dạng nhất định (dáng đứng thẳng) người có những xương nào? Nếu không có xương thì con người còn có thể đi được không? Bước 2: Giải quyết vấn đề GV đưa ra mô hình bộ HS quan sát, tìm thông tin xương người yêu cầu HS quan trong SGK. sát mô hình, đọc thông tin SGK tr.24,25 trả lời câu hỏi. GV gợi ý trả lời: + Bộ xương người gồm mấy HS trả lời câu hỏi. phần chính? HS khác nhận xét, bổ sung ý + Mỗi phần gồm những kiến. xương nào? + Bộ xương có chức năng gì? GV yêu cầu HS thảo luận HS thảo luận theo nhóm để nhóm với câu hỏi: trả lời các câu hỏi. + Bộ xương người thích nghi với dáng đứng thẳng thể hiện như thế nào? + Xương tay và chân có đặc điểm gì? Ý nghĩa? GV mời đại diện nhóm làm xong sớm nhất lên trình bày bài nhóm. GV cho HS chữa bài trên bảng và thảo luận lớp. GV đánh giá kết quả của các nhóm và giúp HS hoàn thiện kiến thức. Bước 3: Kết luận Qua gợi ý câu trả lời trên GV yêu cầu HS nêu khẳng định giả thuyết. Đại diện nhóm trình bày kết quả. Các nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến. HS lắng nghe, ghi chép. HS khẳng định giả thuyết đã nêu ra: Trong cơ thể người có những xương nào? Nếu không có xương thì con người còn có thể đi được không? + Bộ xương người gồm nhiều xương, được chia làm 3 phần: xương đầu, xương thân và xương chi. + Nếu không có xương thì con người không thể đi được nữa. HS ghi nhớ kiến thức. + Chỗ bám cho các cơ giúp cơ thể vận động. + Bảo vệ các nội quan. Hoạt động 2: (7’) Phân biệt các loại xương GV nêu câu hỏi cho HS: HS nghiên cứu SGK tr.25, II. phân biệt các loại xương: Căn cứ vào hình dạng và cấu tạo, có thể chia bộ xương thành 3 loại: + Xương dài: hình ống, giữa chúng chứa tủy đỏ ở trẻ em và chứa mỡ vàng ở người trưởng thành. + Xương ngắn: kích thước + Có mấy loại xương? trả lời. + Dựa vào đâu để phân biệt HS trả lời => lớp bổ sung các loại xương? + Xác định các loại xương đó trên cơ thể người hay chỉ trên mô hình. GV hoàn thiện kiến thức cho HS ghi nhớ, ghi chép. HS.

Trang 1

Bài 8: Cấu tạo và tính chất của xương

Bài 9: Cấu tạo và tính chất của cơ

Bài 10: Hoạt động của cơ

Bài 11: Tiến hóa của hệ vận động Vệ sinh hệ vận động

Bài 12: Thực hành: Tập sơ cứu và băng bó cho người gãy xương.2.1.2 Hệ tuần hoàn

Gồm 6 bài lý thuyết và 1 bài thực hành:

Bài 13: Máu và môi trường trong cơ thể

Bài 14: Bạch cầu – Miễn dịch

Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu

Bài 16: Tuần hoàn máu và lưu thông bạch huyết

Bài 17: Tim và mạch máu

Bài 18: Vận chuyển máu qua hệ mạch Vệ sinh hệ tuần hoàn

Bài 19: Thực hành: Sơ cứu cầm máu

Trang 2

2.2 Thiết kế giáo án vận dụng phương pháp đặt và giải quyết vấn đề.

- Nêu được các phần chính của bộ xương

- Trình bày được chức năng của bộ xương

- Phân biệt được các loại xương

- Trình bày được các loại khớp và nêu được một số ví dụ cho từng loại khớptương ứng

2

Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, tổng quát…

- Rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm

- Học sinh (HS) chuẩn bị trước bài

III Phương pháp dạy học:

Trang 3

- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề.

Hoạt động 1: (15’) Các phần chính của bộ xương

* Bước 1: Đặt vấn đề

- GV đặt vấn đề: Trong cơ thể - HS đưa ra các giả thuyết

I Các phần chính của bộ xương:

* Bộ xương người gồm 3 phần chính:

- Xương đầu:

+ Xương sọ phát triển+ Xương mặt (lồi cằm)

- Xương thân:

+ Cột sống nhiều đốt khớp lại, có 4 chỗ cong

+ Lồng ngực: xương sườn, xương ức

* Chức năng của xương là:

+ Tạo khung, nâng đỡgiúp cơ thể có hình dạng nhất định (dáng đứng thẳng)

người có những xương nào?

Nếu không có xương thì con

người còn có thể đi được

không?

* Bước 2: Giải quyết vấn đề

- GV đưa ra mô hình bộ - HS quan sát, tìm thông tin

xương người yêu cầu HS quan trong SGK

sát mô hình, đọc thông tin

SGK tr.24,25 trả lời câu hỏi

- GV yêu cầu HS thảo luận - HS thảo luận theo nhóm để

nhóm với câu hỏi: trả lời các câu hỏi

+ Bộ xương người thích nghi

với dáng đứng thẳng thể hiện

như thế nào?

Trang 4

+ Xương tay và chân có đặc

điểm gì? Ý nghĩa?

- GV mời đại diện nhóm làm

xong sớm nhất lên trình bày

bài nhóm

- GV cho HS chữa bài trên

bảng và thảo luận lớp

- GV đánh giá kết quả của các

nhóm và giúp HS hoàn thiện

kiến thức

* Bước 3: Kết luận

- Qua gợi ý câu trả lời trên GV

yêu cầu HS nêu khẳng định

giả thuyết

- Đại diện nhóm trình bày kếtquả

- Các nhóm khác nhận xét, bổsung ý kiến

- HS lắng nghe, ghi chép

- HS khẳng định giả thuyết đã nêu ra:

Trong cơ thể người có những xương nào? Nếu không có xương thì con người còn có thể đi được không?

+ Bộ xương người gồm nhiều xương, được chia làm 3 phần:

xương đầu, xương thân và xương chi

+ Nếu không có xương thì con người không thể đi được nữa

- HS ghi nhớ kiến thức

+ Chỗ bám cho các cơ giúp cơ thể vận động.+ Bảo vệ các nội quan

Hoạt động 2: (7’) Phân biệt các loại xương

- GV nêu câu hỏi cho HS: - HS nghiên cứu SGK tr.25, II phân biệt các loại

xương:

Căn cứ vào hình dạng và cấu tạo, có thể chia bộ xương thành 3 loại:

+ Xương dài: hình ống, giữa chúng chứa tủy đỏ ở trẻ em và chứa mỡ vàng ởngười trưởng thành

+ Xương ngắn: kích thước

+ Có mấy loại xương? trả lời

+ Dựa vào đâu để phân biệt - HS trả lời => lớp bổ sung

Trang 5

ngắn, nhỏ.

+ Xương dẹt: hình bản dẹt, mỏng

III Các khớp xương

- GV đặt vấn đề: Chúng ta đều

thì nhờ đâu chúng ta lại có thể

vận động và di chuyển linh - Có 3 loại khớp xương (nội

- GV cho HS quan sát tranh 1

số khớp xương và yêu cầu trả

lời câu hỏi:

+ Thế nào là khớp xương?

+ Cho ví dụ về khớp xương

trên cơ thể mình

- Để tìm hiểu các khớp xương

GV yêu cầu HS hoàn thành

nội dung của phiếu học tập

“Tìm hiểu các loại khớp

xương” theo nhóm

- GV chữa bài bằng cách chữa

phiếu học tập của một vài

nhóm

- GV nhận xét và bổ sung

Đáp án phiếu học tập “Tìm hiểu các loại khớp xương”

Khớp động Khớp bán động Khớp bất độngĐặc điểm - 2 đầu xương có lớp

Trang 6

- Khớp chân: cổ chân, đầu gối, khớp đùi.

- Khớp ở các đốtsống

- Khớp hộp sọ

- GV nêu câu hỏi thảo luận - HS thảo luận và trả lời câu

+ Dựa vào đặc điểm nào để hỏi

phân biệt các loại khớp?

+ Khả năng cử động của khớp

động và khớp bán động khác

nhau như thế nào? Vì sao?

=> Liên hệ: - HS trao đổi để trả lời được

- Làm thế nào để duy trì hoạt câu hỏi

động của khớp động và khớp

bán động?

- Khi bị sai khớp xương cần sơ

cứu như thế nào?

- Qua gợi ý câu trả lời trên GV

giả thuyết

Nhờ có các khớp xương tiếp giáp giữa các đầu xương màchúng ta có thể vận động và dichuyển linh hoạt được

3

Kiểm tra đánh giá: 6’

- GV cho HS đọc kết luận, mục em có biết SGK

- GV yêu cầu HS tổng kết bài học bằng sơ đồ tư duy

Trang 7

V Dặn dò: 1’

- Học bài cũ, trả lời câu hỏi trong SGK

- Đọc và chuẩn bị bài sau Mỗi nhóm chuẩn bị một mẩu xương đùi ếch, xương sườn của gà, diêm

- Rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm

Trang 8

- Rèn luyện kĩ năng tiến hành thí nghiệm.

+ Panh, đèn cồn, cốc nước lã, cốc đựng dung dịch axit HCL 10%

- Học sinh chuẩn bị xương đùi ếch hoặc xương đùi gà

- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề

1 Kiểm tra bài cũ: 2’

Câu hỏi: Bộ xương người gồm mấy phần? Nêu tên các xương ở mỗi xương

đó?

2

Hoạt động:

Hoạt động 1: (12’) Cấu tạo của xương

I Cấu tạo của xương:

1 Cấu tạo và chức năng của

Trang 9

Sức chịu đựng rất lớn của

xương có liên quan gì đến cấu

tạo của xương?

- GV có thể gợi ý HS trả lời

bằng những câu hỏi nhỏ:

+ Xương dài có cấu tạo như

thế nào?

+ Chức năng của xương dài?

+ Cấu tạo hình ống và đầu

xương như vậy có ý nghĩa gì

đối với chức năng của xương?

- GV nhận xét

- GV yêu cầu HS tìm thông

tin trong SGK và trả lời câu

- GV yêu cầu HS liên hệ

thực tế đểtrả lời câu hỏi:

+ Với cấu tạo hình trụ

rỗng, phần đầu có các xương

nan hình vòng cung tạo các ô

giúp các em liên tưởng tới

kiến trúc nào trong đời sống?

+ GV nhận xét và hoàn

thiện kiến thức cho HS

- Các nhóm khác nhận xét, bổsung

- HS tìm thông tin, trả lời câuhỏi

- HS trả lời câu hỏi

- Ngoài là mô xương cứng

- Trong là mô xương xốp

* Chức năng: Chứa tủy đỏ

Hoạt động 2: (15’) Thành phần hóa học và tính chất của xương

- GV đặt vấn đề: Tại sao khi

ngã người già dễ bị gãy xương

1 Thành phần hóa họcXương gồm:

- Chất vô cơ: Muối canxi

- Chất hữu cơ: Cốt giao

Trang 10

lên biểu diễn thí nghiệm trước hướng dẫn 2 Tính chất của xương:

+ Thí nghiệm 1: Ngâm - HS cả lớp quan sát các hiện

xương đùi ếch trong dung dịch tượng xảy ra và ghi nhớ

axit HCL10%

+ Thí nghiệm 2: Đốt xương

đùi ếch trên ngọn lửa đèn cồn

- GV đưa câu hỏi: - HS trao đổi nhóm và trả lời

+ Phần nào của xương cháy câu hỏi

có mùi khét?

+ Bọt khí nổi lên khi ngâm - Nhóm khác nhận xét, bổ

xương đó là khí gì? sung

+ Tại sao sau khi ngâm

xương lại bị dẻo và có thể bị

kéo dài, thắt nút?

- GV nhận xét, giúp HS hoàn

thiện kiến thức - HS lắng nghe

- GV giải thích thêm: Về tỉ lệ

cốt giao và chất khoáng (caxi)

trong xương thay đổi theo độ

tuổi Càng lớn tuổi thì tỉ lệ cốt

giao càng giảm

- Qua các kiến thức trên GV

giả thuyết

Khi ngã người già dễ bị gãyxương hơn trẻ nhỏ vì:

+ Càng về già lượng cốt giao trong xương càng giảm trong khi muối caxi lại nhiều nên xương giòn, dễ gãy

+ Ở trẻ nhỏ, lượng cốt giao nhiều nên xương đàn hồi, dẻodai và chắc khỏe hơn

Hoạt động 3: (12’) Sự lớn lên và dài ra của xương

Trang 11

- GV đặt vấn đề: Xương của ta

lớn lên như thế nào?

- GV yêu cầu HS nghiên cứu

thông tin trong SGK, quan sát

hình 8.4 và 8.5 tr.29,30 và

thảo luận câu hỏi:

+ Vai trò của sụn tăng trưởng

là gì?

+ Xương to ra nhờ đâu?

- GV nhận xét, hoàn thiện kiến

thức

- Liên hệ: Ngày nay nhiều

người muốn cao thêm đã áp

dụng biện pháp kéo xương,

em có suy nghĩ như thế nào về

vấn đề này?

giả thuyết

- HS đưa ra các giả thuyết

- HS quan sát hình, tìm thôngtin trong SGK, thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm trả lời, nhómkhác nhận xét

- HS lắng nghe

- HS đưa ra ý kiến cá nhân

Xương của ta lớn lên về bề ngang nhờ sự phân chia của các tế bào xương Xương dài

ra nhờ sự phân chia của các tếbào lớp sụn tăng trưởng

III Sự lớn lên và dài ra của xương:

- Xương dài ra do sự phânchia các tế bào ở lớp sụn tăng trưởng

- Xương to thêm nhờ sựphân chia của các tế bàomàng xương

3

- GV cho HS đọc kết luận, mục em có biết SGK và làm bài tập 1 tr.31 trong

SGK

- GV yêu cầu HS tổng kết bài học bằng sơ đồ tư duy

V Dặn dò: 1’

- Học bài cũ, làm bài tập trong sách bài tập

- Đọc và chuẩn bị bài sau

Trang 12

- Nêu được đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ và của bắp cơ.

- Giải thích được tính chất cơ bản của cơ là do sự co cơ và nêu được ý nghĩacủa sự co cơ

2

Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng thu thập thông tin, làm việc nhóm

đơn vị cấu trúc của tế bào cơ”

Trang 13

Câu hỏi: Nêu cấu tạo và chức năng của xương dài? Thành phần hóa học và

tính chất của xương?

2

Hoạt động:

Hoạt động 1: (12’) Cấu tạo bắp cơ và tế bào cơ

- GV yêu cầu HS nghiên cứu - HS quan sát hình 9.2, tìm I Cấu tạo bắp cơ và tế

- Tơ cơ dày và mỏng xếpxen kẽ theo chiều dọc =>vân ngang (vân tối, vân sáng xen kẽ)

- Đơn vị cấu trúc là giới hạngiữa tơ cơ mỏng và dày (đĩatối ở giữa, hai nửa đĩa sáng

ở 2 đầu)

thông tin và hình 9.2 SGK trao thông tin SGK và trao đổi

đổi nhóm trả lời câu hỏi: nhóm trả lời câu hỏi

+ Bắp cơ có cấu tạo như thế

nào?

+ Tế bào cơ có cấu tạo như - Đại diện nhóm trình bày đáp

Gợi ý: Tại sao tế bào cơ có - Nhóm khác nhận xét, bổ

- GV nhận xét, hoàn thiện kiến - HS lắng nghe

thức cho HS

- GV nên kết hợp Sơ đồ 1 đơn

vị cấu trúc của tế bào cơ để

giảng giải kiến thức cho HS

- GV cần nhấn mạnh: Vân

ngang có được từ đơn vị cấu

trúc vì có đĩa sáng và đĩa tối

Hoạt động 2: (15’) Tính chất của cơ

- GV đặt vấn đề: Tại sao

chúng ta run khi lạnh?

II Tính chất của cơ

- Tính chất của cơ là co và dãn cơ

Trang 14

- GV yêu cầu HS liên hệ từ cơ

chế phản xạ đầu gối để giải

thích cơ chế co cơ ở thí

nghiệm trên và tại sao khi cơ

co bắp cơ bị gắn lại?

- GV cho HS quan sát lại Sơ

đồ đơn vị cấu trúc của tế bào

cơ và giải thích giúp HS hoàn

thiện kiến thức

- GV giải thích thêm về chu

kỳ co cơ hay nhịp co cơ

khẳng định giả thuyết:

Khi bị lạnh, những cảm thụ

- HS tìm thông tin trong SGK

- HS trả lời câu hỏi

và pha dãn

- Cơ co chịu ảnh hưởng của

hệ thần kinh

Trang 15

thể trên da sẽ gửi tín hiệu lên

não, từ đó não tạo ra một loạt

những vận động để cảnh báo

Sự run rẩy là một trong những

thủ thuật đó Khi đó các cơ

của bạn co lại và duỗi ra liên

tục tức thì Bên cạnh chân tay

run rẩy, cơ hàm của bạn cũng

cử động, làm cho răng của bạn

va lập cập vào nhau Sự co

giật này tạo ra nhiệt làm cho

thân nhiệt của bạn tăng lên

- HS lắng nghe, ghi nhớ

Hoạt động 3: (8’) Ý nghĩa của hoạt động co cơ

- GV yêu cầu HS quan sát

hình 9.4 kết hợp với nội dung - HS quan sát hình, thảo luận III Ý nghĩa của hoạt

II, thảo luận nhóm và trả lời

câu hỏi:

- Cơ co giúp xương cử động+ Phân tích sự phối hợp hoạt - Đại diện nhóm trình bày => cơ thể vận động laođộng co dãn giữa cơ 2 đầu (cơ - Các nhóm khác nhận xét bổ động, di chuyển

gấp) và cơ 3 đầu (cơ duỗi) ở sung - Trong cơ thể luôn có sự

thế nào?

- GV đánh giá phần trả lời của

các nhóm

3

GV cho HS đọc kết luận, mục em có biết SGK và làm bài tập trắc nghiệm:

GV yêu cầu HS tổng kết bài học bằng sơ đồ tư duy

V Dặn dò: 1’

- Ôn lại một số kiến thức về lực, công cơ học

Trang 16

- Rèn luyện kĩ năng thu thập thông tin, làm việc nhóm

3

Thái độ:

Có ý thức bảo vệ, giữ gìn và rèn luyện cơ

II Chuẩn bị:

GV chuẩn bị máy ghi công của cơ và các loại quả cân

Trang 17

Kiểm tra bài cũ: 2’

2

Hoạt động:

Hoạt động 1: (12’) Tìm hiểu công của cơ

- GV yêu cầu HS làm bài

tập mục SGK tr.34 phần I

- GV gọi 1 – 2 HS trình bày

bài

- GV nhận xét

- GV yêu cầu HS tìm thông tin

trong SGK, thảo luận nhóm trả

lời câu hỏi:

+ Hãy phân tích một yếu tố

trong các yếu tố đã nêu?

- HS làm bài tập

- HS trình bày bài, cả lớp lắngnghe nhận xét

- HS đọc SGK và thảo luậnđưa ra câu trả lời

- Đại diện nhóm trình bày

I Tìm hiểu công của cơ

- Khi cơ co tạo một lực tácđộng vào vật làm vật di chuyển tức là đã sinh ra công

- Hoạt động của cơ phụthuộc vào các yếu tố:+ Trạng thái thần kinh+ Nhịp độ lao động+ Khối lượng của vật

- GV đặt vấn đề: Tại sao khi - HS đưa ra các giả thuyết

II Sự mỏi cơ

- Mỏi cơ là hiện tượng cơchúng ta bơi lội, chạy, nhảy dễ làm việc nặng và lâu =>

Trang 18

- GV yêu cầu HS trả lời câu

hỏi:

+ Em đã bao giờ bị mỏi cơ

chưa? Nếu bị thì có hiện tượng

như thế nào? (nếu HS không

nêu được GV có thể bổ sung)

thí nghiệm SGK (tr.34) và

thảo luận trả lời câu hỏi:

+ Từ bảng 10 em hãy cho

biết với khối lượng như thế

nào thì công cơ sinh ra lớn

nhất?

+ Khi ngón tay trỏ kéo và thả

quả cân nhiều lần, có nhận xét

gì về biên độ co cơ trong quá

trình thí nghiệm kéo dài?

+ Khi biên độ co cơ giảm =>

ngừng => em sẽ gọi là gì?

+ Nguyên nhân nào dẫn đến

mỏi cơ?

- GV nhận xét và bổ sung,

hoàn thiện kiến thức cho HS

- GV yêu cầu HS trả lời các

câu hỏi:

+ Em đã hiểu được mỏi cơ

do một số nguyên nhân Vậy

mỏi cơ ảnh hưởng như thế nào

2 Biện pháp chống mỏi cơ:

Trang 19

khẳng định giả thuyết:

Khi chúng ta bơi lội, chạy,

nhảy dễ bị chuột rút do chúng

ta phải vận động quá sức dẫn

đến thiếu oxi cung cấp cho

quá trình oxi hóa chất dinh

dưỡng khiến quá trình này xảy

ra trong điều kiện yếm khí tạo

nhiều axit lactic => axit lactic

tích tụ trong cơ => đầu độc

làm cơ mỏi=> ảnh hưởng đến

sự co và duỗi của cơ

- HS lắng nghe, ghi nhớ

Hoạt động 3: (11’) Thường xuyên luyện tập để rèn luyện cơ

- GV yêu cầu HS thảo luận và

trả lời các câu hỏi:

+ Những hoạt động nào được

coi là luyện tập?

+ Luyện tập thường xuyên có

tác dụng như thế nào đến các

hệ cơ trong cơ thể và dẫn đến

kết quả gì đối với hệ cơ

+ Nên có biện pháp luyện tập

như thế nào để có kết quả tốt?

- GV nhận xét, bổ sung và

hoàn thiện kiến thức cho HS

- GV đưa tiếp câu hỏi liên hệ

bản thân:

Em đã chọn cho mình một

hình thức rèn luyện nào chưa?

Nếu có thì hiểu quả như thế

- HS đưa ra ý kiến cá nhân

III Thường xuyên luyện tập để rèn luyện cơ

Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao vừa sức dẫn tới:

- Tăng thể tích cơ (cơ phát triển)

- Tăng lực co cơ => Hoạt động tuần hoàn, tiêu hóa, hôhấp có hiệu quả => tinh thần sảng khoái => lao độngcho năng suất cao

3

- GV cho HS đọc kết luận, mục em có biết SGK

Trang 20

- GV yêu cầu HS tổng kết lại bài học bằng sơ đồ tư duy.

V Dặn dò: 1’

Trang 21

- Rèn luyện kĩ năng tư duy logic, làm việc nhóm… 3 Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ, giữ gìn hệ vận động để có một thân hình cân đối và khỏe

mạnh

- Giáo viên chuẩn bị tranh ảnh như SGK, làm phiếu trắc nghiệm

- Phương pháp trực quan

- Phương pháp vấn đáp

Trang 22

IV.Hoạt động dạy học :

Ổn định lớp: 1’

Trang 23

Câu hỏi: Tại sao vận động viên bơi lội, chạy, nhảy dễ bị chuột rút?

2

Hoạt động:

Hoạt động 1: (12’) Sự tiến hóa của bộ xương người so với bộ xương thú

+ Đặc điểm nào của bộ

xương người thích nghi với tư

về hai chân, nên có thể đứng

- HS quan sát hình trong SGK

và thảo luận nhóm:

+ Hoàn thành bảng 11+ Trả lời câu hỏi

- Đại diện một nhóm trình bàykết quả, các nhóm khác nhận

Bộ xương người có cấu tạohoàn toàn phù hợp với tư thế đứng thẳng và lao động:+ Cột sống cong ở 4 chỗ+ Lồng ngực nở rộng sanghai bên

+ Xương chậu nở, xươngđùi lớn

+ Xương bàn chân hình vòm, xương gót phát triển

Trang 24

+ Người có lồng ngực rộng ra

hai bên, vì đứng thẳng thì hai

tay được thả lỏng, không bị gò

bó như khi di chuyển bằng tứ

chi, nên nó nở rộng ra hai

bên

+ Xương đùi của người lớn,

khỏe hơn xương tay, vì xương

chân phải lớn khỏe để nâng đỡ

trọng lượng của cả cơ thể

+ Xương chậu lớn, vì xương

chậu là nơi gắn xương đùi

nên, trước khi trọng lượng dồn

vào xương đùi thì xương chậu

chịu trọng lượng của cơ thể,

nên xương chậu lớn

Hoạt động 2: (12’) Sự tiến hóa của hệ cơ người so với hệ cơ thú

- GV yêu cầu HS nghiên cứu - HS quan sát hình, trao đổi II Sự tiến hóa của hệ cơ

thông tin SGK tr.38, quan sát

tranh một số cơ trên cơ thể

nhóm và trả lời câu hỏi người so với hệ cơ thú

- Cơ nét mặt: Biểu thị trạng

câu hỏi : - Đại diện nhóm trình bày kết - Cơ vận động lưỡi phát+ Nhờ vào bộ phận nào ở quả, nhóm khác bổ sung triển

mặt mà con người có thể biểu - Cơ tay: Phân hóa thànhhiện các trạng thái tình cảm nhiều nhóm nhỏ như :cơ

Trang 25

+ Sự tiến hóa của hệ cơ ở

người so với hệ cơ ở thú thể

hiện như thế nào?

thức cho HS

- Mở rộng :Trong quá trình

tiến hóa do ăn thứa ăn chín xử

dụng các công cụ ngày càng

tinh xảo do phải đi xa để tìm

kiếm thức ăn nên hệ cơ xương

ở người đã tiến hóa đến mức

hòan thiện phù hợp với họat

động ngày càng phức tạp kết

hợp với tiếng nói và tư duy

con người đã khác xa so với

động vật

ngón đặc biệt là cơ ở ngóncái

- Cơ chân lớn khỏe

- Cơ gấp ngữa thân

Hoạt động 3: (12’) Vệ sinh hệ vận động

hình 11.5, dựa vào kiến thức

đã biết trao đổi nhóm và trả lời

+ Hiện nay có nhiều HS bị

- HS quan sát hình, trao đổinhóm

- Đại diện nhóm trình bày kếtquả, nhóm khác nhận xét, bổ sung

+ Rèn luyện thân thể lao động vừa sức

- Để chống cong vẹo cộtsống cần chú ý:

+ Mang vác đều ở hai vai+ Tư thế ngồi học làm việc ngay ngắn không nghiêng vẹo

Trang 26

cong vẹo cột sống theo em vì

nguyên nhân nào?

+ Sau bài học hôm nay em sẽ

GV cho HS đọc kết luận, mục em có biết SGK và làm bài tập:

Đánh dấu câu “Đặc điểm chỉ có ở người”

a Xương sọ lớn hơn xương mặt b.Cột sống cong hình cung

c Lồng ngực nở theo chiều lưng bụng

d Cơ nét mặt phân hóa

e Cơ nhai phát triển

f Khớp cổ tay kém linh hoạt

g Khớp chậu đùi có cấu tạo hình cầu hố khớp sâu

h Xương bàn chân xếp trên một mặt phẳng

i Ngón chân cái đối diện với các ngón kia

V Dặn dò: 1’

- Học bài trả lời câu hỏi SGK

- Chuẩn bị thực hành theo nhóm như nội dung SGK

Trang 27

I Mục tiêu :

Sau khi học bài này học sinh phải:

1 Kiến thức :

- Nêu những nguyên nhân dẫn đến gãy xương

- Biết cách sơ cứu khi gặp người bị gãy xương

- Biết băng bó cố định xương bị gãy (xương cẳng tay)

- Có đức tính cẩn thận, kiên trì trong công tác thực hành

- Có ý thức giữ gìn và bảo vệ bộ xương trong lao động, luyện tập …

- Giáo viên : Bảng phụ ghi nội dung các câu hỏi thảo luận và thực hành

- Học sinh :+ Đọc trước nội dung bài Mỗi nhóm chuẩn bị :+ Hai thanh nẹp gỗ dài 30 cm và 2 thanh nẹp dài 40 cm, rộng 4 – 5 cm

Trang 28

- Phương pháp giảng giải

Câu hỏi: Nêu sự tiến hoá của bộ xương người so với bộ xương thú? Cần vệ

sinh bộ xương như thế nào?

2

Hoạt động:

Hoạt động 1: (15’) Nguyên nhân gãy xương

- GV yêu cầu HS trả lời cá

nhân các câu hỏi sau:

+ Hãy nêu những nguyên

nhân dẫn đến gãy

xương?

+ Vì sao nói sự gãy xương có

liên quan đến lứa tuổi?

- HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi

I Nguyên nhân gãy xương

- Gãy xương do nhiềunguyên nhân

- Khi bị gãy xương phải sơcứu tại chỗ

- Không được nắn bóp bừabãi

Trang 29

(D) Tiến hành sơ cứu

- GV đặt vấn đề: Chúng ta đều - HS đưa các giả thuyết

II Tập sơ cứu và băng bó

- Sơ cứu:

Đặt 1 nẹp gỗ vào chỗ xương gãy, lót bông hoặc vải mềm bên trong thanh

gỗ Buộc cố định 2 đầu nẹpvào 2 bên chỗ xương gãy

- Băng bó cố định:

+ Bước 1 : Tiến hành sơ cứu gãy xương

+ Bước 2 : Dùng băng cuộn cuốn vòng tròn quanhnẹp từ phía trong ra ngoài.+ Bước 3 : Dùng 1 miếng vải sạch, kíchthước 20 x 40cm, hoặc thaybằng gạc y tế đeo vào cổ mình để làm dây đeo cẳng tay

biết khi gãy xương cần sơ cứu

bằng cách băng bó Vậy có

phải chỉ cần quấn băng xung

quanh chỗ gãy xương là đã

thành công?

- GV yêu cầu HS quan sát - HS quan sát hình

hình 12.1 để nghiên cứu về

cách tập sơ cứu

- GV hướng dẫn HS cách tiến - HS lắng nghe

hành sơ cứu

- GV cho HS quan sát hình - HS quan sát hình và nghiên

12.2,12.3,12.4 để nghiên cứu cứu

về cách tập băng bó vết

thương

- GV hướng dẫn HS cách tiến - HS: Tiến hành thực hành

hành tập băng bó xương gãy băng bó vết thương ngay trên

trên cẳng tay theo nhóm cánh tay vừa sơ cứu cố định

vết thương

- GV: Quan sát và giúp đỡ

những nhóm HS chưa làm

được

Trang 30

- GV lưu ý HS : Khi băng bó

cánh tay cần thực hiện băng từ

trong ra ngoài Nếu là băng

chân thì băng từ cổ chân trở

lên

* Trường hợp bị gãy ngay

phần xương đùi thì dùng bên

ngoài nẹp dài từ sườn đến gót

chân, bên trong nẹp dài từ cổ

chân đến nửa đùi

vào 2 bên chỗ xương gãy

+ Tiến hành sơ cứu gãy

xương

+ Dùng băng cuộn cuốn vòng

tròn quanh nẹp từ phía trong

ra ngoài

3

- GV đánh giá giờ thực hành về ưu, nhược điểm, cho điểm nhóm làm tốt

- Yêu cầu: Mỗi nhóm làm 1 bản thu hoạch

- Yêu cầu HS dọn dẹp vệ sinh lớp

V Dặn dò: 1’

- Nộp bài thu hoạch vào tiết sau

- Chuẩn bị bài mới “Máu và môi trường trong cơ thể”

Trang 31

- Phân biệt được các thành phần của máu.

- Trình bày được chức năng của huyết tương và hồng cầu

- Phân biệt được máu, nước mô và bạch huyết

- Trình bày được vai trò của môi trường trong cơ thể

2

Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng tự nghiên cứu và hoạt động nhóm

Trang 32

Câu hỏi: Nêu các bước tiến hành sơ cứu và băng bó cố định?

2

Hoạt động:

Hoạt động 1: (12’) Tìm hiểu về máu

- GV đặt vấn đề: Nhờ đâu máu

người có màu đỏ?

H13.1, đọc thông tin trong

SGK, thảo luận nhóm hoàn

thành bài tập và trả lời các câu

+ Khi cơ thể bị mất nước

nhiều thì máu lưu thông dễ

dàng không?

+ Các chất trong huyết tương

gợi lên chức năng của nó là

gì?

+ Vì sao máu từ phổi về tim

rồi đến các tế bào có màu đỏ

tươi còn máu từ các tế bào

về tim rồi tới phổi có màu đỏ

thẫm?

thức cho HS

yêu cầu HS khẳng định giả

thuyết

- HS đưa ra giả thuyết

- HS quan sát H13.1 và đọcthông tin trong SGK

- HS trao đổi thảo luận nhómhoàn thành bài tập

- Nhóm khác nhận xét, bổsung

- Máu gồm huyết tương vàcác tế bào máu

- Các tế bào máu gồm hồngcầu, bạch cầu và tiểu cầu

2 Chức năng của huyếttương và hồng cầu

- Huyết tương:

+ Duy trì máu ở trạngthái lỏng để lưu thông dễdàng trong mạch

+ Vận chuyển các chấtdinh dưỡng, các chất cầnthiết khác và các chất thải

- Hồng cầu: Vận chuyển khí ôxi và cacbonníc

Trang 33

cầu Trong tế bào hồng cầuchứa chất hemoglobin (Hb)

có đặc tính khi kết hợp vớiO2 có màu đỏ tươi, khi kết hợpvới CO2 có màu đỏ sẫm, chính

vì vậy mà tế bào hồng cầu có màu đỏ Trong một giọt máu

có vài triệu tế bào hồng cầu

Hoạt động 2: (12’) Môi trường trong cơ thể

H13.2 và đọc thông tin, thảo

luận trả lời câu hỏi: - HS quan sát hình, tìm thông

+ Sự trao đổi chất của tế bào

trong cơ thể với môi trường

ngoài phải gián tiếp thông

qua yếu tố nào? - Nhóm khác nhận xét, bổ

+ Môi trường trong cơ thể sung

- GV hỏi thêm: khi em bị ngã - HS trả lời

xước da rớm máu, có nước

chảy ra, mùi tanh đó là chất

gì?

- GV nhận xét, yêu cầu HS - HS đọc kết luận

đọc kết luận chung

Định dạng
Số trang	67
Dung lượng	165,19 KB